Dünyadan Haberler - 3

Kolombiya, haziran ayı BM Güvenlik Konseyi dönem başkanlığını üstlendi

Kolombiya'nın BM Daimi Temsilcisi Leonor Zalabata, düzenlediği basın toplantısında, ülkesinin haziran ayı boyunca yürüteceği BM Güvenlik Konseyi başkanlığının, artan jeopolitik gerilimler, çatışmalar ve insani krizlerin yaşandığı bir döneme denk geldiğini belirtti.

BM Güvenlik Konseyi'nin ay boyunca Orta Doğu'daki gelişmeleri ele alacağını aktaran Zalabata, dönem başkanlığı süresince diyaloğa dayalı barış süreçlerinin tesisi ve desteklenmesi ile çok taraflılığın güçlendirilmesi konularına da öncelikli olarak odaklanacaklarını ifade etti.

Kolombiya Cumhurbaşkanı Gustavo Petro'nun, gelecek hafta BM Güvenlik Konseyi'nde Orta Doğu'da barışın korunmasına ilişkin düzenlenecek oturumda konuşma yapacağı açıklanmıştı.

İran basını: ABD ile muhtemel anlaşmanın taslağı hala inceleniyor

İran'ın Mehr Haber Ajansının ABD ile müzakere süreciyle ilgili bilgi sahibi kaynağına dayandırdığı habere göre, ABD ile muhtemel anlaşmanın taslağı hala Tahran'da inceleniyor ve henüz görüşmelerin aracısı Pakistan'a yanıt gönderilmedi.

ABD'nin önceki dönemlerdeki müzakere süreçlerinde sözlerini yerine getirmemesinin İran'ın çok daha ihtiyatlı hareket etmesine yol açtığına işaret edilen haberde, İran'ın önceki tecrübelerine dayanarak muhtemel anlaşmada somut faydalar elde etmeye odaklandığı belirtildi.

Dünyayı korkutan Hantavirüs gemisi yeniden denize açılıyor

Geçtiğimiz mayıs ayında 28 farklı ülkeden yaklaşık 150 yolcu ve mürettebatıyla seyir halinde olan MV Hondius gemisinde gizemli bir hastalık baş gösterdi. Yolcuların peş peşe hastalanmasıyla başlayan süreç, kısa sürede küresel bir sağlık alarmına dönüştü.

Yapılan incelemeler sonucunda gemide tam 13 hantavirüs vakası doğrulanırken, bu kişilerden üçü hayatını kaybetti. Hastalığın, Arjantin'de kuş gözlemciliği yaptıkları sırada enfekte kemirgenlerle temas eden iki yolcudan yayıldığı tahmin ediliyor.

Salgında hayatını kaybedenler arasında vahşi çöp depolama alanını ziyaret eden Hollandalı bir çift ile Alman bir yolcu bulunuyor. Ayrıca yoğun bakıma kaldırılan bir İngiliz vatandaşının yanı sıra gemideki diğer yolcular da tedbir amacıyla farklı limanlarda tahliye edilerek karantinaya alındı.

Gemi tamamen dezenfekte edildi

Yaşanan krizin ardından Hollandalı sağlık yetkilileri gemide çok geniş kapsamlı bir biyogüvenlik operasyonu yürüttü. Geminin sahibi olan Oceanwide Expeditions şirketi, sekiz güverteli devasa geminin her noktasının derinlemesine temizlendiğini ve içeride hiçbir kemirgen kalmadığını duyurdu.

Yetkililer, hantavirüsün dış ortamda dayanıklılığının düşük olduğunu belirterek yapılan bu yoğun dezenfeksiyon işleminin ardından virüsün tekrar bulaşma ihtimalinin tamamen ortadan kalktığını açıkladı. Geminin temizlenmesiyle birlikte Hollandalı yetkililer, 30 Mayıs itibarıyla lüks kruvaziyere yeniden sefer izni verdi.

Mürettebat tamamen değişti

Güvenlik önlemlerini en üst düzeyde tutmak isteyen şirket, salgının yaşandığı dönemde gemide görev yapan tüm mürettebatı tahliye ederek karantinaya aldı. Geminin personeli baştan aşağı yenilenirken, yeni ekibin karantinadaki hiçbir çalışanla temas etmediği vurgulandı.

Şu an lojistik ikmal ve hazırlık sürecinde olan MV Hondius, 6 Haziran'da Norveç'in Svalbard takımadalarında bulunan ve dünyanın en kuzeyindeki yerleşim yeri olan Longyearbyen'dan kalkarak sezonun ilk Arktik seyahatine çıkacak.

