Dünyadan Haberler - 3

ABD, İran'a başlattığı saldırıları bitirdiğini açıkladı

CENTCOM'dan yapılan yazılı açıklamada, "CENTCOM, ABD Doğu saatiyle 21.40'da (TSİ 04.40) İran'a yönelik başlattığı son büyük saldırı dalgasını bitirmiştir." ifadesine yer verildi.

ABD'nin İran'ın kıyı gözetleme ve hava savunma mevzileri, askeri lojistik altyapısı ve denizcilik kabiliyetleri gibi askeri hedeflerini, savaş uçakları, insansız hava araçları ve savaş gemileri ile vurduğuna işaret edilen açıklamada, bunun, ABD'nin İran'a yönelik saldırılarının art arda altıncı gecesi olduğu vurgulandı.

Açıklamada, halihazırda 50 binden fazla ABD askerinin Orta Doğu'da görev yaptığı aktarıldı.

CENTCOM, dün TSİ 21.00'de İran'a yönelik yeni bir hava saldırısı dalgası başlatıldığını duyurmuştu.

İran basını, ABD ordusunun İran'a yeni bir saldırı dalgası başlattığını duyurmasının ardından İranşehr Havalimanı ve Hamidiye kentinin yanı sıra Bender Abbas'ta bir köprünün hedef alındığı bildirmişti.

Venezuela'daki depremlerde hayatını kaybedenlerin sayısı 4 bin 930'a çıktı

Venezuela Ulusal Meclis Başkanı (AN) Jorge Rodriguez, sosyal medya hesabından depremlere ilişkin açıklamalarda bulundu.

Felakette yaşamını yitirenlerin sayısının 101 artarak 4 bin 930'a yükseldiğini kaydeden Rodriguez, yaralı sayısının ise 16 bin 740 olduğunu belirtti.

Rodriguez, 24 Haziran'da meydana gelen depremlerden bu yana bölgede 1308 artçı sarsıntının kaydedildiğini belirtti.

Venezuela'da 2 büyük deprem meydana gelmişti

ABD Jeolojik Araştırma Merkezi (USGS), 24 Haziran'da Venezuela'da 39 saniye arayla 7,2 ve 7,5 büyüklüğünde 2 deprem meydana geldiğini bildirmişti.

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), 26 Haziran'daki açıklamasında, depremlerin doğrudan yol açtığı fiziksel hasarın maliyetini 6,7 milyar dolar olarak hesaplamıştı.

Arama kurtarma çalışmalarının sürdüğü ülkede, ölü ve yaralı sayısının artmasından endişe ediliyor.

Brezilya'dan ABD'nin tarife kararına tepki

Brezilya Dışişleri Bakanı Mauro Vieira, başkent Brazilya'da yaptığı açıklamada, Brezilya'dan ithal edilen bazı ürünlere yüzde 25 gümrük vergisi getirme kararı alan ABD'yi eleştirdi.

ABD ile sorunların çözülmesi için çok sayıda görüşme yaptıklarını belirten Vieira, "ABD hükümetini asıl rahatsız eden şeyin Brezilya'nın müzakereler sırasında ortaya konan aşırı taleplere ve mantıksız dayatmalara boyun eğmemiş olması son derece açıktır." ifadesini kullandı.

Vieira, ABD'nin Brezilya ekonomisinin stratejik sektörlerini hiçbir karşılık vermeden ABD'ye açmasını istediğini aktararak, "Başka bir deyişle, teslim olmamızı talep ediyorlardı." değerlendirmesinde bulundu.

İki ülke arasındaki ticari gündemin tüm başlıklarını ele almak amacıyla geçen yılın başından bu yana her düzeyde yüz yüze, çevrim içi ve telefonla 30'dan fazla görüşme yaptıklarını vurgulayan Vieira, hükümetinin yapıcı bir yaklaşım benimsediğini savundu.

"Dost bir ülkenin devlet başkanına kaba ve kibirli bir şekilde saldırıyor"

Vieira, ABD Başkanı Marco Rubio'nun Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva'yı hedef alan açıklamalarına da tepki göstererek, "(Rubio) Dost bir ülkenin devlet başkanına kaba ve kibirli bir şekilde saldırıyor." diye konuştu.

ABD'nin Brezilya ile ticaretinde son 15 yılda toplam 424,5 milyar dolar dış ticaret fazlası verdiğini dile getiren Vieira, geçen yıl ise ABD menşeli ürünlerin yüzde 76'sının Brezilya'ya gümrük vergisi ödenmeden ithal edildiğini anımsattı.

