Dünyadan Haberler - 3

Kanada Başbakanı Carney: Sınırlarımızın dışındaki bazıları, bize sahip olabilmek için bizi ayırmaya çalışıyor

Carney, dün Alberta eyaletinin Calgary kentinde 19 Ekim'de düzenlenecek referanduma ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

"Bu referandum, olabilecek en kötü zamanda yapılıyor." diyen Carney, "Dünya daha tehlikeli ve bölünmüş bir hale geldi. Sınırlarımızın dışındaki bazıları, bize sahip olabilmek için bizi ayırmaya çalışıyor." ifadelerini kullandı.

Carney, referandumla "mesaj verilmesi fikrine" kapılınmaması gerektiğini kaydederek, "Kanada'ya karşı verilecek bir oy, yıllarca sürecek derin ayrım ve büyük belirsizliğe yol açacak tehlikeli bir blöftür." değerlendirmesinde bulundu.

Alberta eyaletinde 19 Ekim'de, eyaletin Kanada'da kalıp kalmayacağı ya da ileride ayrılık referandumuna gidilip gidilmeyeceği konusunda oylama yapılacak.

Tesla ve SpaceX Üst Yöneticisi (CEO) Elon Musk, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından Kanada'daki ayrılıkçı tartışmalara değinerek, "İyi. Quebec ayrılmalı. Daha iyi durumda olurlar. Alberta ve Saskatchewan da ayrılmalı." ifadelerini kullanmıştı.

Başbakan Carney ise "Kanada'nın geleceğine Kanadalılar karar verecek, bunu Kanadalıların öncelikleri, Quebec halkının öncelikleri belirleyecek." demişti.

Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler Batı Şeria'da çiftçilere saldırdı, araçları kundakladı

Yerel kaynaklardan alınan bilgiye göre Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler, Batı Şeria'nın Ramallah kentine bağlı Turmusaya beldesinde zeytin hasadı sezonu devam ederken Filistinli çiftçilere saldırılarını sürdürdü.

Turmusaya'da zeytin toplamaya çalışan Filistinlileri darbeden ve engelleyen İsrailliler, ayrıca 3 aracı ateşe verdi.

Daha sonra beldede taşkınlık yapan İsrailliler, bölge sakinlerini rahatsız etti.

Birleşmiş Milletler (BM), dün işgal altındaki Batı Şeria'da zeytin hasadıyla uğraşan halka, Filistinlilerin topraklarını gasbeden İsrailliler tarafından yapılan saldırıların sayısının geçen yılki rakamları aştığını bildirmişti.

Filistin Ayrım (Utanç) Duvarı ve Yahudi Yerleşim Birimleriyle Mücadele Heyeti, 12 Ekim'de, bu ayın başından bu yana İsrail ordusu ve Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler tarafından gerçekleştirilen, zeytin hasadı sezonuyla bağlantılı 136 saldırının belgelendiğini duyurmuştu.

Genellikle ekim ayının başında başlayıp kasım ayının sonuna kadar süren zeytin hasadı, binlerce Filistinli ailenin başlıca geçim kaynakları arasında yer alıyor.

İsrail'in Gazze Şeridi'ne saldırı başlattığı Ekim 2023'ten bu yana işgal altındaki Batı Şeria ile Doğu Kudüs'te Filistinlilere yönelik gözaltı, baskın ve saldırılarda da artış yaşanıyor.

Petrol fiyatları arz artışı beklentisiyle 105,43 dolara gerilerken riskler düşüşü sınırlıyor

Dün 106,40 dolara kadar yükselen Brent petrolün aralık vadeli varil fiyatı, günü 105,92 dolardan tamamladı. Brent petrolün aralık vadeli varil fiyatı, bugün saat 09.22 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 0,5 azalarak 105,43 dolar oldu.

Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün kasım vadeli varil fiyatı 97,46 dolar seviyesinde işlem gördü.

Petrol fiyatlarındaki düşüşte, son dönemdeki yükselişlerin ardından yatırımcıların kâr realizasyonuna yönelmesi ve küresel arzın artacağı yönündeki beklentilerin güçlenmesi etkili oluyor.

Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimin etkisiyle yükselen fiyatların ardından gelen kâr satışlarının yanı sıra Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) üyesi ülkelerin stratejik petrol rezervlerinin piyasaya sürülmesini hızlandırma kararı da arz endişelerini hafifleterek fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturuyor.

IEA'nın dün yaptığı açıklamada, üye ülkelerin 20 milyon varilden fazlası dizel olmak üzere henüz piyasaya sürülmeyen yaklaşık 100 milyon varillik stratejik petrol rezervinin mümkün olan en kısa sürede piyasaya sunulmasını hızlandırma konusunda anlaştığı bildirildi.

Açıklamada, Hürmüz Boğazı krizine yanıt olarak mart ayında başlatılan ortak eylem kapsamında bugüne kadar yaklaşık 330 milyon varil petrolün piyasaya sürüldüğü belirtildi.

Piyasaya sunulacak toplam petrol miktarının başlangıçta taahhüt edilen 400 milyon varili aşacağı, petrol üretim ve rafinaj kapasitesine sahip üye ülkelerden başta dizel olmak üzere ham petrol ve rafine petrol ürünleri arzını artırmalarının istendiği ifade edildi.

