Dünyadan Haberler - 4

Yapay zeka kayıp dağcıyı nasıl buldu?

İtalya’nın Piemonte bölgesinde kaybolan bir dağcının bulunması, arama-kurtarmada yapay zekanın hayat kurtarıcı potansiyelini ortaya koydu. Haftalar, hatta aylar sürebilen aramalar bu vakada saatler içinde sonuç verdi.

Deneyimli dağcı ve ortopedi cerrahı Nicola Ivaldo’dan haber alınamayınca alarm verildi. 66 yaşındaki Ivaldo, pazarı pazartesiye bağlayan gece işe gelmeyince kayıp ilan edildi. Tek başına yola çıkan Ivaldo, nereye gittiğini kimseyle paylaşmamıştı. Kurtarma ekiplerinin elindeki tek ipucu, Castello di Pontechianale’de bulunan aracı ve telefonundan alınan son sinyaldi.

Arama alanının boyutu devasaydı

Bu veriler, Ivaldo’nun Cottian Alpleri’nin iki simge zirvesinden birine yönelmiş olabileceğini düşündürdü. 3 bin 841 metreyle Monviso ya da komşusu Visolotto. Ancak her iki dağın da yüzlerce kilometrelik parkur ağı ve çok sayıda rota barındırması, arama alanını devasa boyutlara taşıdı.

Kayıp günü havanın iyi olması, popüler rotalarda kalabalık oluşmasına rağmen kimsenin Ivaldo’yu görmemesi, deneyimli dağcının daha ücra bir güzergah seçtiğine işaret etti.

Yaklaşık bir hafta boyunca 50’den fazla kurtarıcı karadan tarama yaptı. Helikopterler de havadan defalarca aradı. Ancak eylül sonundaki erken kar yağışıyla birlikte, Ivaldo’nun canlı bulunma umudu tükendi ve arama durduruldu.

Yapay zeka devreye girdi

Temmuz 2025’te, karların büyük ölçüde erimesinin ardından arama yeniden başlatıldı. Bu kez ekiplerin yanında yapay zeka vardı. Drone'lardan çekilen binlerce yüksek çözünürlüklü fotoğrafı analiz edebilen bir yazılım kullanıldı.

İki drone beş saat içinde görüntüleri topladı. Fotoğraflar aynı gün analiz edilerek, ekiplerin yoğunlaşması gereken noktalar belirlendi. Olumsuz hava, bazı noktalara yaklaşmayı geciktirse de sonuç kısa sürede geldi.

Kırmızı kask ipucu oldu

Aramanın üçüncü gününde, yapay zekanın işaretlediği alanlardan birinde Ivaldo’nun cansız bedeni, Monviso’nun kuzey yamacındaki bir bölgede yaklaşık 3 bin 150 metre irtifada bulundu ve helikopterle çıkarıldı.

Kilit ipucu, yazılımın "ilgi noktası" olarak belirlediği kırmızı bir kask oldu. Üçe indirilen olası noktaların birinde görülen kırmızı nesne, ertesi sabah yapılan yakın incelemede Ivaldo’nun kaskı çıktı..

Drone'ların manevra kabiliyeti

Operasyonda drone'ların manevra kabiliyeti belirleyici oldu. Helikopterlerin yaklaşamadığı kaya duvarlarına ve dar kulvarlara girebilen drone'lar, 452 dönüm alanı taradı, 2 bin 600’den fazla fotoğraf çekildi.

Torino Dağ Kurtarma İstasyonu Şefi ve drone pilotu Saverio Isola, “İki yıl öncesine kadar bu fotoğrafların her birini tek tek biz inceliyorduk.” yorumu yaptı.

Yapay zeka, pikselleri tek tek tarayarak onlarca “anomali” belirledi. Ancak son eleme yine insan uzmanlığıyla yapıldı. 

ABD, İran ile ticaret yapan ülkelere yüzde 25 gümrük vergisi uygulayacak

Trump, sosyal medya platformundaki hesabından konuya ilişkin paylaşımda bulundu.

