Dünyadan Haberler - 4

Amsterdam et ve fosil yakıt reklamlarını yasakladı

Şehrin en işlek noktalarında daha önce görülen tavuk parçaları, SUV araçlar ve düşük bütçeli tatil reklamlarının yerini Rijksmuseum gibi ulusal müzelerin duyuruları ve konser ilanları aldı.

Belediye yetkilileri, bu kararın Amsterdam'ın 2050 yılına kadar karbon nötr olma ve yerel halkın et tüketimini yarıya indirme hedefleriyle uyumlu olduğunu belirtti.

Yerel yönetim ve siyasi destek

Sol Yeşil Partiden Anneke Veenhoff, iklim politikalarına öncülük etmek isteyen bir belediyenin, bu politikalara aykırı ürünlere reklam alanı kiralamasının tutarsız bir durum olduğunu ifade etti.

Hayvan Hakları Partisinden Anke Bakker ise bu kısıtlamaların bireysel özgürlükleri kısıtlamadığını, aksine büyük şirketlerin tüketim baskısını azaltarak insanlara daha özgür seçim yapma imkanı tanıdığını söyledi.

Haberde, et reklamlarının Amsterdam'ın açık hava reklam pazarındaki payının yüzde 0,1 gibi düşük bir seviyede olduğu, fosil yakıtla ilgili ürünlerin ise yüzde 4'lük bir paya sahip olduğu aktarıldı.

Sektör temsilcilerinin tepkisi

Hollanda Et Birliği, kararın tüketici davranışlarını yönlendirmek için "istenmeyen bir yol" olduğunu savunarak, etin temel besin maddeleri sağladığını ve erişilebilir kalması gerektiğini açıkladı.

Seyahat acenteleri ve tur operatörleri birliği ise uçak seyahati içeren tatil reklamlarının yasaklanmasını şirketlerin ticari özgürlüğüne yönelik orantısız bir müdahale olarak değerlendirdi.

Diğer şehirlerdeki benzer uygulamalar

Amsterdam bu alanda tek örnek değil. Amsterdam'ın batısında yer alan Haarlem, 2022 yılında et reklamlarını yasaklayacağını duyuran ilk şehir olmuş ve bu yasak 2024'te yürürlüğe girmişti.

Utrecht ve Nijmegen gibi şehirler de benzer kısıtlamaları hayata geçirdi. Dünya genelinde ise Edinburgh, Sheffield, Stockholm ve Floransa gibi şehirler fosil yakıt reklamlarına karşı adımlar atıyor.

Uzmanlar, kamuya açık alanlardaki bu tür reklamların kaldırılmasının sosyal normları etkileyebileceğini belirtiyor.

Londra metrosunda 2019 yılında uygulanan hazır gıda reklam yasağının, bu ürünlerin satışında düşüş sağladığına dair çalışmalar örnek gösteriliyor.

CNN: İran saldırılarında ABD'nin Orta Doğu'daki en az 16 üssü zarar gördü

Amerikan CNN kanalının güncel araştırması, ABD ile İran arasındaki tansiyonun bölgedeki Amerikan askeri üslerine etkisini gözler önüne serdi.

CNN'in, uydu görüntüleri, hasar değerlendirme raporları ve ABD ile Körfez kaynaklarına dayandırdığı haberinde, 28 Şubat'tan bu yana İran'ın saldırıları sonucunda ABD ordusunun Orta Doğu'daki en az 16 üssünün çeşitli düzeylerde hasar gördüğü ifade edildi.

Haberde, hasar gören bazı yerlerin ciddi operasyonel tahribata uğradığı ve bazı tesislerin kullanılamaz hale geldiği aktarılarak, İran'ın saldırılarının büyük ölçüde bölgenin dört bir yanına konuşlandırılmış gelişmiş radar sistemleri, iletişim altyapısı, füze savunma varlıkları ve uçaklara odaklandığı belirtildi.

Bildirilen kayıplar arasında Ürdün'deki Amerikan THAAD füze bataryalarına bağlı radar sistemleri ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki bazı tesislerdeki radar sistemleri yer aldı.

