Dünyadan Haberler - 4

Geri dönüşü olmayan nokta: Bilim insanları "sera dünya" riskine karşı uyarıyor

Bu durumun dünyayı, mevcut gidişat olan 2-3 derecelik artıştan çok daha kötü, "sera dünya" (hothouse Earth) olarak adlandırılan cehennemvari bir iklime hapsedeceği öngörülüyor. Söz konusu iklim koşulları, tüm insan uygarlığının geliştiği son 11 bin yıllık ılıman dönemden tamamen farklı bir tablo ortaya koyacak.

Son yıllarda yaşanan 1,3 derecelik ısınma bile dünya genelinde can kayıplarına ve geçim kaynaklarının yok olmasına neden olan aşırı hava olaylarını beraberinde getiriyor. Bilim insanları, 3-4 derecelik bir artışta ekonomi ve toplumun işleyişinin duracağını, sera dünya senaryosunun ise çok daha yakıcı olacağını vurguluyor.

Kamuoyu ve siyasiler riskin farkında değil

Araştırmacılar, kamuoyunun ve siyasetçilerin geri dönüşü olmayan noktayı aşma riskinden büyük ölçüde habersiz olduğunu belirtiyor. Fosil yakıt kullanımını hızla kesmenin zorlayıcı olduğu kabul edilse de, sera dünya yoluna girildikten sonra emisyonlar azaltılsa bile rotayı geri çevirmenin imkansız hale geleceği ifade ediliyor. ABD'li bilim insanı Dr. Christopher Wolf, bazı eşiklerin aşılmasının gezegeni bu geri dönülmez yola sokabileceğini, küresel sıcaklıkların son 125 bin yılın en yüksek seviyesine ulaştığını ve iklim değişikliğinin öngörülenden hızlı ilerlediğini vurguluyor.

Karbondioksit seviyelerinin de son 2 milyon yılın en yüksek noktasında olduğu tahmin ediliyor. İngiltere’deki Exeter Üniversitesi'nden Prof. Tim Lenton, mevcut gidişatın dünyayı çok daha az yaşanabilir bir hale getirme riski taşıdığını, 3 derecelik bir ısınmanın bile insanlık ve toplumlar için derin riskler barındırdığını ifade ediyor.

Kritik sistemler istikrarsızlaşıyor

One Earth dergisinde yayımlanan değerlendirme, iklim geri besleme döngüleri ve 16 devrilme unsuru hakkındaki güncel bulguları bir araya getiriyor. Bu unsurlar arasında Grönland ve Antarktika buz tabakaları, dağ buzulları, kutup deniz buzları, Arktik altı ormanlar, permafrost tabakası, Amazon yağmur ormanları ve küresel iklimi güçlü şekilde etkileyen okyanus akıntı sistemi Amoc yer alıyor.

Bilim insanları, Grönland ve Batı Antarktika'da devrilme sürecinin başlamış olabileceğini; permafrost, dağ buzulları ve Amazon yağmur ormanlarının ise eşiğin kıyısında göründüğünü ifade ediyor. Mevcut iklim taahhütlerinin yetersiz olduğu vurgulanırken, Amoc akıntısındaki zayıflamanın Amazon ormanlarının yok olma riskini artırabileceği belirtiliyor. Amazon'dan salınacak karbonun küresel ısınmayı daha da şiddetlendirerek diğer döngülerle etkileşime gireceği uyarısı yapılıyor.

Sera dünya senaryosunda küresel sıcaklıklar, binlerce yıl boyunca mevcut en kötü durum senaryolarının bile üzerinde kalarak deniz seviyelerinde kıyı şehirlerini sular altında bırakacak devasa yükselişlere yol açacak. Bu sürecin insan toplumları üzerindeki etkilerinin ani, yıkıcı ve geri dönülemez olacağı öngörülüyor.

Rusya, WhatsApp'ı engellemeye hazırlanıyor

Karar, Rus düzenleyicilerin güvenlik eksikliğini gerekçe göstererek Telegram’a erişimi kısıtlamasının ardından geliyor. Rusya’da Telegram’ın da WhatsApp kadar yaygın bir kullanıcı kitlesine sahip olduğu biliniyor.