İran ile iş yapan ülkelerin ABD ile olan ticaretlerinde yüzde 25 oranında gümrük vergisi ödeyeceğini ifade eden Trump, söz konusu kararın derhal yürürlüğe girdiğini belirtti.

Trump, bu kararının "kesin ve nihai" olduğunu vurguladı.

BM: Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırıları kabul edilemez ve derhal durdurulmalı

BM Güvenlik Konseyi (BMGK), “Ukrayna’da barış ve güvenliğin korunması” başlığı altında toplandı.

BM Siyasi İşlerden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Rosemary DiCarlo, toplantının açılışında yaptığı konuşmada, Rusya’nın ülke genelindeki büyük ölçekli hava saldırılarının, korkunç düzeyde yıkım ve acıya yol açtığını belirterek, “Yeni yılın başlangıcı, Ukrayna'ya barış veya rahatlama getirmedi aksine yeni çatışmalar ve yıkım getirdi.” dedi.

DiCarlo, Rusya’nın özellikle enerji altyapısına yönelik saldırılarının çok sayıda sivilin ölümüne ve yaralanmasına neden olduğuna, milyonlarca Ukraynalıyı uzun süre elektriksiz, ısıtmasız ve susuz bıraktığına dikkati çekti.

Bu tür saldırıların uluslararası insancıl hukuku ihlal ettiğini vurgulayan DiCarlo, “Nerede gerçekleşirlerse gerçekleşsinler, kabul edilemez, haklı gösterilemez ve derhal durdurulmalıdırlar.” ifadesini kullandı.

DiCarlo, BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Ofisi (OHCHR) kayıtlarına göre Şubat 2022’den bu yana Ukrayna’da yaklaşık 15 bin sivilin öldürüldüğü ve 40 binden fazla kişinin yaralandığı bilgisini paylaştı.

Gerçek rakamların daha yüksek olduğunun tahmin edildiğini kaydeden DiCarlo, “Uluslararası sisteme verdiği zarar hala ölçülüyor. Savaş asla başlamamalıydı. Durdurulmalı.” dedi.

“Aileler yıkama ve yemek pişirmek için kar eritiyor”

BM Genel Sekreter Yardımcısı ve Acil Yardım Koordinatörü Tom Fletcher adına konuşan BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA) Cenevre Temsilcisi ve Koordinasyon Birimi Direktörü Ramesh Rajasingham da Ukrayna’daki insani duruma işaret etti.

Rajasingham, “9 Aralık 2025'teki son BMGK toplantısından bu yana sivillerin durumu daha da umutsuz bir hal aldı, zira büyük ölçekli saldırılar enerji sistemlerini, acil servisleri ve kış aylarında hayatta kalmanın temel araçlarını uçurumun eşiğine getiriyor.” dedi.

Rusya’nın saldırılarının, sivillerin kış aylarında ihtiyaç duyduğu sistemleri felç ettiğini belirten Rajasingham, “Aileler yıkama ve yemek pişirmek için kar eritiyor, bir günden fazla süren elektrik kesintilerinden sonra mumlarla su ısıtıyorlar.” ifadelerini kullandı.

Rajasingham, Ukrayna'da 10,8 milyon insanın acil insani yardıma ihtiyaç duyduğunun altını çizerek, BM ve insani yardım ortaklarının, en acil ihtiyaçlarla karşı karşıya olan 4,12 milyon insana yardım sağlamak için 2,31 milyar ABD doları talep eden 2026 İnsani İhtiyaçlar ve Müdahale Planı'nı başlatacakları bilgisini paylaştı.

BMGK üyelerine Ukrayna konusunda kararlı şekilde hareket etme çağrısında bulunan Rajasingham, sivillerin korunması, insani yardımların erişimi ve sürekliliğinin finanse edilmesi için destek verilmesi gerektiğini kaydetti.

