Dünyadan Haberler - 4

Rusya, Almanya'ya protesto notası verdi

Bakanlıktan yapılan açıklamada, daha önce Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin yönetiminin desteğiyle başkent Kiev'de Almanya Federal Meclisi Üyesi Kiesewetter'in Rusya'da terör listesine alınan "İçkerya Çeçen Cumhuriyeti" Organizasyonu Başkanı Zakayev ile görüştüğü anımsatıldı.

Söz konusu organizasyon üyelerinin Rus topraklarına sabotaj eylemlerinde bulunduğu ileri sürülen açıklamada, bu nedenle Almanya'nın Moskova Büyükelçisi Alexander Graf Lambsdorff'un bakanlığa çağrıldığı kaydedildi.

Açıklamada, "Büyükelçiye bu görüşmeden dolayı protesto notası verildi. Moskova, bu görüşmeyi Almanya yönetiminin, Rusya'nın içişlerine müdahalesi ve ulusal güvenliğine tehdidi olarak değerlendiriyor. Alman tarafı, bu tür eylemlerin sonuçları olacağı konusunda uyarıldı. Rusya'ya yönelik düşmanca adımlar kaçınılmaz olarak karşılık bulacak." ifadeleri kullanıldı.

"İçkerya Çeçen Cumhuriyeti" Organizasyonu, geçen hafta, Rusya'da yasaklanan terör ve aşırılıkçı örgütler listesine dahil edilmişti.

Katil Netanyahu'nun sadık Mossad şefi Gofman

Netanyahu'nun askeri sekreteri Tümgeneral Roman Gofman, 12 Nisan'da Mossad Direktörlüğüne atandı.

David Barnea'dan 2 Haziran'da görevi devralacak Gofman, 5 yıl Mossad'ın başında kalacak.

Ancak Netanyahu tarafından yapılan bu atama, şimdiden teşkilatın 8 bin kişilik personeli arasında ve İsrail kamuoyunda genel bir huzursuzluk yaratmış durumda.

Netanyahu’nun mevcut askeri sekreteri olan Gofman, Mossad için dışarıdan bir isim sayılıyor.

 "Yahudi üstünlükçülüğünü" savunan okulda eğitim aldı

1976 yılında eski Sovyetler Birliği (bugünkü Belarus) topraklarında dünyaya gelen Gofman, 1990'da İsrail'e göç etti. Gofman, 5 yıl sonra zırhlı birliklere katıldı ve 2024'te tümgeneralliğe kadar yükseldi. Askeri kariyeri boyunca Gofman, işgal altındaki Lübnan'ın güneyi, Batı Şeria ve Gazze Şeridi'nde saldırılara katıldı.

Gofman, henüz genç bir subayken, işgal altındaki Batı Şeria'da Filistinlilerden gasbedilen topraklar üzerine kurulu yasa dışı "Eli" yerleşiminde "Yahudi üstünlükçülüğünü" savunan aşırı sağcı görüşleriyle bilinen "Bnei David" dini okulunda derslere katıldı. Bir yazısında Gofman, "İsrail'in ebediyeti" kavramını burada öğrendiğini ifade etti.

Söz konusu okul, radikal hahamlar tarafından yönetiliyor ve siyonistlerin ordu içerisindeki nüfuzunu artırmayı hedefliyor.

Gazze Şeridi'nin tamamen işgalini savunuyor

Aşdod'da (Usdud) yaşayan Gofman, 7 Ekim 2023'teki Aksa Tufanı sırasında Gazze Şeridi sınırındaki bir yolda çatışmaya girerek bacağından vuruldu.

Tedavisinin ardından görevine dönen Gofman, İsrail'in bölgedeki saldırıları sürecinde Gazze Şeridi'nin tamamının işgal edilmesini ve kontrolün İsrail'de kalmasını öneren bir plan taslağı hazırladı.

Reşit olmayan bir kişiyi operasyonda kullandı

Gofman hakkındaki en büyük endişelerden biri, istihbarat deneyiminin olmaması ve geçmişindeki usulsüzlük iddiaları.

Gofman'ın, 2015-2017 yıllarında işgal altındaki Batı Şeria'da görev yaparken, gerekli izinleri almadan ve yasal prosedürleri izlemeden Filistinli muhbirler devşirdiği ve onları kurallara aykırı faaliyetlerde kullandığı belirtiliyor.

Ancak en büyük skandal, 2022 yılında işgal altındaki Golan Tepeleri'nde tümen komutanıyken 17 yaşındaki İsrailli Uri Elmakias'ı bir istihbarat operasyonunda kullanması oldu.

Gofman'ın, İran ve Hizbullah'a yönelik bir nüfuz operasyonu kapsamında, reşit olmayan bu gence sosyal medyada yayımlaması için gizli bilgileri verdiği iddia edildi.

Elmakias'ın orduyla hiçbir resmi bağı yoktu ve işe alınma süreci Gofman'ın Genelkurmay'daki üstlerinden tamamen habersiz yürütüldü.

