Dünyadan Haberler - 4

İşgalci İsrail ordusu, Gazze Şeridi'ndeki işgalini "Sarı Hat"tın ötesine taşıyarak ilerletiyor

The Times of Israel gazetesinin haberine göre İsrail ordusunun, yardım kuruluşlarıyla paylaştığı haritada, Gazze Şeridi’nde işgal ettiği toprakları Sarı Hat'tın ötesine taşıdığı görülüyor.

Sosyal medyada paylaşılan haritaya göre, en dışta görülen Sarı Hat, Gazze Şeridi’nde Ekim 2025’te varılan ateşkes sonucu İsrail’in işgal ettiği sınırları temsil ediyor.

Haritadaki "Turuncu Hat" ise İsrail ordusunun "güncellenmiş konumunu” gösteriyor. Turuncu Hat'tın, Sarı Hat'tın çok daha içinde olması, işgalin Gazze'nin içine doğru ilerlediğini ve Filistinlilerin hareket edebileceği alanın fiziksel olarak daraldığını gösteriyor.

Buna göre, mevcut durumda Gazze Şeridi’nin yüzde 53’ünü işgal eden İsrail ordusu, işgalini daha da öteye taşıyarak Turuncu Hat adını verdiği yeni bir sınır oluşturdu.

Turuncu Hat, Gazze Şeridi'ni adeta ince bir koridora hapsediyor. Filistinliler deniz ile bu askeri hat arasına sıkıştırılmış durumda.

İsrail ordusu, Gazze'deki sivil halkı her geçen gün daha küçük bir alana itiyor ve yaşam alanlarını yok ediyor.

Ekim 2025’ten bu yana Gazze’nin yüzde 47’lik kısmına sıkışan Filistinlilerin topraklarının yüzde 11’i daha İsrail tarafından işgal edildi. Filistinliler ise Gazze Şeridi'nin yüzde 36'lık bölümüne adeta hapsedildi.

Gazeteye göre, İsrail, Turuncu Hat ile Ekim 2025’teki ateşkes kapsamında askerlerinin çekildiği sarı ateşkes hattı arasındaki bölgenin, yardım teslimatını sağlamak amacıyla kısıtlanmış bir bölge olduğunu ve yardım gruplarının hareketlerini orduyla koordine etmesi gerektiğini iddia ediyor.

Gazze Şeridi'nin yüzde 64'ü İsrail işgali altında

Söz konusu adım, burada yaşayan yerinden edilmiş Filistinliler arasında, İsrail tarafından hedef olarak görülüp vurulabileceklerine dair korkuları tetikledi.

Bu durum ayrıca İsrail'in bölgeyi kalıcı olarak elinde tutmayı planlayabileceğine dair endişeleri de artırdı.

Kudüs Uygulamalı Araştırma Enstitüsü’nün (ARIJ) Direktörü Tad Isaac, yaptığı açıklamada, İsrail’in mevcut durumda Gazze Şeridi’nin yüzde 64’ünü işgal ettiğini söyleyerek, "Mümkün olduğunca çok Filistinliyi en küçük alana koymak istiyorlar, çünkü Gazze'den geriye kalan kısımda herhangi bir yaşanabilirlik veya sürdürülebilirlik kalmadı." dedi.

İsrail'in Filistinlileri Gazze'den sürmek istediğine dair endişeler artıyor

Aralarında Başbakan Binyamin Netanyahu'nun koalisyon hükümetindeki aşırı sağcı bakanlardan biri olan Maliye Bakanı Bezalel Smotrich’in de bulunduğu İsrailli yetkililer, Filistinlilere Gazze'yi terk etmeleri yönünde çağrıda bulunmuştu.

İsrail'in Gazze Şeridi'ndeki işgalini ilerletmesi, Tel Aviv'in Filistinlileri Gazze'den sürmek istediğine dair endişeleri güçlendiriyor.

İsrail, kendi belirlediği Sarı Hat'tın gerisinde kalan bölgelerde sivilleri zorla tahliye etti ve ayakta kalan binaların çoğunu buldozerlerle yıktı. ABD ve Birleşik Arap Emirlikleri ise bu bölge için kalkınma planları hazırladı.

Gazze'deki Filistinli Sivil Toplum Kuruluşları Ağı (PNGO) Başkanı Emced eş-Şava, turuncu kontrol hattının büyük bir kafa karışıklığına ve endişeye yol açtığını belirterek, "Bölge sakinleri hatların nerede başlayıp nerede bittiğini bilmiyor. Sınır bir gün bir noktadayken, ertesi gün hiçbir uyarı yapılmadan kaydırılıyor." diye konuştu.