WhatsApp yetkilileri, 100 milyondan fazla kullanıcıyı özel ve güvenli iletişimden mahrum bırakmanın geriye dönük bir adım olduğunu ve bu durumun Rusya’daki insanlar için güvenliği azaltacağını ifade ediyor.

Meta’ya yönelik aşırıcılık suçlaması ve engellemeler

Rusya iletişim denetleme kurumu Roskomnadzor, WhatsApp’a yerel yasalara uyması konusunda defalarca uyarıda bulunmuştu.

Devlet kontrolündeki haber ajansları, WhatsApp’ın 2026 yılına kadar ülkede tamamen engellenmesinin beklendiğini bildiriyor. Rus yetkililer, Meta’nın ülkede "aşırılık yanlısı bir kuruluş" olarak tanımlanması nedeniyle bu sert tedbirlerin meşru olduğunu savunuyor.

2022 yılındaki bu tanımlamadan bu yana, Instagram ve Facebook gibi Meta uygulamaları Rusya’da engellenmiş durumda ve bu mecralara yalnızca VPN üzerinden erişilebiliyor.

Yeni süper uygulama hamlesi: Max

Moskova yönetimi, Rus vatandaşlarını "Max" adı verilen ve devlet tarafından geliştirilen yeni bir platforma yönlendirmek için kapsamlı çalışmalar yürütüyor.

Çin’in WeChat uygulamasına benzetilen bu "süper uygulama", mesajlaşma hizmetlerini devlet hizmetleriyle birleştiriyor ancak uçtan uca şifreleme özelliği barındırmıyor. Rusya, hem WhatsApp hem de Telegram’ın, yasaların gerektirdiği şekilde kullanıcı verilerini ülke içinde depolamayı reddettiğini ileri sürüyor.

2025 yılından itibaren yetkililer, ülkede satılan tüm yeni cihazlarda Max uygulamasının yüklü olmasını zorunlu kıldı. Kamu sektörü çalışanları, öğretmenler ve öğrencilerin de bu platformu kullanması talep ediliyor.

Telegram’ın kurucusu Pavel Durov, devletin bu kısıtlamalarla halkı siyasi sansür ve gözetleme amacıyla kendi uygulamasına zorladığını belirterek, vatandaşların özgürlüklerini kısıtlamanın asla doğru bir cevap olmayacağını vurguluyor.

Trump'tan Pentagon'a "enerji alımlarında kömür santralleriyle çalışma" talimatı

ABD Başkanı Trump, Beyaz Saray'da düzenlenen törende, ülkedeki kömür üretimini artırdıklarını ve bunun ekonomi için önemini anlattı.

Kömür üreticileri tarafından üretime yaptığı katkılardan dolayı kendisine ödül verilen Trump, bununla gurur duyduğunu ve Amerikan ekonomisinde kömürün çok önemli bir yeri olduğunu anlattı.

ABD Başkanı, "Bu nedenle, Savaş Bakanlığı'na yeni elektrik satın alma anlaşmalarında kömür santralleriyle doğrudan çalışmasını ve daha güvenilir bir şekilde elektrik temin etmesini emreden bir başkanlık kararnamesi imzalayacağım. Artık ordu aracılığıyla çok miktarda kömür satın alacağız ve bu daha ucuz ve etkili olacak." şeklinde konuştu.

ABD'nin Paris İklim Anlaşması'ndan çıkmasının kendileri açısından çok haklı gerekçelere dayandığını savunan Trump, "(Joe) Biden ve radikal sol, kömürü ortadan kaldırmak istedi. Ben ise bu yönetimin ilk gününde kömüre karşı olan savaşı sona erdirdim. Adaletsiz ve tek taraflı Paris İklim Anlaşması'ndan çekildik. Kimsenin 10 sent ödemek zorunda olmadığı yere biz 1 trilyon dolar ödüyorduk." değerlendirmesini yaptı.

Başkanlığının ilk yılında 74 kömür santralinin kapatılmasını engellediğini anlatan Trump, yeni kömür santrallerinin açılması için şirketlere ruhsatlar vereceklerini ifade etti.

Daha sonra kendisine verilen ödülle birlikte maden işçileriyle hatıra fotoğrafı çektiren Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile gerçekleştirdiği basına kapalı görüşmeye ilişkin basın mensuplarının sorularını yanıtlamadan salondan ayrıldı.