İsrail iç istihbarat teşkilatı Şin-Bet (Şabak), Elmakias'ın internetteki faaliyetlerini fark edince genci casusluk şüphesiyle tutukladı. Sorgulama sırasında Elmakias, kendisini işe alan asıl ismin doğrudan Gofman olduğunu itiraf etti. Ancak operasyonun, özellikle Elmakias'ın reşit olmaması gibi nedenlerle yasal sınırları aştığı anlaşılınca, Gofman bu genci tanıdığını dahi reddederek olayın arkasında durmadı.

Elmakias, sonuçlarla tek başına yüzleşmeye terk edildi. Bir buçuk yılını gözaltında, defalarca sorgulanarak, istismara uğrayarak geçiren Elmakias, nihayetinde mahkeme tarafından tamamen beraat ettirildi. Gofman ise kınama cezası aldı ancak askeri kariyerine kesintisiz devam ederek sonunda Netanyahu'nun askeri danışmanlığına kadar yükseldi.

Atamaya karşı çıkan eski İsrail Yüksek Mahkemesi Başkanı Asher Grunis, "Sivil bir küçüğün kullanılması ahlaki ve etik açıdan son derece ağır bir kusurdur." dedi.

Bu sırada Elmakias, hesap sorulması ve tazminat talebiyle yeniden ortaya çıktı ve Gofman'ın atama kararının ardından Aralık 2025'te şunları söyledi:

"Beni bir yıldan fazla hapislerde çürümeye terk eden, beni işe almadaki rolü hakkında soruşturmacıları ve mahkemeyi defalarca yanıltan bir kişi, İsrail’in en önemli güvenlik teşkilatlarından birine liderlik etmeye uygun mudur?"

Bu, aralarında üst düzey ordu ve Mossad subaylarının da bulunduğu pek çok İsraillinin sorduğu bir soru. Görevden ayrılacak Mossad Direktörü David Barnea da onlardan biri.

Haziran ayında görevini devretmeye hazırlanan Barnea, Gofman'ın atamasını inceleyen komiteye sunduğu görüşte sert uyarılarda bulundu. Barnea, "uygunsuz davranış" nedeniyle kınama almış bir adayın, özellikle Mossad Direktörlüğü gibi kritik bir makama terfi ettirilmesinin engellenmesi gerektiğini bildirdi.

"Mossad şefliği, sadakatinin ödülü"

Güvenlik kaynaklarına göre Gofman, son iki yılda Netanyahu'nun en yakın halkasının kilit figürlerinden biri haline geldi. Rusça bilmesi sayesinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ilişkileri sürdürmek amacıyla Rusya'ya gizli ziyaretler gerçekleştiren Gofman, Suriye ile yapılan görüşmelerde de merkezi bir rol oynadı.

Netanyahu, her atamasında olduğu gibi bu kararın da büyük bir tartışma yaratacağının muhtemelen farkındaydı.

Mevcut Mossad Direktörünün kendi yerine önerdiği aday dahil olmak üzere, kurumun içinden yetişmiş tüm deneyimli isimler bir kenara itildi. Onların yerine, Başbakan'ın aşırı milliyetçi politikalarına yakınlık duyan ve eleştirmenlere göre sadakati nedeniyle Netanyahu'ya "acı gerçekleri" söyleme ihtimali düşük görülen bir isim tercih edildi.

Askeri uzman Yossi Melman gibi eleştirmenler bu atamayı Netanyahu'nun istihbarat topluluğunu ve güvenlik kurumlarını "ele geçirme" ve "siyasallaştırma" operasyonunun bir parçası olarak görüyor. Gadi Eisenkot gibi isimler, üst düzey pozisyonların "sadakat ödülü" olarak dağıtıldığını söylüyor.

Eski Mossad yetkilisi Rami Eigra, siyasi motivasyonla yapılan bu atamanın operasyonel başarısızlıklara yol açabileceği konusunda uyardı.

Elmakias ve bazı sivil toplum kuruluşları, atamayı durdurmak için 14 Nisan 2026'da Yüksek Mahkeme'ye başvurdu.

Genellikle sağ görüşlü ve hükümete yakın çizgisiyle bilinen Israel Hayom gazetesinde yayımlanan bir köşe yazısında, "Netanyahu'nun İsrail'in güvenliğiyle kumar oynadığı" ifade edildi. Güvenlik stratejileri uzmanı gazeteci Yoav Limor ise konuyu şu sözlerle özetledi:

"Gofman yetenekli bir subay olabilir ancak son bir buçuk yıldır Netanyahu'nun askeri sekreterliğini yapması dışında, sahip olduğu hiçbir yetenek üstleneceği bu yeni görevle örtüşmüyor. Öyle görünüyor ki bu atamanın arkasındaki asıl neden, aralarındaki yakın mesai ve bu süreçte pekişen kişisel sadakat bağıdır."