Üye ülkeler, uluslararası enerji güvenliğine yönelik taahhütlerini yinelerken, G7 ülkelerinin 2 Ekim'de yayımladığı açıklama doğrultusunda küresel enerji piyasalarındaki sorunların çözümü için ilave adımlar atmaya hazır olduklarını bildirdi.

Bunun yanı sıra ABD'nin Rus petrol şirketi Lukoil'in Rusya dışındaki akaryakıt istasyonlarına yönelik yaptırım muafiyetinin süresini uzatması da fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturan unsurlar arasında yer alıyor.

ABD Hazine Bakanlığı, Lukoil'in Rusya dışındaki akaryakıt istasyonlarının faaliyetlerine ilişkin belirli işlemlere 24 Nisan 2027'ye kadar izin verirken, geçen hafta Rusya menşeli dizelin ticaretine yönelik bazı yaptırımları da geçici olarak hafifletti.

Bu adımların özellikle dizel piyasasındaki arz sıkışıklığını hafifletebileceği ve petrol ürünlerinin uluslararası piyasalara erişimini kolaylaştırabileceği beklentisi, fiyatlar üzerindeki aşağı yönlü baskıyı destekliyor.

İran'a yönelik yaptırımlar ve Rus rafinerilerine saldırı riski fiyatlardaki düşüşü sınırlıyor

Öte yandan, ABD'nin İran'ın petrol gelirlerinin transferinde kullanılan finansal ağlara yönelik yeni yaptırımları piyasalarda arz endişelerini canlı tutarak fiyatlardaki düşüşü sınırlıyor.

ABD Hazine Bakanlığı, İran'ın uluslararası finans sistemine erişimini sınırlandırmayı amaçlayan yeni yaptırımlar kapsamında 16 kişi ve 10 kuruluşu yaptırım listesine ekledi.

Yaptırımların İran'ın petrol satışlarından elde ettiği gelirleri ülkeye aktarmak için kullandığı finansal ağları da hedef alması, ülkenin petrol ihracatının sekteye uğrayabileceğine ilişkin endişeleri artırıyor.

Bununla birlikte Ukrayna'nın Rusya'daki petrol rafinerilerine yönelik saldırıları yeniden başlatacağını açıklaması, küresel petrol arzına ilişkin endişeleri artırarak fiyatları yukarı yönlü etkiliyor.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ABD'nin enerji alanında ilan ettiği ateşkese rağmen Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırılara yeniden başlayacaklarını duyurdu.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de Ukrayna'nın ülkedeki petrol rafinerilerine yönelik son saldırılarında ciddi bir hasar meydana gelmediğini belirterek, Kiev yönetiminin saldırıların sonuçlarını düşünmesi gerektiğini söyledi.

Ukrayna'nın Rusya'daki petrol rafinerilerine yönelik saldırılarını sürdürdüğüne işaret eden Putin, "Dün bazı rafinerilere saldırı düzenlemeye çalıştılar. Bazı yerleri vurdular, ciddi bir hasar yok ancak saldırılar devam ediyor." dedi.

Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, çarşamba günü yaptığı açıklamada Ukrayna'nın Saratov ve Ryazan bölgelerindeki iki petrol rafinerisine saldırı düzenlediğini belirtmişti.​​​​​​​

ABD'nin petrol stoklarında azalış, talebin yüksek seyrettiği algısı yaratıyor

ABD'nin ticari ham petrol stoklarındaki azalış ise talebin yüksek seyrettiği algısı yaratarak fiyatları destekleyen başka bir unsur olarak öne çıkıyor.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), ülkedeki ticari ham petrol stoklarının geçen hafta yaklaşık 8 milyon 600 bin varil azalışla 415 milyon 600 bin varil seviyesine gerilediğini açıkladı. Piyasa beklentisi, stokların yaklaşık 200 bin varil artacağı yönündeydi. Ülkenin ticari ham petrol stoklarına dahil olmayan stratejik ham petrol stokları ise 283 milyon varil seviyesinde sabit kaldı.

Brent petrolde teknik olarak 108,26 dolar seviyesinin direnç, 101,03 dolar seviyesinin ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

AB liderlerinden Birliğin yeni üyelere hazırlanması için iç reform vurgusu

AB liderleri, Brüksel'de düzenlenen AB Zirvesi'nin ilk gün oturumlarının sonunda genişleme ve reformlar başlığı altındaki sonuçları kabul etti.

Sonuç metninde, genişleme ve Birliğin iç reformlarında izlenecek yola ilişkin stratejik bir görüşme yapıldığı belirtildi.

Genişlemenin barış, güvenlik, istikrar ve refaha yönelik jeostratejik bir yatırım olmayı sürdürdüğü vurgulanan metinde, bu sürecin Avrupa vatandaşlarının ekonomik ve sosyal koşullarını iyileştirmeye, ülkeler arasındaki farklılıkları azaltmaya ve Birliğin temel değerlerini güçlendirmeye katkı sağlaması gerektiği kaydedildi.

Metinde daha fazla üyeye sahip bir Birlik perspektifi doğrultusunda, hem gelecekteki üye ülkelerin hem de AB'nin katılım anında hazır olması gerektiği ifade edildi.

