Dünyadan Haberler - 4

İran'ın başkenti Tahran'da hava savunma sistemleri aktif hale getirildi

Yerel saat ile 23.30'da Tahran'da hava savunma sistemlerinin çalıştığını ve buna bağlı olarak düşük yoğunlukta patlama seslerinin duyulduğunu bildirildi.

Öte yandan İran'ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansı, hava savunma sistemlerinin, hava sahasında tespit edilen küçük hava araçları ile gözetleme İHA'larına karşı aktif hale getirildiğini duyurdu.

Trump, Almanya'nın ardından İspanya ve İtalya'daki ABD askerlerini de çekebilir

Donald Trump, Oval Ofis'te düzenlediği bir başkanlık kararnamesi imza töreninin ardından İran gündemine ilişkin başlıkları değerlendirdi.

Trump, Almanya'daki ABD askerini çekmeyi değerlendirmesine ilişkin bir soruya yanıt verirken, İspanya ve İtalya için de benzer bir durumun oluşabileceğini belirtti.

NATO'nun İran konusunda ABD'ye hiç destek olmadığını savunan ABD Başkanı, söz konusu iki ülkeden ABD askerlerini çekme hususunda, "Muhtemelen; olabilir. Neden yapmayayım ki? İtalya bize hiç yardımcı olmadı ve İspanya ise berbat davrandı." yorumunu yaptı.

ABD'nin Ukrayna için Avrupa ülkelerine ciddi destek verdiğini, ancak benzer bir yardımı İran konusunda göremediklerini savunan Trump, "Onlara ihtiyacımız olduğunda orada değillerdi. Bunu unutmamalıyız." şeklinde konuştu.

Eski ABD Başkanı Joe Biden'ın Ukrayna'ya 350 milyar dolar verdiğini ve bunun "delilik" olduğunu savunan Trump, "Savaşın uzamasının nedenlerinden biri de buydu." dedi.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz'e yönelik eleştirilerini tekrarlayan Trump, Merz'in "İran'ın nükleer silaha sahip olma ihtimalinden rahatsız olmadığını" savundu.

Merz için, "Kendisi berbat bir iş çıkarıyor. Göçmenlik sorunları var, enerji sorunları var, her türlü sorunu var. Ukrayna konusunda büyük bir sorunu var çünkü o karmaşanın içindeydiler." değerlendirmesini yapan Trump, Almanya'nın İran yerine Rusya-Ukrayna savaşının sona erdirilmesine odaklanması gerektiğini ifade etti.

Hegseth, İran’la savaşın onaysız devam edebileceğini savundu

Hegseth, Genelkurmay Başkanı Dan Caine ile Pentagon’un 2027 mali yılı için rekor düzeydeki bütçe talebiyle ilgili ABD Senato Silahlı Kuvvetler Komitesinde soruları cevaplandırdı.

Senato Silahlı Kuvvetler Komitesi önündeki ifadesi sırasında Orta Doğu'da devam eden savaşa değinen Hegseth, ABD ile İran arasındaki ateşkes nedeniyle Kongrenin onayı olmadan İran'la süresiz savaş halinde kalabileceğini savundu.

Hegseth, 2 Mart'ta başlayan 60 günlük süre konusunda ısrarla yöneltilen sorulara yanıt olarak savaşın ne zaman sona ereceğine ve Kongreden ne zaman yetki alınması gerektiğine dair nihai kararın, "Beyaz Saray'a ait olduğunu" söyledi.

Savunma Bakanı, "Şu anda ateşkes halindeyiz ve anladığımız kadarıyla 60 günlük süre ateşkes döneminde durduruluyor." dedi.

ABD'nin savaştan çekilmesi için tanınan 60 günlük yasal süreyi geçersiz kıldığı yönündeki genel iddiası, Demokrat senatörlerin tepkisini çekti ve itirazlara yol açtı.