"Hedefe ulaşmada askeri ve idari sınırları aşmayı kural ihlali olarak görmüyor"

Barnea'nın 5 yıllık görev süresinin sonunda ayrılması, Ekim 2023'ten bu yana İsrail güvenlik mekanizmasında yaşanan neredeyse tam kapsamlı bir revizyonun tamamlanması anlamına gelecek.

İsrail ordusu eski Askeri İstihbarat Dairesi Şefi Tümgeneral Aharon Haliva Nisan 2024'te, eski Genelkurmay Başkanı Herzi Halevi Mart 2025'te, eski Şin-Bet Başkanı Ronen Bar da Haziran 2025'te istifa etti.

Netanyahu'nun siyasi rakipleri, Bar'ın asıl "suçunun", Başbakan'ı koltuğundan edebilecek yolsuzluk davasında Netanyahu'nun istekleri doğrultusunda ifade vermeyi reddetmesi olduğunu belirtiyor. Buna karşılık Şin-Bet'in başına getirilen David Zini'nin, özel görüşmelerinde yargı sistemine tamamen saldırdığı ve Şin Bet'in mahkemelere değil, doğrudan Başbakan'a sorumlu olması gerektiğini söylediği vurgulanıyor.

Atama kararıyla birlikte Mossad'ın 14. direktörü Gofman'ın etik pusulasıyla ilgili sorular da gündeme geldi.

Gofman da yasa dışı yöntemleriyle Şin Bet'in başına getirilen Zini ile örtüşen bir yaklaşıma sahip.

İsrail Harp Akademisi bünyesinde hazırladığı iç raporlarda ve doktriner çalışmalarda kaleme aldığı yazılarda Gofman, bir komutanın zaman zaman resmi yetkisi olmasa dahi inisiyatif alması gerektiğini savundu. Gofman ayrıca politika yapıcıların, açıkça tanımlanmamış olsa bile "sezilen iradelerini" yerine getirmek adına görev tanımının dışına çıkılabileceğini ileri sürdü.

Askeri ve idari sınırları aşmayı bir kural ihlali değil, amaca ulaşmak için bir zorunluluk olarak gören Gofman, bu yönüyle Makyavelist bir tutuma sahip.

"Dil yetersizliği ve deneyimsiz aday" vurgusu

İsrail basınında Gofman, Mossad'ın başına seçilen en tartışmalı ve deneyimsiz aday olarak görülüyor. Gofman'ın stratejik özel operasyonlar ve uluslararası ilişkiler konusundaki yetkinliğinin ise sınırlı olduğu ifade ediliyor.

Çeşitli askeri ve akademik programları tamamlamış olmasına rağmen Gofman'ın İngilizcesinin iyi olmaması, Mossad'ın en önemli ortağı olan ABD Merkezi Haberalma Teşkilatı (CIA) ile yakın ilişki kurma becerisini engelleyebilecek bir eksiklik olarak öne çıkıyor.

Gofman, dil becerilerini İbranice ve Rusça'nın ötesine taşıyamadı. Bu durum, Mossad'ın başına geçecek Gofman için bir eksiklik olarak görülüyor.

En az tartışılan yönü Netanyahu'ya sadakati

Gofman'ın en az tartışılan yönü ise Başbakan Netanyahu'ya olan sarsılmaz sadakati.

Başbakan'ın askeri danışmanı sıfatıyla Gofman, diğer üst düzey subayların karşı çıktığı bir tavır sergileyerek, Netanyahu’nun yolsuzluk davasında ifade vermekten "güvenlik gerekçeleriyle" muaf tutulması gerektiğini savundu.

Netanyahu, 4 Aralık 2025'te Gofman'ı Mossad'ın başına aday gösterdiği sırada yaptığı konuşmada, Gofman'ı övmüştü.

İran: ABD, şartlarımızı kabul etmek zorunda

İran resmi haber ajansı IRNA'ya göre Rızai, ABD ile yürütülen müzakerelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Bölge ülkeleri ile petrol alıcılarının, geçiş güzergahlarının kapanması nedeniyle ABD'ye baskı yaptığını belirten Rızai, bu ülkelerin Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için Washington'dan gerekli şartların oluşturulmasını talep ettiğini söyledi.

Rızai, "Eğer ABD akıllıca davranmak istiyorsa, İran'ın müzakerelerdeki şartlarını kabul etmekten başka seçeneği yok." ifadelerini kullandı.

Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin ücretlendirilmesi için İran Meclisinde gerekli yasal düzenlemelerle alakalı milletvekillerinin çalışma yaptığını aktaran Rızai, Boğaza ilişkin protokolün savaş öncesi şekline dönmeyeceğini söyledi.

Son olarak Rezaei, ülkesinin ABD ile yürütülen müzakerelerde belirlediği 10 şarttan asla geri adım atmayacağını vurguladı.

İşgalci İsrail, Gazze’de "ablukayı kullanarak" ekonomik çöküşü ve insani krizi derinleştiriyor

Yerel yetkililer, İsrail’in uyguladığı sıkı kısıtlamaların yalnızca güvenlik değil, aynı zamanda ekonomik yapıyı hedef alan sistematik bir “kuşatma politikası” haline geldiğini belirtiyor.