Aday ülkelere reform çağrısı

Metinde, üyelik hedefleyen ülkelerin, AB'nin desteğiyle ve katılım sürecinin liyakate dayalı niteliğine uygun şekilde, özellikle hukukun üstünlüğü alanındaki reform çabalarını sürdürmesi gerektiği belirtildi.

Katılım sürecinin liyakate dayandığının yinelendiği metinde her aday ülkenin müzakerelerde kendi ilerlemesi temelinde yol aldığı vurgulandı.

Sonuç metninde ayrıca AB'nin de iç çalışmalarını ve reformlarını ilerletmesi, uzun vadeli hedeflerini ve bunlara ulaşma yollarını belirlemesi gerektiği kaydedildi.

Metinde, üyeliğe en yakın aday Karadağ'la katılım antlaşmasının hazırlanmasına yönelik devam eden çalışmaların memnuniyetle karşılandığı bildirildi.

Yunanistan'da eski asker ordunun boru hattından 300 bin litre petrol çaldı

Eski askerle birlikte, ikisi azmettirici olmak üzere dört kişi daha suçlu bulundu.

Hırsızlık olayının, o dönemde bölgede bekçi olarak görev yapan ve sivillerin alana girerek petrol çalmasına izin veren eski askerin yardımıyla gerçekleştirildiği belirlendi.

Şebekenin yasa dışı faaliyetleri, bir aracın kanala düşmesi ve polisin araç içinde yakıt hırsızlığında kullanılan aletleri tespit etmesiyle tamamen tesadüf eseri deşifre oldu.

Eski asker, mahkemedeki savunmasını yaptıktan sonra ancak karar henüz açıklanmadan önce salondan ayrıldı.

Güvenlik güçleri, firari durumdaki eski askeri yakalamak için arama çalışmalarını sürdürüyor.

Meksika'da alarm: "Beyin yiyen amip" tespit edilmesinin ardından 6 yapay göl kapatıldı

Yucatan Eyaleti Sağlık Hizmetleri, eylül ayında amip bulaşan bir su kayağı antrenörünün ölümünün ardından bölgedeki dokuz gölden altısının suyunu incelemeye aldı.

Eğlence amaçlı inşa edilmişti

Söz konusu göllerin eğlence amacıyla inşa edildiği ve turistlerin alışveriş merkezleri ile lüks yazlık evler arasında su kayağı ve kano yapabildiği belirtildi. Yucatan eyaleti; Meksika Körfezi'ndeki plajları, tatil köyleri ve Maya şehirlerinin kalıntılarıyla tanınıyor.

Salgın anlamına gelmiyor

Eyalet Sağlık Bakanı Alberto Alcocer, sakinleri kirli sularla temas etmeleri halinde derhal tıbbi yardıma başvurmaları konusunda uyardı.

Amibin çevrede bulunmasının bir salgınla karşı karşıya oldukları veya bölgeyi ziyaret eden herkesin hasta olduğu anlamına gelmediğini belirten Alcocer, enfeksiyonun yalnızca kirli suyun burundan girmesiyle oluştuğunu açıkladı.

Neredeyse tüm vakalar ölümcül

Günlerce hastanede tedavi gören su kayağı antrenörünün, amibin neden olduğu son derece nadir bir beyin iltihabı olan meningoensefalit nedeniyle hayatını kaybettiği bildirildi.

Naegleria fowleri, başta 35 ila 46 derece arasındaki sıcaklıklar olmak üzere dünyanın dört bir yanındaki göller, nehirler ve bataklıklardaki durgun tatlı sularda çoğalıyor.

Amip beyinde iltihaplanmaya nadiren neden olsa da, bulaşması halinde neredeyse tüm vakalar ölümle sonuçlanıyor.

Trump'tan Zelenski'ye tepki: Putin ile çalışmak daha kolay

Newsmax kanalına verdiği röportajda konuya ilişkin bir soruyu yanıtlayan Trump, yakıt fiyatlarındaki artışa dikkat çekerek, "Bu bir utanç! Hedef alınacak o kadar çok başka yer var ki" dedi.

Rusya'nın Ryazan bölgesindeki bir rafineriye düzenlenen insansız hava aracı saldırısı, Trump'ın pazar günü Moskova ve Kiev'in enerji ateşkesi konusunda anlaştığını duyurmasından bu yana bir Rus enerji tesisine yapılan ilk saldırı oldu.

Zelenski'nin tek yaptığının küresel petrol fiyatlarını artırmak olduğunu savunan Trump, Ukrayna lideriyle çalışmanın Putin ile çalışmaktan daha zor olduğunu öne sürdü.

Trump, Ukrayna devlet başkanının bir anlaşmaya varmak istemediğini, sadece istiyormuş gibi göründüğünü iddia etti.

Zelenski perşembe günü yaptığı açıklamada, Trump'ın duyurduğu "enerji ateşkesine" meydan okuyarak Rus rafinerilerine yönelik saldırıların yeniden başlayacağını duyurmuş ve Trump'ı savaşta "saldırganın" yanında yer almamaya çağırmıştı.