İnsandan insana bulaşma endişesi

Normal şartlarda hantavirüs insanlara kemirgenlerin idrar, dışkı veya salgılarıyla temas etmesi sonucu bulaşıyor. Ancak Dünya Sağlık Örgütü, bu yolculuk sırasında virüsün sıradışı bir şekilde insandan insana bulaşmış olabileceğini değerlendiriyor. Nitekim gemide bulunmayan bir Fransız vatandaşının, uçakta enfekte bir yolcuyla seyahat ettikten sonra virüsü kapması bu endişeleri haklı çıkardı.

Fransa'daki Pasteur Enstitüsü bilim insanları virüsün genetik haritasını çıkardı ve Güney Amerika'da halihazırda var olan "Andes" varyantı ile eşleştiğini belirledi. Araştırmacılar virüsün daha bulaşıcı ya da daha tehlikeli hale geldiğine dair yeni bir mutasyon bulamadı. Hantavirüse karşı henüz bir aşı veya özel bir ilaç tedavisi bulunmadığı için en etkili korunma yönteminin hijyen ve temasın önlenmesi olduğu belirtiliyor.

Ekranlar eğitimi tehdit ediyor: Dijital cihazlar çocukların başarısını düşürüyor

Amerika Birleşik Devletleri'ndeki devlet okullarının büyük çoğunluğu her öğrenciye bir dijital cihaz dağıtıyor. Ancak cep telefonlarının sınıflardan uzaklaştırılması bile beklenen akademik başarıyı getirmeye yetmiyor.

Uzmanlar, kişisel cihazların yerini okullar tarafından sağlanan bilgisayarların aldığını ve bu durumun öğrenme sürecini baltaladığını belirtiyor. Uluslararası standart test sonuçları da bilgisayar kullanım yoğunluğu arttıkça öğrencilerin akademik başarılarının düştüğünü açıkça gösteriyor.

Dijital formlar öğretmenin yerini alıyor

Teknolojinin sunduğu hazır içerikler, okullardaki insani etkileşimi ve derinlemesine tartışma ortamlarını yok ediyor. Birçok sınıfta öğretmenler aktif ders anlatmak yerine, öğrencileri dijital cihazlar üzerinden online formlar ve egzersizler doldurmaya yönlendiriyor.

Eğitimcilerin iyi niyetle evde ekran süresinin azaltılmasını tavsiye ederken, okul ortamında çocukları saatlerce ekran karşısında bırakması büyük bir çelişki yaratıyor. Sürekli ekrana bakan çocuklar yoruluyor, strese giriyor ve okula gitmek istemez hale geliyor.

Kağıt ve kalemin gücü unutuluyor

Bilimsel araştırmalar, öğrencilerin basılı materyalleri okuduklarında dijital ekranlara kıyasla çok daha yüksek bir kavrama gücüne ulaştığını gösteriyor. Benzer şekilde, ders notlarını klavyeyle yazmak yerine elle tutan çocukların bilgileri daha iyi hafızaya aldığı biliniyor.

Bilgisayar oyunları ve videoların sunduğu anlık ödüller ile hızlı içerikler, çocukların odaklanma sürelerini kısaltıyor. Bu durum, sabır ve derin düşünme gerektiren okuma ile araştırma gibi temel öğrenme faaliyetlerini zorlaştırıyor.

Çevrimiçi riskler artıyor

Okullardaki yoğun ekran kullanımı sadece zihinsel değil, fiziksel sağlığı da olumsuz etkiliyor. Hareketsiz yaşamı tetikleyen bu durum, çocuklarda uzağı görememe (miyop) riskini ciddi şekilde artırıyor.

Sağlık sorunlarının yanı sıra, okul bilgisayarları üzerinden çocukların güvenli internet duvarlarını aşarak yaşlarına uygun olmayan zararlı içeriklere ve oyunlara erişebildiği görülüyor. Siber zorbalık ve dijital tehlikeler, okulun sağladı cihazlarda bile çocukları tehdit etmeye devam ediyor.

Veliler harekete geçiyor

Gelecek nesiller için endişelenen anne ve babalar, okullardaki ekran kullanımının sınırlandırılması için topluluklar kurarak yasal haklarını aramaya başladı. Los Angeles gibi bazı büyük bölgelerde okul içi ekran sürelerini sınırlayan kararlar alınsa da, genel bir değişim için zaman daralıyor.

Uzmanlar, çocukların bilgisayar kullanmayı öğrenmesini desteklemekle birlikte; okuma, yazma ve matematik gibi temel derslerin mutlaka kağıt ve kalemle işlenmesi gerektiği konusunda uyarıda bulunuyor.

