Dünyadan Haberler - 4

Trump duyurdu: İsrail ve Lübnan 30 yılı aşkın süredir ilk kez doğrudan görüşecek

İsrail ve Lübnan liderlerinin geniş kapsamlı bir barış çerçevesini görüşmek üzere aynı masaya oturduğu son görüşme, 1991 yılındaki Madrid Konferansı sırasında gerçekleşmişti.

Bu zirveyi takiben 1993 yılına kadar Washington'da ikili müzakereler devam etmiş, ancak bir barış antlaşması imzalanmadan süreç tıkanmıştı.

Dolaylı diplomasiden doğrudan masaya

1990'ların başından bu yana, iki ülke arasındaki iletişim neredeyse tamamen dolaylı yollardan yürütülüyor. Bu durumun temel nedenleri arasında şunlar yer alıyor:

Lübnan'da halen yürürlükte olan 1955 tarihli bir yasa, İsrail ile her türlü teması ve ticari ilişkiyi yasaklıyor.

Bugüne kadar diyalog süreçleri genellikle BM barış gücü misyonu UNIFIL veya ABD'li arabulucular aracılığıyla yürütülüyordu.

Trump'ın bu duyurusu, bölgedeki jeopolitik dengeler açısından tarihi bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

Rus hackerlar Yunanistan Genelkurmay Başkanlığı hesaplarını ele geçirdi

İngiliz ve Amerikalı siber tehdit araştırmacılarından oluşan Ctrl-Alt-Intel topluluğu, hackerların verileri yanlışlıkla internete açık bırakması sonucu bu sızıntıyı tespit etti.

Araştırmacılar, bu durumu "Hackerlar devasa bir operasyonel hata yaparak ön kapıyı ardına kadar açık bıraktılar" sözleriyle nitelendirdi.

Saldırının arkasında, Rus askeri istihbaratıyla bağlantılı olduğu bilinen ve "Fancy Bear" olarak adlandırılan siber casusluk grubunun olduğu tahmin ediliyor.

Moskova ise siber saldırı iddialarını reddetti.

Ukrayna ve NATO ülkeleri de hedefte

Veriler, Rus casusluk faaliyetlerinin sadece Yunanistan ile sınırlı olmadığını, geniş çaplı bir kampanya yürütüldüğünü gösteriyor:

Ukrayna'da son birkaç ay içinde yolsuzlukla ve Rus iş birlikçileriyle mücadele eden 170'ten fazla savcı ve müfettişin hesabı ele geçirildi.

Romanya Hava Kuvvetleri'ne ait en az 67 e-posta hesabı hacklendi. Bunların arasında NATO hava üsleri ve üst düzey bir askeri yetkilinin hesabı da yer alıyor.

Bulgaristan'da Filibe (Plovdiv) bölgesindeki yerel yetkililere ait hesaplara sızıldı.

Trump'ın İran savaşına yön belirleyecek kritik takvimi

Washington ve Tahran'ın, önümüzdeki hafta sona erecek olan iki haftalık ateşkesi uzatmak için çalışmalar yürüttüğü belirtiliyor.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, uzatmanın henüz kesinleşmediğini ancak anlaşma beklentisi konusunda "iyimser" olduklarını ifade etti.

Müzakerelerin bir sonraki aşamasında, İran'ın nükleer stokları ve Hürmüz Boğazı'nın kontrolü gibi zorlu konuların ele alınması bekleniyor.

Trump'ın önündeki kritik tarihler

Savaşın geleceğini şekillendirecek üç önemli olay öne çıkıyor:

Kraliyet Ziyareti (Nisan sonu): Trump, önümüzdeki hafta İngiltere Kralı III. Charles ve Kraliçe Camilla'yı ağırlayacak.

İngiltere'de savaşın oldukça tepki çekmesi nedeniyle, Trump'ın kraliyet ziyareti sırasında barış yönünde bir adım atabileceği konuşuluyor.

Çin Ziyareti (14-15 Mayıs): Trump, daha önce savaş nedeniyle ertelenen Çin ziyaretinde Devlet Başkanı Şi Cinping ile bir araya gelecek.

Trump, Şi'nin kendisine İran'a silah göndermeme sözü verdiğini iddia ediyor.

Ara Seçimler (Kasım): ABD yönetiminin, artan petrol fiyatlarını Haziran-Eylül döneminde yeniden 3 dolar seviyesine çekme hedefi var.

Ekonomik baskıların sandığa yansımasından çekinen Cumhuriyetçiler, savaşın maliyetleri konusunda endişeli.