Vieira, Brezilya'nın ithalatı kısıtlama ve ticari imtiyazları askıya alma gibi misilleme önlemlerini içeren Mütekabiliyet Yasası'nı hatırlatarak, "ABD'nin gümrük vergisi uygulamasını haklı çıkarmak için öne sürdüğü tüm iddialar gerçeklikten uzaktır ve hiçbir temeli yoktur." ifadesini kullandı.

ABD, "Amerikan ticaretine zarar veren haksız uygulamaları" gerekçesiyle bazı Brezilya ürünlerine yüzde 25 gümrük vergisi uygulama kararı almıştı.

Trump'tan seçim sistemi eleştirisi: Manipülasyona ve yolsuzluğa açık

ABD Başkanı Trump, Beyaz Saray'dan yaptığı ulusa sesleniş konuşmasında, ABD'deki mevcut seçim sistemini eleştirdi.

"Bu akşam, seçim sistemimizdeki şok edici zafiyetleri ortaya koyan kritik istihbarat bilgilerinin derhal gizliliğinin kaldırıldığını ve yayınlandığını duyuruyorum." diyen Trump, bu bilgilerdeki kanıtların ABD seçim sisteminin daha önce hiç düşünülmemiş seviyelerde siber saldırılara, istismara ve yabancı müdahaleye karşı tehlikeli bir şekilde savunmasız olduğunu gösterdiğini kaydetti.

Trump, "Daha da rahatsız edici olanı ise bu hayati bilgilerin yıllarca sizden gizlenmiş ve örtbas edilmiş olmasıdır." diyerek eski Demokrat başkanlar Joe Biden ile Barack Obama'yı suçladı.

Çin'in 2020'den bu yana 220 milyon ABD seçmen bilgisini ele geçirerek tarihteki en büyük seçim verisi ihlalini gerçekleştirdiğini öne süren Trump, "Bu rezaleti daha da artıran şey ise istihbarat teşkilatımızdaki birçok yapının Çin'in seçimlere sinsi müdahalesine ilişkin bilgileri aktif olarak bastırmak ve küçümsemek için çalıştığı, hem başkandan hem de ABD halkından örtbas ettiği gerçeğidir." dedi.

Çin hükümetinin ABD Başkanı olarak kendisi hakkında olumsuz haber yazan ABD'li gazetecileri tespit edip büyük miktarda paralar ödediğini dile getiren Trump, FBI'ın elde ettiği bazı ham istihbarata göre Çin'in ABD seçimlerine müdahale faaliyetlerinin Biden için yasa dışı oy pusulaları üretme girişimini bile içerdiğini bildirdi.

Trump, "Bugün, Ulusal İstihbarat Direktörlüğü Ofisi'nden ve CIA'den bu kadar önemli bilgilerin nasıl ve neden gizlendiğini araştırmasını, örtbas etme olayına karışanları görevden almasını ve uygun görülmesi halinde bu kişiler hakkında suç duyurusunda bulunmasını istiyorum." diye konuştu.

"Bu sistem savunulamaz durumda"

Çin, Rusya, İran, Kuzey Kore ve devlet dışı gruplar da dahil ABD düşmanlarının ABD seçim altyapısını tehlikeye atma yeteneğine sahip olduğunu düşündüklerini anlatan Trump, ayrıca ABD İç Güvenlik Bakanlığının bir incelemesine göre, ABD seçimlerine kayıtlı yaklaşık 278 bin yabancı uyruklu kişiyi tespit ettiklerini de kaydetti.

Trump, "Bu açıklamalar kimsenin savunamayacağı kadar bozuk ve savunmasız bir seçim sisteminin varlığını ortaya koyuyor. Bu sistem savunulamaz durumda. Yüz milyonlarca ABD seçmen dosyası yabancı hükümetlerin elinde, makinelerimiz ve oy sayım sistemlerimiz siber saldırılara, manipülasyona ve yolsuzluğa açık." ifadelerini kullandı.

"Bu durum, herhangi bir üçüncü dünya ülkesinden daha kötü. Bizimki gibi seçim sistemine sahip hiçbir üçüncü dünya ülkesi yok." açıklamasında bulunan Trump, ABD'de güvenli ve adil bir seçim sisteminin tesisi için partiler üstü bir yaklaşımla çözüm bulunması gerektiğini söyledi.

Trump, bu bağlamda kasımda yapılacak ara seçimlerin dürüst olması gerektiğini belirterek, bunun için Kongre'nin, oy kullanma sırasında kimlik ibrazını mecbur kılan ve mektupla oy kullanmayı sınırlayan Amerika'yı Kurtarma Yasası'nı (SAVE America Act) bir an önce geçirmesi gerektiği çağrısında bulundu.