ABD'nin Iowa eyaletindeki silahlı saldırılarda 6 kişi öldü

ABC News'in haberine göre, eyalet polisi, Muscatine kentinde iki ev ve bir iş yerinde düzenlenen silahlı saldırıya ilişkin açıklamada bulundu.

Polis, adı Ryan Willis McFarland olarak açıklanan şüphelinin, kentteki bir evde önce 4 kişiyi öldürdüğünü, ardından Mississippi Nehri kıyısındaki bir patikaya gittiğini ifade etti.

Olayı araştıran polis, başka kurbanların da bulunduğunu tespit ederek biri farklı evde, diğeri yakındaki iş yerinde olmak üzere 2 kişinin daha cesedine ulaşıldığını belirtti.

Muscatine Polis Departmanından da saldırılara ilişkin yapılan açıklamada, "Ön bulgular, silahlı saldırıların aile içi anlaşmazlıktan kaynaklandığını gösteriyor. Tüm kurbanların, ölen şüphelinin aile üyeleri olduğuna inanılıyor." ifadeleri kullanıldı.

Cinayetlerle ilgili soruşturmanın devam ettiği aktarılan açıklamada, şüphelinin nehrin kenarında intihar ettiği belirtildi.

Gök taşı 300 ton TNT gücüyle infilak etti

NASA Haber Müdürü Yardımcısı Jennifer Dooren, AFP'ye yaptığı açıklamada, ateş topunun yerel saatle 14.06'da (TSİ 21.06) Massachusetts'in kuzeydoğusu ile New Hampshire'ın güneydoğu semalarında parçalandığını belirtti.

Dooren, "Bu ateş topu şu anda aktif olan herhangi bir meteor yağmuru ile bağlantılı değil. Tamamen doğal bir nesne; uzay çöpü veya bir uydunun atmosfere girişi söz konusu değil. Parçalanma sırasında açığa çıkan enerjinin yaklaşık 300 ton TNT'ye eş değer olduğu tahmin ediliyor, bu da duyulan şiddetli patlama seslerini açıklıyor." ifadelerini kullandı.

Gök taşının atmosfere girdiğinde saatte 120 bin kilometreden fazla (75 bin mil) hızla ilerlediğini belirten Dooren, patlamanın yaklaşık 64 kilometre (40 mil) yükseklikte gerçekleştiğini aktardı.

Bölge sakinleri aniden meydana gelen şiddetli sesler nedeniyle panik yaşarken, sosyal medya kullanıcıları patlamanın evleri sarsacak kadar güçlü olduğunu rapor etti.

Çelyabinsk olayını akıllara getirdi

Yaşanan bu gelişme, 2013 yılında Rusya'nın Çelyabinsk kenti üzerinde infilak eden gök taşını akıllara getirdi.

NASA verilerine göre, o dönemde bir ev büyüklüğünde olan gök taşı yerin 22 kilometre (14 mil) üzerinde parçalanmış ve yaklaşık 440 bin ton TNT gücünde devasa bir enerji açığa çıkarmıştı.

Rusya'daki o patlama, 518 kilometrekarelik bir alanda pencerelerin kırılmasına neden olmuş ve çoğunluğu cam kırıkları yüzünden olmak üzere 1600'den fazla kişinin yaralanmasına yol açmıştı.

100 bin yıl boyunca mühürlenecek: Dünyanın ilk nükleer atık mezarlığı açılıyor

Finlandiya'nın güneybatısındaki Eurajoki bölgesinde, 1,9 milyar yıllık istikrarlı temel kayanın içine inşa edilen ve Fince "mağara" anlamına gelen Onkalo, nükleer santrallerin kurulmaya başlandığı 1950'li yıllardan bu yana dünyanın en büyük çevre sorunlarından biri olan nükleer atıkların kalıcı olarak saklanması konusunda ilk yer altı çözümü olmaya hazırlanıyor. İsveç ve Fransa gibi komşu ülkelerde de benzer tesislerin inşası sürerken, Finlandiya'nın bu teknolojiyi ilk devreye alan ülke olması bekleniyor.

Finlandiya Radyasyon ve Nükleer Güvenlik Otoritesi (STUK), haziran ayında yapacağı son değerlendirmeyle tesise onay vermeye hazırlanıyor. Onayın ardından işletme lisansı alınacak.