Japonya Profesyonel Futbol Ligi'nde beraberlik kaldırıldı

Alınan karara göre, 90 dakikalık normal süresi eşitlikle tamamlanan müsabakalarda uzatma devreleri oynanmaksızın doğrudan seri penaltı atışlarına geçilecek.

J. League yönetimi, bu kararın temel amacını taraftar deneyimini zenginleştirmek ve oyuncuların yüksek baskı altındaki performansını artırmak olarak tanımladı.

Puanlama sistemi de değişti

"J. League 100. Yıl Vizyon Ligi" adı altında düzenlenecek bu dönemde, puan tablosu da alınan yeni kararlara göre şekillenecek. Yeni puanlama cetveli şu şekilde:

Normal süre galibiyeti: 3 Puan

Penaltı atışları sonucu galibiyet: 2 Puan

Penaltı atışları sonucu mağlubiyet: 1 Puan

Normal Süre Mağlubiyeti: 0 Puan

Hedef penaltı tecrübesinin artırılması

Lig yönetiminden yapılan açıklamada, bu uygulamanın milli takım düzeyindeki yansımalarına da dikkat çekildi. Özellikle uluslararası turnuvalarda seri penaltı atışlarının belirleyici rol oynadığı vurgulanırken, Japon oyuncuların bu format sayesinde rekabetçi bir ortamda tecrübe kazanmasının hedeflendiği belirtildi.

Söz konusu kural değişikliği, Şubat 2026 ile Haziran 2026 arasındaki geçiş dönemini kapsayacak.

Uygulamanın tam sezon sürecek olan 2026-2027 lig takvimine dahil edilip edilmeyeceği ise yapılacak değerlendirmelerin ardından netlik kazanacak.

ABD'nin İran'a olası saldırı için bölgeye ikinci uçak gemisini göndermeye hazırlandığı iddiası

Wall Street Journal’a konuşan üç ABD’li yetkiliye göre, ABD Orta Doğu’ya bir uçak gemisi daha gönderebilir.

İsmi açıklanmayan söz konusu yetkililer, ABD Savunma Bakanlığının (Pentagon), ABD ordusunun İran'a olası bir saldırıya hazırlanması kapsamında, ikinci bir uçak gemisi saldırı grubunun Orta Doğu'ya konuşlandırılması hazırlıkları için talimat aldığını öne sürdü.

Başkan Donald Trump’ın İran ile müzakerelerin başarısız olması durumunda askeri harekata hazırlanmak için Orta Doğu'ya ikinci bir uçak gemisi göndermeyi değerlendirdiğini savunan yetkililer, ancak bu konuda henüz bir emir verilmediğini ve durumun değişebileceğini ifade etti.

Söz konusu yetkililerden biri, karar verilmesi durumunda Pentagon'un iki hafta içinde, ABD Doğu Kıyısı'ndan muhtemelen USS George H.W. Bush uçak gemisini bölgeye konuşlandırabileceğini iddia etti.

USS Abraham Lincoln uçak gemisi 26 Ocak'ta bölgeye konuşlanmıştı

Washington’un İran’ın nükleer programlarına ilişkin taleplerine yanıt vermemesi halinde olası bir saldırıya hazırlık kapsamında Orta Doğu’da eşi benzeri görülmemiş bir ABD askeri yığınağı yapması nedeniyle bölge giderek artan gerilimlere sahne oluyor.

ABD Başkanı Donald Trump, 28 Ocak'ta sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, İran'a doğru devasa "Armada"nın (ABD donanmasına ait büyük deniz gücü) ilerlediğini belirterek, Tahran yönetimine anlaşma çağrısında bulunmuş, aksi halde "daha kötü bir saldırı" düzenleneceğini kaydetmişti.

Trump, bu Armada'nın "USS Abraham Lincoln" uçak gemisi öncülüğünde ve Venezuela'ya gönderilenden daha büyük bir filo olduğuna işaret ederek, "(Filo) Venezuela'daki gibi, gerekirse hızla ve şiddetle görevini yerine getirmeye hazır, istekli ve kabiliyetli." ifadesini kullanmıştı.

