Dünyadan Haberler - 4

BM: İran'daki saldırılar sivil hayatı ciddi anlamda sekteye uğrattı

Brennan ve BM Mülteci Yüksek Komiserliği (BMMYK) Sözcüsü Babar Baloch, BM Cenevre Ofisinin haftalık basın toplantısında değerlendirmelerde bulundu.

İran'da 28 Şubat'tan bu yana artan saldırıların sivil hayatı ciddi anlamda sekteye uğrattığını vurgulayan Brennan, Tahran ve diğer ağır hasar gören şehirlerdeki ailelerin belirsizliklerle yaşadığını söyledi.

Brennan, "Binlerce aile kaçmak zorunda kaldı. 17 binden fazla konut birimi dahil yaklaşık 22 bin sivil yapı hasar gördü. Sadece Tahran'da bile birçok aile otellerde, acil durum ve toplum merkezlerinde barınıyor." dedi.

IOM'un İran'daki gelişmeleri yakından izlediğini ve ihtiyaç sahiplerine ulaşmak için insani yardım malzemelerini seferber ettiğini aktaran Brennan, daha fazla acıyı önlemek için gerilimin azaltılmasının kritik önem taşıdığını vurguladı.

BMMYK Sözcüsü Baloch ise BMMYK'nin, İran'ı terk eden kişi sayısında yüksek bir artış gözlemlemediğini ve rakamların çatışma öncesiyle tutarlı olduğunu söyledi.

Baloch, İsrail'in saldırıları altında bulunan Lübnan'dan Suriye'ye 100 binden fazla kişinin geçtiğini ve bunların büyük çoğunluğunun Suriyeli olduğunu kaydetti.

ABD-İsrail'in İran'a saldırıları

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı.

İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.

ABD-İsrail saldırılarında, İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.

İranlı yetkililere göre, ABD-İsrail saldırılarında ölü sayısı 1348'i, yaralı sayısı 17 bini aştı.

BM: İsrail'in saldırdığı Lübnan'da 1 milyon kişi yerinden edildi

Luciano ve IOM Sözcüsü Zoe Brennan​​​​​​​, BM Cenevre Ofisinin haftalık basın toplantısında değerlendirmelerde bulundu.

IOM'un Lübnan'daki Misyon Şefi Luciano, Lübnan halkının yeni bir savaşın yükünü omuzladığını söyleyerek, "Sadece birkaç gün içinde yaklaşık 1 milyon kişi yerinden edildi. Çatışmaların tırmanmasından bu yana yaklaşık 700 kişi öldü ve 1700'den fazla kişi yaralandı." diye konuştu.

Sivillerin korunması gerektiğine işaret eden Luciano, insanların güvenli şekilde bulundukları yerden ayrılabilmeleri ve yerleştikleri her yerde insani yardım alabilmeleri gerektiğini vurguladı.

Luciano, insani yardım çalışanlarının yardım faaliyetlerine engelsiz erişiminin olması gerektiğini belirterek, yardıma ihtiyaç duyan kişiler için Lübnan hükümeti ve ortaklarıyla çalıştıklarını aktardı.

Lübnan'da 11 Mart itibarıyla hükümet platformunda 822 bin 600 kişinin "yerinden edilmiş" olarak kayıt yaptırdığını kaydeden Luciano, bunların 128 bin 200'ünün hükümet tarafından koordine edilen toplu barınaklarda kaldığını dile getirdi.

Luciano, gelecek 3 ay için 19 milyon dolar tutarında acil yardım çağrısı başlattıklarına değinerek, insani ihtiyaçların çok hızlı bir şekilde arttığına da dikkati çekti.

Brennan da Lübnan ve İran'daki çatışmaların artması nedeniyle Orta Doğu'nun hızla kötüleşen bir insani krizle karşı karşıya olduğunu, bu durumun yaygın yerinden edilmelere, sivil kayıplara ve günlük yaşamda ciddi aksamalara yol açtığını belirtti.

İran'da binlerce ailenin hasar görmüş kentsel alanlardan kaçtığını söyleyen Brennan, bunun insani yardım hizmetleri üzerinde büyük bir baskı oluşturduğunun altını çizdi.

