Dünyadan Haberler - 4

Dişlerinizin durumu erken ölüm riskinin habercisi olabilir

Japonya'daki Osaka Üniversitesi'nden araştırmacılar, 75 yaş ve üzeri 190 bin 282 yetişkinin sağlık ve diş kayıtlarını inceledi.

Araştırma kapsamında her bir diş pozisyonu; eksik, sağlam, dolgulu veya çürük olarak sınıflandırıldı.

Sonuçlara göre, ağızdaki "sağlam" ve "dolgulu" dişlerin toplam sayısı, ölüm riskini tahmin etmede en güçlü gösterge olarak belirlendi.

Eksik veya çürük diş sayısının fazla olması ise artan ölüm riskiyle doğrudan ilişkilendirildi.

Bilim insanları, dolgulu dişlerin de en az sağlam dişler kadar düşük ölüm riskiyle ilişkili olduğunu saptadı. Bu durum, dişlerin tedavi edilerek korunmasının sadece ağız sağlığını değil, genel vücut sağlığını da koruduğunu gösteriyor.

Diş kaybı neden ölüm riskini artırıyor?

Araştırmacılar, eksik veya çürük dişlerin erken ölüme yol açabileceği mekanizmalar üzerinde iki temel teoriye odaklanıyor:

Kronik inflamasyon: Dişlerdeki çürükler veya diş eti sorunları, vücutta kronik iltihaplanmaya yol açarak bu durumun diğer organlara yayılmasına neden olabiliyor.

Beslenme sorunları: Diş sayısının azalması çiğnemeyi zorlaştırıyor, bu da sağlıklı ve besleyici bir diyetin sürdürülmesini engelleyerek genel sağlığı bozuyor.

Ağız kırılganlığına dikkat

Tokyo Bilim Enstitüsü tarafından yapılan bir diğer güncel çalışma da bu bulguları destekliyor. Diş kaybı, çiğneme ve yutma sorunları, ağız kuruluğu ve konuşma zorluğu gibi "ağız kırılganlığı" belirtilerinden üç veya daha fazlasına sahip olan bireylerin, uzun süreli bakıma ihtiyaç duyma olasılığının 1,23 kat, ölüm riskinin ise 1,34 kat daha fazla olduğu görüldü.

Uzmanlar, yaşlılık döneminde diş sayısının yanı sıra dişlerin klinik durumunun da takip edilmesinin, daha uzun ve sağlıklı bir yaşam için kritik olduğunu vurguluyor.

NASA'nın Mars'tan örnek getirme misyonu iptal edildi

Misyonun iptal edilmesindeki en büyük etken, projenin devasa maliyeti ve teknik karmaşıklığı oldu. İlk tahminlerde 11 milyar doları bulan maliyet, yeni tasarımlarla 7 milyar dolara indirilmeye çalışılsa da Kongre bu rakamları yüksek buldu.

Perseverance keşif aracı, misyonun ilk aşamasını başarıyla tamamlayarak Mars yüzeyinde titizlikle seçilmiş 33 adet örnek tüpü biriktirmişti.

NASA, bu tüplerin Dünya'daki gelişmiş laboratuvarlarda incelenmesinin Mars'ın yaşanabilirliği konusundaki soruları tamamen çözeceğine inanıyordu. Şimdi bu tüplerin akıbeti belirsizliğini koruyor.

Yarışta Çin öne geçebilir

NASA'nın bu kararının ardından, Mars'tan örnek getiren ilk ülke olma yarışında gözler Çin'e çevrildi.

Çin'in de benzer bir misyon planı bulunuyor; ancak bu proje NASA ve Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) ortak çalışması kadar karmaşık ve bilimsel odaklı değil.

Çin'in planı daha çok "al ve getir" mantığına dayanırken, NASA'nın bıraktığı boşluk Pekin yönetimi için büyük bir fırsat sunuyor.

ABD'de top oynamayı suç sayan yasak kalkıyor

1945 yılında yürürlüğe girdiği tahmin edilen yasa, konutların önündeki kaldırımlarda veya sokaklarda top oynamayı para ve hapis cezasına tabi kılıyordu.