Gazze Ekonomi Bakanı Vekili Hasan Ebu Reyyale, AA muhabirine yaptığı açıklamada, İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarının biçim değiştirerek sürdüğünü ifade etti.

“Savaş bitmedi, sadece yöntem değiştirdi. Abluka, bu savaşın en ağır araçlarından biri haline geldi.” diyen Ebu Reyyale, İsrail’in mal ve yardım girişlerini sıkı şekilde kontrol ettiğini, hangi ürünlerin ve ne kadarının bölgeye gireceğini belirlediğini aktardı.

Ebu Reyyale, söz konusu bu adımların Gazze’de ekonomik yapıyı bozduğunu ve hayat pahalılığını artırdığını vurgulayarak, “Bu durum, piyasada ciddi bir dengesizlik yaratıyor, bazı ürünlerde tekelleşmeye yol açıyor ve fiyatların hızla yükselmesine neden oluyor.” dedi.

“Ekonomik hayat neredeyse durma noktasında”

Gazze’de yerel yönetimin ticaret ve tedarik mekanizmaları üzerinde kontrolünün bulunmadığını ifade eden Ebu Reyyale, mevcut koşullar altında halkın temel ihtiyaçlara erişiminin giderek zorlaştığını vurguladı.

“Gazze’de yaşam sistemi büyük ölçüde çöktü. Ekonomik faaliyetler tarihte görülmemiş seviyede geriledi.” diyen Ebu Riyale, halkın günlük yaşamını sürdürebilmek için sürekli bir mücadele içinde olduğunu söyledi.

İsrail’in yardımların girişini sınırlaması ve sınır kapılarındaki kısıtlamaları artırmasının, özellikle son dönemde daha da belirgin hale geldiği ifade ediliyor. Yerel kaynaklar, insani yardım ve ticari ürün taşıyan tır sayısının, ateşkes anlaşmasında öngörülen seviyenin çok altında kaldığını belirtiyor.

Gazze’de en dikkati çeken krizlerden biri ise temel gıda maddelerinde yaşanıyor.

Ebu Reyyale, bölgede ekmek üretiminde ciddi bir açık bulunduğunu belirterek, “Ekmek temininde yüzde 50’nin üzerinde bir yetersizlik söz konusu.” dedi.

Enerji ve su krizi yaşamı felç ediyor

Gazze’de yakıt girişinin kısıtlanması, elektrik üretimi ve ulaşım başta olmak üzere birçok alanda ciddi aksamalara yol açtığını ifade eden Ebu Reyyale, hastaneler, ambulanslar ve insani yardım kuruluşlarının büyük ölçüde jeneratörlere bağımlı olduğunu belirterek, yakıt eksikliğinin bu hizmetlerin sürekliliğini tehdit ettiğini söyledi.

Ayrıca, su kuyuları, arıtma tesisleri ve su dağıtım sistemlerinin de bu krizden doğrudan etkilendiği, bu nedenle temiz suya erişimin giderek zorlaştığı ifade ediliyor.

Sanayi büyük ölçüde yok oldu

Gazze’de sanayi altyapısının büyük bölümünün tahrip edildiği belirtilirken, Ebu Reyyale, sanayi sektöründeki kaybın yüzde 95’i aştığını belirtti. Filistinli yetkili, bu durumun binlerce kişinin işsiz kalmasına neden olduğunu, işsizlik ve yoksulluk oranlarını ciddi şekilde artırdığını dile getirdi.

“Gazze birden fazla krizle karşı karşıya”

Gazze’de yaşanan durumun tek bir krizle açıklanamayacağını vurgulayan Ebu Reyyale, “Gazze bugün bir ekonomik kriz değil, bir yaşam krizi yaşıyor.” ifadelerini kullandı.

Uluslararası topluma ve arabuluculara çağrıda bulunan Gazze Ekonomi Bakanı Vekili Hasan Ebu Reyyale, sınır kapılarının daha fazla açılması, yardım girişinin artırılması ve ticari faaliyetlerin yeniden canlandırılması için adımlar atılması gerektiğini belirtti.

Transavia France jet yakıtı krizi nedeniyle uçuşlarını iptal ediyor

Fransız basınında yer alan habere göre, Air France-KLM grubuna bağlı, Paris-Orly merkezli düşük maliyetli hava yolu şirketi Transavia France, yaz döneminde uçuşlarda değişiklik yapacak.

Transavia France, yüksek jet yakıtı fiyatları nedeniyle mayıs ve haziran aylarındaki planlı uçuşlarının yüzde 2'si kadarını iptal edecek.

İptallerden etkilenen yolculara ücretsiz uçuş değişikliği, kupon veya biletlerinin tam iadesi teklifi sunulacak.

Avrupa'da, Orta Doğu'daki çatışma ve Hürmüz Boğazı'ndan sevkiyatların yapılamaması nedeniyle jet yakıtı fiyatları geçen yıldan bu yana iki katından fazla arttı.