Brennan, "Göçmenler ve diğer savunmasız gruplar, genellikle resmi yardım sistemlerinin dışında kaldı." diyerek, bu insanların artan risklerle karşı karşıya olduğunu vurguladı.

İsrail'in Lübnan'a saldırıları

İsrail ordusundan 2 Mart'ta yapılan açıklamada, Lübnan'dan füze atıldığının tespit edilmesinin ardından ülkenin kuzeyinde sirenlerin devreye girdiği belirtilmişti.

Daha sonra Lübnan geneline hava saldırıları başlattığını duyuran ve başkent Beyrut'u hedef alan İsrail ordusu, havadan ve denizden yoğun saldırılar düzenlediği Lübnan'da kara işgalini genişletme kararı almıştı.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, 12 Mart'ta yaptığı açıklamada, İsrail'in 2 Mart'tan bu yana Lübnan'a düzenlediği saldırılarda 687 kişinin hayatını kaybettiğini, 1774 kişinin yaralandığını bildirmişti.

İran Meclis Başkanı: Trump, Netanyahu'nun hayallerini ilerletmek için ABD askerlerini feda ediyor

Kalibaf, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan İngilizce olarak yaptığı paylaşımda, "ABD'li ailelerin talebine" işaret etti.

İran Meclisi Başkanı Kalibaf, "ABD'li aileler Trump'ın, Netanyahu'un yayılmacı hayallerini ilerletmek için neden çocuklarını feda ettiğini bilmek istiyor." ifadelerini kullandı.

Kalibaf ayrıca paylaşımının altına, ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun ortaklığına atıf yaparak "Epstein ekseni" notunu düştü.

Lübnan Cumhurbaşkanı Avn: Müzakereye hazırız ancak karşı taraftan henüz yanıt almadık

Lübnan Cumhurbaşkanlığından yapılan yazılı açıklamaya göre Avn, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres ile görüşmesinde İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarının durdurulması ve ateşkesin sağlanması çağrısında bulundu.

İsrail saldırılarının sürmesinin bölgenin tamamındaki istikrarı etkileyeceğini vurgulayan Avn, "(İsrail ile) Müzakereye hazırız ancak karşı taraftan henüz yanıt almadık." ifadesini kullandı.

Bu hassas süreçte uluslararası toplumun Lübnan'a destek vermesini beklediklerini dile getiren Avn, İsrail'in saldırıları nedeniyle yerinden edilmiş sayıları 800 bini aşan kişilerin durumuna da dikkati çekti.

Avn ayrıca BM'nin Lübnan’ın yanında durmasını ve ülkeye sağladığı sürekli desteği takdir ettiklerini belirtti.

İsrail'in Lübnan'a saldırıları

İsrail ordusundan 2 Mart'ta yapılan açıklamada, Lübnan'dan füze atıldığının tespit edilmesinin ardından ülkenin kuzeyinde sirenlerin devreye girdiği belirtilmişti.

Daha sonra Lübnan geneline hava saldırıları başlattığını duyuran ve başkent Beyrut'u hedef alan İsrail ordusu, havadan ve denizden yoğun saldırılar düzenlediği Lübnan'da kara işgalini genişletme kararı almıştı.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, 12 Mart'ta yaptığı açıklamada, İsrail'in 2 Mart'tan bu yana Lübnan'a düzenlediği saldırılarda 687 kişinin hayatını kaybettiğini, 1774 kişinin yaralandığını bildirmişti.

Tahran'daki "Dünya Kudüs Günü" yürüyüşü sırasında meydana gelen patlamada bir kişi hayatını kaybetti

Tahran'da "Dünya Kudüs Günü" yürüyüşü sırasında İsrail saldırısı düzenlendi.

Bölgede bulunan görgü tanıklarının ifadesine göre insansız hava aracı (İHA) ile gerçekleştirilen saldırıda, etrafa saçılan şarapneller bölgede bulanan ve "Dünya Kudüs Günü" yürüyüşüne katılan bir kadına isabet etti.

Şarapnellerin isabet etmesi sonucu hayatını kaybeden kadının üzerine İran bayrağı örtüldü.