Ebeveynlere hapis cezası öngören yasa

Belediye Meclisi'nde 14-0 oy birliğiyle alınan kararla, şehir savcılığına söz konusu düzenlemenin iptali için gerekli taslağı hazırlama talimatı verildi.

Mevcut yasaya göre, belirlenmiş alanlar dışındaki sokaklarda, kaldırımlarda veya parklarda top oynamak, bir nesne fırlatmak veya ateşlemek yasak kapsamında yer alıyordu.

Yasayı ihlal edenler, bin dolara kadar para cezası ve 6 aya kadar hapis istemiyle karşı karşıya kalabiliyordu.

"Olağan dışı derecede saçma"

Yasanın iptali için önergeyi veren meclis üyesi Bob Blumenfield, mevcut durumu sert bir dille eleştirdi. Blumenfield, bir ebeveynin çocuğuyla evinin önündeki kaldırımda top yakalamaca oynamasının veya çocukların mahalle arasında futbol maçı yapmasının suç sayılmasını "saçmalık" olarak nitelendirdi.

Blumenfield ayrıca, ilgili maddede yer alan silah ateşlemek gibi diğer tehlikeli eylemlerin zaten hali hazırda yürürlükte olan farklı yasalarla yasaklandığını, bu nedenle mevcut maddenin sadece günlük oyun aktivitelerini kısıtladığını belirtti.

ABD Başkanı Trump: Yetkim anayasa ya da mahkemelerle değil, kendi ahlakımla sınırlı

Trump, CBS News'e verdiği röportajda, daha önce "kendisini durdurabilecek tek şeyin kendi ahlakı olduğu, uluslararası hukuk olmadığı" yönündeki sözlerinin hatırlatılması üzerine, "Yetkim anayasa ya da mahkemelerle değil, kendi ahlakımla sınırlı. Ben ahlaklı bir insanım. Ölüm görmekten hoşlanmam. İnsanlarımızın zarar görmesini istemem. Karşı taraftakilerin zarar görmesini de istemem." ifadelerini kullandı.

ABD'nin Venezuela’da gerçekleştirdiği askeri operasyonda "karşı tarafta" insanların öldürülmesinden hoşnut olmadığını dile getiren Trump, "Bu benim ahlakımla sınırlı ve benim ahlak anlayışım çok yüksek. Dolayısıyla bu şekilde sınırlandırılmış durumda." dedi.

Yetkisinin anayasa ya da mahkemelerle sınırlı olup olmadığı yönündeki soruya Trump, "Asla mahkemelere gelmeyeceğiz. Anayasa'ya da başvurmayacağız. Çünkü ben ülkemiz için neyin iyi olduğunu görmek istiyorum ve mahkemeler de bunu görmek ister." yanıtını verdi.

Dünyada 2025'teki elektrikli araç satışları 20,7 milyonla rekor kırdı

Londra merkezli veri analiz şirketi Benchmark Mineral Intelligence, 2025'e ilişkin elektrikli araç satış verilerini yayımladı.

Buna göre, küresel çapta elektrikli araç satışları 2025'te yıllık bazda yüzde 20 artış ve 20,7 milyonla rekor kırdı.

Toplam satışların 12,9 milyonu Çin'de kaydedildi. Çin'deki satışlar geçen yıl 2024'e göre yüzde 17 yükseldi. Buna rağmen, ülkedeki satışlar son çeyrekte yavaşlama gösterdi.

Çin'deki elektrikli araç satışlarında 2025'teki büyümede yoğun iç rekabet, agresif fiyatlama ve artan araç modelleri etkili oldu.

Yurt içinde rekabet baskısı yoğunlaştıkça, Çinli otomobil üreticileri giderek daha fazla yurt dışı pazarlara yöneldi. Bu ihracat akışından Güney Amerika, Güneydoğu Asya ve Orta Asya yararlanırken, dünyanın geri kalanında elektrikli araç satışlarının büyümesinde de itici güç oldu.

Çinli markalara ait elektrikli araçlar, Avrupa pazarında geçen yılki satışların yüzde 19'unu oluşturdu.

Benchmark Mineral Intelligence'ın analizine göre, bu yıl ise Çin'de elektrikli araçlar ilk kez satın alma vergisine tabi olacak.