Avrupa Birliği (AB) rafinerileri, normal şartlarda jet yakıtı tüketiminin yüzde 70'ini karşılayabiliyor. Geriye kalan jet yakıtı ise özellikle Orta Doğu ve Körfez ülkelerinden ithal ediliyor.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, bu ay Avrupa'nın kısa süre içinde jet yakıtı kıtlığı riskiyle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunmuştu.

Hollanda merkezli hava yolu şirketi KLM artan yakıt maliyetleri nedeniyle gelecek ay Avrupa içinde 160 uçuşu iptal edeceğini açıklamış, Alman hava yolu şirketi Lufthansa da maliyet baskıları nedeniyle iştiraki CityLine'ın faaliyetlerini durdurma kararı almıştı.

Lufthansa ayrıca jet yakıtı fiyatlarındaki artış nedeniyle ekim ayına kadar planlı 20 bin kısa mesafeli uçuşu iptal edeceğini duyurmuştu.

Katil İsrail'in Gazze Şeridi'ne saldırılarında can kaybı 72 bin 593'e yükseldi

İsrail ordusu, ateşkese rağmen Gazze Şeridi'ne saldırılarını sürdürüyor.

Gazze'deki Sağlık Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, İsrail'in Ekim 2023'ten bu yana devam eden saldırılarında yaşanan can kayıplarına ilişkin son veriler paylaşıldı.

Son 24 saatte Gazze'deki hastanelere 7 ölü ve 18 yaralının getirildiği kaydedildi.

Gazze'de ateşkesin yürürlüğe girdiği 10 Ekim 2025'ten bu yana İsrail'in saldırılarında 817 kişinin öldürüldüğü, 2 bin 296 kişinin yaralandığı, enkaz altından ise 762 kişinin cansız bedenine ulaşıldığı ifade edildi.

İsrail'in Ekim 2023'ten bu yana Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırılarda toplam can kaybının 72 bin 593'e, yaralı sayısının da 172 bin 399'a yükseldiği bildirildi.

Gazze Şeridi'nde enkaz altında hala binlerce cenazenin bulunduğu belirtiliyor.

İşgalci İsrail ateşkese rağmen Lübnan'ın güneyinde 50 yapıyı havaya uçurarak yıkımı sürdürdü

İsrail Ordu Sözcüsü Avichay Adraee, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından, ordunun Lübnan'ın güneyinde gerçekleştirdiği yıkıma ilişkin son bilgileri paylaştı.

Adraee, İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyinde evleri ve diğer yapıları havaya uçurduğu görüntülere yer verdiği paylaşımda, 50'den fazla yapıyı yok ettiklerini duyurdu.

Havaya uçurulan yerler arasında Hizbullah'a ait binalar olduğunu savunan Adraee, baskın düzenlenen bir binada patlayıcı düzenekler ile silah ve mühimmat bulunduğunu iddia etti.

Adraee, siyasi kademenin direktifleri doğrultusunda saldırıların devam edeceği tehdidinde bulundu.

İsrail'in Lübnan'a saldırıları ve ateşkes

İsrail ordusu, Lübnan'a 2 Mart'ta yoğun hava saldırıları başlatarak, ülkenin güneyinde birçok beldeyi işgal etmişti.

Lübnan hükümeti de bu sürede ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyon 162 bini aştığını açıklamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, Lübnan ve İsrail arasında 17 Nisan'da yürürlüğe giren 10 günlük geçici ateşkesin 3 hafta daha uzatıldığını duyurmuştu.

Ateşkese rağmen İsrail'in Lübnan'ın güneyindeki saldırıları devam ediyor.

Küresel askeri harcamalar geçen yıl yaklaşık 2,9 trilyon dolarla rekor tazeledi

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI), 2025 yılına ilişkin küresel askeri harcamalar raporunu açıkladı.

Raporda, küresel askeri harcamaların devam eden savaşlar ve artan jeopolitik belirsizliklerin etkisiyle 2025'te art arda 11. kez yükselerek 2 trilyon 887 milyar dolarla rekor yenilediği belirtilerek, askeri harcamaların küresel Gayri Safi Yurt İçi Hasılası (GSYH) içindeki payının yüzde 2,5’e yükselerek 2009'dan bu yana en yüksek seviyeye çıktığı vurgulandı.

Geçen yıl en çok askeri harcama yapan beş ülke ABD, Çin, Rusya, Almanya ve Hindistan olurken, bu ülkelerin harcamaları dünya askeri harcamalarının yüzde 58'ini oluşturdu.

Raporda, dünyanın en çok askeri harcama yapan ülkesi olan ABD'nin harcamalarının 2025'te yüzde 7,5 azalarak 954 milyar dolara gerilediği ve bu düşüşün ana nedeni olarak, Başkan Donald Trump döneminde Ukrayna'ya yönelik yeni mali askeri yardım paketlerinin onaylanmaması gösterildi.

