Dünyadan Haberler - 4

Banksy’den Londra’nın merkezine gece yarısı operasyonu: Nasıl yaptı?

Londra’nın merkezindeki Waterloo Place’e, yüzü bayrakla örtülmüş takım elbiseli bir lideri temsil eden devasa bir heykelin yerleştirilmesi, "Bu kadar güvenlik varken nasıl başarıldı?" sorusunu akıllara getirdi.

Sanatçının paylaştığı görüntüler, aylarca süren hazırlığın ardından uygulamanın sadece dakikalar içinde tamamlandığını gösteriyor. Gece karanlığında, trafik konileri ve turuncu yelekli profesyonel bir ekiple bölgeye giren Banksy, devasa bir vinç yardımıyla yapıtını kaide üzerine oturttu. Uzmanlar, operasyonun arkasında Metallica konserlerini 24 saatte kurabilecek kapasitede, son derece deneyimli ve profesyonel bir ekibin olduğunu belirtiyor.

Hükümet binaları ve büyükelçiliklerin tam ortasına dikilen heykel, kamuoyunda büyük bir beğeni toplarken Westminster Şehir Konseyi olaydan önceden haberdar edilmediklerini açıkladı. Buna rağmen konsey, heykelin şehrin sanat ortamına heyecan verici bir katkı sunduğunu belirterek eseri koruma altına aldıklarını ve halkın ziyaretine açık kalacağını duyurdu.

Tarihi figürlerin heykelleriyle çevrili bir meydanda, uçurumun kenarındaki bir lideri tasvir eden bu çalışma, Banksy’nin güncel siyasi liderlik anlayışına yönelik sert bir eleştirisi olarak yorumlanıyor.

ABD-İran geriliminde diplomasi ve askeri seçenek kıskacı

ABD ve İran arasındaki askeri ve diplomatik bilek güreşi yeni bir boyuta evriliyor. Washington koridorlarından yansıyan bilgiler, ABD yönetiminin İran’a yönelik hem askeri hazırlıklarını sürdürdüğünü hem de ekonomik abluka yoluyla Tahran’ı masaya çekmeye çalıştığını gösteriyor.

Pentagon’dan "kısa ama güçlü" saldırı planı

Amerikan basınına yansıyan ve Washington kaynaklarınca doğrulanan bilgilere göre, Pentagon, Başkan Donald Trump’a İran’a yönelik olası yeni bir saldırı dalgası için kapsamlı bir plan sundu. Söz konusu planın, önceki operasyonlara kıyasla "daha kısa süreli ancak çok daha yıkıcı" bir etkiye sahip olacak şekilde tasarlandığı belirtiliyor.

Askeri uzmanlar, bu saldırı hazırlığının caydırıcılığı artırma amacı taşıdığını ifade etse de, bölgede olası bir çatışmanın İsrail ve Körfez ülkelerini de kapsayacak geniş çaplı bir savaşa dönüşme riski endişeyle takip ediliyor.

Trump: İran anlaşma için can atıyor

Başkan Donald Trump, Oval Ofis’te yaptığı son açıklamalarda, İran’a yönelik uygulanan stratejinin meyvelerini verdiğini savundu. Hürmüz Boğazı’ndaki ablukanın ve ekonomik yaptırımların İran ekonomisini zor duruma soktuğunu belirten Trump, Tahran yönetiminin müzakere masasına oturmak için "can attığını" iddia etti.

Trump, ateşkesi sona erdirme konusunda aceleci olup olmadığı yönündeki sorulara net bir yanıt vermekten kaçınırken, ABD’nin mevcut baskı politikasının (maksimum baskı) işe yaradığına dair mesajlarını yineledi.

Yasal süreç doluyor

Washington’daki en kritik gündem maddelerinden biri de 1973 tarihli Savaş Yetkileri Yasası’nın getirdiği yasal sınırlamalar. ABD yasalarına göre, yönetim Kongre onayı almadan bir ülkeye karşı (adına "savaş" dememek kaydıyla) en fazla 60 gün boyunca operasyon düzenleyebiliyor.

İran ile yaşanan gerilimde bu 60 günlük sürenin bugür dolacağı belirtiliyor. Hukuk uzmanları ile Trump yönetimi arasında ise "ateşkes süresinin bu saati durdurup durdurmadığı" konusunda ciddi bir görüş ayrılığı yaşanıyor:

Yönetim kanadı, ateşkesin süreyi durdurduğunu ve 30 günlük ek süre talebine gerek olmadığını savunuyor.

Hukuk uzmanları ise ateşkesin süreyi durdurmadığını, yönetimin Kongre'ye başvurması gerektiğini ifade ediyor. Bu başvurunun ise sadece "askerlerin güvenli çekilmesi" için kullanılabileceği hatırlatılıyor.

Bölgesel denklem: Hürmüz Boğazı ve İsrail’in güvenliği

Gerilimin kalbi Hürmüz Boğazı’nda atmaya devam ediyor. Hem İran’ın hem de ABD’nin limanlar üzerindeki karşılıklı abluka girişimleri, küresel enerji arzı için tehdit oluşturmayı sürdürüyor.

Öte yandan, İsrail yönetiminin İran’ın nükleer programı ve bölgesel nüfuzuna karşı ABD’ye tam destek verdiği, olası bir askeri hareketlilikte bölgedeki müttefiklerin koordinasyon içinde olduğu belirtiliyor.

Uzmanlar, önümüzdeki haftanın Washington ve Tahran arasındaki açıklamalar ve Meclis’teki yasal tartışmalar açısından "kırılma noktası" olabileceği görüşünde birleşiyor.