Ayrıca, bu yıl uygulanacak yeni takas sübvansiyon programı 2025'te uygulanan ve daha küçük araçları avantajlı kılan sabit oranlı sübvansiyon yerine araç fiyatıyla orantılı şekilde belirlenecek. Bu nedenle, Çin'de bu yıl elektrikli araçlara sağlanacak sübvansiyon seviyeleri 2025'e göre daha düşük seviyede olacak.

Avrupa pazarında yüzde 33 büyüme

Avrupa'da elektrikli araç satışları da 2025'te yıllık bazda yüzde 33 yükseldi.

Avrupa elektrikli araç pazarında 2025, Avrupa Birliği emisyon hedeflerinin yıl boyunca yumuşatılması dahil olmak üzere yasal değişikliklerin yaşandığı bir yıl oldu. Ayrıca, birçok büyük Avrupa ülkesinin sübvansiyonları genişletmesi veya artırmasıyla, tüketicilerin elektrikli araç satın alımlarına yönelik destek de arttı.

Avrupa'da birçok ülkede geçen yıl elektrikli araç satışlarında büyüme görüldü. Almanya ve İngiltere gibi büyük hacimli ülkelerde satışlar sırasıyla yüzde 48 ve yüzde 27 arttı. Satışların yıla zayıf başladığı Fransa'da yüzde 2 büyüme kaydedildi.

Bu yıl ise Avrupa elektrikli araç pazarındaki en önemli gelişmenin, daha önce 2035 olarak belirlenen içten yanmalı motora sahip yeni otomobil satış yasağının hafifletilmesine yönelik değişiklikler olması bekleniyor.

Yeni plana göre, otomobil ve hafif ticari araçlar için gelecekte hedeflenen karbon emisyon standartları değiştirilecek. Otomobil üreticilerinin 2035'ten itibaren egzoz emisyonlarını yüzde 100 düşürme hedefi, yüzde 90 olarak güncellenecek. Kalan yüzde 10'luk emisyon, AB'de üretilmiş düşük karbonlu çelik kullanımı, e-yakıtlar ve biyoyakıtlar yoluyla telafi edilebilecek.

ABD'de elektrikli araç satışları sadece yüzde 1 arttı

Elektrikli araç satışları ABD, Kanada ve Meksika olmak üzere Kuzey Amerika'da geçen yıl yüzde 4 gerileyerek 1,8 milyon oldu ve Kuzey Amerika pazarı çalkantılı bir yılı geride bıraktı.

ABD'de elektrikli araçlara yönelik vergi indirimlerinin 30 Eylül 2025 itibarıyla kaldırılması ve korumacı ticaret politikalarının etkisiyle elektrikli araç satışları yıllık bazda sadece yüzde 1 artış gösterdi.

Kanada'da da 2025'in başında sübvansiyonların kaldırılmasının ardından elektrikli araç pazarında zayıf bir performans görüldü ve satışlar yıllık bazda yüzde 41 düştü.

Meksika'da ise satışlar Çinli elektrikli araçların ithalatındaki artışın etkisiyle yüzde 29 büyüdü.

Kuzey Amerika'da sınırlı tüketici teşvikleri, destekleyici mevzuat eksikliği ve elektrifikasyon yatırımlarının yavaşlayabileceğine yönelik endişeler nedeniyle bu yıl elektrikli araç pazarı görünümünün zayıf kalmaya devam edeceği tahmin ediliyor.

ABD'de elektrikli araç satışlarının bu yıl yüzde 29 azalması bekleniyor.

Dünyanın geri kalanında elektrikli araç satışları 2025'te yıllık bazda yüzde 48 artışla 1,7 milyon oldu.

Bu pazarlarda Çinli markaların artan varlığı satışlardaki büyümeyi destekledi.

ABD pazarında 7 yıl sonra ilk kez küçülme öngörülüyor

Benchmark Mineral Intelligence bünyesindeki Rho Motion'ın Veri Müdürü Charles Lester, verilere ilişkin değerlendirmesinde, küresel çapta elektrikli araç satışlarının 2025'te yıllık bazda yüzde 20 artmasının pazarın ne kadar dirençli olduğunu gösterdiğini belirterek, şu ifadeleri kullandı:

"Avrupa, Çin'i geçerek en hızlı büyüyen bölge konumuna geldi. Kuzey Amerika'nın çalkantılı bir yıl geçirmesi şaşırtıcı değil. ABD Başkanı Donald Trump, göreve gelmesinin üzerinden geçen bir yılda, elektrikli araç satın alma teşviklerini geri çekme ve üretimi yerelleştirme konusunda verdiği birçok sözü yerine getirdi. ABD'de 7 yıl sonra ilk kez pazarda satışların neredeyse üçte bir oranında küçüleceğini öngörüyoruz."