İsrail, Gazze'de Sarı Hat çevresinde Filistinlileri hedef almayı sürdürüyor

ABD Başkanı Donald Trump'ın ateşkes planının ilk aşaması kapsamında oluşturulan "Sarı Hat" İsrail ordusunun çekildiği bölgeyi işaret ediyor ve İsrail, Gazze Şeridi'nin en az yüzde 53'lük bölümünü işgal etmişti.

Anlaşmanın ikinci aşamasında İsrail ordusunun konuşlandığı bölgelerden kademeli olarak çekilmesi ve nihayetinde planlanan yönetim tesis edildiğinde Gazze'den çıkması gerekiyor.

İsrail ordusu, 10 Ekim 2025'te devreye giren ateşkese rağmen sık sık "Sarı Hat"tı geçtikleri gerekçesiyle Filistinlileri hedef almaya devam ediyor.

İsrail, Ekim 2023'ten bu yana 72 bin 599 Filistinliyi öldürdü

Gazze'deki Sağlık Bakanlığından dün yapılan yazılı açıklamada, İsrail'in Ekim 2023'ten bu yana devam eden saldırılarında yaşanan can kayıplarına ilişkin son veriler paylaşıldı.

Son 24 saatte Gazze'deki hastanelere 5 ölü ve 7 yaralının getirildiği kaydedildi.

Gazze'de ateşkesin yürürlüğe girdiği 10 Ekim 2025'ten bu yana İsrail'in saldırılarında 823 kişinin öldürüldüğü, 2 bin 308 kişinin yaralandığı, enkaz altından ise 763 kişinin cansız bedenine ulaşıldığı ifade edildi.

İsrail'in Ekim 2023'ten bu yana Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırılarda toplam can kaybının 72 bin 599'a, yaralı sayısının ise 172 bin 411'e yükseldiği bildirildi.

Sumud Filosu: 20 Türk aktivist alıkonuldu

Küresel Sumud Filosu Türkiye yetkililerinin bilgilendirmesine göre, dün gece İsrail ordusunun Girit açıklarında filoyu kuşatarak başlattığı saldırıda 170'ten fazla aktivist alıkonuldu.

Alıkonulan aktivistler arasında bulunan Türk vatandaşlarının ismi ve teknelerinin bilgileri şu şekilde:​​​​​​​

Mustafa Enes Topal (Saf Saf), Muhammed Özdem (Saf Saf), Ali Deniz (Esplai), Yunus Kava (Esplai), Şahin Yaslık (Saf Saf), Mustafa Arslan (Saf Saf), Abdulselam Demir (Freia), Nevzat Öylek (Esplai), Nevzat Güzel (Freia), Halil Erdoğmuş (Esplai), Abdüllatif Faslı (Freia), Hüseyin Şuayb Ordu (Saf Saf), Mahmut Akay (Saf Saf), Görkem Duru (Ghea), Mehmet Atlı (Ghea), Mükremin Köse (Freia), Ramazan Tekdemir (Freia), Mahmut Çağatay Yavuz (Eros 1), Hüseyin Oral (Saf Saf), Ömer Osman Taştan (Freia).

Küresel Sumud Filosu

İsrail'in Gazze ablukasını kırma ve yaşamsal insani yardım ulaştırmayı amaçlayan Küresel Sumud Filosu 2026 Bahar Misyonu, 12 Nisan'da İspanya'nın Barselona kentinden Akdeniz'e açıldı.

İtalya'nın Sicilya Adası'ndaki katılımlarla filo 26 Nisan'da yeniden yola koyulurken, 29 Nisan gece saatlerinde Girit Adası açıklarındaki uluslararası sularda İsrail ordusu yasa dışı müdahalede bulunarak aktivistleri taşıyan teknelere saldırdı.

Filo yetkililerinin verdiği bilgiye göre teknelerde 39 farklı ülkeden aralarında Türklerin de olduğu 345 katılımcı bulunuyor.

Gazze'ye 600 deniz mili uzaklıkta, Yunan kara sularından birkaç deniz mili açıkta düzenlenen saldırıda sivillerin akıbetine ilişkin sağlıklı bilgi alınamıyor.

Küresel Sumud Filosu yetkilileri, İsrail ordusunun saldırıda 21 tekneyi alıkoyduğunu, kurtulan 17 teknenin Yunan kara sularına girdiğini, 14 teknenin ise Yunan kara sularına doğru seyir halinde olduğunu aktardı.

Küçük botlar, büyük tehdit: İran’ın “sivrisinek filosu” ne anlatıyor?