Senato Silahlı Kuvvetler Komitesinin Demokrat üyeleri, mevcut yasanın Beyaz Saray'ın ya cuma günü bölgeden asker çekmeye başlamasını ya da iki aydır devam eden savaş için Kongrenin onayını almasını zorunlu kıldığını belirtti.

"Burada ciddi anayasal endişelerimiz var"

Hegseth'e bu konuda tepki gösterenlerin arasında yer alan Virginia Senatörü Tim Kaine, "Bu, yönetim için gerçekten önemli bir hukuki soru ortaya çıkaracak. Burada ciddi anayasal endişelerimiz var." ifadelerini kullandı.

Kaine'i destekleyen Massachusetts Senatörü Elizabeth Warren, "Savaş eylemleri arasında abluka da yer alır. ABD Donanması, Hürmüz Boğazı'nı abluka altına almıştır." diyerek, ateşkes süresinde de aslında savaşın devam ettiği görüşünü savundu.

ABD'de 1973 tarihli Savaş Yetkileri Kararı, birlik konuşlandırması veya saldırılarından sonraki 48 saat içinde yönetimin Kongreye danışmasını ve yasa koyucular operasyonların devamına izin vermedikçe 60 gün içinde geri çekilmeyi zorunlu kılmaktadır.

Aynı karara göre ABD hükümeti, askeri kuvvetlerin geri çekilmesine yardımcı olmak için bu süreyi 30 gün daha uzatabilir.

Araştırma: Yapay zeka teşhis koymada doktorları geride bıraktı

Tıp dünyasında büyük yankı uyandıran ve Science dergisinde yayımlanan çalışmada, yapay zeka modelleri ile yüzlerce doktorun performansı karşılaştırıldı. Boston’daki bir hastaneye başvuran 76 hasta üzerinde yapılan deneyde, yapay zekaya ve doktorlara hastaların yaşamsal bulguları ile hemşire notlarından oluşan standart elektronik sağlık kayıtları verildi.

Sonuçlara göre yapay zeka, vakaların yüzde 67'sinde doğru teşhise çok yakın sonuçlar verirken, doktorların başarı oranı yüzde 50 ile 55 arasında kaldı. Özellikle kısıtlı bilgiyle hızlı karar verilmesi gereken acil servis triyaj durumlarında yapay zekanın muhakeme yeteneğinin insan uzmanları gölgede bıraktığı görüldü.

Yapay zeka, klinik akıl yürütebiliyor

Araştırmanın bir diğer çarpıcı sonucu ise uzun vadeli tedavi planlamasında ortaya çıktı. Antibiyotik rejimleri hazırlama ve kritik tedavi süreçlerini planlama konularında beş farklı vaka üzerinde test edilen yapay zeka, yüzde 89 başarı puanı toplarken; arama motoru gibi geleneksel kaynakları kullanan doktorlar yüzde 34 puanda kaldı.

Bağımsız uzmanlar, bu sonuçların yapay zekanın sadece sınav sorularını çözen bir yazılım olmaktan çıkıp, klinik akıl yürütme konusunda devasa bir adım attığının kanıtı olduğunu vurguluyor. Yapay zekanın, özellikle doktorların gözden kaçırabileceği nadir hastalık geçmişlerini fark ederek hayat kurtarıcı müdahalelerde bulunduğu vakalar araştırmanın en dikkat çekici kısımlarını oluşturuyor.

Doktorların mesleğini elinden alacak mı?

Ancak uzmanlar, bu sonuçların doktorların mesleğini elinden alacağı anlamına gelmediğini belirtiyor. Mevcut yapay zeka modelleri henüz hastanın fiziksel görünümünü, stres seviyesini veya görsel belirtilerini doğrudan analiz edemiyor ve yalnızca metin tabanlı veriler üzerinden bir "ikinci görüş" sunabiliyor.