Fransa'da polise okul protestolarında gençlere savaş benzeri yaralanmalar yaşattığı suçlaması

Fransa, ülke çapındaki yüzlerce lisenin öğrenciler tarafından ablukaya alındığı son on yılların en büyük gençlik protestosu hareketinin dördüncü haftasını yaşıyor. Öğrenciler, eksik öğretmenlerin yerine yenilerinin atanmasını ve eski binaların onarılmasını talep ediyor.

Polis şiddetine yönelik iç soruşturmalar

İçişleri Bakanı Laurent Nunez senatoda yaptığı açıklamada, göstericilere yönelik şiddet iddialarıyla ilgili 36 iç soruşturma açıldığını söyledi.

Nunez, patlayıcı silahlarla sakat bırakıldığı iddia edilen dört çocuk ve önemli yaralanmalar yaşayan altı kişinin yanı sıra fiziksel darp, hakaret veya cinsel saldırı iddialarını içeren şikayetler olduğunu ifade etti.

Gençlerde savaş benzeri ağır yaralanmalar

Kuzeydeki Lens kentinde 5 Ekim'de bir meslek lisesi protestosu sırasında polisin attığı ses bombasının patlaması sonucu 15 yaşındaki Evan bir elini kaybetti. Avukatı Bertrand Wattez, gencin yaralarının savaş yaralarına benzediğini söyledi. Evan'ın okula derse girmek için gittiğini ve o sırada protestoyla karşılaştığını belirten Wattez, gencin şiddet olaylarına karışmadığını kaydetti. Patlamada sol elini ve sağ elinin birkaç parmağını kaybeden Evan'ın hastanedeki tedavisinin zorlu bir şekilde sürdüğü ve ailesinin Bethune savcılığına suç duyurusunda bulunduğu açıklandı.

Paris'in kuzeybatısındaki Saint-Ouen-l'Aumone'da bir okul protestosunun yakınında bulunan 14 yaşındaki Eden, bomba atardan çıkan bir merminin isabet etmesi sonucu çenesinde iki kırık ve dişlerinde kayıp dahil olmak üzere ağır yüz yaralanmaları yaşadı.

Avukatı Elsa Marcel, bomba atardan 1,5 metre gibi yakın bir mesafeden ateş edildiğini belirterek kullanılan aracı savaş silahlarına benzetti. Aile cinayete teşebbüs suçlamasıyla şikayetçi oldu. Olayla ilgili bir polis memuru açığa alınarak hakkında resmi soruşturma başlatıldı.

Bu hafta batıdaki Tours kentinde 16 yaşındaki meslek lisesi öğrencisi Mael'in plastik mermi atan bir silahtan çıkan atış sonucu gözünü kaybetmesinin ardından bir polis memuru ağır yaralama suçlamasıyla hakim karşısına çıktı. Ailenin avukatı, gencin polisle herhangi bir şiddetli çatışmaya girmediğini ve sadece protesto alanında bulunduğunu kaydetti.

Gözaltı sayısında rekor artış

Adalet bakanlığı, eylül ortasında başlayan okul protestolarından bu yana 18 yaşın altındaki toplam 6 bin 773 kişinin gözaltına alındığını açıkladı. Bu çocuklardan binden fazlasına herhangi bir suçlama yöneltilmezken, 2 bin 190'ı hakkında yasal işlem başlatıldı. Yaklaşık 2 bin çocuğa ise dava açılmadan veya ceza verilmeden vatandaşlık kursu gibi alternatif yaptırımlar uygulandı.

Fransa İnsan Hakları Ligi Başkanı ve avukat Nathalie Tehio, çocuk davalarının sadece küçük bir kısmının hakim karşısına çıkmasının tutuklamaların asılsız olabileceği endişesini artırdığını söyledi.

Tehio, gözaltı sayısının rekor seviyede olduğunu belirterek asıl amacın insanları gösteri yapmaktan alıkoymak ve korkutmak olduğunu savundu. Fransa Ceza Avukatları Derneği Eşbaşkanı Romain Boulet de polis yetkilerinin 18 yaş altı vatandaşları gösterilerden caydırmak için kötüye kullanılması potansiyelinden endişe duyduklarını dile getirdi.

Uzayda dünya dışı yaşamın izlerini tespit edebilen yeni elektrikli test geliştirildi

Yeni yöntem, proteinlerin yapı taşları olan amino asitlere odaklanıyor. Amino asitler "L-formu" ve "D-formu" olmak üzere iki ayna görüntüsü şeklinde bulunuyor.

Bir numunedeki bu formlar arasındaki denge, amino asitlerin canlı bir organizma tarafından mı yoksa canlı olmayan süreçlerle mi üretildiğini ortaya koyuyor.

Bilimsel alanda amino asidin bu biçimsel yapısına "kiralite" (sağ-sol ellilik) adı veriliyor. Araştırmacıların geliştirdiği teknik, iki altın nanotel arasındaki küçük bir boşluğu kullanarak bu kiralite durumunu tespit edebiliyor.

Mevcut cihazlara kıyasla çok daha küçük

Amino asit kiralitesi halihazırda sıvı kromatografisi-kütle spektrometrisi (LC-MS) adı verilen bir yöntemle analiz edilebiliyor. Ancak bu yöntem için gereken ekipmanlar oldukça hantal olmasının yanı sıra büyük numuneler ve çok sayıda kimyasal işlem gerektiriyor. Bu durum, söz konusu cihazların uzay araçlarına veya gezgin robotlara yüklenmesini zorlaştırıyor.