İran ile ABD ve işgalci İsrail arasındaki savaşın ardından ilan edilen ateşkes, sahadaki gerilimi bütünüyle ortadan kaldırmadı. Çatışmanın temposu düşse de, Hürmüz Boğazı üzerinden süren bilek güreşi krizin yeni ağırlık merkezlerinden biri haline geldi.

Washington’un İran limanlarına yönelik ablukası, Tahran’ın boğazdaki geçişleri baskı unsuru olarak kullanması ve tanker trafiğinde yaşanan güvenlik endişeleri, müzakerelerin yalnızca masada sürmediğinin en büyük göstergesi.

Bu yeni aşamada dikkat çeken başlıklardan biri, İran Devrim Muhafızları Donanması’nın küçük ve hızlı hücum botlarından oluşan “sivrisinek filosu”. Uluslararası çevrelerde sivrisinek filosu kavramıyla anılan bu yapı, İran’ın klasik donanma gücünden çok asimetrik deniz savaşı kapasitesine yaslandığını ortaya koyuyor.

{ilgili-metin-[{title}“İran donanması, 158 gemisiyle birlikte tamamen yok edildi, hepsi denizin dibinde. Vurmadığımız tek şey, ‘hızlı saldırı gemisi’ dedikleri az sayıdaki tekneydi, çünkü onları ciddi bir tehdit olarak görmedik. Bu gemilerden herhangi biri ablukamıza yaklaşırsa, denizde uyuşturucu kaçakçılarına karşı kullandığımız sistemle anında ortadan kaldırılır. Hızlı ve acımasızdır.”{title}{source}ABD Başkanı Donald Trump{source}{theme}grey{theme}]}

Örneğin İran’ın son dönemde Hürmüz yakınlarında iki konteyner gemisini küçük ve hızlı bot sürüleriyle ele geçirmesinin, ABD’nin İran deniz gücünü büyük ölçüde etkisiz hale getirdiği yönündeki değerlendirmeleri zayıflattığı sık sık dile getiriliyor. Zira İran’ın konvansiyonel donanması ağır kayıplar verse bile, hızlı botlardan oluşan bu ağın hâlâ küresel deniz ticareti açısından ciddi bir tehdit oluşturduğu vurgulanıyor.

Öte yandan asıl mesele İran’ın büyük donanmalara simetrik biçimde karşılık vermek yerine, dar sularda sürekli risk üretmek, karar alma süreçlerini yavaşlatmak ve ticari trafiği pahalı hale getirmek üzerine kurulu stratejisi. Hürmüz gibi küresel petrol ve LNG akışının en kritik geçiş noktalarından birinde bu strateji, askeri etkisinin ötesinde ekonomik ve siyasi sonuçlar doğuruyor.

Asimetrik deniz gücü: Küçük botlar nasıl büyük baskı üretiyor?

İran’ın “sivrisinek filosu” klasik anlamda büyük savaş gemilerinden oluşan bir donanma değil. Bu yapı, hızlı, hafif, düşük maliyetli ve kıyı hattına yakın bölgelerde saklanabilen botlara dayanıyor. Bu botlar tek başına sınırlı ateş gücüne sahip olabilir, ancak çok sayıda kullanıldığında büyük savaş gemileri, tankerler ve ticari gemiler üzerinde ciddi baskı oluşturabiliyor.

Deniz güvenliği uzmanları, bu botların İran’ın daha geniş tehdit mimarisinin parçası olduğunu belirtiyor. Bu mimaride küçük botlar, kıyı konuşlu füzeler, insansız hava araçları, mayınlar ve elektronik müdahale kabiliyetleriyle birlikte kullanılıyor. Bu nedenle İran’ın denizdeki kapasitesi, sadece “kaç botu var?” sorusuyla ölçülemiyor. Asıl mesele bu botların daha geniş bir baskı sistemi içinde nasıl kullanıldığı.

Bazı analizlerde de İran Devrim Muhafızları Donanması’nın organizasyon yapısının “dağıtık sivrisinek filosu” konsepti üzerine kurulduğu belirtiliyor. Buna göre bu yapı, hızlı silahlı botların yanı sıra düşük iz bırakan yardımcı unsurları, balıkçı teknelerini ve sivil görünümlü araçları da kullanabiliyor. Bu da İran’a, savaş ile ticari trafik arasındaki gri alanda hareket etme imkanı veriyor.