Nükleer operatör Teollisuuden Voima Oyj (TVO) Üst Yöneticisi (CEO) Philippe Bordarier, tesisteki operasyonların bu yılın sonunda ya da en geç gelecek yılın başında başlamasını umduklarını açıkladı. İlk olarak yakındaki Olkiluoto Nükleer Santrali'nin geçici depolama sahasındaki su havuzlarında soğutulan atıklar buraya taşınacak.

6 bin 500 ton uranyum kapasitesine sahip olan Onkalo, Finlandiya'daki beş nükleer reaktörden çıkan kullanılmış yakıtı kalıcı olarak barındıracak. Nükleer atık yönetim şirketi Posiva tarafından 2004 yılında inşasına başlanan projenin maliyetinin 1 milyar avroya (yaklaşık 1,16 milyar dolar) ulaştığı belirtiliyor.

Atıklar 100 bin yıl boyunca mühürlenecek

Kullanılmış nükleer yakıtların Onkalo'nun devasa tünel ağına 100 yıl boyunca yerleştirilmeye devam etmesi planlanıyor. Yeni nükleer reaktörlerin inşa edilmesi durumunda bu sürenin uzatılabileceği ifade ediliyor. Depolama süreci tamamlandığında ise tesis, en az 100 bin yıl boyunca güvenli saklama sağlamak üzere tamamen mühürlenecek.

Posiva bünyesinde görev yapan kimyager Lauri Parviainen, atıkların on binlerce yıl boyunca yüksek düzeyde radyoaktif kalacağını, ancak 100 bin yılın ardından yakıtın yapımında kullanılan uranyum cevheriyle aynı radyasyon seviyesine gerileyeceğini belirtti.

Yer üstünde korozyona son derece dayanıklı bakır kapsüllere yerleştirilecek olan kullanılmış yakıtlar, tünellerde açılan deliklere indirilecek. Kapsüllerin yerleştirildiği bu alanlar daha sonra sızdırmazlığı sağlamak amacıyla bentonit kiliyle doldurulacak. Her biri 300 metre uzunluğundaki bertaraf tünelleri dolduğunda ise çelik takviyeli beton tıpalarla kalıcı olarak kapatılacak.

Uzun vadeli riskler ve kamuoyu desteği

Finlandiya nükleer düzenleme kurumu STUK uzmanı Jarkko Kyllönen, Onkalo projesi için geleceğe yönelik 1 milyon yıllık risk senaryolarını değerlendirdiklerini açıkladı.

Atıkların tehlike potansiyeli göz önüne alındığında, ilk 10 bin yıl boyunca kapsüllerin sağlam kalmasının kritik önem taşıdığını belirten Kyllönen, en büyük uzun vadeli risklerin bakır kapsüllerin korozyona uğraması veya gelecekteki buzul çağlarında yaşanabilecek depremlerin kapsüllere zarar vererek sızıntıya yol açması olduğunu ifade etti. Ancak bugüne kadar yapılan risk değerlendirmelerinin olumlu sonuçlandığı aktarıldı.

Fransa'da benzer yer altı nükleer mezarlığı planları güçlü protestolarla karşılaşırken, Onkalo projesi Finlandiya'da geniş bir halk desteğine sahip bulunuyor.

LUT Üniversitesinden Sosyal Bilimler Profesörü Matti Kojo, 1970'li yıllarda planlar ilk sunulduğunda yerel düzeyde bazı itirazlar yükseldiğini ancak zamanla halkın bu duruma alıştığını ve STUK'un değerlendirmelerine güvendiğini belirtti. Kojo, Finlandiya'da nükleer enerjiye olan desteğin tarihi bir zirvede olduğunu da sözlerine ekledi.

Finlandiya Doğa Koruma Derneği ise projeye yönelik eleştirilerini sürdürüyor. Dernek Direktörü Tapani Veistola, nükleer atıkların uzun vadeli ve ciddi bir risk oluşturduğunu savunarak, Onkalo'nun binlerce yıl boyunca güvenli kalacağını kimsenin garanti edemeyeceğini ifade etti.

Finlandiya'nın nükleer stratejisi

İklim ve Çevre Bakanı Sari Multala, Finlandiya yasalarına göre ülkede üretilen nükleer atıkların yine ülke sınırları içinde bertaraf edilmesinin zorunlu olduğunu hatırlattı.

1994 yılındaki yasal değişiklikten önce kullanılmış nükleer yakıtların Rusya gibi ülkelere ihraç edildiğini belirten Multala, mevcut sağ koalisyon hükümetinin nükleer enerjiyi artırmaya öncelik verdiğini ve küçük modüler reaktörler (SMR) inşa etmeyi değerlendirdiklerini açıkladı.