Dünyada 2025, kayıtlardaki en sıcak üçüncü yıl oldu

Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi (ECMWF) bünyesindeki Copernicus İklim Değişikliği Servisi (C3S), 2025'teki sıcaklık dinamiklerine ilişkin bulgularını yayımladı.

Buna göre, geçen yıl dünyadaki ortalama yüzey sıcaklığı 14,97 derece ölçüldü. Bu sıcaklık, sanayi öncesi dönem ortalamasına göre 1,47 derece yükseldi. Böylece 2025, dünyada kara yüzeyi sıcaklığı açısından kayıtlardaki en sıcak üçüncü yıl oldu.

Kayıtlardaki en sıcak yıl olan 2024'te küresel sıcaklık artışı sanayi öncesi dönem ortalamasına göre 1,6 dereceye ulaşmıştı. Kayıtlardaki en sıcak ikinci yıl olan 2023'te ise sıcaklık artışı sanayi dönem öncesinin 1,48 derece üzerinde gerçekleşmişti.

Copernicus'e göre, mevcut uzun vadeli küresel ısınma seviyesinin sanayi öncesi dönem ortalamasının yaklaşık 1,4 derece üzerine çıktığı hesaplanıyor.

Dünyadaki mevcut ısınma hızına göre, Paris Anlaşması'nda belirlenen "küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlandırma hedefinin" 2030'a kadar aşılma riski bulunuyor ve bu aşımın, beklenenden 10 yıl erken gerçekleşebileceği öngörülüyor.

Dünyanın en sıcak yılları son 11 yılda yaşandı

Geçen yılki sıcaklıkların ardından, dünyada son 11 yıl kayıtlardaki en sıcak yıllar oldu.

Ayrıca 2023-2025 dönemindeki ortalama sıcaklıklar, küresel sıcaklık artışının sanayi öncesi dönem ortalamasına göre 1,5 dereceyi aştığı ilk 3 yıllık dönem olarak kayıtlara geçti.

Dünyada 2025, hava sıcaklıkları açısından en sıcak ikinci yıl olurken, deniz yüzeyi sıcaklığı bakımından da 20,73 dereceyle en sıcak üçüncü yıl oldu.

Antarktika, kayıtlara geçen en sıcak yıllık sıcaklığı yaşarken, Kuzey Kutbu ise en sıcak ikinci yılını geride bıraktı.

Küresel çapta devam eden ısınma nedeniyle 2025, aşırı sıcak hava dalgaları, Avrupa Asya ve Kuzey Amerika'daki şiddetli fırtınalar, İspanya, Kanada ve Güney Kaliforniya'daki orman yangınları dahil birçok bölgede olağanüstü koşulların yaşandığı bir yıl oldu.

Ayrıca, Kaliforniya merkezli araştırma kuruluşu Berkeley Earth de eş zamanlı yayımladığı analizinde 2025'in 1850'den beri kaydedilen en sıcak üçüncü yıl olduğunu tespit etti. Böylece, 2024 kayıtlardaki en sıcak ve 2023 en sıcak ikinci yıl olarak kayıtlarda kalmaya devam ediyor.

"Dünya, Paris Anlaşması ile belirlenen uzun vadeli sıcaklık sınırına hızla yaklaşıyor"

ECMWF Genel Direktörü Florian Pappenberger, bulgulara ilişkin değerlendirmesinde, dünyanın en sıcak 10 yıllık dönemde olduğunu belirterek, iklim değişikliğiyle mücadelede bilimsel kanıtların önemine dikkat çekti.