Araştırmanın yazarları, önümüzdeki on yıl içinde tıbbın; doktor, hasta ve yapay zeka sisteminden oluşan üçlü bir bakım modeline dönüşeceğini öngörüyor. Yapay zekanın hataları karşısında kimin sorumlu tutulacağı gibi yasal çerçeve eksiklikleri devam etse de, teknolojinin tıp pratiğini yeniden şekillendirecek kadar derin bir değişim başlattığı kabul ediliyor.

Pezeşkiyan: ABD'nin deniz ablukası, askeri operasyonların bir devamıdır

Pezeşkiyan, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan konuya ilişkin açıklama yaptı.

Dünyanın İran'ın hoşgörüsüne ve barış yanlısı tutumuna tanıklık ettiğine işaret eden Pezeşkiyan, "Deniz ablukası adı altında yapılan şey, yalnızca bağımsızlığının bedelini ödeyen bir halka karşı sürdürülen askeri operasyonların devamıdır. Bu zalimane yaklaşımın devam etmesi tahammül edilemez." ifadelerini kullandı.

On yıllardır ABD'nin uyguladığı ekonomik yaptırımlar altındaki İran'ın, uluslararası ticaretinin yaklaşık yüzde 90'ınını deniz yoluyla gerçekleştirdiği biliniyor.

Ekonomik zorluklar altındaki İran'da ABD-İsrail saldırıları sonrası bazı iş yerlerinin kapandığı, enflasyon ve işsizliğin arttığı belirtiliyor.

ABD'nin deniz ablukası

İran Devrim Muhafızları Ordusu, 28 Şubat'taki ABD-İsrail saldırıları ardından, 2 Mart'ta, Hürmüz Boğazı'nın geçişlere kapatıldığını duyurmuştu.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'la Pakistan'da düzenlenen müzakere sürecinin başarısızlığa uğramasının ardından sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nı abluka altına alma sürecini başlatacaklarını belirtmiş, bu açıklamanın hemen ardından ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, 13 Nisan'da İran limanlarına giren veya bu limanlardan çıkan tüm gemilere yönelik deniz ablukası başlatacağını açıklamıştı. 

BM, İsrail'in Gazze'de "Sarı Hat"tın ötesine yeni bir hat ile işgalini ilerlettiğini doğruladı

BM Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric, günlük basın toplantısında konuştu.

Ekim 2025'teki ateşkes sonrasında Gazze Şeridi’nde oluşturulan sözde "Sarı Hat"tı İsrail’in daha da genişletmesiyle ilgili soruya Dujarric, "Şimdi bize verilen başka bir renkli çizgi daha var, 'Turuncu Çizgi' deniyor. İnsani yardım meslektaşlarımıza sunuldu." dedi.

Dujarric, kendilerine, insani yardım ekiplerinin bu "Turuncu Hat"tın ötesinde hareketlerini İsrail ile önceden koordine etmeleri gerektiğinin söylendiğini belirterek, "Bu talep aynı zamanda bizim için de güvensiz kabul edilen alanların endişe verici olduğunun bir işaretidir." ifadesini kullandı.

Yeni çizilen sözde "Turuncu Hat" konusunun daha netlik kazanması için İsrail ile görüşmelere devam ettiklerini belirten Dujarric, Gazzeli sivillerin söz konusu hatların etrafında çok zorlu koşullarda hayatlarını riske ederek yaşadığına da işaret etti.

Dujarric, söz konusu "Sarı Hat"tın barış sürecine göre Gazze sınırına doğru çekilmek yerine işgali genişletecek şekilde Filistinlilerin alanını daraltmasına ilişkin, "Hem kelimenin tam anlamıyla hem de mecazi olarak işlerin doğru yönde ilerlemediğinin bir işareti." değerlendirmesinde bulundu.

İsrail ordusunun, yardım kuruluşlarıyla paylaştığı bir haritada, Ekim 2025’teki ateşkes kapsamında oluşturulan ve Gazze Şeridi’nin yüzde 53’ünü işgal eden "Sarı Hat"tı güncelleyerek Filistinlileri dar bir alana hapseden yeni bir "Turuncu Hat" oluşturduğu görülmüştü.