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) da 26 Ocak'ta "USS Abraham Lincoln" uçak gemisi taarruz grubunun "bölgesel güvenlik ve istikrarı desteklemek" amacıyla Orta Doğu’ya konuşlandırıldığını duyurmuştu.

Zelenski, Rusya ile savaşın yaza kadar sona erdirilmesinin mümkün olabileceğini belirtti

Ukrayna medyasına göre Zelenski, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın sona erdirilmesi yönünde devam eden diplomasi çalışmaları hakkında başkent Kiev'de gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile bugün telefonda görüştüğünü aktaran Zelenski, Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) başkenti Abu Dabi'de Rusya ile ABD ve Ukrayna arasında gerçekleşen son üçlü müzakereler hakkında Macron'u bilgilendirdiğini belirtti.

Zelenski, Macron'a Rusya'ya baskı uygulama çağrısında bulunduğunu söylediğini dile getirerek, ayrıca 13-15 Şubat tarihlerinde yapılacak Münih Güvenlik Konferansı hakkında da konuştuklarını kaydetti.

Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski, söz konusu konferansa katılıp katılmayacağı konusunda henüz net bir karar vermediğini bildirdi.

Savaşın sona ermesi için ABD'nin Rusya'ya baskı kurması gerektiğini savunan Zelenski, şu ifadeleri kullandı:

"Eğer sadece Ukrayna tarafı değil, saldırgan taraf (Rusya) da istekli olursa, yaz aylarına kadar savaşı sona erdirebiliriz."

Zelenski, savaşın sona ermesinden önce ABD'nin Ukrayna'ya güçlü güvenlik garantileri sağlaması için gereken anlaşmanın yapılması gerektiğini ifade ederek, "Bu yüzden, bu anlaşmanın imzalanması şu anda tamamen ABD'ye bağlıdır." dedi.

ABD Başkanı Donald Trump'ın, Rusya'yı savaşı sona erdirmeye zorlayabileceğini belirten Zelenski, "Bana göre Trump, (Rusya Devlet Başkanı Vladimir) Putin'i bir tür uzlaşmaya zorlayabilir." diye konuştu.

"Ukrayna'da seçimler güvenlik garantileri alındıktan sonra yapılabilir"

Zelenski konuşmasında, 24 Şubat'ta Ukrayna'da devlet başkanı seçimleri tarihinin açıklanacağına yönelik yabancı basında çıkan iddiaları da değerlendirdi.

Söz konusu iddialar hakkında kendisinin de basından bilgi aldığını kaydeden Zelenski, "Seçimlerden daha önce de defalarca bahsettim. Gerekli tüm güvenlik garantileri sağlandığında seçimleri düzenleyebiliriz." ifadesini kullandı.

Zelenski, 24 Şubat 2026'da savaşın 4. yıl dönümü olacağını kaydederek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"24 Şubat özel bir gün. Belirli seçimlerin yapılmasını sağlayacak bir hedef veya uygun adımlar olsa bile, böyle bir tarihi siyaset tartışmak için kullanmanın tamamen aptalca bir fikir olacağına inanıyorum. Dolayısıyla, 24 Şubat'ta hiçbir seçim ilan edilemez."

"Putin ile bir araya gelmek için Moskova veya Belarus'a gidemeyeceğim"

Savaşın sona erdirilmesi için son dönemlerde Abu Dabi'de iki kez üçlü müzakerelerin yapıldığını anımsatan Zelenski, yeni tur görüşmelerin haftaya ABD veya tekrar Abu Dabi'de yapılabileceğini belirterek, Rusya'nın bu konuda henüz net bir cevap vermediğini aktardı.

Rusya Devlet Başkanı Putin ile Moskova ve Belarus dışında Avrupa, ABD veya herhangi bir "tarafsız ülkede" bir araya gelmeye hazır olduğunu ifade eden Zelenski, şunları kaydetti:

"Ülkemizi savunuyoruz ve Rusya bize saldırdı. Onlar saldırgan taraftır. Bu savaşta saldırgan olan bir ülkenin başkenti olan Moskova'ya Putin'le görüşmek için gidemem."