SIPRI raporunda uzmanlar, 2026 ve 2027 bütçe öngörülerine dayanarak ABD harcamalarındaki bu düşüşün "kısa ömürlü" olacağını tahmin etti.

Raporda, ABD'nin ardından dünyada en fazla askeri harcama yapan ülkesi olan Çin'in askeri harcamalarının 2025'te yıllık yüzde 7,4 artışla 336 milyar dolara ulaştığı, askeri harcamaların GSYH'ye oranının yüzde 1,7 olduğu belirtildi.

Çin'in askeri harcamalarında 31 yıldır devam eden artışın, herhangi bir ülkenin kaydettiği en uzun süreli artış olduğuna işaret edilen raporda, harcamalardaki artışın, 2025'te orduda ve savunma sanayinde yürütülen, çok sayıda üst düzey generalin ve savunma sanayi yetkilisinin tasfiye edildiği yolsuzlukla mücadele kampanyasına rağmen sürdüğüne dikkat çekildi.

Raporda harcamaların Çin ordusunun 2035 yılına kadar tüm alanlarda askeri modernleşmeyi gerçekleştirme doğrultusunda ilerlediği, son 10 yılda askeri harcamaların yüzde 62 artış kaydettiği bildirildi.

Rusya'nın askeri harcamalarının geçen yıl yüzde 5,9 arttığı ve 190 milyar dolarla dünya üçüncülüğünü koruduğu aktarıldı.

Türkiye'nin askeri harcamaları geçen yıl yüzde 7,2 arttı

SIPRI raporunda, Türkiye'nin savunma bütçesindeki dikkat çekici artış ve stratejik dönüşüm verilerle ortaya konuldu.

Türkiye'nin askeri harcamaları geçen yıl bir önceki yıla göre yüzde 7,2 artış göstererek 30 milyar dolara ulaştığına işaret edilen raporda, ülkenin askeri harcamalarının 2025’te 2016 yılına kıyasla yüzde 94’lük artış gösterdiği bildirildi.

SIPRI raporunda, "Türkiye'nin askeri harcamalarındaki artışın en temel itici gücü, her şeyden önce yerli silah sanayisine yapılan yatırımlardır. Türk savunma sanayisini desteklemek amacıyla oluşturulan özel fona ayrılan pay, bir önceki yıla göre yüzde 25 artarak 2025 yılında Türkiye'nin toplam askeri harcamalarının yüzde 22'sini oluşturmuştur.” ifadeleri yer aldı.

Jeopolitik belirsizlik Avrupa’yı silahlanma rekoruna itti

SIPRI raporunda, küresel askeri harcamalardaki artışın en büyük itici gücünün yüzde 14'lük yükselişle Avrupa olduğu belirtildi.

Avrupa’nın askeri harcamaları 2025'te bir önceki yıla göre yüzde 14 artarak 864 milyar dolar ile tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştığının ifade edildiği raporda, bölge genelindeki harcamalar son 10 yılda yüzde 102 arttığı kaydedildi.

Raporda, “Avrupa'daki bu benzeri görülmemiş artış, Rusya-Ukrayna Savaşı kaynaklı jeopolitik istikrarsızlığın ve ABD'nin güvenlik garantilerine ilişkin belirsizliğin bir sonucudur." değerlendirmesinde bulunuldu.

Almanya'nın askeri harcamalarının yüzde 24 artarak 114 milyar dolara yükseldiği ve dünyada dördüncü sıraya çıktığı, Ukrayna'nın harcamalarının ise 84,1 milyar dolarla GSYH'sinin yüzde 40'ına ulaştığı ifade edildi.

Asya-Pasifik ülkelerinin askeri harcamaları 2025'te yüzde 8,1 arttı

SIPRI raporunda, Asya ve Okyanusya bölgesindeki askeri harcamaların 2025'te yüzde 8,1 artarak 681 milyar dolara ulaştığı bildirildi. Raporda, Orta Doğu, Güney ve Güneydoğu Asya ile Okyanusya'yı kapsayan tüm alt bölgelerde harcamaların arttığı, bu durumun bölgedeki askeri hareketliliğin bir göstergesi olduğu vurgulandı.

İsrail'de ise Gazze'deki yoğun saldırılarının azalmasına paralel olarak askeri harcamalarda yüzde 4,9’luk sınırlı bir düşüş görüldü.

Askeri harcamalardaki artışın devam edeceği öngörüldü

SIPRI Askeri Harcamalar ve Silah Üretim Programı Kıdemli Araştırmacısı Xiao Liang, rapora ilişkin yaptığı değerlendirmede, devletlerin krizlere silahlanma hamleleriyle yanıt verdiğini belirterek, küresel askeri harcamalardaki artışın devam edeceği öngörüsünde bulundu.