Ekonomik abluka ve yaptırımlar

Hazine Bakanı Scott Bessent, İran'ı Hürmüz Boğazı üzerinden uygulanan kısmi abluka ile köşeye sıkıştırdıklarını açıkladı.

ABD, İran'ın bölge ülkelerindeki banka hesaplarını dondurmakla tehdit ederken, Çin bankalarına da "ikincil yaptırımlar" uygulanabileceği uyarısında bulunuyor.

Cumhuriyetçi kanatta "gizli" endişe

NBC News'in ulaştığı bilgilere göre, birçok Cumhuriyetçi milletvekili Trump'ın sert sosyal medya paylaşımlarından ve savaşın gidişatından rahatsız.

Özel mesajlaşma gruplarında, İran savaşının Kasım ayındaki seçimlerde kendilerine ağır bir yenilgi getirebileceğinden korktukları ifade ediliyor.

Valizinden 2 bin 200 canlı karınca çıktı

Geçtiğimiz ay Nairobi'deki ana uluslararası havalimanında yakalanan Zhang Kequn isimli yolcunun bagajında, plastik kaplar içerisine gizlenmiş 2 bin 200'den fazla canlı bahçe karıncası bulundu.

Başlangıçta suçlamaları reddeden Zhang, daha sonra suçunu itiraf etti.

"Caydırıcı bir ceza şart"

Davaya bakan hakim Irene Gichobi, son dönemde karınca kaçakçılığı vakalarında yaşanan artışa dikkat çekti.

Gichobi, büyük miktarlarda karınca toplanmasının ekolojik denge üzerindeki olumsuz etkilerini vurgulayarak, bu tür suçların önlenmesi için caydırıcı bir ceza verilmesinin zorunlu olduğunu belirtti.

Karıncaların, özellikle Çin gibi ülkelerde karınca kolonilerinin sosyal yapılarını incelemek isteyen meraklılar tarafından yüksek meblağlar ödenerek satın alındığı ifade ediliyor.

Biyokorsanlıkta yeni rota: Küçük türler

Yaban hayatı uzmanları, Kenya'da geçtiğimiz yıl da benzer bir vakada dört kişinin ağır para cezalarına çarptırıldığını hatırlattı.

Uzmanlara göre bu durum, biyokorsanlığın fildişi gibi bilinen ürünlerden, ekosistem için kritik öneme sahip ancak daha az dikkat çeken küçük türlere kaydığını gösteriyor.

Olayla ilgili olarak, karıncaları temin etmekle suçlanan Kenyalı bir şüphelinin davası ise devam ediyor. Zhang'ın avukatı karara itiraz edeceklerini açıkladı.

Bir egzersiz 8 kronik hastalık riskini azaltıyor

Araştırmacılar, Birleşik Krallık Biobank verilerini kullanarak yaklaşık 470 bin kişinin hareketlerini 9 yıl boyunca takip etti.

Sonuçlar, toplam fiziksel aktivitesinin sadece yüzde 4'ünü yüksek yoğunluklu egzersizlere ayıran kişilerin, hiç yapmayanlara kıyasla çok daha sağlıklı olduğunu gösterdi.

Yüksek yoğunluklu egzersizin sağladığı çarpıcı risk azalmaları şöyle:

Demans: yüzde 63

Tip 2 Diyabet: yüzde 60

Yağlı Karaciğer Hastalığı: yüzde 48

Ölüm Riski (Tüm nedenler): yüzde 46

Kronik Solunum Yolu Hastalıkları: yüzde 44

Kronik Böbrek Hastalığı: yüzde 41

Bağışıklık Sistemi Hastalıkları: yüzde 39

Kardiyovasküler Olaylar: yüzde 31

Atriyal Fibrilasyon (Kalp ritim bozukluğu): yüzde 29

"Yüksek yoğunluklu" ne anlama geliyor?

Bir aktivitenin yüksek yoğunluklu olup olmadığını anlamanın en kolay yolu **"konuşma testi"**dir.

Eğer egzersiz yaparken tam cümleler kurabiliyorsanız düşük veya orta yoğunluktasınız demektir.

Sadece birkaç kelime söyleyebilecek kadar nefes nefese kalıyorsanız, bu yüksek yoğunluklu bir aktivitedir.

Koşmak, hızlı bisiklet sürmek, merdivenleri tempolu çıkmak veya ağır alışveriş torbalarını yukarı taşımak bu kapsama girebilir.

Günlük hayata nasıl entegre edilir?