Bu noktada İran’ın amacı, klasik deniz savaşında üstünlük kurmak değil. Tahran, ABD donanmasıyla doğrudan büyük ölçekli bir çatışmaya girmek yerine, boğazı riskli hale getirerek karşı tarafa maliyet üretmeye çalışıyor. Bu maliyet bazen askeri alarm seviyesi, bazen sigorta primi, bazen de tankerlerin rota değiştirmesi olarak ortaya çıkıyor.

Sürü taktiği: Büyük gemilere karşı çoklu baskı

“Sivrisinek filosu”nun en kritik yönü, sürü taktiğine dayanması. Bu yöntemde küçük botlar tek tek değil, aynı anda ve farklı yönlerden hareket ederek hedef üzerinde baskı kuruyor. Amaç ise hedefin savunma sistemlerini zorlamak, karar süresini daraltmak ve ortamı belirsizleştirmek.

Uzmanlara göre, İran botlarının “sürüler halinde, yüksek hızla ve farklı yönlerden yaklaşarak” hareket ediyor, Hürmüz gibi dar bir bölgede bunun ABD donanması üzerinde ciddi baskı oluştruyor. Diğer taraftan Devrim Muhafızları Donanması’nın denizde “gerilla gücü” gibi çalıştığı ve klasik donanma mantığından farklı bir operasyon tarzı benimsediği ifade ediliyor.

Bu taktiğin etkisi, özellikle Hürmüz gibi dar ve yoğun trafikli alanlarda artıyor. Büyük savaş gemileri ve tankerler manevra açısından sınırlı hareket edebilirken, küçük botlar kıyıya yakın bölgelerde hızla ortaya çıkıp kısa sürede kaybolabiliyor. Bu da klasik donanma üstünlüğünü tamamen ortadan kaldırmasa bile, onu daha maliyetli ve daha dikkatli hareket etmeye zorlayan bir unsur haline getiriyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın, Hürmüz’de mayın döşeyen İran botlarına yönelik “vur emri” verdiği yönündeki açıklaması da bu tehdidin Washington tarafından ciddiye alındığını gösteriyor. Aynı süreçte ABD’nin mayın temizleme operasyonlarını artırdığı, bölgede üç uçak gemisinin konuşlandığı ve İran bağlantılı gemilere yönelik deniz güvenliği önlemlerinin sertleştiği biliniyor.

Hürmüz neden bu strateji için ideal alan?

İran’ın küçük bot stratejisinin en etkili olduğu yerlerin başında Hürmüz Boğazı geliyor. Çünkü Hürmüz, hem coğrafi olarak dar bir geçit hem de küresel enerji ticaretinin en kritik noktalarından biri. Bu boğazdan dünya petrol ve LNG akışının yaklaşık beşte biri geçiyor. Bu nedenle burada oluşan en küçük güvenlik riski bile küresel fiyatlara, sigorta maliyetlerine ve tedarik zincirlerine hızla yansıyor.

Ateşkes sürecinde dahi yüzlerce gemi ve yaklaşık 20 bin denizci Körfez içinde beklemek zorunda kaldı. Bu tablo, İran’ın küçük botlar üzerinden kurduğu baskının ekonomik bir etkisinin de olduğunu net şekilde gösteriyor.

Hürmüz’deki risk yalnızca botların varlığıyla da sınırlı değil. Mayın tehdidi, drone kullanımı, kıyı füzeleri ve elektronik müdahale unsurları bu yapıyı daha karmaşık hale getiriyor. Deniz güvenliği şirketleri, küçük bot saldırılarının artık İran’ın “katmanlı tehdit sistemi”nin parçası olduğunu belirtiyor.  Bu sistemin füzeler, dronlar, mayınlar ve elektronik karıştırma gibi unsurlarla birlikte karar alma süreçlerini yavaşlatmayı hedeflediğini belirtiyor.

Bu nedenle İran’ın sivrisinek filosu, tek başına savaşın sonucunu belirleyen bir unsur olmayabilir. Ancak Hürmüz’de ticaretin güvenli olup olmadığına dair algıyı doğrudan etkiliyor. 

İşgalci İsrail, ateşkese rağmen Lübnan'ın güneyindeki beldelere saldırılarını sürdürdü

İsrail ordusunun 17 Nisan'da yürürlüğe giren ateşkese rağmen Lübnan'ın güneyine yönelik saldırıları devam ediyor.

Lübnan resmi ajansı NNA'nın haberine göre, İsrail uçakları sabah saatlerinde Yahun, Cumeycime, Beraşit ve Haris beldelerini hava saldırılarıyla hedef aldı.

Saldırılar sonucu bölgedeki altyapı ve binalarda büyük hasar oluştuğu belirtildi.

Hedef alınan beldeler, İsrail'in Lübnan'ın güneyinde işgal ettiği alanların dışında yer alıyor.