Saldırı anında bölgede bulunan diğer İranlılar ise, hayatını kaybeden kadının cenazesinin kaldırılmasının ardından yerde kalan ve üzerinde kan lekeleri bulunan bayrağın etrafında ağıt yakarak İsrail ve ABD karşıtı sloganlar attı.

İsrail, İran'ın başkenti Tahran'ın merkezinde kitle gösterisinin başladığı yeri de içine alan 3 bölgenin boşaltılması tehdidinde bulunarak buralara saldırılar düzenleyeceğini duyurmuştu.

Tehdit mesajından kısa süre sonra halkın toplandığı Çaharrah-ı Veliasr yakınlarında patlamalar gerçekleşmişti.

AB, ABD'nin Rus petrolüne yönelik kararından endişeli

Costa, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan, ABD'nin Rus petrol ihracatına yönelik kararına ilişkin açıklama yaptı.

"ABD'nin Rus petrol ihracatına yönelik yaptırımları tek taraflı olarak kaldırma kararı, Avrupa güvenliğini etkilediği için son derece endişe vericidir." ifadesini kullanan Costa, Ukrayna'da adil ve kalıcı barış için Rusya üzerindeki ekonomik baskıyı artırmak gerektiğine işaret etti.

Costa, yaptırımların zayıflatılmasının Rusya'nın Ukrayna'ya karşı saldırıları sürdürmesi için gereken kaynakları artıracağını belirtti.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, mevcut petrol arzının küresel erişimini artırmak için denizde mahsur kalmış Rus petrolünün satın alınmasına geçici olarak izin verildiğini açıklamıştı.

ABD Hazine Bakanlığının yayımladığı genel lisansa göre, yaptırımlar kapsamında yasak olan Rusya menşeli petrol veya petrol ürünlerinin satışı, teslimi ya da gemiden boşaltılması için gerekli işlemlere bu ürünlerin 12 Mart'a kadar gemiye yüklenmesi şartıyla 11 Nisan'a kadar izin verildi.

NASA: Ay'a dönüş programının ilk mürettebatlı uçuşu nisanda yapılabilecek

BBC'nin haberine göre, NASA'dan yapılan açıklamada, görev için en erken tarihin 1 Nisan olarak öngörüldüğü ve roketin 19 Mart'ta yeniden fırlatma rampasına taşınmasının planlandığı belirtildi.

Göreve ilişkin düzenlenen basın toplantısında konuşan NASA yetkilisi John Honeycutt, Artemis 2 misyonunun yüksek riskler barındırdığını vurguladı.

Honeycutt, "Yanlış gidebilecek her şeyi değerlendirdiğimizden ve tüm riskleri analiz ettiğimizden emin olmak istiyoruz." ifadesini kullandı.

Dondurucu soğuklar nedeniyle şubat ayına ertelenen fırlatış, sıvı hidrojen sızıntısı ve teknik aksaklıklar nedeniyle mart ayına kaydırılmıştı.

Ancak yaşanan son teknik sorunların ardından Artemis 2 Ay yörüngesi uçuşunun en erken nisanda yapılabileceği belirtilmişti.

Ay'a dönüş: "Artemis Programı"

NASA, Ay'a dönüş projesi olarak bilinen "Artemis Programı" ile astronotları yeniden Ay'a göndermeyi amaçlıyor. Programın ilk aşaması "Artemis 1", Orion uzay aracının Ay'ın yörüngesinde bir tur atmasının ardından Dünya'ya dönmesiyle Aralık 2022'de tamamlanmıştı.

Orion uzay aracının ilk mürettebatlı misyonu "Artemis 2" de astronotların Ay'a iniş yapmadan Dünya'ya dönmesi planlanıyor. 10 gün sürecek yolculuk, uzay aracıyla ilgili güvenlik endişelerinin yanı sıra astronotların giysisi ve iniş araçlarıyla ilgili sorunlar yaşandığı için 2025'in sonlarına ertelenmişti.

Daha sonra NASA, uzay kapsülünde meydana gelebilecek sorunlar nedeniyle Artemis 2'nin Eylül 2025'te gerçekleşmesi planlanan tarihinin 2026'ya, 2026'da Ay'a inişi planlanan Artemis 3 misyonunun ise 2027'ye ertelendiğini bildirmişti.