Mevcut "Sarı Hat" ile Gazze’nin yüzde 47’lik kısmına sıkıştırılan Filistinlilerin yeni sözde "Turuncu Hat" ile topraklarının yüzde 11’i daha İsrail tarafından işgal edilmiş oluyor ve Filistinliler Gazze Şeridi'nin yüzde 36'lık bölümüne hapsediliyor.

İsrail ordusu, Gazze'deki sivil halkı güvenlik gerekçesiyle "Sarı Hat"ta yaklaştırmazken her geçen gün daha küçük bir alana sıkıştırmaya devam ediyor.

Trump: İran anlaşma yapmak için can atıyor

ABD Başkanı Trump, Oval Ofis'te düzenlediği bir başkanlık kararnamesi imza töreninin ardından İran gündemine ilişkin başlıkları değerlendirdi.

İran'la görüşmelerin sürdüğünü ancak içeriği kendisi ve birkaç kişinin bildiğini kaydeden Trump, Tahran yönetiminin anlaşmaktan başka şansının olmadığını iddia etti.

Trump, İran’a yönelik "askeri bir operasyon" düzenlediklerini vurgulayarak, bu durumu "savaş" olarak nitelemediğini ifade etti, ancak konuşmasının devamında "savaş" ifadesini kullandı.

İranlı liderlerle görüşmelere dikkati çeken Trump, "İran bizimle anlaşma yapmak için can atıyor. Ordularını yerle bir ettik ve ekonomileri tam bir felaket. Bakalım ne kadar dayanabilecekler." değerlendirmesinde bulundu.

İran'ın limanlarına yönelik deniz ablukasının çok etkili olduğunu savunan ve bu ablukanın devam edeceğini vurgulayan Trump, bu yolla İran'ın petrol gelirlerinin ciddi oranda azaldığını öne sürdü.

ABD Başkanı, ülkede benzin fiyatlarının yükselmesiyle ilgili bir soruya yanıt verirken, "Savaş biter bitmez benzin fiyatları hızla düşecek, ama sonunda İran’ın elinde nükleer silah olmayacak. Buna izin vermeyeceğiz." diye konuştu.

İran'daki zenginleştirilmiş uranyumun çıkarılması

Öte yandan Trump, İran'daki zenginleştirilmiş uranyumu "öyle veya böyle" ülkeden çıkaracaklarını ifade etti, ancak bunu nasıl yapacakları konusunda yorum yapmadı.

Trump, "Bunu ele geçirmek istiyoruz. Öyle ya da böyle alacağız. Ya elde edeceğiz ya da alacağız. Ya bize verecekler ya da biz alacağız. Bu hiç de zor olmayacak." dedi.

Kalibaf: Sınırlarımız uzun, ABD'nin olası kara ablukası mümkün değil

Kalibaf, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan konuya ilişkin açıklama yaptı.

İran Meclis Başkanı Kalibaf, "Eğer biri New York'tan batı kıyısına, diğeri de Los Angeles'tan doğu kıyısına iki duvar inşa ederseniz toplam uzunluk 7 bin 755 kilometre olur. Bu da İran'ın toplam sınırlarından hala yaklaşık bin kilometre daha kısadır." ifadelerini kullandı.

Kalibaf, böyle sınırlara sahip bir ülkeyi ablukaya almakta ABD'nin başarılı olamayacağını kaydetti.

Telegraph ve Politico'nun sahibinden küstah açıklama: İsrail'i destekleyin ya da istifa edin

Axel Springer Üst Yöneticisi Döpfner'ın, gazetecilerin, İsrail'i desteklemesi ya da istifa etmesi gerektiğini ima eden açıklamaları, "haber merkezlerinin bağımsızlığının tehdit altında olduğu" yönünde eleştirilere yol açtı.

Politico haber sitesinde bu hafta yaşanan gerilim, Axel Springer'in 2021'de satın aldığı yayın organında çalışan gazetecilerin, Döpfner'i "yayını kendi siyasi gündemini ilerletmek için kullanmakla" suçladıkları mektubu göndermesiyle ortaya çıktı.