Konuşmasında ülkesinin Avrupa Birliği (AB) ile entegrasyonu yönünde sürdürdükleri çalışmalara da değinen Zelenski, Ukrayna'nın 2027'de AB üyeliği için teknik olarak hazır olacağını söyledi.

Fransa: Musk, ABD'de federal kurumlar tarafından aşırı derecede sübvanse ediliyor

Emmanuel Macron, Belçika'nın Anvers kentinde düzenlenen Avrupa Sanayi Zirvesi'nde konuşma yaptı.

Macron, Avrupa'nın kritik minerallere yatırım yapması ve bu konuda stratejik rezerv oluşturması gerektiğini belirtti.

"Korumacılığa" inanmadığını vurgulayan Macron, Avrupa'nın yerel üreticileri korumayan dünyadaki "tek saf kıta" olduğuna inanmadığının altını çizdi.​​​​​​​

Macron, Avrupalılar yeterince savunma, uzay güvenliği, yapay zeka ve kuantum gibi sektörlere yatırım yapmak istiyorsa, bunun ortak bir borçlanma sisteminden geçebileceğini söyledi.

Avrupa dışındaki çözümleri finanse etmenin "delilik" olduğunu belirten Macron, Çin ve ABD'nin hem kamu hem özel sektöre yatırım yaptığını, Avrupa'nın ise bu konuda "geride kaldığını" savundu.

Herkesin uydu internet hizmeti sağlayan Starlink'e hayran olduğunu aktaran Macron, şunları kaydetti:

"Ancak açık olmak gerekirse, Sayın Musk muhtemelen sübvanse edilmek için Amerikalı vergi mükelleflerinin en fazla milyar dolarlarını dünyada cebinde taşıyan adamlardan biri. Musk öncelikle ABD'de federal kurumlar tarafından aşırı derecede sübvanse edilen bir adam. Güzel bir haber bu, o son derece yenilikçi biri."

ABD'nin öngörülemez bir ekonomik güce ve yönetime doğru evrildiğini savunan Macron, "Çin otoriter bir rejim, yanlış anlaşılmasın, bu onların ortak seçimi." dedi.

Macron, bunların ortasında Avrupa'nın, hukukun üstünlüğünün ve öngörülebilirliğin hakim olduğu bir yer olduğunu dile getirdi.

Japonya'da şiddetli kış şartlarından kaynaklanan can kayıplarının sayısı 46'ya yükseldi

Japonya Yangın ve Afet Yönetim Ajansı (Şoboço), ülke genelinde yoğun kar yağışının neden olduğu kazalarda hayatını kaybedenlerin sayısının arttığını açıkladı.

Açıklamada, sert kış şartları ve yoğun kar yağışının yol açtığı kazalar nedeniyle ülke genelinde son 21 günde 46 kişinin yaşamını yitirdiği, 193'ü ağır 558 kişinin yaralandığı ifade edildi.

En fazla ölüm, mevsim koşullarından sert şekilde etkilenen Japon Denizi (Doğu Denizi) bölgesinde yer alan, 17 kişinin hayatını kaybettiği Niigata eyaletinde yaşandı.

Japonya Meteoroloji Ajansı (JMA), kar yağışı ve fırtınasının etkisini sürdüreceğine, donmuş yollar nedeniyle trafikte aksamalar olacağına ve çatılardan kar kütlelerinin düşeceğine dair uyarılarda bulundu.

Gazze'de yerinden edilenlerin çadırında çıkan yangında genç kız hayatını kaybetti

Sağlık kaynaklarından alınan bilgiye göre, Deyr el-Belah'ta yerinden edilen Filistinlilerin kaldığı kampta bulunan bir çadırda çıkan yangında 16 yaşındaki Şehd Mahmud el-Medhun yaşamını yitirdi.

Yangında 43 yaşındaki anne Enam el-Medhun ile 2 yaşındaki çocuğu Adem ve 1 yaşındaki Sidra yaralandı. Yaralılar Aksa Şehitleri Hastanesine kaldırıldı.

Görgü tanıkları, yangının annenin çocuklarına yemek hazırladığı sırada çıktığını ve kısa sürede yayıldığını aktardı.

Yangının diğer çadıra da sıçradığı ve iki çadırın da tamamen yandığını kaydedildi.