Araştırmacıların geliştirdiği mikroçip tabanlı sistem ise çok daha küçük boyutlarda tasarlanmıştır. Birbirinden neredeyse hiç ayrılmayan iki altın nanotel, aralarında elektronların sızdığı bir kuantum etkisi olan "elektriksel tünelleme akımı" oluşturuyor.

Amino asit moleküllerini içeren bir çözelti mikroçip üzerine damlatıldığında, elektrik akımında ölçülebilir bir değişim meydana geliyor. Yapay zeka ve makine öğrenimi algoritmaları, bu elektriksel dalgalanmaları analiz ederek moleküllerin L veya D formunda olup olmadığını belirliyor.

Osaka Üniversitesi'nden biyomühendis Takahito Ohshiro, nanoboşluk tünelleme tekniğini yapay zeka ile birleştirerek amino asitlerin L ve D formlarını yüzde 80'in üzerinde bir doğrulukla ayırt edebildiklerini belirterek, bunun tek molekül düzeyinde yapılan ilk amino asit kiralite ayrımı olduğunu vurguladı.

Meteorit ve çöl numunelerinde test edildi

Yöntemin astronotların veya insansız uzay araçlarının kullanımına uygun eksiksiz bir tarayıcıya dönüştürülmesi için geliştirme çalışmaları devam ediyor. Ancak araştırmacılar yeni tekniği mevcut geleneksel yöntemlerle karşılaştırarak test etti.

Osaka Üniversitesi'nden nanoteknoloji uzmanı Masateru Taniguchi, Avustralya'daki Murchison meteoritinden alınan doğal numuneler ile Şili'deki Atacama Çölü'nden alınan toprak numunelerini analiz ettiklerini ve yeni yöntemin geleneksel metotlarla benzer başarılı sonuçlar verdiğini açıkladı.

Geliştirilen nanoboşluk cihazı, daha az hazırlık gerektiren ve çok daha az sayıda molekülle çalışabilen kompakt bir test mekanizması vaat ediyor. Gelecekte insansız uzay araçlarına ve uzay gezginlerine entegre edilmesi planlanan sistemin, uzak ay ve gezegenlerde keşfedilen yaşam izlerini Dünya'ya bildirmesi hedefleniyor.

İsrailli reklam şirketinin "sıfır tıklama" casusluk faaliyetleri ortaya çıktı

Perşembe günü yayımlanan raporda, Discover-Tech şirketinin kasıtlı olarak bir platform işlettiği ve bu platformun ortaklarının cihazları anonimlikten çıkarmasına, parmak izini almasına ve otomatik olarak casus yazılım bulaştırmasına olanak sağladığı iddia edildi.

Rapora göre bu ortaklar, daha sonra reklamlarla birlikte hedeflenen kullanıcılara kötü amaçlı içerik gönderebiliyor.

ABD merkezli siber güvenlik şirketi Confiant'ın araştırmasıyla eş zamanlı olarak yayımlanan rapora göre, Discover-Tech'in reklamları dört aylık bir süre zarfında onlarca ülkede 120 binden fazla web sitesinde ve 75 binden fazla uygulamada göründü. Bu durumun hükümet bakanlıkları, silahlı kuvvetler ve NATO gibi ulusal güvenliğe duyarlı ağların güvenliğini tehlikeye attığı belirtiliyor.

Citizen Lab Direktörü Ron Deibert, hedefe yönelik reklamcılık ve paralı casus yazılım sektörlerinin bir araya gelmesini "en kötü kabus" senaryosu ve "felaket tarifi" olarak nitelendirdi. Deibert, ortaya çıkardıkları durumun devasa ölçekte küresel bir casusluk olduğunu söyledi.

Hedefteki kullanıcının hiçbir şey yapmasına gerek kalmıyor

Hak grupları, başta baskıcı hükümetler olmak üzere herkese casus yazılım satan şirketler hakkında yıllardır endişelerini dile getiriyordu.

Uzmanlar da veri brokerleri ve reklam şirketlerinin uygulama ve web sitelerine reklam yerleştirmek için gerçek zamanlı olarak teklif verdiği hedefe yönelik reklam ekosisteminin casusluk amacıyla kullanılabileceğini tahmin ediyordu.

Ancak Citizen Lab raporuyla birlikte araştırmacılar ilk kez "sıfır tıklama" casus yazılım saldırılarının hedefe yönelik reklamlar aracılığıyla nasıl yapılabileceğini belgelemiş oldu. "Sıfır tıklama", kullanıcıların cihazlarına casus yazılım bulaşması için bir bağlantıya tıklamalarına veya aktif olarak herhangi bir şey yapmalarına gerek olmadığı anlamına geliyor.

Deibert, reklam ekranda belirdiği an cihazın hacklenebileceğini ve akıllı telefon kullanmamak veya internete bağlanmamak dışında buna karşı hiçbir savunma olmadığını belirtti. Tespit edilmesi oldukça zor olan bu enfeksiyonların ardından cihazı ele geçiren kişilerin kamera ve mikrofonu açabildiği, konum takibi yapabildiği ifade ediliyor.