Somali, BAE ile güvenlik ve savunma alanındaki tüm anlaşmaları feshetti

Somali Başbakanlık Ofisi'nden yapılan yazılı açıklamaya göre, Somali Federal Hükümeti Bakanlar Kurulu, Mogadişu’da bugün Başbakan Yardımcısı Salah Ahmed Jama başkanlığında toplandı.

Toplantıda, Somali Hükümeti ile BAE arasında güvenlik ve savunma alanlarında yapılan tüm anlaşmaların ve iş birliği düzenlemelerinin feshedilmesine karar verildi.

Kararın, Berbera, Bosaso ve Kismayo limanlarında yürütülen tüm anlaşma ve ortak faaliyetleri kapsadığı bildirildi.

Bakanlar Kurulu, söz konusu kararın, Somali Federal Cumhuriyeti’nin egemenliğini, ulusal birliğini ve siyasi bağımsızlığını hedef alan kötü niyetli girişimlere ilişkin güçlü raporlar ve kanıtlara dayandığını vurguladı.

Somali hükümeti, ülkenin, toprakları, limanları, güvenlik işleri ve dış ilişkileri üzerinde tam egemenlik hakkına ve anayasal yetkiye sahip olduğunu bir kez daha teyit etti.

Toplantıda ayrıca, Somali Federal Cumhuriyeti’nin egemenliğinin ve toprak bütünlüğünün korunmasına ilişkin kanun teklifi kabul edildi. Bunun yanı sıra Tahkim Kanun Tasarısı, Ulusal Afet Risk Yönetim Fonu (NDRMF) yönetmeliği ile Şirket Hizmetleri Kanunu’na ilişkin yönetmelik de onaylandı.

Egemenliğin ve toprak bütünlüğünün korunmasına yönelik kanun tasarısının, federal hükümete bilgi verilmeden ve ilgili bakanlığın gözetimi olmaksızın, alt yönetimlerin ve özel kurumların yabancı taraflarla herhangi bir anlaşma yapmasını yasakladığı belirtildi.

Katil İsrail'in Gazze Şeridi'ndeki saldırılarında 3 Filistinli hayatını kaybetti

Sağlık kaynaklarından alınan bilgiye göre, İsrail ordusuna ait "quadcopter" tipi insansız hava aracıyla (İHA) düzenlenen saldırıda hayatını kaybeden 3 Filistinlinin naaşı Han Yunus'taki Nasır Hastanesi'ne getirildi.

Ayrıca, yine Han Yunus'taki Batn es-Semin bölgesinde açılan ateş sonucu yaralanan Filistinli bir kadının, tedavi edilmek üzere Nasır Hastanesi'ne getirildiği kaydedildi.

Gazze Şeridi'nde 10 Ekim 2025'te yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasının ilk aşaması gereği "Sarı Hat"ın gerisine çekilen İsrail ordusu, Gazze Şeridi'nin yaklaşık yüzde 50'lik kısmında işgalini sürdürürken, çekildiği bölgelere de sık sık saldırılar düzenlemeye devam ediyor.

Beyaz Saray: İran konusunda diplomasi öncelikli, askeri güç kullanımı ise masada

Beyaz Saray Sözcüsü Leavitt, basın mensuplarıyla yaptığı soru-cevapta gündeme ilişkin başlıkları değerlendirdi.

İran'daki gösterileri yakından takip ettiklerini kaydeden Leavitt, ABD Başkanı Trump'ın bu konuda tüm seçenekleri masada tuttuğuna işaret etti.

Leavitt, Trump'ın göstericiler güvenlik güçleri tarafından saldırıya uğrarsa İran hedeflerine askeri güç kullanma tehdidini yerine getirmekten "korkmadığını" vurgulayarak, ancak tercihinin Tahran ile diplomasiyi sürdürmek olduğunu belirtti.

ABD'li Sözcü, "Başkan Trump'ın çok iyi olduğu bir şey, her zaman tüm seçeneklerini masada tutmaktır. Hava saldırıları, başkomutan için masada bulunan seçeneklerden biridir, ancak diplomasi her zaman başkanın ilk tercihidir." değerlendirmesini yaptı.