Bakan, gelecekteki bu reaktörlerden çıkacak atıkların nasıl yönetileceğine ilişkin değerlendirmenin ise gelecek yılın mart ayına kadar tamamlanacağını sözlerine ekledi.

Kiev Belediye Başkanı Kliçko, kentin yoğun hava saldırısı altında olduğunu açıkladı

Kliçko, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Rusya'nın Kiev'e yönelik yerel saatle 03.18'den itibaren başlattığı yoğun hava saldırılarının sürdüğünü belirtti.

Kentin farklı bölgelerinde yangın çıktığına işaret eden Kliçko, saldırı sonucu Kiev'deki bazı apartmanlar, bir poliklinik binası ve benzin istasyonu gibi farklı yapıların hasar gördüğünü, arama kurtarma çalışmalarının devam ettiğini kaydetti.

Kliçko, mevcut bilgilere göre saldırılarda 4 kişinin öldüğünü, 3'ü çocuk 51 kişinin yaralandığını ifade etti.

Ukrayna Hava Kuvvetleri Komutanlığından yapılan yazılı açıklamada da başta Kiev ve bölgesi olmak üzere ülkenin farklı bölgelerine yönelik füze ve silahlı insansız hava araçlarıyla (SİHA) saldırıların devam ettiği bildirildi.

Araştırma: Gençlerin yaklaşık beşte biri psikolojik destek için yapay zekâ robotlarını kullanıyor

Araştırma kuruluşu RAND tarafından yapılan ve sonuçları JAMA Pediatrics dergisinde yayımlanan çalışma, yapay zekâ kullanımının gençlerin arasında hızla arttığını gösterdi.

2025 yılının başlarında yapılan benzer bir ankette gençlerin yüzde 13'ü psikolojik tavsiye için sohbet robotlarına başvurduğunu belirtirken, kasım ayındaki son ankette bu oran yüzde 19'a yükseldi.

RAND Kıdemli Politika Araştırmacısı ve çalışmanın başyazarı Ryan McBain, "Bu üzücü bir tablo. Gençlerin çevrelerindeki insanlarla rahatça iletişim kurabilecekleri, kendilerini güvende hissedecekleri destekleyici ilişkilere sahip olmalarını umarsınız." değerlendirmesinde bulundu.

Yaşları 12 ile 21 arasında değişen katılımcılarla yapılan araştırmada, gençlerin büyük çoğunluğunun sohbet robotlarından aldıkları tavsiyeleri faydalı bulduğu görüldü. Katılımcıların yaklaşık yüzde 63'ü ise terapi amacıyla yapay zekâ kullandığını kimseye söylemediğini ifade etti.

Uzmanlar, lisanslı ruh sağlığı uzmanlarının eksikliği veya bu hizmetlere erişimin zor olması nedeniyle gençlerin yapay zekayı bir alternatif olarak gördüğünü tahmin ediyor. Ancak ChatGPT'nin geliştiricisi OpenAI'dan alınan veriler, haftalık bazda 1,2 milyon kullanıcının intihar düşüncesini ima eden ifadeler kullandığını gösteriyor.

"Yapay zekâ psikozu" ve asılsız onaylama tehlikesi

Ruh sağlığı uzmanları, sohbet robotlarının kullanıcıyı aşırı derecede onaylayacak şekilde tasarlandığına dikkat çekerek bu durumun hassas bireylerde sanrıları tetikleyebileceği veya şiddetlendirebileceği uyarısında bulunuyor. Uzmanlar bu tabloyu "yapay zekâ psikozu" olarak adlandırıyor.

UC Berkeley Kavli Etik, Bilim ve Toplum Merkezi Eş Direktörü psikiyatrist Dr. Jodi Halpern, erken gençlikten yirmili yaşların başına kadar olan dönemin, bireylerin diğer insanlarla en yoğun bağları kurduğu evre olduğunu belirtti. Halpern, "Sohbet robotlarının insanmış gibi davranmasını, size değer verdiğini veya hisleri olduğunu iddia etmesini asla istemem. İlişkisel yönleri taklit etmemeliler." diyerek parasosyal ilişki tehlikesine dikkat çekti.

Yapay zekâ şirketleri ise artan güvenlik endişeleri karşısında çeşitli davalarla karşı karşıya kalıyor. California'da bir çift, oğullarının intiharına ChatGPT'nin zemin hazırladığı iddiasıyla dava açarken, Florida Başsavcısı James Uthmeier de platformun bağımlılık, bilişsel gerileme ve intihar riski barındırdığı gerekçesiyle OpenAI ve Sam Altman'a dava açtığını duyurdu.