ABD ordusu, ablukayı aşmaya çalışan 5 ticari geminin seyrine müdahale etti

CENTCOM'un ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan paylaşımda, İran'a yönelik deniz ablukasının tekrar ilan edilmesinin ardından Umman Körfezi'ndeki ticari gemilere yapılan uygulamalara ilişkin bilgi verildi.

Paylaşımda, ABD güçlerinin, "abluka ihlali yapmaya çalışan" üç ticari gemiyi yeniden yönlendirdiği ve "talimatlara uymayan" bir gemiyi "etkisiz hale getirdiği" ifade edildi.

ABD güçlerinin, "ablukaya uyulduğundan emin olmak için" bir gemiye de çıktığı kaydedilen paylaşımda, "Hürmüz Boğazı ve çevresindeki sular, Amerika'nın çelik duvar ablukasını ihlal etmeye çalışan gemiler dışında, serbest ve açık kalmaya devam ediyor." ifadesi kullanıldı.

ABD Başkanı Donald Trump, 13 Temmuz'da, Hürmüz Boğazı'nda İran'a yönelik ABD deniz ablukasının yeniden yürürlüğe girdiğini açıklamıştı.

Afrika'da ebola virüsü alarmı sürüyor

Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde ebola endişesi yaşanıyor. Ülkede vakası sayısı 2 bini, ölü sayısı 800'ü aşarken, Dünya Sağlık Örgütü, virüsün ülkedeki yayılma hızına dikkati çekti.

Salgının alınan önlemlerden daha hızlı yayıldığı uyarısı yapıldı.

DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghepreyesus, "Şu an tarihteki en büyük üçüncü ebola salgınıyla karşı karşıyayız. Virüs geçtiğimiz aylarda, önceki salgından çok daha hızlı bir yayılım gösterdi" dedi.

Uganda'da son hasta taburcu edildi

Salgının etkilediği bir diğer ülke olan Uganda'da ise umut veren gelişmeler yaşanıyor.

Ebola tedavisi gören son hastanın taburcu edildiği duyuruldu. Ülkede 42 günlük gözlem süreci başladı.

Bu süreçte yeni vaka görülmemesi halinde Dünya Sağlık Örgütü, Uganda'yı "Ebola'dan arındırılmış ülke" ilan edecek.

Katar Savunma Bakanlığı: Ülkeyi hedef alan füze saldırıları engellendi

Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, Katar Silahlı Kuvvetlerinin ülkeyi hedef alan füze saldırılarının etkisiz hale getirdiği belirtildi.

Savunma Bakanlığı, saldırının niteliği, fırlatılan füze sayısı ya da olayın meydana geldiği bölgeye ilişkin ise ayrıntılı bilgi paylaşmadı.

Katar İçişleri Bakanlığı, kısa bir süre önce ülkedeki güvenlik tehdidi nedeniyle vatandaşlara evlerinde kalmaları yönünde uyarıda bulunmuştu.

Bu arada İran'ın saldırısı nedeniyle Bahreyn'de sirenler çalmış, Kuveyt'te de insansız hava araçları (İHA) ve füzelere karşı hava savunma sistemleri devreye girmişti.

İran saldırıları nedeniyle Bahreyn'de sirenler çaldı, Kuveyt'te hava savunma sistemleri devreye girdi

Bahreyn İçişleri Bakanlığının ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan açıklamada, ülkede sirenlerin çaldığı duyuruldu.

Açıklamada, vatandaşlar ve ülkede yaşayanlardan sakin olmaları, en yakın güvenli bölgeye gitmeleri ve gelişmeleri resmi kanallar üzerinden takip etmeleri uyarısında bulunuldu.

Öte yandan Kuveyt ordusunun ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan açıklamada, İran kaynaklı füze ve insansız hava araçları saldırılarına karşı hava savunma sistemlerinin devreye girdiği ifade edildi.

Ülkede duyabilecek patlama seslerinin hava savunma sistemlerinden kaynaklı olabileceği belirtilen açıklamada, halktan ilgili kurumlar tarafından yayımlanan güvenlik ve emniyet talimatlarına uymaları çağrısı yapıldı.