İsrail'in geniş çaplı yıkıma yol açan saldırılarıyla sivil yerleşim yerlerinin yok edildiği Gazze Şeridi'nde, yüz binlerce Filistinli güvenli barınma imkanlarından yoksun şekilde çadırlarda ve geçici barınma merkezlerinde kalıyor.

Gazze'de elektrik kesintileri ve yakıt kıtlığı sebebiyle ısınma ve yemek pişirme gibi ihtiyaçlar için kullanılan yöntemler, çadırların temel güvenlik standartlarından yoksun olması nedeniyle Filistinlilerin hayatını tehlikeye atıyor.

Gazze Belediyesi, İsrail saldırıları nedeniyle biriken atıkları kaldırmaya çalışıyor

Gazze Belediye Başkanı Yahya es-Serrac, giderek ağırlaşan çevre ve sağlık krizini kontrol altına almak amacıyla Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ile işbirliği içinde, şehir merkezindeki tarihi Firas Pazarı'ndaki katı atıkları, şehrin güneyindeki Ebu Cerad bölgesinde bulunan geçici bir alana taşıma çalışmalarına başladığını söyledi.

Merkezdeki atık birikiminin, İsrail'in Ekim 2023'te başlayan soykırım saldırılarından bu yana, belediye ekiplerinin şehrin doğusundaki ana çöplüğe erişiminin engellenmesinden kaynaklandığını dile getiren Serrac, atıkların yerleşim alanlarından daha uzaktaki bir yere taşınması sürecinin, çalışmaların düzenli olarak yürütülmesi halinde bile 4 ila 6 ay sürebileceğine dikkati çekti.

Gazze ve Kuzey Gazze valiliklerindeki Katı Atık Yönetimi Ortak Hizmetler Konseyi Yürütme Müdürü Abdurrahim Ebu el-Kumbuz da Firas Pazarı'nda biriken atık miktarının yaklaşık 300 bin metreküp olduğunu belirtti.

Belediyenin yetki alanında oluşan günlük atık miktarının yaklaşık 2 bin metreküp olduğunu ve bu atıkların doğrudan yeni geçici tesise taşınacağını aktaran Ebu el-Kumbuz, atıkların yerleşim alanlarında birikmesinin yol açtığı sıkıntılar göz önüne alındığında, atıkların kaldırılmasının şehir sakinleri için "bir atılım" anlamına geldiğini vurguladı.

Alternatif alanda kirliliği azaltmak için çevresel önlemler alındığını belirten Ebu el-Kumbuz, Gazze şehrinin doğusundaki Cuhr ed-Dik bölgesindeki ana çöp depolama alanını, yeniden açılana kadar bu çözümün geçici olduğunu kaydetti.

Filistinli yetkili, atık birikmesi sonucu oluşan çevre ve sağlık krizine son vermek için uluslararası kurumlara; çevre projelerini desteklemeleri, mekanizmalar oluşturmaları ve ana çöplüklerin yeniden faaliyete geçirilmesi için İsrail'e baskı çağrısında bulundu.

Şehir merkezinden atıkların uzaklaştırılmasının, duman yayılması, kemirgenler ve böcekler gibi sağlık risklerini azaltacağını vurgulayan Ebu el-Kumbuz, bölgenin savaştan önce halk pazar yeri olduğunu ve şehrin kalkınma projeleri kapsamında burada bir alışveriş merkezi kurulması planlandığını anımsattı.

DSÖ: Refah Sınır Kapısı açılmasına rağmen Gazze'ye ulaşan yardımlar çok yetersiz

Zakaria ve DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, DSÖ'nün haftalık basın toplantısında değerlendirmelerde bulundu.

DSÖ'nün Avrupa Bölge Ofisinin, kızamık vakalarıyla ilgili cesaret verici haberler içeren yeni veriler yayınladığını kaydeden Ghebreyesus, Avrupa'daki kızamık vakalarının sayısının geçen yıl, 2024'e kıyasla yüzde 75 azaldığını belirtti.

Ghebreyesus, "(Kızamık vakalarının azalması) Bu, artan aşı kapsamı, toplumsal bilinçlendirme, salgınlara müdahale ve daha fazlasından kaynaklanıyor." diye konuştu.