ABC: ABD, Irak'ta ateş altında kalan personelini tahliye etmekte zorlanıyor

ABC'nin haberine göre, ABD yönetimi, Dışişleri Bakanlığının Irak'taki zaruri olmayan personeline ülkeyi terk etme emri vermesinin ardından 10 gün geçmesine rağmen buradaki personelin tahliyesinde zorluk yaşıyor.

ABC'ye konuşan ABD'li yetkili, Orta Doğu'daki personele bulundukları ülkeden çıkmak için çok az zaman verildiğini belirterek Irak'taki durumun beklenenden daha hızla kötüye gittiğini aktardı.

Yetkili, Bağdat'taki büyükelçilik personelinin tahliyesi için planlanan uçuşun güvenlik gerekçesiyle defalarca ertelendiğini belirtti.

İngilizler, ABD personelini GKRY'ye götürmüş

Öte yandan yetkililer, Erbil'deki ABD Konsolosluğunda görevli personelin, İran saldırısı esnasında bulundukları yere sığınmak zorunda kaldığına ve günün sonunda İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetleri tarafından ülkeden çıkarıldıklarına işaret etti.

İngiltere Savunma Bakanlığı yetkilisi de söz konusu haberi ABC'ye teyit ederek "ABD'nin isteği üzerine, ABD Konsolosluk personeli ve çalışanları, Irak'tan Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'ne (GKRY) götürülmüştür." ifadesini kullandı.

ABD Dışişleri Bakanlığı ise konuya ilişkin yorum yapmadı.

Bağdat'taki diplomatik destek merkezi vurulmuş

Diğer bir yetkili ise Bağdat'taki diplomatik destek merkezinin 11 Mart'ta İran İnsansız Hava Araçları (İHA) ile vurulduğunu ve hasar tespit çalışmalarının devam ettiğini belirtti. Yetkili, 3 güvenlik görevlisinin yaralanarak hastaneye kaldırıldığı bilgisini paylaştı.

ABD Dışişleri Bakanlığı da söz konusu saldırıyı teyit etti.

Yetkililer, Donald Trump yönetiminin ABD'nin bölgedeki çıkarlarını koruma konusunda Irak'a yapılan çağrılara uyma hususunda hayal kırıklığı yaşadığını da sözlerine ekledi.

UAEA Başkanı Grossi: Orta Doğu'daki nükleer tesislerin durumu son derece hassas

Grossi, Moskova'da Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom'un Genel Müdürü Alexey Likhachev ile birlikte basın mensuplarının sorularını yanıtladı.

Orta Doğu'daki nükleer tesislerin durumuna ilişkin bir soruya cevap veren Grossi, "Bence durum çok hassas. Nükleer faktörün önemli olduğu yeni bir çatışmanın patlak verdiğini görüyoruz." dedi.

Barış ve savaş arasında "ince bir çizginin" yüründüğüne işaret eden Grossi, "Şu anda bir savaş var, devam ediyor ve bunun mümkün olduğunca çabuk sona ermesini umuyoruz. Sonra müzakerelere geri döneceğiz ve bu gerekli." görüşlerini aktardı.

Zaporijya Nükleer Enerji Güç Santrali'ndeki duruma ilişkin konuşan Likhachev ise "Belirli koşullar altında Ukrayna'ya da dahil olmak üzere elektrik tedarikinden söz edebiliriz." ifadesini kullandı.

Santralin yüksek düzeyde enerji ürettiğini belirten Likhachev, "Bu enerjiyi sadece geleneksel güzergahlarda değil, aynı zamanda örneğin veri işleme merkezlerinin hızlı kurulumu için de kullanabiliriz. Burada sadece sınırdakiler değil, yeni ortaklara da sahip olabiliriz." diye konuştu.

Likhachev, ABD'nin söz konusu ortaklar arasında yer alabileceğini söyledi.

İran'daki gelişmelere ilişkin de konuşan Likhachev, "İran'ın nükleer silah geliştirdiğine dair hiçbir kanıt görmedik. Ne resmi olarak ne de tabiri caizse sezgisel olarak bu yönde bir kanıtımız olmadı." dedi.