Liang, " Küresel askeri harcamalar, devletlerin savaşlara, belirsizliklere ve jeopolitik sarsıntılara geniş çaplı silahlanma hamleleriyle yanıt vermesi sonucu 2025 yılında yeniden yükseldi. Mevcut krizlerin çeşitliliği ve birçok devletin uzun vadeli askeri harcama hedefleri göz önüne alındığında, bu büyümenin 2026 ve sonrasında da devam etmesi muhtemeldir." ifadesini kullandı.

SIPRI, kurulduğu 1966'dan bugüne çatışma, silahlanma, silah kontrolü ve silahsızlanma gibi alanlarda araştırma, rapor ve analizler hazırlıyor.

Brent petrolün varili 101,19 dolardan işlem görüyor

Cuma günü 101,34 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 99,13 dolardan tamamladı.

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 09.26 itibarıyla kapanışa göre yüzde 2,1 artarak 101,19 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 96,18 dolardan alıcı buldu.

Fiyatlardaki yükselişte, Hürmüz Boğazı'nda devam eden arz kesintileri ve ABD ile İran arasında süren ateşkes görüşmelerine ilişkin belirsizlikler etkili oluyor.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD-İsrail'in saldırılarıyla başlayan 40 günlük savaş sonrasındaki müzakerelerde, ülkenin çıkarlarını güvence altına almayı hedeflediklerini söyledi.

Erakçi, İslamabad'daki görüşmelerine ilişkin, "İslamabad ziyareti oldukça verimli geçti, iyi istişareler yapıldı. Bu kapsamda geçmiş gelişmeler gözden geçirildi ve İran ile ABD arasındaki müzakerelerin hangi koşullar altında sürdürülebileceği ele alındı." ifadelerini kullandı.

Öte yandan, İran'ın yarı resmi Fars Haber Ajansı’na göre, Erakçi, Pakistan aracılığıyla ABD’ye ülkesinin nükleer meseleler, Hürmüz Boğazı ve çeşitli konularla ilgili kırmızı çizgilerinin belirtildiği bir mektup iletti.

Taraflar arasındaki sert söylemler arz endişelerini artırmayı sürdürüyor. ABD Başkanı Donald Trump İran'ın nükleer silaha sahip olması durumunda ABD'yi "havaya uçuracağını", İsrail'i de "dakikalar içinde yok edeceğini" ileri sürdü.

İran Meclis Başkan Yardımcısı Ali Nikzad ise Hürmüz Boğazı’ndaki duruma ilişkin, ‍"Hiçbir koşulda Boğaz'ı önceki haline döndürmeyeceğiz. Devrim Rehberi’nin talimatı da bu yönde." ifadesine yer verdi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ABD'nin İran limanlarına uyguladığı abluka nedeniyle 37​​ gemiyi geri döndürdüğünü açıkladı.

Söz konusu gelişmeler, küresel petrol arzına ilişkin riskleri canlı tutarken, piyasalarda yukarı yönlü fiyat hareketini destekliyor.

Brent petrolde teknik olarak 102,42 doların direnç, 99,10 doların destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.​​​​

Washington Post: Beyaz Saray Muhabirleri Derneği yemeğine üst düzey güvenlik statüsü verilmedi

Washington Post'un konuya aşina ve ismini açıklamak istemeyen yetkililere dayandırdığı habere göre, Trump ve birçok kabine üyesinin katıldığı Washington Hilton Oteli'ndeki yemeğe federal kaynakların tam kapasite kullanılmasını sağlayacak en yüksek güvenlik statüsü verilmedi.

Yetkililer, Trump ile çok sayıda üst düzey ismin Beyaz Saray Muhabirleri Derneği tarafından düzenlenen yemeğe katılacağının bilinmesine rağmen, etkinlikte diğer üst düzey resmi toplantılara kıyasla daha düşük seviyede güvenlik önlemleri uygulandığını belirtti.

ABD İç Güvenlik Bakanlığının genellikle başkanlık yemin töreni gibi resmi etkinliklere "Ulusal Özel Güvenlik Etkinliği" statüsü verdiğini ifade eden yetkililer, söz konusu yemekte böyle bir tanımlama yapılmadığını aktardı.

Olayın hazırlıkları hakkında bilgi sahibi olan ancak ismini belirtmek istemeyen bir hükümet yetkilisi ise "Ulusal Özel Güvenlik Etkinliği" statüsünün genellikle başkan ve üst düzey kabine yetkililerinin "düzenli" olarak katıldığı etkinlikler için olduğunu vurguladı.

Yemeğe neden en yüksek güvenlik seviyesinin verilmediği sorusunu yanıtlayan yetkili, söz konusu yemeğin başkan olmadan da birçok kez düzenlendiğini hatırlatarak, "Bu, Başkanın son anda katılmayabileceği ve her yıl katılmadığı bir akşam yemeği." dedi.

ABD Adalet Bakan Vekili Todd Blanche ise konuya ilişkin CNN'e verdiği demeçte, olayı bir güvenlik başarısızlığı olarak görmediğini dile getirdi.