OpenAI sözcüsü, kriz tespit sistemleri ve ebeveyn denetimleri gibi koruyucu mekanizmalar geliştirdiklerini savunurken; bir diğer popüler platform Character.AI ise ocak ayında benzer gerekçelerle açılan davalarda uzlaşmaya gittiğini ve 18 yaş altındaki kullanıcıların yapay zekâ karakterleriyle sohbet etmesini yasakladığını bildirdi.

Eyaletler yasal düzenlemeler için harekete geçti

Yapay zekânın ruh sağlığı alanındaki kullanımını denetlemek adına bazı ABD eyaletleri yasal adımlar atmaya başladı.

California ve New York, sohbet robotlarının intihar veya kendime zarar verme düşüncelerini körüklemesini engelleyecek ve kullanıcıları acil destek hatlarına yönlendirecek yasal zorunluluklar getirdi.

Illinois eyaleti ise yapay zekânın terapi amacıyla kullanılmasını tamamen yasaklayan daha katı bir yasayı onayladı.

Florida'da OpenAI'a dava: Çocuklar için güvenli olmadığı iddia ediliyor

Florida Başsavcısı James Uthmeier pazartesi günü düzenlediği basın toplantısında, "Sam Altman ve ChatGPT, çocuklarımızın emniyeti ve güvenliği yerine yapay zekâ yarışını seçti. Kamu güvenliği yerine kârı tercih ettiler, Florida'da buna izin vermeyeceğiz." ifadesini kullandı.

Florida 10. Bölge Mahkemesinde açılan davada OpenAI; aldatıcı ve haksız ticari uygulamalar, ihmalkârlık ve ürün sorumluluğu yasalarını ihlal etmekle suçlanıyor. Dava dilekçesinde ayrıca, şirketinin faaliyetlerinin insan hayatı için oluşturduğu riskleri tamamen göz ardı ettiği gerekçesiyle Altman'ın, "Floridalılara verdiği zararlardan şahsen sorumlu tutulması" talep ediliyor.

Dava metninde ChatGPT'ye yönelik; kitlesel silahlı saldırganlara yardım etmek, intiharı teşvik etmek, kamusal itibar zedelenmesine yol açmak, reşit olmayanları ebeveyn denetimi olmayan bir araca bağımlı hale getirmek ve kullanıcıların eleştirel düşünme becerilerini kaybetmesine neden olmak gibi bir dizi suçlama yöneltiliyor.

OpenAI tarafından yapılan açıklamada ise reşit olmayanların ciddi şekilde korunması gerektiğine inanıldığı ve sektör lideri koruma önlemleri ile politikaların hayata geçirildiği savunuldu. Şirket, çocuklara yönelik doğrudan güvenlik önlemleri geliştirdiklerini, yaş tahmin aracı kullandıklarını ve ebeveynlere çocuklarının yapay zekâ kullanımını izleme imkânı sunduklarını belirterek, bu doğrultuda çalışmayı sürdüreceklerini bildirdi.

Başsavcı Uthmeier, OpenAI'ın programlamasını değiştirmesi gerektiğini ve şirketin milyarlarca dolarlık tazminat sorumluluğuyla karşı karşıya kalabileceğini ifade etti.

Ebeveyn denetimi eksikliği suçlaması

Dava, özellikle OpenAI'ın genç kullanıcılar için etkili ebeveyn denetimlerine sahip olmadığı suçlamalarına odaklanıyor. ChatGPT'nin ücretsiz sürümünde herhangi bir yaş doğrulama mekanizmasının bulunmadığı ve çocuk hesaplarının bir ebeveyn hesabına bağlanmasının zorunlu tutulmadığı aktarılıyor.

Dava dilekçesinde ayrıca, hesaplar birbiriyle bağlantılı olsa bile OpenAI'ın ebeveynleri endişe verici içerikler hakkında yalnızca belirli durumlarda bilgilendirdiği ve ebeveynlerin, çocuklarının ChatGPT ile paylaştığı bilgilere erişim talep edemediği iddia ediliyor.

Bu hukuk davası, Uthmeier'ın nisan ayında OpenAI'a karşı başlattığı ve şirketin geçen yıl Florida Eyalet Üniversitesinde meydana gelen kitlesel silahlı saldırıda "cezai sorumluluğu" bulunup bulunmadığına ilişkin ilk cezai soruşturmanın devamı niteliğini taşıyor.

Florida makamları, söz konusu saldırının failinin olay öncesinde ChatGPT ile üniversitedeki silahlı saldırıların detayları ve silah kullanımı hakkında kapsamlı görüşmeler yaptığını öne sürüyor.