Henüz aşısı bulunmayan nadir ancak ölümcül hastalıklardan birinin de Nipah virüsü olduğunu hatırlatan Ghebreyesus, son birkaç haftada, Hindistan'da 2 ve Bangladeş'te 1 olmak üzere üç Nipah vakasının manşetlere taşındığını ve bunun daha geniş bir salgın endişesine yol açtığını söyledi.

"DSÖ, Nipah virüsünün bölgesel ve küresel yayılma riskini düşük olarak değerlendiriyor"

Ghebreyesus, Nipah virüsüyle ilgili 230'dan fazla temaslı kişi takip edildiğini ancak başka vakanın tespit edilmediğini bildirdi.

DSÖ'nün, risk değerlendirmesi ve teknik destek için Hindistan ve Bangladeş'teki sağlık yetkilileriyle temas halinde olduğunu belirten Ghebreyesus, "DSÖ, Nipah virüsünün bölgesel ve küresel yayılma riskini düşük olarak değerlendiriyor." değerlendirmesinde bulundu.

"Yardımlar, ihtiyaç seviyesi ve hava koşulları göz önüne alındığında şu aşamada hala çok yetersiz"

AA muhabirinin, "Rafah Sınır Kapısı yaklaşık 10 gün önce yeniden açıldı. Şimdiye kadar Gazze'den kaç hastayı tahliye ettiniz? DSÖ bu sınır kapısından Gazze'ye tıbbi yardım tırları getirebiliyor mu? Eğer evet ise şimdiye kadar kaç tır ulaştı?" sorusunu yanıtlayan DSÖ Risk Azaltma, İnsani Yardım Operasyonları ve İklim Değişikliği Birim Başkanı Teresa Zakaria, Refah Sınır Kapısı'nın açılmasını memnuniyetle karşıladıklarını ve bu sayede 90'dan fazla hastanın tıbbi tahliyesini gerçekleştirdiklerini kaydetti.

Zakaria, sözlerini şöyle tamamladı:

"Ancak önümüzdeki günlerde daha fazla günlük tıbbi tahliyenin gerçekleşmesini de hedefliyoruz. 18 binden fazla hastanın tıbbi tahliyeyi beklediğini biliyoruz. (Bu süreçte hayatını kaybeden Gazzeliler) Hayatta kalabilmek için bu umutsuz sağlık yardımını bekliyorlardı. Refah Sınır Kapısı'nın açılmasının, Gazze'ye çok ihtiyaç duyulan insani yardımın ulaşmasını da sağlayacağını umuyoruz. Yardımlar, ihtiyaç seviyesi ve hava koşulları göz önüne alındığında şu aşamada hala çok yetersiz.

Ayrıca Gazze içindeki insanların yaşam koşullarının son derece kötü olduğunu da hepimiz gördük. Sağlık riski hala çok yüksek ve yaygın durumda. Dolayısıyla şu anda sahip olduklarımız, ihtiyaçları karşılamak ve Gazze halkına gerçekten onurlarını geri kazandırmak için büyük ölçüde yetersiz kalıyor."

NATO Genel Sekreteri Rutte: Avrupa'nın Rusya ile diyaloğa girmesini destekleyeceğim

Rutte, yarın yapılacak Savunma Bakanları Toplantısı öncesinde basına gündemle ilgili bilgilendirmelerde bulundu.

Bakanların, 2025 Lahey Zirvesi'nde savunma harcamalarının artırılması yönünde alınan kararlar doğrultusunda Ankara’da yapılacak bir sonraki zirvenin hazırlıklarını ele alacağını belirten Rutte, "Yarın, müttefiklerin bu kararları nasıl uyguladıkları ve ortak güvenlik yatırımlarımızı on milyarlarca dolar artırmak için her birinin nasıl katkı sağladığı konusunda bakanlardan bilgi almayı dört gözle bekliyorum." dedi.

Rutte, daha fazla savunma üretimi yapılması gerektiğine işaret ederek, "Bu, daha fazla hava savunması, daha fazla mühimmat ve İttifak genelinde daha güçlü tedarik zincirleri anlamına geliyor. Daha hızlı hareket etmemiz, yeni teknolojileri benimsememiz, tedariki hızlandırmamız ve savunma sanayimizin hızlı ve yetenekli şekilde üretim yapabilmesini sağlamamız gerekiyor. Buna Atlantik'in her iki yakasında da ihtiyacımız var." diye konuştu.