İşgal altındaki topraklarda yaşayan Hristiyanlar da İsraillilerin hedefinde

Diğer dinlerin mensuplarına yönelik saldırılarıyla sürekli gündeme gelen fanatik Yahudilerin, işgal altındaki Filistin topraklarında yaşayan Hristiyanlara yönelik saldırıları devam ediyor.

Tel Aviv yönetimi, bir İsrail askerinin Lübnan'ın güneyindeki bir beldede Hazreti İsa'yı simgeleyen heykeli parçaladığı görüntülerin ardından imaj düzeltme çalışmalarına başlarken fanatik Yahudiler, işgal altındaki topraklarda Hristiyanlara yönelik yeni saldırılar düzenledi.

Fransız rahibe darbedildi

İşgal altındaki Doğu Kudüs'te, Kudüs Fransız İncil ve Arkeoloji Okulu'nda görevli rahibe, Filistin topraklarını gasbeden bir İsraillinin saldırısı sonucu başından yaralandı.

İsrail polisi tarafından yapılan açıklamada, 36 yaşındaki fanatik Yahudi'nin saldırıyı ırkçı motivasyonla gerçekleştirdiği şüphesiyle gözaltına alındığı belirtildi.

Olayın ortaya çıkan videolarda, söz konusu kişinin Fransız rahibeyi arkasından iterek düşürdüğü, ardından kafasını çarpan rahibeyi yerde tekmeleyerek darbettiği görüldü.

Filistin topraklarını gasbeden İsrailli, Aziz Yakup Katedrali'ne tükürdü

İşgal altındaki Doğu Kudüs'te yaşanan bir diğer olay ise Aziz Yakup Katedrali önünde meydana geldi.

Güvenlik kamerasına yansıyan görüntülerde, kapının önüne gelen fanatik Yahudi'nin Katedral'in kapısına tükürdüğü yer aldı.

Kapıya tükürdükten sonra kameraya bakan ve 3 kere daha tüküren fanatik Yahudi, kameraya orta parmağını gösterdi ve ardından eliyle haç işareti yaptı.

İsraillilerin, Hristiyanların kutsallarına saldırıları artıyor

Söz konusu saldırılar, Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin, işgal altındaki Doğu Kudüs ve Batı Şeria'da yaşayan Hristiyanların kutsallarına ve şahıslarına yönelik artarak devam eden saldırıları yeniden gündeme getirdi.

Kutsal mekanlara ve din görevlilerine "tükürme" en sık gerçekleştirilen saldırı türü olarak dikkati çekerken fanatik Yahudiler, dini kişiliklere yönelik darp, itme, biber gazı spreyi kullanımı, hakaret ve tehdit diğer saldırı türleri arasında yer alıyor.

Rossing Eğitim ve Diyalog Merkezi verilerine göre, 2024'te İsraillilerin Hristiyanlara yönelik 46'sı fiziksel saldırı, 111'i nefret suçu olmak üzere 157 saldırı rapor edilirken, bu sayı 2025 yılında artış göstererek 180'i aştı.

Hristiyanlara yönelik taciz ve nefret suçlarının 2025'te yüzde 63'lük artış gösterdiği, saldırıların büyük çoğunluğunun ise rapor edilmediği belirtildi. 2025'te darp, itme ve biber gazı spreyi kullanımını içerek fiziksel saldırı sayısı ise 61'i aştı.

Tükürme, yüzde 60'lık oranla Doğu Kudüs'ün Eski Şehir bölgesinde kaydedilen en yaygın taciz biçimi. Bunu yüzde 18 ile hakaret ve tehditler, yüzde 12 ile de Hristiyan dini sembollerine verilen zararlar izliyor. Fiziksel şiddet, vakaların yüzde 5'ini teşkil ediyor.

Bölgedeki vakaların yüzde 83'ü Doğu Kudüs'te gerçekleşti. Bu saldırıların önemli bir kısmı (yüzde 43) Doğu Kudüs'teki Ermeni Mahallesi'ni ve Ermeni Patrikhanesi'ni hedef alıyor.

İşgal altındaki topraklarda yaşayan Hristiyan toplumu, sistematik tükürme, darp ve hakaret eylemlerinin yanı sıra kutsal sembollerin parçalanması, mezarlıkların tahrip edilmesi, kilise duvarlarına ırkçı yazılar yazılması gibi çok boyutlu bir taciz dalgasıyla karşı karşıya bulunuyor.

Ayrıca, işgal altındaki Doğu Kudüs'te kiliselerin kundaklanmaya çalışıldığı ve taşlandığı onlarca olay rapor edildi.

Yahudilerin Hristiyanlara yönelik saldırıları cezasız kalıyor

İsrail'de Yahudilerin, diğer inançların mensuplarına ve kutsallarına yönelik saldırıları, İsrail makamları tarafından sümen altı edilip cezasız bırakılıyor.

Haaretz gazetesinde yayımlanan bir habere göre, sadece 2018-2020 yılları arasında cami ve kiliselere yönelik "nefret suçu" davalarıyla ilgili 10 soruşturmadan 9'u "faillerinin tespit edilemediği" gerekçesiyle kapatıldı.

Bazı Yahudiler tükürmeyi "bereket getiren eski bir Yahudi geleneği" olarak kabul ederken bir kısmı da bunu "Yahudi kanunlarıyla hiçbir ilgisi olmayan bir eylem" şeklinde görerek gerçekleştiriyor.