OpenAI, nisan ayındaki açıklamasında yaşanan olayı bir trajedi olarak nitelendirmiş ancak ChatGPT'nin bu suçtan sorumlu olmadığını savunmuştu. Şirket sözcüsü, yapay zekânın internetteki açık kaynaklarda bulunan bilgileri içeren olgusal yanıtlar verdiğini, yasa dışı veya zararlı faaliyetleri teşvik etmediğini açıklamıştı.

Başsavcı Uthmeier, diğer eyaletlerin de bu hukuki mücadeleye katılmasını beklediğini ifade etti.

Daha önce de farklı eyaletler yapay zekâ şirketlerine karşı harekete geçmişti. Mayıs ayında Pennsylvania eyaleti, doktor taklidi yaptığı gerekçesiyle Character.AI şirketine dava açmış; ocak ayında ise Kentucky eyaleti, aynı şirkete çocukları kendine zarar vermeye yönlendirdiği iddiasıyla dava açmıştı.

Character.AI, bu suçlamalar karşısında çocuklara yönelik güvenlik özelliklerini geliştirdiklerini açıklamıştı.

ABD Uzay Kuvvetleri üst düzey yetkilisinin Instagram hesabı hacklendi: İran propagandası paylaşıldı

CNN tarafından incelenen bir videoda, Vietnam Savaşı'nın ünlü propagandacılarından "Hanoi Hannah"ın ABD askerlerine "batmakta olan bir gemiyi terk etmelerini" söyleyen ses kaydı kullanıldı.

Videoda ayrıca, ABD-İsrail-İran savaşı başladıktan haftalar sonra hayatını kaybeden İranlı güvenlik yetkilisi Ali Larijani'nin fotoğraflarına yer verildi.

Uzay Kuvvetleri'nin en kıdemli astsubayı Başçavuş John Bentivegna, pazar gecesi Facebook hesabından yaptığı açıklamada, meslektaşlarını kendi hesabından paylaşılan hiçbir bağlantıya tıklamamaları veya videolarla etkileşime girmemeleri konusunda uyardı.

Bentivegna, "Erişimi yeniden sağlamak ve sorunu en kısa sürede çözmek için ilgili ekiplerle birlikte çalışıyoruz." ifadesini kullandı. Bir Uzay Kuvvetleri sözcüsü de siber saldırıyı doğruladı ancak ele geçirilen içeriklerin hesapta ne kadar süre kaldığı veya olaydan kimin sorumlu olduğu konusundaki soruları yanıtlamaktan kaçındı.

Uzay Kuvvetleri, ABD'nin İran'a yönelik askeri operasyonlarında önemli bir rol oynadı. Genelkurmay Başkanı General Dan Caine, ABD'nin 28 Şubat'ta İran'ı bombalamaya başlamasıyla birlikte, İran savunmasını sekteye uğratmak için bu kuvvetin "kinetik olmayan etkilerinden" yararlanıldığını ifade etmişti.

Askerlerin dijital hesaplarına yönelik tehdit uyarıları artıyor

ABD'li askeri liderler, savaş sürecinde personeli telefonlarının ve çevrim içi hesaplarının hedef alınabileceği konusunda defalarca uyardı. Orta Doğu'yu kapsayan ve İran'daki savaşı yürüten ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), kısa süre önce kongre üyelerine, düşman unsurların bölgedeki ABD personelini hedef almak veya gözetlemek için ticari konum verilerini kullandığına dair çok sayıda tehdit raporu aldıklarını bildirdi.

Nisan ayı sonlarında, birkaç ABD Deniz Piyadesi personeli, sivil çalışanlar ve aileleri, ABD Deniz Kuvvetleri tarafından "asılsız" olarak nitelendirilen ve İranlı siber korsanlar tarafından gönderildiğinden şüphelenilen tehdit mesajları aldı. CNN'in incelediği bir mesajda, "Kimlikleriniz füze birimlerimiz tarafından tamamen bilinmektedir ve attığınız her adım gözetimimiz altındadır." ifadesinin yer aldığı görüldü.

Bentivegna'nın Instagram hesabının hacklenmesi, ABD ile İran arasındaki savaşın bir parçası haline gelen propaganda savaşlarının son halkasını oluşturdu.

Mart ayında da İranlı siber korsanlar FBI Direktörü Kash Patel'in kişisel e-posta hesabını ele geçirerek bazı eski fotoğraflarını ve e-postalarını sızdırmıştı. Genç İranlıların, yapay zekâ kullanarak Başkan Donald Trump, Savunma Bakanı Pete Hegseth ve ABD'nin savaş çabalarıyla alay eden Lego temalı videolar hazırladığı da biliniyor.