Silahlı saldırganın balo salonuna ulaşmadan önce gözaltına alındığını belirten Blanche, "Aksine, bu büyük bir güvenlik başarı öyküsüydü. Yani, şu an bildiklerimiz doğrultusunda olanları düşünürsek, bu şüpheli neredeyse güvenlik çemberini bile aşamadı." ifadelerini kullandı.

Beyaz Saray, soruları İç Güvenlik Bakanlığına yönlendirirken, Washington Hilton'un sözcüsü e-posta yoluyla yaptığı açıklamada, "etkinliğin güvenliğini Gizli Servisin sağladığını" kaydetti.

Gizli Servis, konuya ilişkin soruları yanıtlamadı.

Beyaz Saray Muhabirleri Derneği yemeğindeki saldırı

Beyaz Saray Muhabirleri Derneği tarafından düzenlenen yemekte silah sesleri duyulması üzerine, ABD Başkanı Donald Trump, korumaları tarafından salondan çıkarılmıştı.

Canlı yayında verilen etkinlikte, yemek servisinin başlamasından kısa süre sonra sesler yükselirken, Trump'ın koruma ekipleri uzun namlulu silahlarla salonda görülmüştü.

Trump, olayın ardından sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, şüphelinin yakalandığını duyurmuş, şüphelinin otel lobisinde elbiseleri çıkarılmış şekilde yüzüstü yattığı görüntüler sosyal medyaya yansımıştı.

Olayda bir Gizli Servis ajanının yaralandığını ve durumunun iyi olduğunu aktaran Trump, saldırının İran savaşıyla bağlantılı olup olmadığı sorusuna, "Sanmıyorum ama asla bilemezsiniz." yanıtını vermişti.

Yolsuzlukla yargılanan Netanyahu'nun duruşması başlamasına bir saat kala "güvenlik" gerekçesiyle iptal edildi

İsrail'in Yedioth Ahronoth gazetesinin haberine göre, yaklaşık 2 ay aradan sonra bugün ifade vermesi beklenen Netanyahu'nun duruşması iptal edildi.

Netanyahu'nun avukatı Amit Hadad, İran'a yönelik saldırılar nedeniyle yaklaşık 2 aydır ifade vermeyen İsrail Başbakanı'nın duruşmasının "güvenlik" gerekçesiyle iptali için başvuruda bulundu.

Mahkeme, başlamasına bir saat kala talebi kabul ederek duruşmayı erteledi.

Netanyahu, ABD ile İran arasında ateşkese varılmasının ardından geçen 2 haftada "güvenlik" gerekçesiyle duruşmaların ertelenmesini talep etmiş, talebi mahkeme tarafından kabul edilmişti.

Netanyahu yolsuzlukla yargılanıyor

İsrail Başbakanı, "1000", "2000" ve "4000" dosya adıyla bilinen 3 ayrı yolsuzluk dosyası kapsamında "rüşvet, dolandırıcılık ve görevi kötüye kullanma" suçlamalarıyla yargılanıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, yolsuzlukla yargılanan Netanyahu'yu affetmesi için Kasım 2025'te de İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'a mektup göndermişti.

Netanyahu, daha önce af talebinde bulunmayacağını söylemesine rağmen yaklaşık 6 yıldır yargılandığı yolsuzluk davalarından affı için Herzog'a Kasım 2025 sonunda başvuruda bulunmuştu.

İşgalci İsrail ordusu Kudüs'teki Kalendiya Mülteci Kampı'na baskın düzenleyerek bazı evlere el koydu

Görgü tanıklarının aktardığına göre, İsrail askerleri Kalendiya Mülteci Kampı'nın yanı sıra Kudüs'ün kuzeyindeki Kefr Akab ve Er-Ram beldelerinde çok sayıda eve baskın yaptı.

Zorla boşaltılan bazı evler İsrail askerlerince el konularak gözaltı ve sorgu merkezine dönüştürüldü.

Bölgede geniş çaplı gözaltı operasyonları gerçekleştiren İsrail ordusu, evlere yaptığı baskınlarda Filistinli eski tutukluları ve yakınlarını da gözaltına aldı.

İsrail ordusu, baskın sırasında kampın üzerinde insansız hava araçları (İHA) uçurdu.

Bölge sakinlerine, baskınların yaklaşık 24 saat süreceği bildirildi.

Öte yandan sosyal medyada paylaşılan görüntülerde, İsrail askerlerinin evlere zorla girerek kapıları kırdığı görüldü.

İsrail ordusunun Er-Ram ve Kefr Akab beldelerinde de benzer gözaltı operasyonları gerçekleştirdiği aktarıldı.

Kudüs ile Ramallah arasındaki ana yol üzerinde yer alan Kalendiya Mülteci Kampı, sık sık İsrail askerleri ile Filistinliler arasında gerilime sahne oluyor.

İsrail ordusunun Gazze'ye saldırı başlattığı Ekim 2023'ten bu yana işgal altındaki Doğu Kudüs ile Batı Şeria'da da Filistinlilere yönelik saldırı, baskın ve gözaltılarda ciddi artış yaşanıyor.