Saldırılara maruz kalanlar, çete halinde gezen, hakaret ve aşağılama amaçlı saldırılar gerçekleştiren fanatik Yahudilere karşı çıkmaya çekinirken, tepki gösterenler fiziki şiddet ya da göz yaşartıcı gaz saldırılarına maruz kalıyor. Saldırıların büyük kısmının rapor edilmemesi de bundan kaynaklanıyor.

Soykırımcı İsrail ordusunun Gazze'de kutsal mekanlara yönelik saldırıları dikkati çekti

İsrail ordusu, Ekim 2023 sonrasında soykırıma varan saldırılar gerçekleştirdiği Gazze'de Hristiyan mekanlarına yönelik çok sayıda saldırıya imza atarken Gazze'deki hükümetin Medya Ofisine göre, ABD desteğini arkasına alan İsrail ordusunun saldırılarında Gazze Şeridi'ndeki camilerin neredeyse tamamı hasar gördü, 3 büyük kilise olan Kutsal Aile, Aziz Porphyrius ve Baptist kiliseleri de birden fazla kez hedef alındı.

İsrail, 10 Ekim ve 19 Ekim 2023'te Gazze'de sivillerin sığındığı, beşinci yüzyıla tarihlenen ve dünyanın en eski üçüncü kilisesi olarak bilinen Aziz Porphyrius Rum Ortodoks Kilisesi'ne saldırdı. Gazze'de yerinden edilmiş yüzlerce Hristiyan'ın sığındığı kilise, İsrail bombardımanları sonucu yıkıldı. Saldırılarda, kiliseye sığınan Gazzeli Hristiyanlardan 18'i yaşamını yitirdi.

Yüzlerce Filistinlinin sığındığı Genç Hristiyanlar Birliği de 16 Aralık 2023'te İsrail güçleri tarafından bombalandı. Saldırıda çok sayıda kişinin hayatını kaybettiği açıklandı.

Beşinci yüzyılda inşa edilen ve bölgedeki en önemli tarihi yapılardan olan Bizans Kilisesi de İsrail'in bombardımanında kısmen yıkıldı.

Kuşatma altına alınan ve sivillerin sığındığı Kutsal Aile Katolik Kilisesi de 16 Aralık 2023'te İsrail güçlerinin saldırılarına uğradı. Saldırıda Nahida Halil Anton ve kızı Samar Kamal Anton, İsrail ordusunun keskin nişancıları tarafından hedef gözetilerek öldürüldü.

Bizans döneminde Aziz Hilarius tarafından Filistin'de inşa edilen ilk ve en eski Hıristiyan manastırı olarak bilinen Aziz Hilarius Manastırı da İsrail ordusu tarafından bombalanarak büyük hasara uğratıldı. Gazze Şeridi'nin orta kesimindeki Deyr el-Balah kentinde yer alan ve "Hızır Türbesi" olarak da adlandırılan tarihi yapı, Aziz Hilarius'un Filistin'de yaptırdığı ve ölümüne kadar ikamet ettiği ilk Hıristiyan manastırı olarak biliniyor.

İsrail ordusu ayrıca Gazze kentinin Er-Rimal Mahallesi'nde bulunan ve içinde çok sayıda tesis, salon ve bir spor kulübünün bulunduğu Ortodoks Kültür Merkezi'ni de vurdu. Saldırıda merkezin büyük bölümünde tahribat meydana geldi.

Anglikan Kilisesinin Canterbury Başpiskoposu Justin Welby de hastane ve kilisenin 14 Ekim 2023'te İsrail tarafından yapılan roket saldırısında zarar gördüğünü, hastanenin 4 sağlık çalışanının yaralandığını açıkladı.

Ehli Baptist Kilisesi, Ekim 2023'de uğradığı İsrail saldırısıyla yaşanan katliamla anılıyor. İsrail'in 17 Ekim 2023'teki saldırısında hastane ve kilisede bulunan kişilerden yaklaşık 500 kişi öldü ve yaralandı.

İsrail ordusunun 17 Temmuz 2025 Gazze kentindeki Kutsal Aile Kilisesi'ne düzenlediği hava saldırısında yerinden edilmiş 3 kişi yaşamını yitirdi, çok sayıda kişi yaralandı. Yaralananlar arasında Kutsal Aile Kilisesi'nin Papazı Gabriel Eduardo Romanelli de bulunuyor.

Batı Şeria ve Doğu Kudüs'teki saldırılar

Aralık 2018'de İşgal altındaki Batı Şeria'nın güneyinde Hazreti İsa'nın doğum yeri olduğuna inanılan Beytüllahim'deki noel kutlamalarına katılan ve "Noel Baba" kıyafetleri giyen bazı Filistinli Hristiyanlar kendileri için en kutsal şehirlerden biri olan Kudüs'e, İsrail askerlerince alınmadı.

Aralık 2020'de fanatik bir Yahudi, işgal altındaki Doğu Kudüs’te bulunan Azap Kilisesi’ni (Gethsemane - Church of All Nations) yakmaya çalıştı.

Aralık 2022'de Kudüs'teki Eski Şehir'in güneyinde yer alan Hilva Vadisi'nde Rum Ortodoks Patrikhanesi'ne ait araziye Siyonist radikal bir grup tarafından saldırı düzenlendi.

1 Ocak 2023'te "kipa ve tallit" giyen işgal altındaki Filistin topraklarını gasbeden iki İsrailli, Doğu Kudüs’teki Sion Tepesi’nde yer alan Protestan mezarlığına girerek, tarihi kabirlerdeki mermer haç sembollerini kırıp ikonlara zarar verdi, moloz parçalarını etrafa attı. Söz konusu mezarlık, 1848’te Osmanlı döneminde Protestan Hristiyanlara tahsis edilmişti.