İran yönetimiyle görüşmeler yaptıklarını aktaran Leavitt, "İran rejiminin kamuoyuna yaptığı açıklamalar, yönetimin özel olarak aldığı mesajlardan oldukça farklı. Ancak Başkan, gerekli gördüğü takdirde askeri seçenekleri kullanmaktan çekinmediğini gösterdi ve bunu İran'dan daha iyi bilen kimse yok." ifadelerini kullandı.

İran'daki gösteriler

İran'da 28 Aralık 2025'te ülkedeki yerel para biriminin döviz karşısındaki yüksek değer kaybı ve ekonomik sorunlar nedeniyle Tahran Büyük Çarşı'da esnafın başlattığı protestolar, ülkenin birçok kentine yayıldı.

Gösterilerde ölen ya da yaralananlara ilişkin resmi açıklama yapılmazken, İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), 11 Ocak'ta (gösterilerin 15. gününde) yayımladığı raporda, 37'si emniyet görevlisi ve biri savcı, 8'i çocuk (18 yaş altı) olmak üzere 544 kişinin hayatını kaybettiğini, 10 bin 681 kişinin de gözaltına alındığını bildirmişti.

Suudi Arabistan'da ticari ürünlerin üzerine Esmaü'l-Hüsna'nın yazılması yasaklandı

Suudi Arabistan Ticaret Bakanlığı Sözcüsü Abdurrahman el-Hüseyin bir açıklama yayımladı.

Allah'ın güzel isimlerinin ticari ürünlerin ambalajlarına yazılması halinde yerlere düşebileceğine dikkati çeken Hüseyin, şunları kaydetti:

"Ticari işletmelerin, aşağılanmaya veya uygunsuz kullanıma maruz kalmasına yol açabilecek her türlü ürün üzerinde Allah kelimesini veya Esmaü’l-Hüsna'yı yazması yasaklanmıştır."

Yasağın, kullanım sonrası uygunsuz şekilde atılabilecek poşetler ve ambalajları kapsadığını belirten Hüseyin, bahsi geçen kararın, Esmaü’l-Hüsna'ya saygının korunması amacıyla alındığını ifade etti.

DSÖ: Gazze'de 18 bin 500'den fazla hasta tıbbi tahliyeye ihtiyaç duyuyor

Ghebreyesus, X sosyal medya hesabından, Gazze'deki sağlık durumuna ilişkin paylaşımda bulundu.

DSÖ'nün geçen hafta travma bakımı, kanser ve diğer ciddi rahatsızlıkların tedavisi için Gazze'den Ürdün'e 18 hasta ve 36 refakatçinin tıbbi tahliyesini desteklediğini belirten Ghebreyesus, Ürdün'e devam eden dayanışması ve hayat kurtarıcı tıbbi bakıma ihtiyaç duyanları kabulü için teşekkür etti.

Ghebreyesus, "4 bini çocuk olmak üzere 18 bin 500'den fazla hasta hala acil tıbbi tahliyeye ihtiyaç duyuyor. DSÖ, daha fazla ülkenin Gazze'den gelen hastalara kapılarını açmasını ve Doğu Kudüs de dahil olmak üzere Batı Şeria'ya tahliyelerin yeniden başlatılmasını talep ediyor." değerlendirmesinde bulundu.

Katil İsrail'in Gazze'ye saldırıları

Katil İsrail'in 8 Ekim 2023’te başlattığı saldırılar iki yılı aşkın süre devam etti.

Bu süreçte 71 binden fazla Filistinli hayatını kaybetti, 171 binden fazla kişi yaralandı. Sivil altyapının yüzde 90’ı tahrip edildi.

Birleşmiş Milletler yeniden inşa maliyetini yaklaşık 70 milyar dolar olarak tahmin ediyor.