CNN ayrıca, Suudi Arabistan'daki hava üssüne düzenlenen İran saldırısı sırasında bir Amerikan Boeing E-3 Sentry uçağının da imha edildiğini aktardı.

Pentagon yetkilileri, geçen hafta Kongre'de verdikleri ifadelerde ABD'nin İran'a yönelik saldırılarının maliyetinin 25 milyar dolar civarında olduğunu açıklamıştı.

Ancak aralarında CNN ve CBS News gibi kaynakların da olduğu birçok Amerikan medya kuruluşu, İran'la savaşın toplam maliyetinin en az 50 milyar dolar olduğunu iddia etmişti.

İran: ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda denizcilik düzenlemesine müdahalesi ateşkesin ihlali olur

Azizi, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nda yeni denizcilik düzenlemesine yönelik herhangi bir ABD müdahalesinin "ateşkesin ihlali" olarak değerlendirileceğini vurguladı.

İranlı yetkili, "Hürmüz Boğazı ve Fars (Basra) Körfezi, (ABD Başkanı Donald) Trump'ın yanıltıcı paylaşımlarıyla yönetilemez." ifadelerini kullandı.

Azizi, "karşılıklı suçlama oyunu senaryolarına" kimsenin inanmayacağını aktardı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı’ndan ticari gemilerin geçişlerinin sağlanması amacıyla bugün hayata geçecek "Özgürlük Projesi"ne destek vermeye başlayacağını ve bu süreçte 15 bin askeri personelin görev alacağını duyurmuştu.

ABD Başkanı Donald Trump da bugünden itibaren, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan ve Orta Doğu'daki krizle ilgisi olmayan "tarafsız" ülkelere ait gemilerin boğazdan geçişine yardım etmeye başlayacaklarını açıklamıştı.

Trump, "İran, Orta Doğu ve ABD'nin iyiliği için, bu ülkelere gemilerini bu kısıtlı boğazdan güvenli bir şekilde çıkaracağımızı, böylece işlerine özgürce ve sorunsuz bir şekilde devam edebileceklerini söyledik." ifadesini kullanmıştı.

Herhangi bir ülke ismi zikretmeyen Trump, söz konusu ülkeler için, "Orta Doğu'da yaşananlarla hiçbir şekilde ilgisi olmayan dünyanın çeşitli bölgelerinden ülkeler" ifadesini kullanmış ve operasyonun daha ziyade insani amaçlarla yapılacağını kaydetmişti.

İngiltere Deniz Ticaret Örgütü: BAE açıklarında bir petrol tankerine mühimmat isabet etti

UKMTO'dan yapılan açıklamada, BAE'nin Fuceyra kentinin yaklaşık 145 kilometre kuzeyinde (78 deniz mili) bir petrol tankerine bilinmeyen bir mühimmatın isabet ettiğinin bildirildiği aktarıldı.

Mürettebatın güvende olduğu belirtilen açıklamada, olayla ilgili soruşturma yürütüldüğü kaydedildi.

Bölgedeki gemilere dikkatli şekilde seyretme çağrısı yapılan açıklamada, şüpheli faaliyetlerin bildirilmesi önerisinde bulunuldu.

ABD, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan bazı gemilerin geçişlerine destek verecek

CENTCOM, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan, Başkan Donald Trump'ın bugün yaptığı açıklamaya atıfla, Hürmüz Boğazı'ndan geçecek gemilere ilişkin bir duyuruyu paylaştı.

Açıklamada, "Bu görev, hayati öneme sahip bu uluslararası ticaret koridorundan serbestçe geçiş yapmak isteyen ticari gemilere destek sağlayacaktır" ifadesi kullanıldı.

Bu kapsamda 15 bin askeri personelin yanı sıra 100’den fazla kara ve deniz aracı ve güdümlü füze destroyerleriyle söz konusu sürece askeri destek sağlanacağı belirtilen açıklamada, CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper'ın, "(İran'a yönelik) Deniz ablukasını sürdürürken bu savunma görevine verdiğimiz destek, bölgesel güvenlik ve küresel ekonomi için hayati önem taşıyor" ifadesine yer verildi.