İsrail ordusunun yıkım faaliyetlerini sürdürdüğü Hıyam beldesinde de sabah saatlerinde patlama gerçekleştirildi.

İsrail'in Lübnan'a saldırıları ve ateşkes

İsrail ordusu, Lübnan'a 2 Mart'ta yoğun hava saldırıları başlatarak, ülkenin güneyinde birçok beldeyi işgal etmişti.

Lübnan hükümeti de bu sürede ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyonu aştığını açıklamıştı.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, 2 Mart'tan beri İsrail saldırılarında 2 bin 500'den fazla kişinin öldüğünü bildirmişti.

ABD Başkanı Donald Trump, Lübnan ile İsrail arasında 17 Nisan'da yürürlüğe giren 10 günlük geçici ateşkesin 3 hafta daha uzatıldığını duyurmuştu.

Ateşkese rağmen İsrail ordusu Lübnan'ın güneyindeki saldırılarını ve ev yıkımlarını sürdürürken, Hizbullah ise ateşkesi ihlal ettiği gerekçesiyle İsrail birliklerini hedef alıyor.

WP: "USS Gerald R. Ford" uçak gemisi gelecek günlerde Orta Doğu'dan ayrılacak

Washington Post (WP) gazetesinin ismini açıklamak istemeyen ABD'li yetkililere dayandırdığı haberine göre, uçak gemisinin bölgeden tam olarak ne zaman ayrılacağı belirsizliğini koruyor.

Yetkililer, Venezuela'daki askeri operasyon ile ABD/İsrail-İran Savaşı dahil yaklaşık 10 aydır görevde olan geminin, 4 bin 500 denizciyle Orta Doğu'dan ayrılıp ülkeye dönüş yolculuğuna başlayacağını öne sürdü.

Bir yetkili de söz konusu uçak gemisinin mayısın ortalarına doğru Norfolk Limanı'nın bulunduğu Virginia eyaletine varmasının beklendiğini ileri sürdü.

USS Gerald R. Ford'un dün itibarıyla 309 gündür denizde olduğu belirtiliyor.

İşgalci İsrailliler, Batı Şeria'da Filistinli bir baba ve oğlunu yaraladı

Yerel kaynaklardan alınan bilgiye göre İsrailliler, Kuzey Ağvar'ın Ayn Hılve bölgesinde Filistinlilere saldırdı.

Filistinlilerin topraklarını gasbeden İsraillilerin saldırısı sonucu Filistinli bir baba ve oğlu vücutlarının çeşitli yerlerinden yaralanırken, tedavi için hastaneye nakledildiler.

İsrail ordusu ile Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler, Batı Şeria'da neredeyse her gün Filistinlilere ve mülklerine yönelik saldırılar gerçekleştiriyor.

Filistin resmi verilerine göre, Batı Şeria'da Ekim 2023'ten beri Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler ile İsrail ordusunun saldırılarında ciddi artış yaşanıyor.

Bu süreçte düzenlenen saldırılarda en az 1154 Filistinli hayatını kaybetti, 11 bin 750 kişi yaralandı, yaklaşık 23 bin kişi gözaltına alındı.

Brent petrolün varili 114 dolardan işlem görüyor

Dün 113,81 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 110,44 dolardan tamamladı.

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 09.31 itibarıyla kapanışa göre yüzde 3,34 artarak 114,13 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 110,20 dolardan alıcı buldu.

Fiyatlardaki yükselişte, ABD ile İran'dan gelen karşılıklı sert açıklamaların bölgedeki gerilimin süreceği ve küresel petrol arzındaki daralmanın devam edeceği yönündeki beklentileri güçlendirmesi etkili oluyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın nükleer programıyla ilgili ABD'nin endişelerinin giderildiği bir anlaşma kabul edilene kadar bu ülkeye yönelik deniz ablukasını devam ettireceğini belirtti.

Amerikan Axios haber platformuna telefonla röportaj veren ABD Başkanı Trump, İran'ın kendilerine yaptığı "önce Hürmüz Boğazı'nın açılması, nükleer anlaşmanın sonraya bırakılması" yönündeki son öneriyi kabul etmediklerini bildirdi.

İran limanlarına yönelik deniz ablukasının süreceği mesajını veren Trump, "İranlılar anlaşmak istiyorlar. Ablukayı sürdürmemi istemiyorlar. Ben (ablukayı kaldırmak) istemiyorum çünkü onların nükleer silaha sahip olmasını istemiyorum." ifadesini kullandı.