Şubat 2023'te işgal altındaki Doğu Kudüs'ün Eski Şehir bölgesinde Hristiyanlık için kutsal Çile Yolu'nun (Via Dolorasa) ikinci durağı, Hazreti İsa'nın cezalandırıldığına inanılan Kırbaçlama Kilisesi, fanatik bir Yahudi'nin saldırısına uğradı. Tarihi kiliseye giren Yahudi, elindeki çekiçle Hazreti İsa heykeline saldırdı. Kudüs Piskoposluk İdaresi, bu tür saldırıların daha önce de defalarca yaşandığını belirtti.

14 Nisan 2023'te işgal altındaki Doğu Kudüs’te bir grup fanatik Yahudi, bir kilisenin önündeki rahibelere tükürdü. Sosyal medyada yayılan ve tepki çeken görüntüler, Doğu Kudüs’ün Eski Şehri’nde yer alan, Hristiyanlar tarafından İsa'nın çarmıha gerilmeye götürülürken yürüdüğü yol olduğuna inanılan Çile Yolu (Via Dolorosa) üzerindeki bir kilisenin önünde kaydedildi.

Ekim 2023'te Doğu Kudüs'te, Ultra-Ortodoks Yahudilerin tahta bir haç taşıyan yabancı Hristiyanların yanında yere tükürdüğünün görüldüğü görüntüler, Filistinli Hristiyanlarda öfkeye yol açtı.

Ramallah’ın kuzeyindeki Birzeit beldesinde Ocak 2024’te Najat Jadallah Emeid isimli yaşlı bir Hristiyan kadın, arazisinde hayvan otlatan Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerle yaşadığı arbede sonucu kafatasının çatlamasıyla hastaneye kaldırıldı. Yaşlı kadının evi daha sonra tekrar saldırıya uğradı.

İşgal altındaki Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler, 26 Haziran 2025'te Batı Şeria’daki Hristiyan köyü Taybe’nin doğu girişindeki evlere saldırdı ve ateş yaktı.

8 Temmuz 2025'te de Bizans dönemine ait Hristiyan mezarlığı yakınlarında ve 5. yüzyıla dayanan geçmişiyle Filistin’deki Hristiyanlar için en eski ve en kutsal ibadet yerlerinden biri olan "Al-Khader" (Aziz George) Kilisesi'nde yangın çıkaran fanatik İsrailliler, Taybe’in temel geçim kaynağı zeytinliklere de zarar vererek çiftçilerin arazilerine erişmesini ve çalışmalarını engelledi.

İsrail yönetimi, ABD ortaklığında İran'a 28 Şubat 2026'da başlattığı saldırılarla eş zamanlı olarak işgal altındaki Doğu Kudüs'te bulunan Mescid-i Aksa ile Hristiyan dünyası için en önemli dini yerlerden biri olan Kudüs’teki Kıyamet Kilisesi’ni de kapattı.

Kutsal Topraklar Muhafızı Başrahip Francesco Ielpo'nun, 29 Mart 2026'da Kudüs Latin Patriği Pierbattista Pizzaballa ve işgal altındaki Doğu Kudüs'te Hristiyanların kutsal Palmiye Pazarı ayini için Kıyamet Kilisesi'ne girişini engelleyen İsrail polisi, 11 Nisan 2026’da işgal altındaki Doğu Kudüs'te Kıyamet Kilisesi'ndeki "Kutsal Cumartesi" ayinine katılmak isteyen Hristiyanlara müdahale etti.

"Kutsal Cumartesi" ayinine katılmak için gelen Filistinli Hristiyan izci gruplarına saldıran İsrail polisi, bazılarını üniformalarında Filistin bayrağı bulunduğu gerekçesiyle şiddet kullanarak gözaltına aldı.

Hazreti İsa'yı simgeleyen heykel baltayla kırılmıştı

İsrail'in, işgal edilen Filistin topraklarının yanı sıra Lübnan'da da işgali altında bulunan güney bölgelerde, Hristiyanlara yönelik çok sayıda saldırıları oldu.

Son olarak 19 Nisan 2026'da Lübnan'ın güneyinde, sınıra 5-6 kilometre uzaklıktaki Deyr Seryan beldesinde, bir İsrail askerinin Hazreti İsa'yı simgeleyen heykeli baltayla kırdığını gösteren fotoğraf sosyal medyada paylaşıldı. Olayın ne zaman gerçekleştiği belirtilmezken, söz konusu fotoğraf büyük tepki çekti.

BM'ye göre İsrail'in uluslararası sularda Küresel Sumud Filosu'na saldırısı uluslararası hukuka aykırı

İsrail'in uluslararası sularda Gazze'ye doğru seyreden silahsız sivil gemileri durdurmasının ilk kez olmadığına dikkati çeken Al-Kheetan, şunları kaydetti:

"Uluslararası hukuk, açık denizlerde seyrüsefer özgürlüğünü güvence altına alır ve çok sınırlı durumlar dışında yabancı sivil gemilerin durdurulmasına izin vermez. İsrail'i, durdurulan gemilerdeki ve kendi gözetimindeki tüm bireylerin haklarına tam olarak saygı göstermeye, onlara karşı herhangi bir güç kullanımının, muamelenin ve gözaltı koşullarının uluslararası hukuka tam olarak uygun olmasını sağlamaya ve gözaltının hukuka uygunluğunu gecikmeden sorgulama hakkı dahil tüm adil yargılama güvencelerine saygı göstermeye çağırıyoruz."