ABD Dışişleri Bakanlığından geçen hafta yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz güvenliğini desteklemek amacıyla uluslararası bir koalisyonun oluşturulmasına yönelik bir adım atıldığı ve Pentagonun da bu sürece destek sağlayacağı belirtilmişti.

Trump, bugünden itibaren, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan ve Orta Doğu'daki krizle ilgisi olmayan "tarafsız" ülkelere ait gemilerin boğazdan geçişine yardım etmeye başlayacaklarını açıklamıştı.

ABD Başkanı, "İran, Orta Doğu ve ABD'nin iyiliği için, bu ülkelere gemilerini bu kısıtlı boğazdan güvenli bir şekilde çıkaracağımızı, böylece işlerine özgürce ve sorunsuz bir şekilde devam edebileceklerini söyledik." ifadesini kullanmıştı.

Herhangi bir ülke ismi zikretmeyen Trump, söz konusu ülkeler için, "Orta Doğu'da yaşananlarla hiçbir şekilde ilgisi olmayan dünyanın çeşitli bölgelerinden ülkeler" ifadesini kullanmış ve operasyonun daha ziyade insani amaçlarla yapılacağını kaydetmişti.

Trump: Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan tarafsız ülkelere ait gemilerin çıkışına yardım edeceğiz

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Hürmüz Boğazı'nda "Özgürlük Projesi" adıyla yeni bir süreci başlatacaklarını duyurdu.

ABD/İsrail-İran gerilimine doğrudan taraf olmayan birçok ülkenin kendilerinden Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan gemilerinin çıkarılması konusunda yardım istediklerini belirten Trump, "İran, Orta Doğu ve ABD'nin iyiliği için bu ülkelere, gemilerini bu kısıtlı boğazdan güvenli bir şekilde çıkaracağımızı, böylece işlerine özgürce ve sorunsuz bir şekilde devam edebileceklerini söyledik." ifadesini kullandı.

{ilgili-haber-943857}

Trump, söz konusu ülkeleri, "Orta Doğu'da yaşananlarla hiçbir şekilde ilgisi olmayan dünyanın çeşitli bölgelerinden ülkeler" olarak tanımladı ve operasyonun daha ziyade insani amaçlarla yapılacağını kaydetti.

"Temsilcilerim İran ile çok olumlu görüşmeler yapıyor"

"Bu süreç, yani Özgürlük Projesi, Orta Doğu saatiyle pazartesi sabahı başlayacak." değerlendirmesini yapan Trump, "Temsilcilerim İran ile çok olumlu görüşmeler yapıyor ve bu görüşmeler herkes için çok olumlu sonuçlar doğurabilir." ifadesini kullandı.

İlgili gemilerdeki gıda stokunun azaldığını ve mürettebatın sağlıklı bir şekilde kalabilmeleri için Hürmüz Boğazı'ndan çıkabilmeleri gerektiğini vurgulayan Trump, bu gemilerin geçişine İran'ın müdahale etmesi halinde kendilerinin de buna sert bir şekilde karşılık vereceklerini kaydetti.

İspanya Başbakanı Sanchez'in uçağı Ankara'ya acil iniş yaptı

İspanya'nın resmi haber ajansı EFE'nin Başbakanlık kaynaklarına dayanarak verdiği haberde, Avrupa Siyasi Topluluğu toplantısı için Ermenistan'a giden Başbakan Pedro Sanchez'i taşıyan Airbus A310 tipi resmi uçağın yaşanan teknik bir sorun nedeniyle Ankara'ya acil iniş yaptığı açıklandı.

Teknik arızanın önemli olmadığı ancak protokolün uygulandığı belirtilirken, Sanchez'in geceyi Ankara'da geçireceği ve sabah erken saatte Erivan'a geçeceği bilgisi paylaşıldı.

Sanchez, son olarak 4 Eylül 2025 tarihinde Paris'te yapılan Ukrayna ile ilgili bir toplantıya da uçak arızası nedeniyle katılamamıştı.