ABD ile İran arasında 8 Nisan'da varılan ateşkes anlaşması sonrasında Pakistan ara buluculuğunda yapılan görüşmelerden sonuç çıkmayınca Trump, 13 Nisan'da İran'a "deniz ablukası" uygulama kararı almış ve Hürmüz Boğazı'na giriş yapan ve çıkan İran bağlantılı gemilere müdahale etmeye başlamıştı.

İran devlet televizyonu Press TV'ye konuşan ismi açıklanmayan üst düzey bir güvenlik yetkilisi ise İran ordusunun ABD'nin deniz ablukasına yakında "emsalsiz bir eylemle" karşılık verileceğini açıkladı.

Brent petrolde teknik olarak 119,69 doların direnç, 98,67 doların destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.​​​​

CENTCOM, ABD'nin İran limanlarına ablukası nedeniyle 42 gemiyi geri döndürdüğünü açıkladı

CENTCOM'un ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından konuya ilişkin açıklama yapıldı.

ABD güçlerinin ablukayı ihlal etmeye çalışarak İran limanlarına giriş ya da çıkış yapmak isteyen 42'nci ticari gemiyi geri döndürdüğü belirtilen açıklamada, "Şu anda İran rejiminin satamadığı 69 milyon varil petrol taşıyan 41 tanker bulunuyor. Bu da İran yönetiminin mali olarak faydalanamayacağı tahmini 6 milyar doların üzerinde bir miktara karşılık geliyor." ifadeleri kullanıldı.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'la Pakistan'da yürütülen müzakere sürecinin başarısızlığa uğramasının ardından yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nı abluka altına alma sürecini başlatacaklarını duyurmuştu.

CENTCOM da ABD'nin İran limanlarına yönelik ablukasına 10 binden fazla askerin yanı sıra onlarca savaş gemisiyle savaş uçağının eşlik ettiğini açıklamıştı.

Trump, İran ile görüşmelerin telefon üzerinden sürdüğünü belirtti

Trump, İran'la yürütülen temaslara ilişkin açıklama yaptı.

İran ile görüşmelerin devam ettiğini ifade eden Başkan Trump, "Artık her seferinde bir belge görmek için 18 saatlik uçuşlar yapmıyoruz. Görüşmeleri telefonla yürütüyoruz." dedi.

Trump, yüz yüze görüşmeleri tercih ettiğini dile getirerek olası bir anlaşmanın İran'ın nükleer silah edinme hedeflerinden tamamen vazgeçmesine bağlı olduğunu yineledi.

ABD ile İran arasında 8 Nisan'da varılan ateşkes anlaşması sonrasında Pakistan ara buluculuğunda yapılan görüşmelerden sonuç çıkmayınca ABD Başkanı Donald Trump, 13 Nisan'da İran'a "deniz ablukası" uygulama kararı almış ve Hürmüz Boğazı'na giriş yapan ve çıkan İran bağlantılı gemilere müdahale etmeye başlamıştı.

ABD, bu süreçte Umman Denizi ve Hint Okyanusu'nda İran'a ait bazı ticari gemilere saldırarak ele geçirmiş, İran da buna karşılık Hürmüz Boğazı yakınlarında biri İsrail'le bağlantılı bazı gemilere müdahale ederek el koymuştu.

Küresel Sumud Filosu: İsrail ordusu 21 tekneyi alıkoydu

Küresel Sumud Filosu, İsrail ordusunun uluslararası sularda filoya saldırısına ilişkin yazılı açıklama yaptı.

Açıklamada, filoya ait 21 teknenin, Yunanistan kara sularına birkaç mil mesafede, uluslararası sularda İsrail unsurları tarafından "müdahale edilerek alıkonulduğu" bildirildi.

"Müdahale sırasında filoda yer alan Tam Tam isimli tekne, İsrail deniz komandolarının müdahalesi esnasında arızalanmış ve açık denizde bırakılmıştır." ifadesi kullanılan açıklamada, teknede bulunan mürettebat ve aktivistlerin sağlık durumlarının iyi olduğu aktarıldı.

Açıklamada, Tam Tam teknesinin güvenli şekilde en yakın karaya çekilebilmesi amacıyla Yunanistan makamları ile görüşmelerin sürdürüldüğüne işaret edilerek şunlar kaydedildi:

"Filoda bulunan 17 tekne, İsrail müdahalesini aşarak Yunanistan kara sularına giriş yapmayı başarmıştır. Filoya ait 14 gemi ise Yunanistan kara sularına doğru seyir halinde olup gelişmeler yakından takip edilmektedir."