Al Jazeera cihazlarına sızıldı

Citizen Lab, rapor kapsamında Discover-Tech reklamları aracılığıyla Al Jazeera'ye yönelik hedefli bir casus yazılım saldırısını doğrulayabildiğini açıkladı.

Katar merkezli haber kuruluşunun en az 45 cihazına 2024 ve 2025 yıllarında bu yolla sızıldığı kaydedildi. Araştırmacılar söz konusu saldırıları, Integrity Labs olarak yeniden adlandırılan İsrail merkezli Candiru şirketinin casus yazılımıyla yüksek güvenilirlikle ilişkilendiriyor.

Al Jazeera sözcüsü olayı gazetecilere ve basın özgürlüğüne yönelik kasıtlı bir saldırı olarak kınadı. Sözcü, sorumluların belirlenmesi ve hesap vermesi için tam ve bağımsız bir soruşturma yapılması çağrısında bulundu.

Soruşturma çağrısı

Citizen Lab araştırmacıları, elde edilen bulguların reklam satıcılarını siber güvenliklerini artırmaya ve kötü niyetli reklamverenleri etkili bir şekilde engellemeye itmesi gerektiğini vurguladı. Araştırmacılar ayrıca, dünya çapındaki düzenleyicileri konuyla ilgili soruşturma başlatmaya çağırdı.

Konuya ilişkin açıklama yapan Google sözcüsü, Discover-Tech'i şirket politikalarını sistematik olarak ihlal ettiği için reklam platformlarından engellediklerini bildirdi.

Dijital pazarlama ve reklamcılık ekosistemi için çerçeveler geliştiren Avrupa merkezli IAB Europe da şartları ihlal ettiği gerekçesiyle Discover-Tech'in küresel satıcılar listesinden askıya alındığını duyurdu.

Tesla, uçan otomobil olduğunu iddia ettiği aracını tanıttı

Musk'ın diğer halka açık şirketi SpaceX'e ait Teksas'taki bir test tesisinde gerçekleştirilen ürün tanıtımında, Tesla'nın yeni Roadster modeli sergilendi.

Musk, iki kişilik spor otomobilin 0'dan 100 kilometre hıza rekor bir süre olan bir saniyenin altında çıkabildiğini, aynı zamanda aracın altındaki emme kuvvetini kullanarak dik bir rampaya tırmanabildiğini, rampadan fırlamadan önce baş aşağı durabildiğini, havada takla atabildiğini ve hava jetlerini kullanarak iniş yapabildiğini söyledi.

 

 

 

 

Bu gönderiyi Instagram'da gör

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

TRT Haber (@trthaber)'in paylaştığı bir gönderi

Güvenlik amacıyla gösteri sırasında araçta sürücü bulunmadığını belirten Musk, kalabalığa "Başarı garanti değil. Ciddiyim. Muhtemelen işe yarayacak ama yaramazsa da güvenli bir mesafedeyiz." dedi.

Gösterinin ilerleyen saatlerinde Roadster, yan yana park edilmiş Tesla modellerinin üzerinden atlamak için aynı jetleri kullandı. Ardından, rekor sürede 60 mil hıza ulaşmak için aracın arkasındaki jetlerden faydalandı.

Ancak kurgulanmış etkinliğin başarısına rağmen, aracın beklentileri gerçekten karşılayıp karşılayamayacağı ve sahiplerine sadece zıplamanın ötesinde uçma yeteneği sunarken aynı zamanda yollarda çok hızlı gitme imkanı verip veremeyeceği henüz kanıtlanmış değil.

Musk, aracın hem havada ilerlemesini hem de yerde hızlanmasını sağlamak için 10 nozul ve "ultra yüksek basınçlı hava tankları" kullandığını belirtti.

Bu teknolojiyi "dünyanın en iyi otomobil şirketi ile dünyanın en iyi roket şirketinin işbirliği yapmasının bir sonucu" olarak tanımladı.

Aracın 2028'de üretime gireceğini söylese de Musk, Tesla tarihi boyunca hedeflenen tarihler konusunda verdiği sözleri yıllarca geciktirmesiyle biliniyor.

Tesla hayranlarına seslenen Musk, "Bunun yapay zeka veya simülasyon olmadığını kanıtlamak için bir izleyici kitlesine ihtiyacımız var. Böylece insanlara gözlerinizle gördüğünüzü söyleyebilirsiniz, çünkü gözlerinizle gördüğünüz şeye inanamayacaksınız." ifadelerini kullandı.

Uzmanlar şüpheli

Perşembe günkü gösteriye rağmen aracın gerçekten uçup uçamayacağını söylemek oldukça zor. Gösteride herhangi bir uzun menzilli uçuş gerçekleştirilmedi.

Son yıllarda "eVTOL" olarak bilinen elektrikli dikey kalkış ve iniş yapabilen araçlarda birçok gelişme kaydedildi. Çalışan bazı modeller olsa da, gerçekten uçabilen yola elverişli araçların önünde hala birçok mühendislik engeli bulunuyor.