İspanya Başbakanını taşıyan Falcon tipi uçak, meydana gelen teknik arızadan dolayı havada Madrid'e geri dönüş yapmış ve Sanchez, o toplantıya internetten bağlantıyla katılabilmişti.

Trump İran'ın müzakerelerde sunduğu teklifi 'kabul edilemez' buldu

ABD Başkanı Donald Trump, Tahran yönetiminin Pakistan aracılığıyla ilettiği 14 maddelik teklife ilişkin İsrail basınına konuştu.

Trump, söz konusu teklife ilişkin "İran'ın yeni teklifini inceledim ve benim için kabul edilemez." ifadesini kullandı.

İranlıların bir anlaşma yapmak istediğini ancak sundukları tekliften memnun olmadığını belirten Trump, "Kabul edemeyeceğim şeyler var." dedi.

Trump, İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'un Başbakan Binyamin Netanyahu'yu yolsuzluk davasından affetmesi baskısını sürdürerek, "O bir savaş dönemi başbakanı. Ben ve Bibi olmasaydık İsrail var olmazdı. Saçmalıklara değil, savaşa odaklanabilecek bir başbakana ihtiyacınız var." ifadelerini kullandı.

Trump, gün içinde Truth Social adlı sosyal medya platformundaki hesabından İran'ın arabulucularla ilettiği teklifi inceleyeceğini belirtmiş, ancak İran'ın son 47 yıldır insanlığa ve dünyaya yaptıkları için henüz yeterince büyük bir bedel ödemediğini öne sürmüştü.

İran resmi haber ajansı IRNA, İran'ın, ABD ile müzakerelerde aracılık yapan Pakistan yönetimine, ABD ile savaşı sona erdirebilecek bir anlaşma için yeni teklif sunduğunu belirtmişti.

IRNA'nın haberinde; "İran, ABD ile müzakerelerde arabulucu olan Pakistan'a, 30 Nisan Perşembe akşamı nihai müzakere taslağının metnini iletti." ifadelerine yer verilmişti.

Yıl başından bu yana Filistinli gazetecilere yönelik 300 suç ve ihlal tespit edildi

Dünya Basın Özgürlüğü Günü münasebetiyle işgal altındaki Batı Şeria'nın El-Bire şehrindeki sendika merkezi önünde düzenlenen eylemde, katil İsrail'in basın çalışanlarını hedef alması protesto edildi.

Basın çalışanlarına yönelik saldırıların durmasını isteyen eylemciler, İsrail'in gazetecilere karşı işlediği suçlardan sorumlu tutulmasını talep eden pankartlar taşıdı.

Gösteride konuşma yapan Filistin Gazeteciler Sendikası Başkan Yardımcısı Ömer Nazzal, Filistinli gazetecilerin "istisnai ve benzeri görülmemiş koşullarda çalıştığını" belirtti.

Filistinli gazetecilerin "İsrail'in savaş makinesinin en sert haliyle" muhatap olduğuna dikkati çeken Nazzal, 7 Ekim 2023'ten bu yana gazetecilere yönelik 4 binden fazla suç ve ihlalin kayıt altına alındığını söyledi.

Ekim 2023'ten bu yana toplam ihlal sayısı 3 bin 983'e ulaştı

Filistinli Gazeteciler Sendikası Basın Özgürlüğü Komitesi Başkanı Muhammed el-Lahham ise İsrail'in Gazze'de başlattığı soykırımdan itibaren 261'i Gazze Şeridi'nde olmak üzere toplam 262 gazetecinin, 2026'dan itibaren ise 6 gazetecinin yaşamını yitirdiğini aktardı.

Lahham, 2026'da 10'u doğrudan yaralama, 22'si gözaltı, 120'si alıkoyma ve haber takibinden men edilmenin yanı sıra Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler tarafından gerçekleştirilen 12 saldırı da dahil olmak üzere Filistinli gazetecilere yönelik 300 suç ve ihlalin yapıldığını açıkladı.