C3S Direktörü Carlo Buontempo da dünyada son 11 yılın kayıtlardaki en sıcak yıllar olmasının iklim değişikliğinin önemli bir kanıtı olduğunu dile getirerek, "Dünya, Paris Anlaşması ile belirlenen uzun vadeli sıcaklık sınırına hızla yaklaşıyor. Bu sınırı aşmamız kaçınılmaz ve şu anda yapabileceğimiz tek şey, kaçınılmaz olan bu aşımı ve bunun toplumlar ve doğal sistemler üzerindeki etkilerini en iyi şekilde yönetmek." ifadelerini kullandı.

Gazze'de kış fırtınasında yaşam mücadelesi

Gazze Şehri'ndeki Şifa Hastanesi yetkilileri, fırtına kurbanlarının cansız bedenlerinin hastaneye ulaştırıldığını doğruladı.

Sahil bölgesindeki bir kampta, yaklaşık 8 metre yüksekliğindeki bir duvarın çadır üzerine çökmesi sonucu aynı aileden 72 yaşındaki Muhammed Hamuda, 15 yaşındaki torunu ve gelini hayatını kaybetti. Olayda en az 5 kişi de yaralandı.

Ekim ayından bu yana yürürlükte olan ateşkese rağmen, yardım kuruluşları Gazze genelinde kış şartlarına dayanıklı barınma imkanlarının bulunmadığı konusunda uyarıyor.

İsrail bombardımanları sonucu evleri yıkılan 2 milyondan fazla Gazzeli, savaşın başlangıcından bu yana üçüncü kışını çadır benzeri derme çatma yapılarda karşılıyor.

Ateşkes sürecinde çocuk ölümleri durmuyor

Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) Sözcüsü James Elder, ateşkes dönemine ilişkin çarpıcı veriler paylaştı.

Elder, çatışmaların yavaşlamasına rağmen tamamen durmadığını, ateşkesin başlangıcından bu yana drone saldırıları, hava bombardımanları ve tank atışları sonucu 18 yaş altı en az 100 çocuğun öldüğünü belirtti.

Gazze Sağlık Bakanlığı verilerine göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana İsrail ateşiyle hayatını kaybeden 440'tan fazla kişinin cenazesi hastanelere getirildi.

BM ve insani yardım ortakları bölgede çadır, battaniye ve kışlık kıyafet dağıtımını sürdürse de, kış aylarında ihtiyaç duyulan kalıcı ve sağlam geçici konut malzemelerinin Gazze'ye girişine izin verilmediği ifade ediliyor.

Bu halk 2976 yılına merhaba dedi

Cezayir, Fas, Tunus ve Libya'da 12-14 Ocak tarihleri arasında kutlanan Amazigh yeni yılı "Yennayer", aile bağlarını, yenilenmeyi ve doğayla olan derin bağı temsil ediyor.

Sokaklarda yükselen "aseggas ameggaz" (mutlu yıllar) nidalarına, titizlikle işlenmiş geleneksel kıyafetler ve toplumsal kutlamalar eşlik ediyor.

Resmi istatistiklerin eksikliğine rağmen, Kuzey Afrika genelinde on milyonlarca Amazigh yaşadığı tahmin ediliyor.

Bölgedeki nüfus dağılımı şu şekilde

Fas: Nüfusun yaklaşık yüzde 40'ının Amazigh olduğu tahmin ediliyor.

Cezayir: Fas ile birlikte en büyük Amazigh popülasyonuna ev sahipliği yapıyor.

Tunus ve Libya: Bölgenin diğer önemli yerleşim noktaları arasında yer alıyor.

Yennayer kutlamalarının kalbinde zengin bir mutfak kültürü yer alıyor. Fas'ın Yüksek Atlas bölgesinde baklagil, baharat ve tam tahıllardan oluşan "ourkemen" favori yemekken; Cezayir'de tatlı, kuruyemiş ve meyvelerden oluşan "treze" karışımı tercih ediliyor.

Refahı simgelemek amacıyla bu çerez karışımı bazen evin en küçük çocuğunun başından aşağı hafifçe dökülüyor.

Yennayer, sadece bir takvim başlangıcı değil, aynı zamanda yüzyıllardır süren bir kültürel varlık mücadelesinin sembolü niteliğinde.

WSJ: Körfez ülkeleri, Trump yönetimini İran'a saldırmaması için ikna etmeye çalışıyor

Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin ismini paylaşmak istemeyen kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Körfez ülkeleri Trump yönetimini İran'a yönelik olası bir saldırıdan vazgeçirmeye çalışıyor.