BM Genel Sekreteri Guterres: Lübnan halkı savaşa sürükleniyor

Lübnan'ı ziyaret eden BM Genel Sekreteri Guterres, bu sırada ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, Lübnan halkıyla dayanışma ziyareti için Beyrut'a geldiğini belirtti.

Guterres, açıklamasında Lübnan halkına hitaben "Bu savaşı onlar seçmedi; içine sürüklendiler." ifadelerini kullandı.

Genel Sekreter, BM'nin ve bizzat kendisinin, "Lübnan'ın ve bölgenin fazlasıyla hak ettiği barışçıl gelecek için elinden gelen hiçbir çabayı esirgemeyeceğini" söyledi.

İsrail'in Lübnan'a saldırıları

İsrail ordusundan 2 Mart'ta yapılan açıklamada, Lübnan'dan füze atıldığının tespit edilmesinin ardından ülkenin kuzeyinde sirenlerin devreye girdiği belirtilmişti.

Daha sonra Lübnan geneline hava saldırıları başlattığını duyuran ve başkent Beyrut'u hedef alan İsrail ordusu, havadan ve denizden yoğun saldırılar düzenlediği Lübnan'da kara işgalini genişletme kararı almıştı.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, 12 Mart'ta, İsrail'in 2 Mart'tan bu yana Lübnan'a düzenlediği saldırılarda hayatını kaybedenlerin sayısının 687'ye, yaralı sayısının 1774'e yükseldiğini açıklamıştı.

Lübnan hükümeti, 2 Mart'tan bu yana barınma merkezlerine 822 bin 600 kişinin başvurduğunu bildirmişti.​​​​​​​

Trump: Önümüzdeki hafta onları çok sert vuracağız

Fox News röportajında Hürmüz Boğazı’ndaki gerilime değinen ABD Başkanı Donald Trump, bölgedeki ABD personelinin güvenliği için her türlü askeri seçeneğin masada olduğunu belirterek, "Neler olacağını hep birlikte göreceğiz" dedi.

Sürecin gidişatı konusunda "Umarım her şey çok iyi gider" diyen Trump, operasyonların dozuna dair "Önümüzdeki hafta onları çok sert vuracağız" ifadelerini kullandı.

Trump, günün erken saatlerinde Truth sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, İran'ın donanmasının, hava kuvvetlerinin, füzelerinin, insansız hava araçlarının ve diğer her şeyinin imha edildiğini ve liderinin öldürüldüğünü belirtmişti.

Trump, "Eşsiz bir ateş gücüne, sınırsız mühimmata ve bolca zamana sahibiz. Bu akıl hastası pisliklerin başına bugün ne geleceğini izleyin. 47 yıldır dünyanın dört bir yanında masum insanları öldürüyorlar ve şimdi ben, ABD'nin 47'nci başkanı olarak, onları öldürüyorum. Bunu yapmak ne büyük bir onur" ifadelerini kullanmıştı.

Rusya: ABD ile enerji piyasalarındaki istikrar konusunda çıkarlarımız örtüşüyor

Peskov, başkent Moskova'da gazetecilerin gündemdeki bazı konulara ilişkin sorularını yanıtladı.

Rusya, ABD ve Ukrayna arasında yapılan üçlü müzakerelerin devam etmesini istediklerini kaydeden Peskov, "Bir sonraki turun gerçekleşmesini umuyoruz ancak tarih ve saatle ilgili somut bir anlaşma konusunda henüz açıklayabileceğimiz bir şey yok." dedi.

ABD'nin Rus petrolüne yönelik yaptırımları hafifletmesine ilişkin konuşan Peskov, "Enerji sektöründe küresel çapta giderek derinleşen bir krizin yaşandığına inanıyoruz. Bu durumda, ABD'nin bu adımlarını enerji piyasalarını istikrara kavuşturma çabası olarak görüyoruz. Bu bağlamda, çıkarlarımız örtüşüyor." diye konuştu.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, mevcut petrol arzının küresel erişimini artırmak için denizde mahsur kalmış Rus petrolünün satın alınmasına geçici olarak izin verildiğini bildirmişti.