10 Ekim 2025'te yürürlüğe giren ateşkese rağmen İsrail’in saldırıları sürüyor. Ateşkesten bu yana 442 Filistinli yaşamını yitirdi, 1236 kişi yaralandı.

İran devlet televizyonu: Reşt kentindeki gösterilerde 300'den fazla dükkan yandı

İran devlet televizyonu 3 gün önce yanan Reşt Çarşısı'ndaki dükkanların görüntülerini yayınladı.

Reşt'te 300'den fazla dükkanın yandığı ve esnafın maddi zararının büyük olduğu belirtildi.

Bazı dükkanlarda hala itfaiye ekipleri soğutma çalışması yaparken, bölgede inceleme yapan Gilan Valisi Hadi Hakşinas, Reşt Çarşısı'nı yeniden ayağa kaldıracaklarını söyledi.

Zararlarının giderilmesini isteyen esnaf, İranlı yetkililerin bir an önce maddi yardım konusunda adım atmalarını istiyor.

İran'daki gösteriler

İran'da 28 Aralık 2025'te ülkedeki yerel para biriminin döviz karşısındaki yüksek değer kaybı ve ekonomik sorunlar nedeniyle Tahran Büyük Çarşı'da esnafın başlattığı protestolar, ülkenin birçok kentine yayıldı.

Gösterilerde ölen ya da yaralananlara ilişkin resmi açıklama yapılmazken, İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), 11 Ocak'ta (gösterilerin 15. gününde) yayımladığı raporda, 37'si emniyet görevlisi ve biri savcı, 8'i çocuk (18 yaş altı) olmak üzere 544 kişinin hayatını kaybettiğini, 10 bin 681 kişinin de gözaltına alındığını bildirmişti.

Tahran Belediye Başkanı Ali Rıza Zakani, 8 Ocak'ta, protestocuların kamu ve özel mülklere geniş çaplı zarar verdiğini açıklamış, belediye otobüsleri ve itfaiye araçlarının da bulunduğu 42 kamu aracı, 24 ev, 25 cami ve 2 hastane ile 26 bankanın tahrip edildiğini söylemişti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ülke genelindeki gösterilerde 80 ambulans ve 53 caminin yakıldığını duyurmuştu.

Ermenistan'dan Rusya'ya protesto notası

Ermenistan'ın resmi haber ajansı Armenpress'in haberine göre, Dışişleri Bakanlığı Basın Sözcüsü Ani Badalyan, Rus Büyükelçi Kopirkin'e, Rus devlet televizyonunda program yapan Vladimir Solovyov'un açıklamalarına duyulan "derin öfkenin" iletildiğini kaydetti.

Badalyan, Büyükelçi'ye, söz konusu açıklamaların, Ermenistan Cumhuriyeti'nin egemenliğine karşı kabul edilemez bir tecavüz ve düşmanca bir tavır teşkil ettiğinin aktarıldığını söyledi.

Dışişleri Bakanlığı Basın Sözcüsü Badalyan, konunun Ermenistan ile Rusya arasındaki dostane ilişkileri ağır şekilde ihlal ettiğini kaydetti.

Rus yayıncı ve gazeteci Vladimir Solovyov, televizyon programında yaptığı açıklamada, "Ermenistan'ı kaybetmenin, Rusya'nın çıkarına olmadığını, Rusya'nın uluslararası hukuku hiçe sayarak sadece Ukrayna'da değil, Rusya'nın etki alanı içindeki topraklarda da 'özel askeri operasyon' yürütmesi gerektiğini" belirtmişti.

AB Komisyonu, İran'a yönelik "daha sert" yeni yaptırımlar önermeye hazır olduklarını belirtti

El Anouni ve AB Komisyonu Başsözcüsü Paulo Pinho, Brüksel'deki günlük basın toplantısında, gazetecilerin İran'daki gelişmeler hakkındaki sorularını yanıtladı.