Suudi Arabistan, Washington'u İran'a müdahale etmemesi için ikna etme çabalarına öncülük ediyor.

Körfez ülkelerinden yetkililere göre, Suudi Arabistan, Umman ve Katar, İran'a yönelik olası bir saldırının, petrol piyasalarını sarsacağı ve nihayetinde ABD ekonomisine de zarar vereceği konusunda Trump yönetimini uyarıyor.

Körfez ülkeleri, olası saldırıların, Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol tankerlerinin seyrini aksatmasından ve oluşabilecek bölgesel istikrarsızlıklardan endişe ediyor.

Suudi yetkililere göre, Riyad yönetimi, İran'a olası bir çatışmaya karışmayacakları ve ABD'nin hava sahalarını saldırılar için kullanmasına izin vermeyeceklerini garanti etti.

Beyaz Saray'dan yetkililere göre Trump, İran'a karşı atılacak adımlara ilişkin henüz nihai bir karar vermedi. Trump'ın, izleyeceği yolu belirlemek üzere danışmanlarıyla görüşmeler yaptığı ve olası seçenekleri değerlendirdiği belirtildi.

Yetkililere göre, masadaki seçenekler arasında İran'a ait tesislere saldırılması, siber saldırılar, yeni yaptırımlar ve rejim karşıtı sosyal medya hesaplarını desteklemek yer alıyor.

⁠İran'daki gösteriler

İran'da 28 Aralık 2025'te ülkedeki yerel para biriminin döviz karşısındaki yüksek değer kaybı ve ekonomik sorunlar nedeniyle Tahran Büyük Çarşı'da esnafın başlattığı protestolar, ülkenin birçok kentine yayıldı.

İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), 14 Ocak'ta yayımladığı raporunda, ülkede gösteriler nedeniyle ölenlerin sayısının, 147 emniyet görevlisi ve 2 bin 403 gösterici olmak üzere toplam 2 bin 550'ye yükseldiğini duyurmuştu.

İran makamlarından gösterilerde ölen ya da yaralananlara ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Protestolarda şiddet olayları ve polis müdahalesinin artmasıyla 9 Ocak'ta ülke genelinde internet kesilmişti.

Venezuela'da 17 ay sonra Amerikan X şirketinin sosyal medya platformu yeniden kullanılmaya başlandı

Rodriguez ve İçişleri Bakanı Diosdado Cabello, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan paylaşımda bulundu.

Geçici Devlet Başkanı Rodriguez paylaşımında "Bu yolla yeniden iletişime geçiyoruz. Venezuela ayakta kalmaya devam ediyor, güç, kararlılık ve tarihsel bilinçle. Ekonomik huzur, sosyal adalet ve hak ettiğimiz refah devleti için birleşmiş halde ilerlemeye devam edelim." ifadelerini kullandı.

Bir dönem X'e karşıt açıklamalarıyla bilinen İçişleri Bakanı Cabello ise "Ülkemizle ilgili konuyu yakından takip eden Venezuela ve dünya genelindeki kardeşlerimizle kucaklaşmak için buraya (X) geçiyorum. İletişim kurmak için bu yolu yeniden kullanacağız, takipte kalın. Biz kazanacağız." diye paylaşım yaptı.

ABD'li milyarder Musk'a Ağustos 2024'te tepki gösteren Maduro, "Elon Musk'ın sahibi olduğu X, tüm kanunları çiğnedi. Bu ülkede, faşizm, iç savaş, ölüm ve nefret yaymayı bırakın artık. X, Venezuela'nın tüm yasalarını ihlal etti. Venezuela'da yasalar var, yasalara saygı duyacağız. Venezuela'dan 10 günlüğüne defol X. Defol Elon Musk. Venezuela'da anayasa var, devlet var ve onlara saygı duymalısın." ifadelerini kullanmıştı.

ABD'nin Venezuela'ya yönelik hava saldırılarıyla eş zamanlı olarak Devlet Başkanı Maduro'yu alıkoymasının ardından yardımcısı Delcy Rodriguez, Meclis'te yemin ederek 5 Ocak'ta Geçici Devlet Başkanlığı görevini resmen üstlenmişti.