Öte yandan, İsrail Dışişleri Bakanlığı "20'den fazla tekneden yaklaşık 175 aktivistin" alıkonulduğunu bildirdi.

Küresel Sumud Filosu

İsrail'in Gazze ablukasını kırma ve yaşamsal insani yardım ulaştırmayı amaçlayan Küresel Sumud Filosu 2026 Bahar Misyonu, 12 Nisan'da İspanya'nın Barselona kentinden Akdeniz’e açıldı.

İtalya'nın Sicilya Adası'ndaki katılımlarla filo 26 Nisan'da yeniden yola koyulurken, 29 Nisan gece saatlerinde Girit Adası açıklarındaki uluslararası sularda İsrail ordusu yasa dışı müdahalede bulunarak aktivistleri taşıyan teknelere saldırdı.

Filo yetkililerinin verdiği bilgiye göre teknelerde, 39 farklı ülkeden aralarında Türklerin de olduğu 345 katılımcı bulunuyor.

Gazze’ye 600 deniz mili uzaklıkta, Yunan kara sularından birkaç mil açıkta düzenlenen saldırıda sivillerin akıbetine ilişkin sağlıklı bilgi alınamıyor.

Küresel Sumud Filosu yetkilileri, İsrail ordusunun saldırıda 21 tekneyi alıkoyduğunu, kurtulan 17 teknenin Yunan kara sularına girdiğini, 14 teknenin ise Yunan kara sularına doğru seyir halinde olduğunu bildirdi.

Küresel Sumud Filosu, İsrail güçlerinin filoya saldırmasını "korsanlık" olarak nitelendirdi

​​​​​​​Küresel Sumud Filosu, İsrail ordusunun uluslararası sularda filoya saldırısına ilişkin yazılı açıklama yaptı.

Açıklamada, İsrail güçlerinin, Gazze kıyılarından yüzlerce mil uzakta Küresel Sumud Filosu teknelerini “ele geçirdiği, iletişimi engellediği, sivilleri kaçırdığı ve uluslararası sularda kanunsuz bir emsal oluşturduğu” belirtildi.

İsrail'in müdahalesinin “tehlikeli ve emsalsiz bir tırmanışa” işaret ettiği aktarılan açıklamada, “Akdeniz'in ortasında, Gazze'den 600 mil uzakta, dünyanın gözü önünde sivillerin kaçırıldığı” vurgulandı.

Açıklamada, Girit yakınlarındaki açık denizde insanların yasa dışı bir şekilde kaçırılması “korsanlık” olarak nitelendirilerek, “Şahit olduğumuz şey, İsrail'in Akdeniz’de kontrolü normalleştirmesi girişimi ve İsrail'in cezasızlığının tırmanmasıdır. Hiçbir devletin uluslararası sularda hak iddia etme, denetleme veya işgal etme hakkı yoktur. İsrail tam olarak bunu yaptı.” ifadeleri kullanıldı.

"İsrail donanmasının saldırgan tutumunun bir parçası olarak gemileri durdurduğu, acil durum kanalları da dahil olmak üzere iletişim kanallarını engellediği ve sivilleri zorla kaçırdığı" vurgulanan açıklamada, "Burası ihtilaflı sınır bölgeleri değil, uluslararası sular." değerlendirmesi yapıldı.

"(İsrail'den) Hesap sorulmasını talep ediyoruz"

Açıklamada, İsrail'in eylemleri karşısında sessiz kalanlara tepki gösterilerek, “uluslararası hukuku savunduğu iddia eden hükümetlerin bir kez daha tek kelime etmemesi” eleştirildi.

Kaçırılanların serbest bırakılması için ne ivedi taleplerin ne de sorumluluk alma çağrıların olduğu ifade edilen açıklamada, "Bu tepkisizlik tarafsızlık değil, izin vermek ve suç ortaklığıdır." ifadesine yer verildi.

Açıklamada, acil yanıt ve hesap verilebilirlik talep edilerek, kaçırılan sivillerin nerede olduğu, nereye götürüldükleri ve Avrupa hükümetlerin kaçırma eylemlerin kolaylaştırmak için İsrail ile işbirliği yapıp yapmadığı sorularına dikkat çekildi.

İsrail’in silahsız sivillere yönelik, tüm dünyanın gözleri önünde ve hiçbir sonuçla karşılaşma endişesi duymadan kaçırma eylemleri gerçekleştirebilecek bir noktaya nasıl geldiğinin sorgulandığı açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Bu durum felaket niteliğinde bir emsal teşkil etmektedir ve en sert şekilde kınanmalıdır. Dünya hükümetlerinin sessiz kalması, uluslararası hukukun seçici bir şekilde uygulandığını ve İsrail'in dünyanın herhangi bir yerinde, herhangi bir zamanda, hiçbir sonuçla karşılaşmadan sivillerin hayatlarını hedef alabileceğini göstermektedir. Hesap sorulmasını talep ediyoruz."