Ekim 2023'ten bu yana toplam ihlal sayısının 3 bin 983'e ulaştığını kaydeden Lahham, bu ihlallerin 1072'sinin 2023'te, 1325'inin 2024'te, 1286'sının 2025'te yapıldığı bilgisini paylaştı.

Lahham, 240 olayda basın ekiplerine doğrudan ateş açıldığını ve 352 olayda ise gaz ve ses bombası kullanıldığını vurgulayarak, darp, ekipmanlara el koyma ve seyahat yasağı gibi uygulamaların da bulunduğunu ifade etti.

Öte yandan, protesto sırasında konuya ilişkin açıklanan raporda, Ekim 2023'ten bu yana Filistinli gazetecilere yönelik 188 gözaltı vakasının belgelendiği, 187 medya kuruluşu ve ofisi ile gazetecilere ait 140 evin yıkıldığı aktarıldı.

Raporda ayrıca "gazetecilerin aile üyelerinden 713 kişinin hayatını kaybettiği" ifade edilerek, basın mensuplarına yönelik "hedef alma çemberinin medya çalışanlarının sosyal çevresini de kapsayacak şekilde genişlediğinin" altı çizildi.

Gazetecilerin hedef alınmasının bireysel olmadığı ifade edilen raporda, aksine gazetecilik faaliyetlerinin kısıtlanması ve Filistin davasının anlatılmasının susturulmasını amaçlayan "sistematik bir politikanın" parçası olduğu vurgulandı.

Birleşmiş Milletler (BM) ve uluslararası kuruluşlara Filistinli gazeteciler için acil koruma sağlamaları, ihlallerle ilgili bağımsız soruşturmalar açmaları ve faillerin cezasız kalmamasını garanti altına almaları çağrısında bulunuldu.

BM tarafından 1993 yılında alınan kararla 3 Mayıs, Dünya Basın Özgürlüğü Günü olarak kutlanmaya başlandı.

İsrailli işgalciler geçen ay Mescid-i Aksa'ya 30 kez baskın düzenledi

Filistin Vakıflar Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, geçen ay Mescid-i Aksa ve Harem-i İbrahim Camisi'ndeki ihlallere ilişkin bilgi verildi.

Buna göre, Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler, söz konusu süre zarfında İsrail polisinin korumasında 30 defa Aksa'ya baskın düzenledi ve caminin avlusunda dini ritüellerini icra etti.

Bazı günlerde Aksa'ya baskın düzenleyen İsraillilerin sayısı 600'ü aştı.

Camide ezan okunması 91 kere yasaklandı

Aynı dönemde işgal altındaki Batı Şeria'nın El Halil kentinde yer alan Harem-i İbrahim Camisi'ne 376 İsrail askeri baskın yaptı ve camide ezan okunması 91 kere yasaklandı.

İhlaller arasında namaz kılanlara yönelik aramaların sıkılaştırılması ve camiye ait bazı bölüm ve kapıların kapatılması da yer aldı.

Açıklamada, uluslararası topluma söz konusu ihlallerin sonlandırılması, kutsal mekanların ve Kudüs'ün mevcut statüsünün korunması için müdahale etme çağrısı yapıldı.

İşgalci İsrail'in Lübnan'a saldırılarında can kaybı 2 bin 679'a yükseldi

Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail'in 2 Mart'tan sonra düzenlediği saldırılara ilişkin ölü ve yaralı sayısını paylaştı.

Buna göre, geride kalan sürede İsrail saldırılarında ölenlerin sayısı 2 bin 679'a, yaralı sayısı 8 bin 229'a ulaştı.

Sağlık Bakanlığı, dünkü açıklamasında, İsrail'in 2 Mart'tan itibaren Lübnan'a düzenlediği saldırılarda 2 bin 659 kişinin öldüğünü bildirmişti.

İsrail'in Lübnan'a saldırıları ve ateşkes

İsrail ordusu, Lübnan'a 2 Mart'ta yoğun hava saldırıları başlatarak, ülkenin güneyinde birçok beldeyi işgal etmişti.