Uzmanlar, bu faydalardan yararlanmak için profesyonel sporcu olmaya gerek olmadığını vurguluyor. Günde sadece birkaç dakikalık yoğun çaba bile fark yaratacaktır:

Kısa Patlamalar: Asansör yerine merdivenleri hızlıca çıkın.

Hızlı Yürüyüş: İşe veya markete giderken adımlarınızı hızlandırın.

İnterval Çalışma: Yürüyüş veya yüzme sırasında 30 saniye ile 1 dakika arasında değişen sürelerle tempoyu maksimuma çıkarıp sonra yavaşlayın.

Özellikle yaşlılar veya hareket kısıtlılığı olanlar için "yoğunluk" kavramı kişisel kondisyona göre değişir.

Bu kişiler için sandalyeden hızlıca kalkıp oturmak bile yüksek yoğunluklu bir aktivite sayılabilir.

Herhangi bir yeni programa başlamadan önce bir hekime danışılması öneriliyor.

Brezilya'da bir turist bir şiş kebaba 70 bin tl ödedi

Salı günü lüks otellerin hemen karşısındaki kumsalda gözaltına alınan zanlı ve suç ortağının, ödeme terminalini kullanarak turisti bin kat fazla borçlandırdığı belirlendi.

Mağdur turist, normalde 10 real (yaklaşık 70 TL) tutması gereken et şiş için farkında olmadan 10 bin real (yaklaşık 70 bin TL) ödeme yaptı.

Sahillerde dolandırıcılık dalgası

Bu olay, Brezilya'nın en turistik şehrinde son dönemde yaşanan benzer dolandırıcılıkların son halkası oldu. 

İki Arjantinli turist İki bardak açaí (tropikal meyve püresi) için 7 bin real ödemeye zorlandı.

Kolombiyalı bir ziyaretçi bir bardak caipirinha kokteyli için 2 bin 500 real ödemek zorunda bırakıldı.

Margarin sürülmüş bir adet mısır için bir Arjantinli kadından 20 bin real alındı.

Yetkililerden "denetim eksikliği" vurgusu

Rio Turizm Polisi Şefi Patricia Alemany, Copacabana ve Ipanema plajlarındaki bu suç dalgasını durdurmak için çalıştıklarını belirtti.

Alemany, plajlardaki denetim eksikliğinin yarattığı "düzensiz ortamın" dolandırıcılara zemin hazırladığını vurguladı.

Yaşanan bu olaylara rağmen Rio, turistler için cazibesini korumaya devam ediyor.

Geçen yıl 9 milyon turisti ağırlayarak rekor kıran Brezilya, gelecek ay sahilde düzenlenecek Shakira konseri gibi dev etkinliklerle ziyaretçi çekmeyi sürdürüyor.

Uzmanlar, özellikle dil bilmeyen turistlerin ödeme yaparken terminal üzerindeki rakamları dikkatle kontrol etmeleri gerektiği konusunda uyarıda bulunuyor.

ABD ve İran arasında ateşkesin uzatılması için dolaylı görüşmeler sürüyor

Pakistan Genelkurmay Başkanı Orgeneral Asım Munir liderliğindeki üst düzey bir heyet, Washington'ın mesajını iletmek ve müzakerelerin ikinci turunu organize etmek üzere Çarşamba günü Tahran'a gitti.

Aynı gün Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif de bölgesel güçlerin desteğini koordine etmek amacıyla Suudi Arabistan, Katar ve Türkiye'yi kapsayan dört günlük bir tura çıktı.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, ateşkesin uzatılması için henüz "resmi" bir talepte bulunulmadığını ancak Washington'ın müzakerelere dahil olduğunu belirtti. Leavitt, görüşmelerin ikinci turunun İslamabad'da yapılmasının muhtemel olduğunu ifade etti.

İşgalci İsrail'in Lübnan saldırıları devam ediyor

Müzakereler sürerken Netanyahu, Lübnan'da saldırıların devam ettiğini açıkladı.

Netanyahu, Litani Nehri'ne kadar olan bölgeyi imha ilan ettiklerini ve Bint Jbeil kasabasını ele geçirmek üzere olduklarını belirtti.

İran ise müzakerelere devam etmek için İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarının durdurulmasını ön koşul olarak sundu.

Ekonomik baskı ve deniz ablukası

ABD ordusu, İran limanlarına yönelik deniz ablukasının tamamen uygulamaya konulduğunu duyurdu.

Hürmüz Boğazı'nı geçmeye çalışan dokuz geminin geri çevrildiği bildirilirken, İran tarafı ablukanın kalkmaması durumunda bölgedeki tüm ticareti durdurabileceği tehdidinde bulundu.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran'a yönelik mali baskıyı artırmaya hazır olduklarını ve İran petrolü alan veya bankalarında İran parası bulunduran ülkelere ikincil yaptırımlar uygulanacağını açıkladı.