Al-Kheetan, işgalci güç olarak İsrail'in, elindeki tüm imkanlar dahilinde sivil nüfusun hayatta kalması için gerekli gıda, tıbbi ve diğer malzemeleri en geniş ölçüde sağlaması gerektiğine işaret etti.

İsrail'in Uluslararası Adalet Divanının (UAD) emrettiği gibi tarafsız insani yardımın hızlı ve engelsiz şekilde ulaştırılmasını kabul etmesi ve kolaylaştırması gerektiğini bir kez daha yinelediklerinin altını çizen Al-Kheetan, "İsrail'i Gazze ablukasını acilen kaldırmaya ve mümkün olan her yolla hayat kurtarıcı malzemelerin girişine izin vermeye çağırıyoruz." ifadesini kullandı.

Küresel Sumud Filosu

İsrail'in Gazze ablukasını kırma ve yaşamsal insani yardım ulaştırmayı amaçlayan Küresel Sumud Filosu 2026 Bahar Misyonu, 12 Nisan'da İspanya'nın Barselona kentinden Akdeniz’e açıldı.

İtalya'nın Sicilya Adası'ndaki katılımlarla filo 26 Nisan'da yeniden yola koyulurken 29 Nisan gece saatlerinde Girit Adası açıklarındaki uluslararası sularda İsrail ordusu yasa dışı müdahalede bulunarak aktivistleri taşıyan teknelere saldırdı.

Filo yetkililerinin verdiği bilgiye göre teknelerde 39 farklı ülkeden aralarında Türklerin de olduğu 345 katılımcı bulunuyor.

Gazze’ye 600 deniz mili uzaklıkta, Yunan kara sularından birkaç mil açıkta düzenlenen saldırıda sivillerin akıbetine ilişkin sağlıklı bilgi alınamazken 180’inin İsrail tarafından alıkonduğu bildiriliyor.

Küresel Sumud Filosu yetkilileri, İsrail ordusunun saldırıda 21 tekneyi alıkoyduğunu, kurtulan 31 teknenin Yunan kara sularına girdiğini belirtti.

Azerbaycan Milli Meclisi, Avrupa Parlamentosu ile tüm ilişkilerini durdurdu

Milli Meclis tarafından kabul edilen kararda, AP'nin Azerbaycan'a karşı açık ve yapıcı diyalogdan yana olmadığı ve "yıkıcı tutum" sergilediği belirtildi.

AP'nin faaliyetlerinde uluslararası hukuk normları ile adalet anlayışını göz ardı ettiği kaydedilen metinde, söz konusu kurumun, Azerbaycan topraklarının Ermenistan tarafından 30 yıl işgal altında tutulmasına, yerleşim yerlerinin ve kültürel mirasın tahrip edilmesine, etnik temizlik ve 1 milyondan fazla kişinin yerinden edilmesine karşı "duyarsız kaldığı" vurgulandı.

Ayrıca Avrupa Birliği (AB)-Azerbaycan Parlamenter İşbirliği Komitesi ile Euronest Parlamenter Asamblesinin, Azerbaycan'a karşı baskı ve müdahale aracı haline getirildiği ifade edildi.

Milli Meclisin kararında, AP'nin lobi gruplarının etkisinde kaldığı, Azerbaycan karşıtı ve İslam karşıtı bir yapıya dönüştüğü belirtildi.

Kararda, AP'nin yaklaşımının yalnızca Azerbaycan-AB ilişkilerine değil, Güney Kafkasya'da kalıcı barış çabalarına da zarar verdiği ve bölgede gerilimi artırma riski taşıdığına işaret edildi.

Bu çerçevede Milli Meclis, Avrupa Parlamentosu ile tüm alanlardaki işbirliğinin durdurulmasına, AB-Azerbaycan Parlamenter İşbirliği Komitesindeki faaliyetlerin sonlandırılmasına ve Euronest Parlamenter Asamblesindeki üyeliğin sona erdirilmesine yönelik sürecin başlatılmasına karar verdi.

AP'de dün kabul edilen kararda Azerbaycan'a Karabağ'ı terk eden Ermenilerin geri dönüşünü sağlama çağrısında bulunulmuş, hapiste bulunan Ermenistan vatandaşlarının serbest bırakılması talep edilmişti.

Kararda ayrıca Ermenilere ait kültürel mirasın korunması çağrısı yer almıştı.

Bu durum üzerine AB'nin Bakü Büyükelçisi Marijana Kujundzic Dışişleri Bakanlığına çağrılmış ve AB'ye nota verilmişti.

Azerbaycan, Avrupa Parlamentosunun kararı nedeniyle Avrupa Birliği'ne nota verdi

Azerbaycan Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, AP'nin dün kabul ettiği karar dolayısıyla AB'nin Bakü Büyükelçisi Marijana Kujundzic'in Bakanlığa çağrıldığı bildirildi.

Görüşmede, AP'nin kabul ettiği karardaki ifadelerin kesin dille kınandığı ve Kujundzic'e Azerbaycan'ın notasının verildiği kaydedildi.

Söz konusu karardaki değerlendirmelerin gerçekleri çarpıttığı, objektiflik ilkelerine, devletlerin egemenliği ile toprak bütünlüğüne saygı yükümlülüklerine aykırı olduğu vurgulanan görüşmede, AP'nin bu tutumunun bölgede normalleşme sürecine ve Azerbaycan ile AB arasındaki ilişkilerin geleceğine olumsuz etki ettiği belirtildi.