Lübnan hükümeti de bu sürede ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyonu aştığını açıklamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, Lübnan ve İsrail arasında 17 Nisan'da yürürlüğe giren 10 günlük geçici ateşkesin 3 hafta daha uzatıldığını duyurmuştu.

Ateşkese rağmen İsrail'in Lübnan'ın güneyindeki saldırıları sürerken, Hizbullah da karşılık vermeye devam ediyor.

İsrail mahkemesi, Küresel Sumud Filosu'ndan alıkonan 2 aktivistin gözaltı süresini uzattı

İnsan hakları ve hukuk örgütü "Adalah"tan yapılan açıklamada, Aşkelon (Askalan) Sulh Ceza Mahkemesi'nin alıkonulan aktivistler Thiago Avila ve Seyf Ebu Kişk'in gözaltı süresini 5 Mayıs'a kadar uzatma kararı aldığı bildirildi.

Açıklamaya göre, İsrail savcılığı, uluslararası sularda alıkonulan aktivistlerin "savaş döneminde düşmana yardım", "yabancı ajanla temas", "terör örgütü üyeliği ve hizmeti" ve "terör örgütüne mülk transferi" gibi bir dizi suçlamayla gözaltı sürelerinin 4 gün daha uzatılmasını talep etti.

İsrail mahkemesi ise aktivistler Avila ve Ebu Kişk'in gözaltı süresini 2 gün daha uzattı.

"Adalah" avukatları ise duruşmada yaptıkları savunmada, söz konusu gözaltı ve yargılama sürecinin "hukuken kusurlu ve yasa dışı" olduğunun altını çizdi.

İsrail'in uluslararası sularda bulunan yabancı ülke vatandaşlarına yönelik iç hukukunu uygulama yetkisi bulunmadığını vurgulayan avukatlar, "güvenlik" bahanesiyle yöneltilen suçlamaların insani yardım faaliyetlerini engellemeye yönelik "misilleme" niteliği taşıdığını kaydetti.

Avukatlar, derhal ve koşulsuz serbest bırakılmalarını talep ettikleri aktivistlerin darp, tecrit ve günlerce denizde gözleri bağlı tutulma gibi işkenceye varan ağır fiziksel istismara maruz kaldıklarına dair ifade verdiklerini de vurguladı.

Ayrıca açıklamada, henüz haklarında resmi bir iddianame hazırlanmayan ve Aşkelon'daki Şikma gözaltı merkezinde tutulan aktivistlerin maruz kaldıkları muameleyi protesto etmek amacıyla açlık grevini sürdürdükleri de aktarıldı.

Küresel Sumud Filosu

İsrail'in Gazze ablukasını kırma ve yaşamsal insani yardım ulaştırmayı amaçlayan Küresel Sumud Filosu 2026 Bahar Misyonu, 12 Nisan'da İspanya'nın Barselona kentinden Akdeniz'e açıldı.

İtalya'nın Sicilya Adası'ndaki katılımlarla filo, 39 farklı ülkeden aralarında Türklerin de bulunduğu 345 katılımcıyla 26 Nisan'da yeniden yola koyuldu.

İsrail ordusu, 29 Nisan gece saatlerinde Girit Adası açıklarındaki uluslararası sularda hukuk dışı müdahalede bulunarak, aktivistleri taşıyan teknelere saldırdı.

Gazze'ye 600 deniz mili uzaklıkta, Yunan kara sularından birkaç mil açıkta düzenlenen saldırıda, İsrail ordusu 177 aktivisti alıkoyup kötü muamelede bulundu.

İsrail ordusu, Yunan kara sularına dönen bir grup tekne dışında, diğer teknelere de zarar verip yolculuk edilemeyecek hale getirdi.

31 aktivisti yaralayan İsrail ordusu, filo yöneticisi 2 aktivist dışında grubu, 1 Mayıs'ta Yunanistan’ın Girit Adası'na bıraktı.

Aralarında Türk vatandaşlarının bulunduğu aktivistlerin bir kısmı ülkelerine dönerken, Yunan kara sularında halen onlarca Küresel Sumud Filosu teknesi misyonun devamı için bekliyor.