Gazeteciler, göreve yeni başlayan Genel Yayın Yönetmeni Jonathan Greenberger'e ilettikleri mektupta, Döpfner'in son görüş yazılarının, "tarafsız haber kaynağı olarak kurumun itibarını zedeleme riski taşıdığını" belirtti.

Gazeteciler, üst yönetiminin belirlediği ideolojik çizginin, özellikle İsrail'e ilişkin haberlerin sunumunu etkileyebileceğinden endişe duyduklarını dile getirdi.

"Başka şirketlerde çalışmayı tavsiye edebilirim"

Jewish Insider gazetesinin elde ettiği ses kaydına göre, Döpfner çalışanlarla yapılan bir toplantıda, İsrail'e desteğin, şirketin kimliğinin merkezinde yer aldığını savundu.

Politico yöneticilerinin de katıldığı 40 dakikalık toplantıda, Döpfner, şu ifadeleri kullandı:

"Temel ilkeler nedeniyle veya temel ilkelerden birine katılmayan hiç kimse, Axel Springer için çalışmamalı. Temel ilkeler çekici değilse, temel ilkeler bir çekim gücü oluşturmuyorsa, temel ilkeler bu şirkette çalışmak için bir neden oluşturmuyorsa, başka şirketlerde çalışmayı tavsiye edebilirim."

İsrail'e bağlılığın, "özgürlük, serbest piyasa, bireysel özgürlük ve ifade özgürlüğü" gibi 5 temel değerden oluşan "esaslar" çerçevesinin parçası olduğunu savunan Döpfner, bu desteği söz konusu ilkelerin hemen ardından konumlandırdı.

Döpfner, şunları kaydetti:

"Eğer bu, birinin sorgulamak isteyeceği bir şeyse, o zaman gerçekten değerlerimizin en temel ilkelerine dokunuyoruz ve bu da basitçe şu karara yol açabilir; bu konuda çok şeffafız, o zaman Axel Springer ile bu kadar temel düzeyde farklı inançlara sahip birinin gerçekten uygun olup olmadığı bireysel karardır."

Geçen yıl Die Zeit gazetesinde yayımlanan sızdırılmış bir e-postada da Döpfner'in, siyasi görüşlerini özetlerken, "Siyonizm her şeyin üstündedir. İsrail benim ülkem." ifadesini kullandığı aktarılmıştı.

ABD, Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak için yeni bir uluslararası koalisyon kurmaya çalışıyor

ABD Dışişleri Bakanlığından bir yetkili, "ABD'nin Hürmüz Boğazı konusunda yeni bir uluslararası koalisyon çabası içinde olduğu" yönündeki haberleri doğruladı.

Yetkili, ilk olarak Wall Street Journal (WSJ) tarafından paylaşılan haberi doğrulayarak, "Deniz Yolu Özgürlüğü Birimi (MFC), gemilerin bu sulardan güvenli şekilde geçebilmesini sağlamak için gerçek zamanlı bilgi, güvenlik rehberliği ve koordinasyon sağlamak da dahil olmak üzere güvenli geçişi garanti altına alacak adımlar atacak." değerlendirmesini yaptı.

ABD ile İran arasında süren gerginlik nedeniyle Hürmüz Boğazı'ndaki geçişlerin yapılamamasının önemli bir sorun olduğunu belirten yetkili, Washington'da Dışişleri Bakanlığı bünyesinde kurulacak birimin, müttefik ülke başkentleriyle koordinasyon halinde çalışacağını vurguladı.

Söz konusu uluslararası platformun, Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer güvenliğini sağlamak için kritik roller oynayacağını kaydeden yetkili, bu bağlamda çalışmaların müttefiklerle uyum halinde sürdürüleceğini dile getirdi.