Rodriguez, burada yaptığı konuşmada, "ABD'de rehin tutulan iki kahramanımızın, Devlet Başkanı'mız Maduro ve (eşi) Cilia Flores'in kaçırılmasından duyduğum üzüntüyle burada bulunuyorum." ifadesini kullanmıştı.

ABD federal hükümetinin bütçesi 2025'in aralık ayında 145 milyar dolar açık verdi

ABD Hazine Bakanlığı, 2025'in aralık ayına ilişkin bütçe dengesi raporunu yayımladı.

Buna göre, 1 Ekim 2025'te başlayan ve 30 Eylül 2026'da sona erecek 2026 mali yılının üçüncü ayı olan aralıkta federal hükümetin bütçe açığı 145 milyar dolar olarak hesaplandı.

Federal hükümet, bir önceki yılın aynı döneminde 87 milyar dolarlık bütçe açığı vermişti.

Böylece bütçe açığı geçen yıl aralıkta önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 67 arttı.

Bu dönemde bütçe dengesine ilişkin piyasa beklentisi 140,7 milyar dolarlık açık verilmesi yönündeydi.

Hükümetin gelirleri geçen yıl aralıkta yıllık yüzde 7 artarak 484 milyar dolara çıkarken, harcamaları yıllık yüzde 16 artışla 629 milyar dolara yükseldi.

Ülkede 2026 mali yılının ilk üç ayında toplam bütçe açığı ise önceki mali yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 15 azalarak 602 milyar dolara indi.

Söz konusu açık, bir önceki yılın aynı döneminde 711 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmişti.

Mali yılın üçüncü ayı itibarıyla gelirler, yıllık yüzde 13 artarak 1,2 trilyon dolara yükselirken, harcamalar yüzde 2 artışla 1,8 trilyon dolara çıktı.

Grönland için kritik gün: Beyaz Saray'da diplomatik zirve

ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland'ı satın alma konusundaki kararlılığı sürerken, Danimarka ve Grönland yönetimleri Washington ile doğrudan temas kurma kararı aldı.

Kopenhag ve Nuuk yönetimleri, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile bir araya gelecek. Diplomatik gözler, bugün Beyaz Saray'da gerçekleşecek üst düzey toplantıya çevrildi.

Grönland ve Danimarka'dan ortak duruş

Kritik toplantı öncesinde Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, adanın statüsüne dair net bir mesaj verdi.

Nielsen, Grönland'ın satılık olmadığını yineleyerek, Danimarka Krallığı ile birlik içinde hareket ettiklerini ve ABD yerine Danimarka ile olan bağlarını tercih ettiklerini vurguladı.

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen de benzer şekilde, en yakın müttefikleri olan ABD'den gelen baskının kabul edilemez olduğunu belirtti.

Frederiksen, müttefikler arasındaki bu zorlu süreçte Danimarka'nın egemenlik haklarını savunmaya devam edeceklerini ifade etti.

ABD Kongresinde 51'inci eyalet tasarısı

Washington cephesinde ise Grönland adımı yasama boyutuna taşındı. Cumhuriyetçi Milletvekili Randy Fine, Grönland'ın ABD'ye 51'inci eyalet olarak katılmasını öngören bir yasa tasarısını Temsilciler Meclisi'ne sundu.

Tasarıda, adanın stratejik önemine dikkat çekilerek, bölgenin kontrolünün Rusya veya Çin'e bırakılmaması gerektiği savunuldu.

Rusya ve Avrupa'dan tepkiler

Grönland tartışmalarına Rusya da dahil oldu. Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitri Medvedev, Trump'ın hamlelerine atıfta bulunarak, Grönland'ın bir referandumla Rusya'ya katılmayı seçebileceği yönünde ironik ve dikkat çekici bir açıklama yaptı.

Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul ise Washington ziyareti sırasında konuya ilişkin Avrupa'nın tavrını netleştirdi. Wadephul, Grönland'ın geleceği hakkındaki karar yetkisinin yalnızca Danimarka ve Grönland halkına ait olduğunu hatırlattı.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de Arktik bölgesinde ittifak içi iş birliğinin önemine vurgu yaparak birlik mesajı verdi.