Beyaz Saray ve CENTCOM ise askeri saldırılara ait, birçok gözlemciye göre "Call of Duty" gibi video oyunlarını andıran, özenle kurgulanmış videolar yayımlıyor.

Trump 1,8 milyar dolarlık "silahlanma karşıtı" fondan geri adım atmayı düşünüyor

Trump'ın "silahlanma karşıtı" (anti-weaponization) olarak adlandırdığı fon, iki hafta önce duyurulmasından bu yana hukuki engellerle karşı karşıya kaldı.

Girişim aynı zamanda, denetim eksikliği ve 6 Ocak 2021'deki Kongre baskınına katılanlara ödeme yapılması ihtimali nedeniyle Cumhuriyetçiler arasında da tepki topladı.

Bazı Cumhuriyetçiler, Beyaz Saray'a fondan tamamen vazgeçilmesi yönünde baskı yapıyor. Senato Çoğunluk Lideri John Thune gazetecilere yaptığı açıklamada, "Bu durumu çözmenin en iyi yolunun, yönetimin fonu kendi isteğiyle kapatması olduğunu düşünüyorum." ifadesini kullandı.

Senato'daki Demokratlar ise Donald Trump'ın Gelir İdaresi Başkanlığına (IRS) karşı açtığı ve kazanma şansı düşük görülen davanın uzlaşmayla sonuçlanmasıyla kurulan bu yapıyı "Maga örtülü ödeneği" olarak nitelendirerek, Cumhuriyetçileri bu konuda oylamaya zorlayacaklarını açıkladı.

Girişimi, siyasi amaçlı davaların mağdurlarına ödeme yapma aracı olarak tanımlayan Trump'ın kendi partisinden de itirazlar yükseliyor. Fonun şartları, kimlere ne kadar ödeme yapıldığının açıklanmasını zorunlu kılmıyor. Yönetim yetkilileri, ödeme yapılacak kişiler arasında affedilen 6 Ocak eylemcilerinin de bulunabileceğini belirtmişti.

Senato Azınlık Lideri Chuck Schumer, meslektaşlarına gönderdiği mektupta, "Trump'ın yaklaşık 2 milyar dolarlık Maga örtülü ödeneği, kendi çıkarına yönelik en küstah hamlesi ve bir başkan tarafından başlatılan en yozlaşmış planlardan biridir. Senato Demokratları buna izin vermeyecektir." değerlendirmesinde bulundu.

Trump, vergi beyannamelerinin sızdırılması nedeniyle federal hükümete dava açmıştı. Tartışmalı fon, atadığı yetkililer aracılığıyla kontrol ettiği IRS'ye karşı açılan bu davanın geçen ay anlaşmayla sonuçlanmasının ardından duyurulmuştu. Kurumun davada kendisini savunmaması, danışıklı dövüş ve yolsuzluk suçlamalarını beraberinde getirdi.

Mahkeme fonu geçici olarak durdurdu

Virginia'daki ABD Bölge Hakimi Leonie Brinkema, "Democracy Forward" adlı kuruluşun fonun iptali için dava açmasının ardından, cuma günü yönetimin fondan para transferi yapmasını geçici olarak engelledi.

Trump'ın ilk dönemindeki Başkan Yardımcısı Mike Pence, pazar günü NBC'nin "Meet the Press" programında yaptığı açıklamada, polis memurlarına saldıran ve ABD Kongre Binası'na zarar veren eylemcilere federal hükümet tarafından tazminat ödenmesi ihtimalini "son derece rencide edici" olarak nitelendirdi. Pence, bu görüşün çoğu Cumhuriyetçi ve Amerikalı tarafından paylaşıldığını ekledi.

Kaliforniya Valisi Gavin Newsom, fondan yararlanan Kaliforniyalı mükelleflere yüzde 100 gelir vergisi uygulanmasını önerdi. Benzer teklifler Illinois, New York ve Connecticut eyaletlerinde de gündeme geldi.

Fonun açık bir yolsuzluk olduğunu savunan Schumer, Demokratların Senato'daki Cumhuriyetçileri fondan ödeme yapılmasını engelleyecek bir düzenlemeyi oylamaya zorlayacağını belirtti.

Demokratların kayıtların korunmasını talep edeceğini ve oturumlar düzenlenmesi için baskı yapacağını ifade eden Schumer, bütçe görüşmeleri dâhil her alanda bu fonu kapatmak için mücadele edeceklerini vurguladı.