ABD'nin Bağdat Büyükelçiliğinden vatandaşlarına "teyakkuzda olun, Irak'a seyahat etmeyin" uyarısı

Büyükelçiliğin yayımladığı güvenlik uyarısında, "15 Temmuz'da İran'a yakın grupların Erbil'e düzenlediği İHA saldırılarının ardından Irak'taki ABD vatandaşlarına en üst düzeyde teyakkuzda olmalarını tavsiye ediyoruz.' ifadelerine yer verildi.

Açıklamada, ABD vatandaşlarından yerel medyayı takip etmeleri ve yerel makamların talimatlarına uymaları istendi.

Seyahat güvenliğine ilişkin uyarıda ise ülkedeki hava sahasının herhangi bir zamanda önceden haber verilmeksizin kapatılabileceği ve uçuşların askıya alınabileceği belirtilerek, yolcuların Erbil, Bağdat, Basra ve Süleymaniye havalimanlarına gitmeden önce havayolu şirketlerinden uçuş durumlarını kontrol etmeleri tavsiye edildi.

Büyükelçilik ayrıca, Irak için geçerli olan 4. seviye seyahat uyarısını hatırlatarak, "Terör, adam kaçırma, silahlı çatışmalar, iç karışıklıklar ve ABD hükümetinin vatandaşlarına acil yardım sağlama kapasitesinin sınırlı olması nedeniyle Irak’a hiçbir nedenle seyahat etmeyin." çağrısını yineledi.

Açıklamada, bazı personel için zorunlu tahliye kararı uygulanmasına rağmen ABD'nin Irak'taki diplomatik misyonunun faaliyetlerini sürdürdüğü kaydedildi.

ABD vatandaşlarının randevu ve konsolosluk hizmetleri için Bağdat Büyükelçiliği ile Erbil Başkonsolosluğu'na e-posta yoluyla ulaşabilecekleri belirtildi.

Dünyanın en eski kehribarı keşfedildi: 385 milyon yıl öncesine ait yaşam izi

Paleontologlar, bitkilerin kendilerini böceklere ve dış etkenlere karşı korumak için salgıladığı reçinenin fosilleşmiş hali olan kehribarın kökenine dair ezber bozan bir keşfe imza attı.

Çin’in kuzeybatısındaki Orta Devoniyen dönemine ait kömür tabakalarında, günümüzden tam 385 milyon yıl öncesine tarihlenen yüzlerce mikroskobik kehribar parçası bulundu.

Bu keşif, kehribarın sadece yaş rekorunu kırmakla kalmıyor, aynı zamanda henüz tohumlu bitkilerin bile yeryüzünde var olmadığı çok farklı bir antik dünyaya ışık tutuyor.

Tohumsuz bitkilerin büyük başarısı

Çin Bilimler Akademisinden paleontolog Cihang Luo liderliğindeki araştırma ekibi, yeni keşfin botanik evrim açısından devrim niteliğinde olduğunu belirtiyor.

Daha önce varlığı doğrulanan en eski kehribar kayıtları Karbonifer dönemine aitti ve bunların tohumlu bitkiler tarafından üretildiği düşünülüyordu. Ancak 385 milyon yıllık bu yeni örnekler, tohumlu bitkiler henüz ortaya çıkıp çeşitlenmeden çok önce, tohumsuz damarlı bitkilerin de kimyasal açıdan son derece karmaşık reçineler üretebildiğini kanıtlıyor.

Bu durum, bitkilerin hayatta kalma ve karaya yayılma süreçlerinde reçine üretiminin; derin kök sistemleri, yapraklar ve odunsu gövdenin evrimi kadar önemli bir dönüm noktası olduğunu gösteriyor.

Kömür yataklarındaki mikroskobik parıltı

Tarihin bu en eski reçine kalıntıları, gerdanlıkları süsleyen büyük ve parlak altın sarısı taşlar halinde değil, kömür tabakalarının arasına sıkışmış mikroskobik zerreler olarak keşfedildi.

Bilim insanları, kömür örneklerini kızılötesi spektroskopi yöntemiyle incelediklerinde parıldayan organik maddeler tespit etti.

Araştırmacılar, 385 milyon yıllık bu malzemenin gerçek bir kehribar olup olmadığını doğrulamak için uzun süren hassas testler gerçekleştirdi ve kimyasal yapısının günümüz kehribarlarıyla aynı özellikleri taşıdığını ortaya koydu.

Antik ekosistemin savunma mekanizması

Reçinenin hangi soyu tükenmiş ağaç familyasından salgılandığı henüz tam olarak belirlenemese de, o dönemdeki ekosistemin bitkileri bu savunma mekanizmasını geliştirmeye zorlayacak unsurlar barındırdığı düşünülüyor.