Yarın bakanların ayrıca Ukrayna'ya desteği de görüşeceklerini dile getiren Rutte, Ukrayna'nın yeni Savunma Bakanı Mihaylo Fedorov ile Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas'ın da toplantıya katılacağını bildirdi.

Savaşın başından bu yana Ukrayna'ya verilen desteğin yüzde 99'unun NATO müttefiklerinden geldiğini belirten Rutte, "Dolayısıyla yarınki toplantı, savunma yatırımlarımızı ve savunma sanayi taahhütlerimizi yerine getirerek, caydırıcılığımızı ve savunmamızı güçlendirerek, Ukrayna'ya desteğimizi sürdürerek NATO'yu daha güçlü hale getirmekle ilgilidir." ifadelerini kullandı.

Genel Sekreter Rutte, Avrupalı müttefiklerin Rusya ile diyaloğa girip girmemesiyle ilgili fikrinin sorulması üzerine, şunları kaydetti:

"Müttefiklere tavsiye vermek bana düşmez ama bence elbette her müttefik (diyaloğa) açık ve Fransızların yaptığı gibi yapabilir. Biliyorum ki diğer müttefiklerle, bizimle, Avrupa müttefikleriyle yakından koordinasyon içindeler. Yaptıkları her şeyde tam bir şeffaflık var. Bu korkunç savaşı daha hızlı şekilde sona erdirecek her türlü girişimi teşvik ederim."

ABD liderliğinin kilit önem taşıdığı konusunda tüm müttefiklerin hemfikir olduğuna dikkati çeken Rutte, "Ama bence bu savaşı sona erdirecek ve daha hızlı şekilde sona erdirecek her türlü girişim teşvik edilebilir." diye konuştu.

Avrupa'nın daha fazla rol üstlenmesi

Avrupalı müttefiklerin savunma yatırımlarını artırmalarından övgüyle bahseden Rutte, Avrupalı müttefiklerin komuta yapısında daha belirgin rol üstleneceğine de değinerek, "Bu, bence Avrupa'nın öne çıktığının bir kanıtı. Bu tam olarak ABD'nin istediği şeydi." dedi.

Rutte, Avrupa'nın kendi savunmasını güçlendirirken, hem nükleer hem de konvansiyonel olarak çok güçlü bir ABD varlığının süreceğine işaret ederek, "Ayrıca AB ve NATO arasında net bir iş bölümü olduğu konusunda da hepimiz hemfikiriz. Bu konuda hiçbir tartışma yok. Bu yüzden işlerin nasıl gittiğinden gerçekten memnun olabiliriz diye düşünüyorum." değerlendirmesini yaptı.

Arktik'te yeni misyon

NATO'nun Arktik bölgesindeki varlığını güçlendirecek "Arktik Nöbeti (Arctic Sentry)" misyonunun başlatılmasıyla ilgili Rutte, "Rusya'nın artan askeri faaliyetleri ve Çin'in söz konusu bölgeye artan ilgisi karşısında, daha fazlasını yapmamız çok önemliydi." dedi.

Rutte, "Bu girişim, NATO ve müttefiklerinin Kuzey Kutbu'ndaki faaliyetlerini bölgeye yönelik tek bir kapsamlı operasyonel yaklaşım altında bir araya getirerek İttifak'ın gücünden yararlanıyor." ifadelerini kullandı.

Misyonun on binlerce personel ve ekipmanı içeren tatbikatlarını bir araya getireceğini belirten Rutte, ilk defa Arktik'te yapılan tüm faaliyetlerin tek bir komuta altında bir araya getirileceğini kaydetti.

Rutte, Rusların ve Çinlilerin bölgede giderek daha aktif hale geldiğini vurgulayarak, misyonun doğrudan NATO Müttefik Kuvvetler Yüksek Komutanının (SACEUR) yetkisi altında olacağını bildirdi.

Genel Sekreter, bunda ayrı olarak Danimarka, Grönland ve ABD arasında görüşmelerin devam ettiğini de söyledi.