Smithsonian Ulusal Havacılık ve Uzay Müzesi'nde dikey uçuş küratörü olan Roger Conner etkinlikten önce yaptığı açıklamada, hava araçlarının ağırlığa karşı son derece hassas olduğunu, kara araçlarında ise tamponlar ve ezilme bölgeleri istendiğini belirtti.

Conner, "Kaçınılmaz olarak, ikisinin karışımı olan bir şey hem kötü performans gösteren bir uçak hem kötü performans gösteren bir araç olacak ve aynı zamanda oldukça pahalıya mal olacaktır." dedi.

California merkezli Alef girişimi tarafından geliştirilmekte olan bir araç, dördü önde dördü arkada sekiz pervaneyle havalanmayı başardı.

Ancak 115 kilogram ağırlığındaki bu araç, Tesla Roadster'ın ağırlığının sadece küçük bir kısmı kadar. Ayrıca yalnızca aracın kendisinden daha hafif olması gereken tek bir kişiyi taşıyabiliyor.

Alef CEO'su Jim Dukhovny, gösteri öncesinde Tesla'nın Roadster'ı havalandırmasının kendisini şaşırtmayacağını ancak bunun aracın gerçekten "uçabildiği" anlamına gelmediğini söyledi.

Tüm eVTOL araçlarındaki en zor kısmın dikey yükselişten ileri harekete geçiş olduğunu belirten Dukhovny, kaldırma kuvvetinin kaybedilmemesi ve dengenin sağlanması için son derece dikkatli olunması gerektiğini ifade etti.

Conner da Roadster gibi yasal olarak sokakta kullanılabilen bir otomobilin, sahibinin gitmek istediği her yere uçabileceği konusunda şüphelerini dile getirerek, "Kesintisiz bir uçuştan bahsetmiyoruz. Kelimenin tam anlamıyla zıplamaktan bahsediyoruz." dedi.

Trump ve Zelenski arasındaki gerilim sürerken, Ukrayna'nın Patriot füzeleri tükendi

Bu gelişme, ABD Başkanı Donald Trump ile Volodimir Zelenski arasında giderek sertleşen kamuoyu önündeki tartışmaların ortasında geldi.

Beyaz Saray son günlerde Rus dizeli ithal etmek için çok eleştirilen bir anlaşma yaptı ve Ukrayna'ya Rusya'nın petrol altyapısına yönelik saldırılarını durdurması için baskıyı artırdı.

Zelenski, ABD Başkanı Donald Trump'ın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı anlaşma nedeniyle ihanete uğramış hissettiğini söyledi.

Ukrayna lideri o zamandan beri Rus rafinerilerini vurmaya devam edeceklerini duyurdu.

Zelenski aylardır acil çağrı yapıyor

Zelenski aylardır, balistik füzeleri düşürebilen az sayıdaki savunma silahından biri olan ABD yapımı Patriot füzelerinin Ukrayna'da tükenmek üzere olduğu konusunda defalarca uyarıda bulundu.

Ancak diğer ülkelerin kendi stoklarını tüketmesi veya İran'daki savaşın ortasında kendi savunma sistemlerini güçlendirmeye çalışması nedeniyle söz konusu füzeler hem pahalı hem de küresel çapta yetersiz kalıyor.

Kaynak, son saldırıdaki balistik füzelerin neredeyse tamamının füzelerin eksikliği nedeniyle engellenemediğini aktardı.

Rus balistik füzeleri çarşamba sabahına karşı düzenlenen saldırı sırasında Kiev'deki üç elektrik santralini vurdu ve Harkov'daki enerji altyapısını hedef aldı. O gün Kiev'de dört kişi hayatını kaybetti ve 25 kişi yaralandı.

Ukrayna Hava Kuvvetleri daha önce bu saldırıya karşı savunma yaparken dört Rus balistik füzesini engellediğini açıklamıştı. Bu durum hava kuvvetlerinin elindeki son birkaç Patriot'u kullandığını gösteriyor.

Bunun Ukrayna'nın Patriot füzelerini tamamen tükettiği ilk sefer olmadığı düşünülüyor. Zelenski daha fazla stok elde etmek için verdiği sürekli mücadeleyi kamuoyu önünde sıklıkla dile getiriyordu.

Ağustos ayının ortalarında bir Amerikan medya kuruluşu, Ukrayna topraklarındaki bir Patriot sistemine erişim izni verilen ilk yayın organı oldu. O dönemde Ukraynalı yetkililer ülkenin füzelerinin neredeyse tükendiğini açıkladı.

ABD Başkanı Donald Trump ile yaşanan gerilim

Zelenski ağustos ayında yaptığı açıklamada, günlerini müttefikleriyle milyonlarca telefon görüşmesi yaparak ve daha fazla Patriot için anlaşmalar yapmaya çalışarak geçirdiğini söyledi. O dönemde Ukrayna'nın acilen ihtiyaç duyduğu füzelerin sadece onda birine sahip olduğunu belirtti.

Bir ay sonra Ukrayna Devlet Başkanı daha umutlu bir açıklama yaparak ülkenin ABD'den Patriot füzeleri üretmek için bir lisans alacağını öne sürdü. Ancak ABD Başkanı Donald Trump nihayetinde bunu kabul edip etmediğini söylemekten kaçındı ve lisans hiçbir zaman verilmedi.