WSJ, ABD büyükelçiliklerine gönderilen bir Dışişleri Bakanlığı iç yazışmasına atıfta bulunarak, "Washington'un diplomatlarından, yabancı hükümetleri, boğazı yeniden açmak için oluşturulacak uluslararası koalisyona katılmaya ikna etmelerini istediğini" yazmıştı.

İranlı yetkili: İran ticaretinin yüzde 40’ı kara ve koridor yollarına aktarılabilir

Fars Haber Ajansı'na göre, İtimadi, ABD'nin uyguladığı deniz ambargosuna karşı alınabilecek tedbirleri değerlendirdi.

ABD'nin uyguladığı ablukayla İran'ın denizle bağlantısını kesmeye çalıştığına değinen İtimadi, ülkesinin yıllardır ekonomik yaptırımlarla mücadele ettiğini ve yaptırımları delme konusunda tecrübe edindiğini dile getirdi.

Deniz taşımacılığına alternatif olarak kara ve koridor yollarının daha aktif bir şekilde kullanılması gerektiğine işaret eden İtimadi, "İran ticaretinin yüzde 40’ı kara ve koridor yollarına aktarılabilir. Örneğin ülkenin toplam transit hacminin yüzde 15'i kadarı Kuzey-Güney Koridoruna yönlendirilebilir." dedi.

İran Yol ve Şehircilik Bakan Yardımcısı Ali Ekber Sefayi, 2023 yılında yaptığı açıklamada, ülkesinin dış ticaretinin yüzde 90'ından fazlasının deniz taşımacılığı yoluyla gerçekleştirildiğini açıklamıştı.

Uluslararası Kuzey-Güney Ulaştırma Koridoru, 12 Eylül 2000'de Rusya, İran ve Hindistan arasında imzalanan anlaşmayla kuruldu. Sonraki yıllarda aralarında Azerbaycan ve Türkiye'nin de bulunduğu 10 ülke daha bu projeye katıldı.

Kuzey-Güney Ulaştırma Koridoru ile Hindistan'dan Rusya'ya, aynı zamanda Kuzey ve Batı Avrupa'ya giden yüklerin ulaşım sürelerinin azaltılması amaçlanıyor.

Haydut İsrail, Sumud Filosu'ndan alıkoyduğu aktivistleri Yunanistan'a teslim edeceklerini duyurdu

Bakan Saar, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, İsrail askeri donanma gemilerinde tutulan aktivistleri ilerleyen saatlerde Yunan hükümetiyle yapılan anlaşma gereği Yunanistan'da kıyıya indireceklerini belirtti.

Saar, Küresel Sumud Filosu’ndaki aktivistleri kabul etmede gösterdiği isteklilikten dolayı Yunanistan hükümetine teşekkür etti.

Küresel Sumud Filosu

İsrail'in Gazze ablukasını kırma ve yaşamsal insani yardım ulaştırmayı amaçlayan Küresel Sumud Filosu 2026 Bahar Misyonu, 12 Nisan'da İspanya'nın Barselona kentinden Akdeniz'e açıldı.

İtalya'nın Sicilya Adası'ndaki katılımlarla filo 26 Nisan'da yeniden yola koyulurken, 29 Nisan gece saatlerinde Girit Adası açıklarındaki uluslararası sularda, İsrail ordusu yasa dışı müdahalede bulunarak aktivistleri taşıyan teknelere saldırdı.

Filo yetkililerinin verdiği bilgiye göre, teknelerde 39 farklı ülkeden aralarında Türklerin de olduğu 345 katılımcı bulunuyor.

Gazze'ye 600 deniz mili uzaklıkta, Yunan kara sularından birkaç mil açıkta düzenlenen saldırıda sivillerin akıbetine ilişkin sağlıklı bilgi alınamıyor.

Küresel Sumud Filosu yetkilileri, İsrail ordusunun saldırıda 21 tekneyi alıkoyduğunu, kurtulan 17 teknenin Yunan kara sularına girdiğini, 14 teknenin ise Yunan kara sularına doğru seyir halinde olduğunu bildirdi.