AP'nin kararındaki Karabağ'ın Ermeni sakinlerinin geri dönüşüne ilişkin çağrıların Azerbaycan'ın iç işlerine müdahale niteliği taşıdığı ifade edildi.

Azerbaycan'ın 2023'te Karabağ'daki Ermeni vatandaşlara ülkeye entegrasyon önerisinde bulunduğu hatırlatılarak Ermenilerin buna rağmen bölgeyi gönüllü olarak terk ettiği, aksi yönündeki açıklamaların gerçeği yansıtmadığı kaydedildi.

Görüşmede ayrıca, AP'nin kararında "savaş esirleri" olarak sunulan Ermeni kökenli kişilerin serbest bırakılmasına yönelik çağrıların hukuki açıdan kabul edilemez olduğu belirtildi.

Azerbaycan'ın insani yaklaşım sergileyerek çok sayıda tutukluyu serbest bıraktığı, güven artırıcı adımlar attığı, hakkında mahkeme kararı bulunan kişilerin ise terör, sabotaj ve savaş suçları dahil ağır suçlardan hüküm giydiği hatırlatıldı.

"Kültürel ve dini mirasın yok edilmesi" iddialarının da tamamen asılsız ve kabul edilemez olduğu vurgulanan görüşmede, işgal döneminde Azerbaycan'ın kültürel ve dini mirasının geniş çapta tahrip edilmesine Avrupa kurumlarınca yeterli önem verilmediğine dikkat çekildi.

AB'ye, Azerbaycan'la ilişkilere ve bölgede barış ile normalleşme sürecine zarar veren bu tür adımların önlenmesi için çağrı yapıldı.

AP'de dün kabul edilen kararda Azerbaycan'a Karabağ'ı terk eden Ermenilerin geri dönüşünü sağlama çağrısında bulunulmuş, hapiste bulunan Ermenistan vatandaşlarının serbest bırakılması talep edilmişti.

Kararda ayrıca Ermenilere ait kültürel mirasın korunması çağrısı yer almıştı.

Brent petrolün varili 112,01 dolardan işlem görüyor

Dün 114,7 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 110,4 dolardan tamamladı.

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 09.49 itibarıyla kapanışa göre yüzde 1,46 artarak 112,01 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 106,17 dolardan alıcı buldu.

Fiyatlardaki yükselişte, ABD/İsrail-İran Savaşı'nda belirsizliğin sürmesiyle Orta Doğu arzına ilişkin artan endişeler etkili oldu.

ABD basınındaki haberlerde Amerikalı komutanların ABD/İsrail-İran Savaşı'na yönelik yeni askeri seçenekler hakkında Başkan Donald Trump'a brifing verecekleri iddia edildi. Ayrıca, Trump yönetiminin İran'la gerilim devam ederken Hürmüz Boğazı'ndaki deniz taşımacılığını yeniden canlandırmak için uluslararası koalisyon kurmaya çalıştığı bildirildi.

Dün Brent petrolün haziran vadeli varil fiyatı Trump'ın İran'a karşı daha fazla askeri seçeneği değerlendirdiğine ilişkin haber akışının ardından 126 doları aşarak yaklaşık son 4 yılın en yüksek seviyelerine ulaşmıştı.

Öte yandan, İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, ABD Başkanı Donald Trump'ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile koordinasyon içinde İran'la diplomatik bir süreç yürüttüğünü ancak "hedeflere ulaşıldığından emin olmak için" yakında yeniden harekete geçmek zorunda kalabileceklerini belirtti.

ABD-İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik saldırılarının ardından İran Devrim Muhafızları Ordusu 2 Mart'ta Hürmüz Boğazı'nın geçişlere kapatıldığını duyurmuştu. 8 Nisan'da sağlanan 2 haftalık geçici ateşkesin ardından Tahran ve Washington, 11 Nisan'da Pakistan'da kalıcı ateşkes için görüşmeler yapmış ancak sonuç çıkmamıştı.

Müzakere sürecinin başarısızlığa uğramasının ardından Trump, 12 Nisan'da Hürmüz Boğazı'nı abluka altına alma sürecini başlatacaklarını belirtmiş ve açıklamanın hemen ardından ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 13 Nisan'da İran limanlarına giren veya bu limanlardan çıkan tüm gemilere yönelik deniz ablukası başlatacağını açıklamıştı.

Pakistan'ın arabuluculuğunda ikinci tur görüşmelerin yapılması için sürdürülen çabalar ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukası başta olmak üzere taraflar arasındaki anlaşmazlık konuları nedeniyle başarılı olamamıştı.

Trump, 21 Nisan'da yaptığı açıklamada, ateşkesi uzattıklarını duyurmuştu. İran tarafından Trump'ın ateşkesi tek taraflı uzatma kararına ilişkin açıklama gelmemişti.

Brent petrolde teknik olarak 122 doların direnç, 99,11 doların destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

CBS: ABD'nin İran'a saldırılarının maliyeti 50 milyar dolara yakın

Amerikan yayın kuruluşu CBS'in konuya yakın bir yetkiliye dayandırdığı haberine göre, ABD'nin İran'a saldırılarının maliyeti kamuoyuna açıklanan rakamın neredeyse 2 katı.

Yetkili, Pentagon yetkililerinin bu hafta Kongre'de verdiği ifadelerde operasyonun maliyetini 25 milyar dolar civarı olarak açıkladığını ancak bu rakamın gerçekleri yansıtmadığını kaydetti.

Pentagon yetkililerinin açıkladığı rakamlara, hasar alan ya da kaybedilen ekipmanların maliyetinin dahil edilmediğini belirten yetkili, gerçek rakamın 50 milyar dolar civarında olduğunu aktardı.