Moskova Ukrayna'nın enerji altyapısını vurmaya devam ederken Washington'un Kiev'den Rus yakıt tesislerine yönelik saldırılarını durdurmasını istemesi üzerine Zelenski ile ABD Başkanı Donald Trump arasındaki gerilim son günlerde daha da arttı.

Zelenski basına verdiği röportajda, Rusya'ya yönelik enerji saldırılarını durdurmayı ancak kendisine asgari düzeyde de olsa daha fazla Patriot verilmesi halinde kabul edebileceğini söyledi. Zelenski ayrıca, daha fazla hava savunması istediğinde ABD'nin yanıtının Starlink'in hizmetini zayıflatmak olduğunu ekledi.

Çarşamba günü yaptığı açıklamada bir kez daha füze isteyen Zelenski, Amerikan başkanının saldırgana baskı yoluyla barışı yakınlaştırmak için gerekli tüm etkili araçlara sahip olduğunu belirtti. Zelenski, Ukrayna için ek Patriot füze paketleri istediklerini ifade etti.

ABD'deki ara seçimler öncesinde ABD Başkanı Donald Trump, İran savaşının yakıt fiyatlarındaki artışlarda daha önemli bir rol oynamasına rağmen, küresel dizel fiyatlarındaki artışın faturasını giderek artan bir şekilde Ukrayna-Rusya savaşına kesti.

İki Avrupalı yetkili, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin bu hafta başlarında Ukrayna'yı ve Avrupa'daki müttefiklerini uyardığını aktardı. Uyarıya göre Kiev'in Rus enerji tesislerine yönelik saldırılarını durdurmaması halinde ABD silahlarının Avrupa tarafından satın alınması ve Ukrayna için istihbarat paylaşımı askıya alınabilir. Dışişleri Bakanlığı ve Pentagon'dan gelen uyarılar hafta sonu yetkililere iletildi.

ABD Başkanı Donald Trump o zamandan beri ABD'nin Ukrayna ile istihbarat paylaşımını durdurmadığı konusunda ısrar etti.

Eğer yönetim Avrupa silah alımlarını askıya almaya karar verirse, bu durum balistik füzelere karşı savunma için kullanılan Patriot füzelerinin gelecekteki sevkiyatlarını tehdit edebilir.

Starshield tam olarak normale dönmedi

Ukrayna bu hafta aynı zamanda istihbarat paylaşımındaki kesintiler ve Elon Musk'ın Starlink'inin Starshield adlı askeri sınıf versiyonundaki kısıtlamalarla mücadele ediyor. Bu nedenle füzelerin tükenmesi ülkeyi rahatsız eden tek sorun olmaktan çok uzak.

Ukraynalı yetkililer bu hafta askeri operasyonları, lojistiği ve jet motorlu insansız hava aracı saldırılarının engellenmesini sekteye uğratan Starshield'in yavaşlatılmasına hazırlıksız yakalandıklarını söyledi.

Perşembe gününe kadar Starshield operasyonları kısmen normale döndü ancak Ukraynalı yetkililer yüksek hızlı askeri mühimmatlar için hala bazı sorunlar olduğunu belirtti.

SpaceX CEO'su Musk, sosyal medya platformunda yaptığı açıklamada, Starshield sistemlerinin ABD hükümetine ait olduğunu ve onun tarafından kontrol edildiğini belirterek hızına veya kullanımına yönelik her türlü sınırın ABD ordusuna ve başkanına bağlı olduğunu kaydetti.

Ukrayna Savunma Bakanlığı'ndan bir kaynak perşembe günü yaptığı açıklamada, şu an itibarıyla Starshield operasyonlarının yeniden başladığını ve devam ettiğini söyledi. Kaynak, bakanlığın dünkü kısıtlamaların tüm nedenlerini ve koşullarını belirlemek için ilgili tüm taraflarla görüştüğünü sözlerine ekledi.

Bu arada Zelenski bazı kısıtlamaların hala yürürlükte olduğunu belirtti. Ukrayna Devlet Başkanı perşembe sabahı yaptığı açıklamada, savunma yeteneklerinin hızının yapay olarak kısıtlandığı bir dönemde Rusya'nın gece yarısından bu yana 850'den fazla saldırı uçağı fırlattığını söyledi.

Ukrayna'nın Washington'daki diplomatı Denys Sienik de Starshield hızlarının iyileştiğini ancak tam olarak normale dönmediğini doğruladı. Sienik her şeyin önceki seviyeye dönmesini umduklarını ifade etti.

Başka bir Ukraynalı yetkili ise Kiev'in SpaceX veya Pentagon'dan herhangi bir yanıt almadığını aktardı.

İsminin açıklanmaması koşuluyla konuşan Ukraynalı bir insansız hava aracı komutanı, birliğinin çarşamba günü Starlink operasyonlarında kısıtlamalar yaşadığını ve bunun bazı saldırı uçaklarının hedeflerine ulaşmasını engellediğini söyledi.

Komutan, birliğinin olumsuz hava koşulları nedeniyle perşembe günü herhangi bir saldırı düzenlemediğini ancak diğer birliklerin normal şekilde çalıştığını sözlerine ekledi.