Yapay zeka dünyasında geleceği şekillendirecek tarihi dava

İki dev isim arasındaki yol ayrımı, 2015 yılına dayanıyor.

OpenAI; Elon Musk, Sam Altman ve Greg Brockman tarafından "insanlığın yararına", kâr amacı gütmeyen ve açık kaynaklı bir araştırma laboratuvarı olarak kuruldu.

Kuruluş aşamasında yaklaşık 38 milyon dolarlık finansman sağlayan ve şirketin ismini bizzat belirleyen Musk, yapay zekanın tek bir merkezin kontrolüne girmemesi gerektiğini savundu.

Ancak 2018 yılında Musk’ın yönetim kurulundan istifa etmesiyle dengeler değişti.

OpenAI’ın bir yıl sonra kâr amacı güden bir iştirak kurması ve Microsoft ile milyarlarca dolarlık ortaklık anlaşması imzalaması, Musk tarafından "kuruluş misyonuna ihanet" olarak nitelendirildi.

Musk, kamu yararı gözetilerek kurulan bir yapının ticari bir mülke dönüştürüldüğünü iddia ederek yargı sürecini başlattı.

Dava nasıl devam ediyor?

Kaliforniya’da görülen davada taraflar arasındaki gerilim her geçen gün tırmanıyor.

Musk, mahkemeye sunduğu ifadelerde şirketin "yağmalandığını" ve Microsoft’un kapalı kaynaklı bir yan kuruluşu haline geldiğini öne sürüyor.

150 milyar dolarlık rekor bir tazminat talep eden Musk, bu tutarın OpenAI’ın hayır kurumu koluna aktarılmasını istiyor.

OpenAI cephesi ise suçlamaları "tutarsız" olarak nitelendiriyor.

Şirket avukatları, Musk’ın geçmişte OpenAI’ı Tesla ile birleştirmek veya kâr odaklı bir yapıya dönüştürerek başına geçmek istediğini kanıtlayan e-postaları mahkemeye delil olarak sundu.

Savunma tarafı, davanın aslında bir prensip mücadelesi değil, Musk’ın kendi yapay zeka şirketi xAI’a avantaj sağlama çabası olduğunu savunuyor.

OpenAI davasının ikinci gününde Elon Musk tanık kürsüsüne çıktı.

OpenAI CEO'su Sam Altman'ı kurdukları vakfın kâr amacı gütmeyen yapısını bozarak "kamuoyuna ihanet etmekle" suçlayan Musk, çapraz sorgu sırasında şirketin avukatıyla sert tartışmalar yaşadı.

1 milyar dolarlık vaat ve "itibar" tartışması

Duruşmada öne çıkan başlıklardan biri, Musk'ın başlangıçta vaat ettiği 1 milyar dolarlık finansal destek oldu.

Sam Altman’ın avukatları, Musk'ın bu vaadi hiçbir zaman yerine getirmediğini savunurken; Musk, ekibe güvenini kaybettiği için vaadinden döndüğünü kabul etti.

Toplamda 38 milyon dolar nakdi yardımda bulunduğunu belirten Musk, bunun yanı sıra markasının gücü, işe alım çabaları ve bağlantıları gibi "itibari katkılarının" değerine dikkat çekti. Hakim, Musk’ın bu savunmaları üzerine birkaç kez doğrudan sorulara yanıt vermesi konusunda uyarıda bulunmak zorunda kaldı.

Bundan sonra ne olacak?

Yapay zeka dünyasının sonucuna kilitlendiği davada kararın Mayıs ayı ortasında açıklanması bekleniyor.

Mahkemeden çıkacak karar, teknoloji dünyasında taşları yerinden oynatacak nitelikte.

Olası bir "kuruluş senedi ihlali" kararı, OpenAI’ın yönetim yapısının tamamen değişmesine ve Sam Altman dahil mevcut yöneticilerin görevden alınmasına yol açabilir.

Ayrıca, şirketin 2026 sonunda planladığı ve 1 trilyon dolarlık bir değerlemeye ulaşması beklenen halka arz süreci de yargı kararıyla tehlikeye girebilir.

Uzmanlar, davanın sonucunun yapay zeka teknolojisinin "kamu malı" mı yoksa "ticari bir ürün" mü olduğu tartışmasına son noktayı koyacağını belirtiyor.