ABD-İsrail'in İran'a saldırıları

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı.

İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.

ABD-İsrail saldırılarında, İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.

AB, Meta hakkında çocuk güvenliği ihlalleri nedeniyle ceza hazırlığında

Soruşturmanın odağında, Meta'nın 13 yaş sınırını uygulama biçimi yer alıyor.

Avrupa Birliği (AB) düzenleyicileri, çocukların hesap oluşturma sırasında yaş kontrollerini kolayca baypas edebildiğini belirtiyor.

Ayrıca, reşit olmayan kullanıcıları şikayet etme mekanizmasının gereğinden fazla karmaşık olduğu ve bunun da yasal zorunlulukları etkisiz kıldığı ifade ediliyor.

Milyonlarca çocuk risk altında

AB tarafından paylaşılan verilere göre, Avrupa Birliği genelinde 13 yaşın altındaki çocukların yüzde 10 ila 12'sinin halen Facebook veya Instagram kullandığı tahmin ediliyor.

Uzmanlar, sosyal medya kullanımının genç kullanıcılar üzerinde ruh sağlığı ve güvenlik risklerini artırdığına dair bilimsel çalışmaların bulunduğuna dikkat çekiyor.

AB, Meta'dan tespit araçlarını güçlendirmesini, doğrulama sistemlerini iyileştirmesini ve reşit olmayan hesapları daha agresif bir şekilde silmesini talep ediyor.

Yüksek para cezası ihtimali

Meta'nın tespit edilen eksiklikleri gidermemesi durumunda, Dijital Hizmetler Yasası kapsamında küresel yıllık gelirinin yüzde 6'sına kadar para cezasıyla karşı karşıya kalabileceği belirtiliyor.

Ancak nihai karar verilmeden önce şirketin bulgulara yanıt verme ve düzeltici önlemleri hayata geçirme imkanı bulunuyor.

Meta güvenlik sistemlerini savunuyor

Hakkındaki iddialara karşı çıkan Meta, platformlarının 13 yaş ve üzeri kullanıcılar için tasarlandığını vurguluyor.

Şirket, reşit olmayan hesapları tespit etmek ve kaldırmak için halihazırda otomatik sistemler kullandığını ve bu teknolojilere yatırım yapmaya devam ettiğini savunuyor.

Meta ayrıca, çocukların korunmasını güçlendirmek amacıyla yeni güvenlik özelliklerinin gelecekteki güncellemelerle sunulacağını duyurdu.

Denetimler ve ebeveyn kontrolleri

2024 yılında başlatılan bu soruşturma, Avrupa genelinde çocuk güvenliği ve sosyal medya bağımlılığına yönelik artan düzenleyici baskının bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Öte yandan Meta, ebeveynlerin çocuklarının yapay zeka ile yaptığı görüşmeleri takip edebilmesi için "Meta AI Çocuk Sohbetleri" özelliğini görünür hale getirdiğini açıkladı.

Bu adımın, ebeveynlerin dijital ortamdaki denetimlerini kolaylaştırması hedefleniyor.

Bilim insanları beyinle iletişim kurabilen yapay sinir hücreleri üretti

Nature Nanotechnology dergisinde yayımlanan çalışmada, laboratuvar ortamında fare beyin dokusu üzerinde yapılan testlerde yapay sinir hücrelerinin, gerçek nöronları başarılı bir şekilde uyardığı gözlemlendi.

Bu gelişme, özellikle görme, duyma veya hareket yetisini geri kazandırmayı hedefleyen nöroprotez cihazların ve beyin-makine arayüzlerinin geliştirilmesinde kritik bir adım olarak değerlendiriliyor.

Silikon tabanlı sistemlerden biyolojik modellere

Günümüz bilgisayar işlemcileri, milyarlarca özdeş transistörün sabit ve sert bir silikon tabaka üzerine dizilmesiyle çalışırken; insan beyni, sürekli değişen ve yeni bağlantılar kuran yumuşak, üç boyutlu ağlardan oluşuyor.

Araştırmacılar, dijital bilgisayarlardan çok daha düşük enerjiyle çok daha karmaşık işlemleri yapabilen beyni örnek alarak, geleneksel donanımların enerji tüketim sorununa çözüm aramayı hedefliyor.

Yeni nesil malzemeler ve üretim teknolojisi

Yapay nöronların üretiminde, yarı iletken özelliğe sahip molibden disülfür ve iletken grafen içeren özel elektronik mürekkepler kullanıldı.

Havalandırmalı püskürtme (aerosol jet) yöntemiyle esnek polimer yüzeylere basılan bu malzemeler, nöronların ateşleme davranışını taklit edebilen karmaşık sinyal kalıpları üretebiliyor.

Geleneksel silikon sistemlerin yapay zekanın artan veri işleme ihtiyaçlarını karşılarken devasa enerji tüketmesi, bilim insanlarını biyolojik sistemleri taklit eden donanımlar aramaya yöneltti.

Daha önceki yapay nöron denemeleri ya çok yavaş ya da biyolojik sistemlerle uyumsuz derecede hızlı sinyaller ürettiği için gerçek dokuyla iletişim kurmakta yetersiz kalmıştı.

Northwestern ekibi, iletken bir filaman oluşturmak için polimerin kısmi parçalanma özelliğini kullanarak, gerçek nöronların "patlama" veya "sürekli ateşleme" gibi karmaşık tepkilerini taklit etmeyi başardı. Yapılan deneylerde, bu yapay sinyallerin canlı beyin devrelerini doğal bir sinyal gibi tetikleyebildiği kanıtlandı.