Henüz böcekler bitkilerle beslenen baskın canlılar haline gelmemiş olsa da, o dönemde sıkça yaşanan orman yangınları ve parazit mantarlar gibi tehlikeler bitkilerin reçine üretmesini tetiklemiş olabilir.

Milyonlarca yıl önce hayatta kalmak için geliştirilen bu koruma yöntemi, doğanın en dayanıklı ve kalıcı adaptasyonlarından biri olarak varlığını sürdürüyor.

Yaşanabilir bölgedeki gezegende ilk kez atmosfer keşfedildi

Evrende yalnız olup olmadığımız sorusuna yanıt arayan bilim insanları, uzay keşiflerinde çığır açıcı bir başarıya ulaştı.

Gökbilimciler yaklaşık yirmi yıldır Güneş sistemi dışındaki gezegenlerin atmosferlerini inceliyor olsa da bu çalışmalar şimdiye kadar yalnızca Jüpiter benzeri, Dünya'ya benzemeyen devasa ve sıcak gaz gezegenleriyle sınırlı kalmıştı.

Prestijli Science dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma ise ilk kez başka bir yıldızın yaşanabilir bölgesinde yer alan, Dünya benzeri kayalık bir gezegenin etrafında atmosfer bulunduğunu ortaya koydu.

Yaşanabilir bölgedeki gizemli dünya: LHS 1140 b

Keşfin merkezinde yer alan LHS 1140 b adlı ötegezegen, Dünya'nın yaklaşık beş katı kütleye ve 1,7 katı yarıçapa sahip.

Güneş'in beşte biri büyüklüğündeki soğuk bir kırmızı cüce yıldızın etrafında dönen gezegen, sıvı suyun varlığına olanak tanıyan ve "yaşanabilir bölge" olarak adlandırılan kuşakta yer alıyor.

Araştırmacılar, gezegenin bu yapısıyla ince bir atmosfere ve potansiyel olarak su kaynaklarına ev sahipliği yapabileceğini belirtiyor.

Araştırmanın başyazarı Collin Cherubim, ilk kez başka bir yıldızın yaşanabilir bölgesindeki kayalık bir gezegende atmosfer bulduklarını vurguluyor.

Zorlu koşullara direnen helyum atmosferi

Bilim insanları, geliştirdikleri bilgisayar modelleri sayesinde LHS 1140 b’nin zamanla hidrojenini kaybederek helyumunu koruduğunu ve böylece helyum ağırlıklı bir atmosfere sahip olduğunu saptadı.

Kırmızı cüce yıldızların şiddetli radyasyon yayma eğiliminde olmasına rağmen, bu gezegenin atmosferini yaklaşık 3 milyar yıldır korumayı başarmış olması bilim dünyasında büyük şaşkınlık yarattı.

Gezegenin, geçmişi boyunca yüksek düzeyde X-ışını ve ultraviyole radyasyona maruz kalmasına rağmen oluşum aşamasında biriken helyumu elinde tutmayı başardığı ifade ediliyor.

Yeryüzü teleskoplarının büyük başarısı

Bu önemli keşfin bir diğer dikkat çekici yönü ise çalışmanın James Webb Uzay Teleskobu gibi uzay tabanlı gelişmiş gözlemevleri yerine yeryüzündeki bir teleskop kullanılarak gerçekleştirilmiş olması.

Bu durum, gelecekte yer tabanlı teleskopların da yabancı dünyaların atmosferlerini analiz etmede en az uzay teleskopları kadar etkin rol oynayabileceğini gösteriyor.

Uzmanlar, bu araştırmada kullanılan yöntemin önümüzdeki yıllarda sakin yıldızların etrafında dönen diğer Dünya benzeri gezegenlerin keşfedilmesine de öncülük edeceğini öngörüyor.

İran basını: ABD ordusu, İranşehr Havalimanı, Hamidiye kenti ve Bender Abbas’ta bir köprüyü hedef aldı

Fars Haber Ajansı'na göre, ABD ordusu, Sistan-Beluçistan eyaletine bağlı İranşehr kentindeki havalimanı ile Huzistan'a bağlı Hamidiye kentine saldırı düzenledi.

Mehr Haber Ajansı ise, Bender Hamir-Bender Abbas kara yolundaki ana köprünün hedef alındığını bildirdi.

Söz konusu saldırılara ilişkin henüz resmi açıklama yapılmadı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), "İran'ın askeri kapasitesini daha da zayıflatmak amacıyla" beşinci gecede yeni bir saldırı dalgası başlattığını duyurmuştu.