Donald Trump ise yaptığı açıklamalarda savaşın "çok yakında" sona erebileceğini ve ateşkes süresi dolmadan bir anlaşmaya varılabileceğini iddia etti.

Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile İran'a silah gönderilmemesi konusunda anlaştığını öne sürse de, İran'ın ABD üslerini hedef almak için Çin yapımı casus uyduları kullandığına dair raporlar gündemdeki yerini koruyor.

Nadir görülen bir asteroit, Dünya'ya uydulardan daha yakın bir mesafeden geçecek

Apophis'in bu geçişi, yeryüzünden yaklaşık 36 bin kilometre yükseklikte bulunan yer eş zamanlı uydulardan daha yakın bir noktada gerçekleşecek.

Birkaç bin yılda bir meydana gelen bu nadir olay sırasında, Doğu Yarımküre'deki gözlemciler göktaşını teleskop kullanmadan, çıplak gözle görebilecek.

Çarpışma riski bulunmuyor

2004 yılında ilk keşfedildiğinde bilim dünyasında endişe yaratan Apophis hakkında NASA'dan rahatlatıcı açıklama geldi.

Yapılan hassas yörünge hesaplamaları sonucunda, asteroidin en az önümüzdeki 100 yıl boyunca Dünya için bir çarpışma tehdidi oluşturmadığı kesinleşti.

Bilim dünyası için eşsiz bir fırsat

Gök bilimciler, bu yakın geçişi asteroidin iç yapısını ve fiziksel özelliklerini incelemek için büyük bir fırsat olarak değerlendiriyor.

NASA'nın OSIRIS-APEX ve Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) Ramses görevleri, geçişin ardından asteroit ile buluşarak detaylı araştırmalar yapacak.

X'e yönelik çocuk güvenliği suçlaması: Algoritma cinsel içerik öneriyor

Araştırmacılar, 13 yaşında bir erkek ve kız çocuğu gibi davranan test hesapları üzerinden yaptıkları incelemede şu bulgulara ulaştı:

Cinsel içerik terimleriyle yapılan aramaların yüzde 80'i, herhangi bir yaş doğrulaması veya filtreleme adımı olmaksızın ilk on sonuç içinde açık içerikli görseller sundu.

Bu aramaların ardından platformun "Sizin İçin" akışındaki önerilerin yüzde 30,5'i müstehcen içeriklerden oluşmaya başladı.

Genç hesaplar, çıplak fotoğrafların paylaşıldığı 20 popüler cinsel içerikli topluluktan 15'ine hiçbir kısıtlama olmaksızın katılabildi.

Varsayılan güvenlik ayarları aşılarak, çocuk hesaplarına yetişkinlerden müstehcen videolar içeren doğrudan mesaj istekleri geldi.

Yasal yaptırımlar gündemde

İngiltere Çocuk Komiseri, X'in çocuklar için en yaygın pornografi kaynağı haline geldiğini ve özel yetişkin sitelerini bile geride bıraktığını belirtti.

Birleşik Krallık medya denetleme kuruluşu Ofcom, aralarında X'in de bulunduğu 100'den fazla platform hakkında soruşturma yürüttüğünü ve kurallara uymayanlara ağır para cezaları kesileceğini açıkladı.

Çevrimiçi Güvenlik Yasası kapsamında, platformlar küresel gelirlerinin yüzde 10'una kadar para cezasıyla karşı karşıya kalabilir.

Bilim, Yenilik ve Teknoloji Bakanlığı da bulguları "endişe verici" olarak nitelendirerek, çocukların korunması için sosyal medya yasağı dahil tüm seçeneklerin değerlendirildiğini bildirdi.

BBC yaklaşık 2 bin kişiyi işten çıkaracak

İngiliz yayın kuruluşu, önümüzdeki iki yıl içinde 500 milyon sterlin tutarında tasarruf yapmayı hedefliyor.

Geçici Genel Müdür Rhodri Talfan Davies, bu süreçte bazı kanal veya servislerin tamamen kapatılma ihtimalini dışlamadı.

Davies, BBC Radio 4'ün Media Show programında yaptığı açıklamada, 500 milyon sterlin ölçeğindeki bir tasarrufun kaçınılmaz olarak zor seçimleri beraberinde getireceğini belirtti.