Bu teknolojinin, yapay zekanın enerji ve su tüketimini azaltacak yeni nesil donanımların temelini oluşturması bekleniyor.

Ayrıca, sinir sistemine daha doğal bir şekilde entegre olabilen implantlar sayesinde felç veya duyusal kayıpların tedavisinde daha etkili çözümlerin geliştirilmesi öngörülüyor.

ABD Kongresi çocuklara yapay zeka sohbet robotlarını yasaklamaya hazırlanıyor

GUARD Yasası olarak adlandırılan düzenleme, yapay zeka araçlarının insan olmadığını ve profesyonel kimlik bilgilerine sahip olmadığını belirli aralıklarla kullanıcılara bildirmesini zorunlu kılıyor.

Tasarı ayrıca, çocukları cinsel içerikli paylaşımlara veya intihara teşvik eden yapay zeka sistemlerini geliştiren şirketlere ağır cezai yaptırımlar öngörüyor.

Temsilciler Meclisi'nde eş zamanlı adım

Senato'daki gelişmeyle eş zamanlı olarak Temsilciler Meclisi'nde de benzer bir tasarı gündeme taşındı.

Milletvekilleri, çocukların gelişiminin dijital platformlardaki belirsiz teknolojiler yerine gerçek dünyadaki etkileşimlerle desteklenmesi gerektiğini vurguladı.

Yapay zeka robotlarının çocukların ruh sağlığı üzerindeki risklerine dikkat çekilerek, Kongre'nin bu konuda acilen harekete geçmesi gerektiği ifade edildi.

Düzenleme arayışları, bazı ebeveynlerin yapay zeka uygulamalarını çocuklarını istismara veya intihara yönlendirmekle suçlamasının ardından yoğunlaştı.

Mevcut durumda ChatGPT, Google Gemini ve Meta AI gibi popüler platformlar, 13 yaşından büyük çocukların hizmetlerini kullanmasına izin veriyor.

Gizlilik ve ifade özgürlüğü tartışmaları

Söz konusu yasa tasarısı, güvenlik odaklı yaklaşımına rağmen mahremiyet savunucuları ve teknoloji dünyasından eleştiriler alıyor.

Yaş doğrulama zorunluluğunun kişisel verilerin gizliliğini ihlal edebileceğini savunan uzmanlar, bu durumun çevrimiçi ifade özgürlüğünün önünde bir engel teşkil edebileceği uyarısında bulunuyor.

Bazı teknoloji şirketleri ise sundukları dijital hizmetlerin anayasal koruma altındaki ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor.

Yapay zeka şirketleri ürünlerinde güvenlik önlemlerinin bulunduğunu ve bu sistemleri sürekli geliştirdiklerini belirtirken, yasa koyucular denetimsiz yapay zeka kullanımının çocuklar üzerinde geri dönülemez hasarlar bırakabileceği görüşünde birleşiyor.

Tasarının yasallaşması halinde, teknoloji devlerinin reşit olmayan kullanıcılara yönelik hizmet modellerini tamamen değiştirmesi gerekecek.

Üniversite laboratuvarında uyuşturucu laboratuvarı

Xin Tong, "binaya kasten zarar vermek" ve "metanfetamin laboratuvarı işletmek" suçlamalarıyla hakim karşısına çıkarıldı. Eyalet polisi, zanlının Ingham Bölge Hapishanesi'nde 500 bin dolarlık kefaletle tutuklu bulunduğunu bildirdi.

Binada bilinmeyen maddeler bulundu

Kampüs Kamu Güvenliği Müdürü Mike Yankowski, düzenlediği basın toplantısında, olayın Pazar gecesi binanın beşinci katında bir izinsiz giriş ihbarı üzerine ortaya çıktığını belirtti.

Polis ekipleri, Tong'u yanında çok sayıda sırt çantası ve spor çantasıyla birlikte buldu. Yapılan aramalarda kapılarda ve zeminlerde sodyum hidroksit, hidroklorik asit, metanol, izopropil alkol, aseton ve bütan gibi maddeler ele geçirildi.

Sınavlar ertelendi, bina kapatıldı

Güvenlik gerekçesiyle kapatılan Wells Hall'un Cuma gününe kadar kapalı kalacağı, binadaki sınavların ise başka yerlere taşındığı veya ertelendiği duyuruldu. Yetkililer, binada meydana gelen ağır hasarın doğrudan yasa dışı faaliyetlerle bağlantılı olduğunu ifade etti.

Pazar günü yerel saatle 21:30 sularında kampüs polisi, Wells Hall binasına izinsiz girildiğine dair bir ihbar aldı. Olay yerine giden ekipler, binanın beşinci katında Xin Tong'u çok sayıda kimyasal madde içeren çantalarla birlikte suçüstü yakaladı.

Doğu Lansing İtfaiyesi ve ilgili emniyet birimleri, binada hava kontrolü ve kimyasal testler yürüterek temizlik çalışmalarına başladı. Üniversite yönetimi, binanın tamamen güvenli hale gelene kadar kapalı kalacağını ve akademik takvimin buna göre güncellendiğini açıkladı.

Zanlının üniversiteyle akademik veya profesyonel bir bağı olup olmadığı henüz açıklanmadı. Soruşturma derinleştirilirken, ele geçirilen kimyasalların kaynağı ve laboratuvarın ne kadar süredir faaliyette olduğu araştırılıyor. Tong'un mahkeme sürecinin önümüzdeki günlerde devam etmesi bekleniyor.