İran'daki protestolarda hayatını kaybedenlerin olduğu haberleri nedeniyle "dehşete düştüklerini" ve göstericilere karşı "güç kullanımını" kınadıklarını belirten El Anouni, "Protestoculara yönelik şiddetli baskının ardından yeni ve daha sert yaptırımlar önermeye hazırız." diye konuştu.

El Anouni, İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun AB'nin terör listesine eklenip eklenmeyeceği sorusuna cevabında üye ülkeler arasında bu konudaki tartışmaların "gizlilik kuralları" çerçevesinde devam ettiğini ve daha fazla detaya giremeyeceğini söyledi.

AB'nin İran'daki gösterilerde "muhtemel yabancı müdahaleleri" destekleyip desteklemediği sorusunu da yanıtlayan El Anouni, "Politikamız her zaman açık olmuştur: Rejim değişikliği AB politikalarının parçası değildir. İran sivil toplumuna verdiğimiz destek yeni bir şey değil. İran halkının özgürlük ve onur güvencesine yönelik arzularını desteklemek için elimizdeki tüm araçları kullanmaya kararlıyız." ifadelerini kullandı.

Pinho da devrik İran Şahı'nın sürgündeki oğlu Rıza Pehlevi gibi isimlerle irtibat halinde olup olmadıkları sorusuna karşılık, bunun "şaşırtıcı olmayacağını" çünkü benzer durumun Venezuela ve Ukrayna'daki muhalif liderler hakkında yaşandığını kaydetti.

İran'daki gösteriler

İran'da 28 Aralık 2025'te ülkedeki yerel para biriminin döviz karşısındaki yüksek değer kaybı ve ekonomik sorunlar nedeniyle Tahran Büyük Çarşı'da esnafın başlattığı protestolar, ülkenin birçok kentine yayıldı.

Gösterilerde ölen ya da yaralananlara ilişkin resmi açıklama yapılmazken, İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), 11 Ocak'ta (gösterilerin 15. gününde) yayımladığı raporda, 37'si emniyet görevlisi ve biri savcı, 8'i çocuk (18 yaş altı) olmak üzere 544 kişinin hayatını kaybettiğini, 10 bin 681 kişinin de gözaltına alındığını bildirmişti.

İspanya: Gerekirse NATO, Grönland'ın güvenliğini artırabilir

Albares, Madrid'de katıldığı etkinliğin ardından İspanyol basınına yaptığı açıklamada, "Eğer şu anda Grönland veya Arktik bölgesinde NATO güvenliğini tehlikeye atabilecek unsurlar veya durumlar varsa eminim ki hepimiz bunu analiz edebilir ve güvenliğin güçlendirilmesi gerekiyorsa bunu yapılabiliriz." diye konuştu.

Albares, "Bir tehdit olması durumunda Grönland'ın güvenliğini NATO aracılığıyla güçlendirmeye hazırız." dedi.

ABD'nin Grönland'a olası askeri müdahalesini dışarıda bıraktığını, bir hipotez olarak bile görmediğini ifade eden Albares, her şeye rağmen Danimarka'nın AB ve NATO çerçevesinde güvenliğinin yeterince korunmadığına inanması durumunda, müttefikleriyle gerekli analizleri yapacaklarını ve herkesin çıkarına olacak şekilde güvenliği artırabileceklerini söyledi.

"Avrupa, konuşmayı bırakıp harekete geçmeli"

Gerek Rusya-Ukrayna Savaşı'nda gerekse ABD'nin Venezuela'daki askeri müdahalesinde pasif kalan Avrupa Birliği'nin (AB) artık sesini yükseltmesi gerektiğini belirten Albares, "Avrupa'nın konuşmayı bırakıp harekete geçmesi ve büyük güçlerle aynı masada yer alacağını açıkça belirtmesi gerekiyor." dedi.

Albares, "İki farklı hızda olsa da AB'nin egemenliğine yönelik saldırıları önlemek için Birliğin genişlemesine yönelik İspanya'nın görüşlerini birçok AB ülkesi paylaşıyor." ifadesini kullandı.