Servislerin nasıl etkileneceğine dair ayrıntıların bu yılın ilerleyen dönemlerinde paylaşılacağını kaydeden Davies, önümüzdeki birkaç ay boyunca radyo, televizyon ve çevrim içi hizmetlere zarar vermeden bu değişikliklerin nasıl yapılacağı üzerinde çalışacaklarını ifade etti.

Artan maliyetler ve azalan gelirler

Çalışanlara gönderilen e-postada, kurumun maliyetleri ile gelirleri arasındaki farkın giderek açıldığına dikkat çekildi. Bu durumun nedenleri arasında yüksek prodüksiyon enflasyonu, televizyon ruhsat ücreti (licence fee) ve ticari gelirler üzerindeki baskı ile küresel ekonomideki dalgalanmalar gösterildi.

Tasarruf tedbirleri kapsamında işe alım, seyahat, yönetim danışmanlığı ve konferans katılımı gibi harcamalara da sıkı kontroller getirildi.

Sendikalardan sert tepki

Yayıncılık sendikası Bectu'nun başkanı Philippa Childs, bu büyüklükteki kesintilerin iş gücü ve kurumun tamamı için yıkıcı olacağı uyarısında bulundu.

Childs, hükümetin 2027 sonunda yenilenecek olan Kraliyet Beratı (Royal Charter) sürecinde BBC'nin finansmanını daha güvenli ve uzun vadeli bir yola sokması gerektiğini vurguladı.

Ulusal Gazeteciler Sendikası (NUJ) Genel Sekreteri Laura Davison ise işten çıkarma planlarını "acımasız" olarak nitelendirdi.

Davison, yıllardır süregelen bütçe kısıtlamalarının kurumun kaliteli gazetecilik ve programcılık yapma yeteneğini ciddi şekilde zayıflattığını belirtti.

BBC'nin yaklaşık 21 bin 500 tam zamanlı çalışanı bulunuyor. Kurumda 18 Mayıs tarihinde yeni Genel Müdür Matt Brittin'in göreve başlaması bekleniyor.

İranlı yetkili: Ateşkesin uzatılması kesinlikle bizim lehimize değil

İran devlet televizyonuna konuşan Rızayi, gündeme ilişkin söylentilere yanıt verdi.

Bunun kesin bir ateşkes değil, "askeri sessizlik" olduğunu dile getiren Rızayi, "Ateşkesin uzatılması kesinlikle bizim lehimize değil. Bu benim kişisel görüşümdür. Baskılar ciddi şekilde artırılmalıdır. Fırlatıcılarımız şu anda düşman gemilerine kilitlenmiş durumda ve tamamı batırırız." dedi.

Eski Devrim Muhafızları Ordu Komutanı Rızayi, ateşkesin öneminin anlaşılmasının, tüm anlaşmaların ve İran'ın haklarının yerine getirilmesinin ve bu noktada Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne bir raporla desteklenmesinin mümkün olduğunu kaydetti.

Pakistan'daki müzakerelerde anlaşmaya varılmamıştı

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a başlattığı saldırıların ardından bölge ülkelerine yayılan savaş, 8 Nisan'da ABD ile İran arasında ateşkesle sonuçlanmıştı.

Washington ve Tahran yönetimleri, Pakistan'ı İslamabad'da müzakereler yürütmüştü.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Pakistan'ın başkenti İslamabad'da İran'la yapılan doğrudan müzakerelerin "bir anlaşmaya varılamadan" sona erdiğini açıklamıştı.

İran yönetimi ise müzakerelerde ortak bir çerçeveye ve anlaşmaya varılmamasının nedeninin ABD'nin aşırı derecede koptuğunu duyurmuştu.

Ukrayna: Rus ordusu 21 füze ve 361 SİHA ile hava saldırıları düzenledi

Ukrayna Ordusu Hava Kuvvetleri Komutanlığı, Rusya'nın Ukrayna'ya gece saatlerine kadar füze ve SİHA'ları kullanarak hava saldırıları düzenlediğini açıkladı.

Açıklamaya göre, Rus ordusu 21 füze ve 361 SİHA ile Ukrayna'ya saldırdı.

Hava savunma kuvvetlerince 20 füze ve 349 SİHA'nın etkisiz hale getirildiği kaydedilen açıklamada, kalan bir füze ile diğer SİHA'ların ülkedeki 6 farklı noktaya isabet ettiği belirtildi.

Ukrayna Devlet Acil Durum Servisinden (DSNS) yapılan yazılı açıklamada ise Rus ordusunun Odessa'ya düzenlediği saldırıda bir kişinin öldüğü, 6 kişinin yaralandığı ifade edildi.