Dünyadan Haberler - 2

İngiltere bir Rus diplomatı sınır dışı etti

İngiltere Dışişleri Bakanlığı Sözcülüğünden yapılan yazılı açıklamada, "Rusya'nın geçen ay bir diplomatımızı sebepsiz ve haksız yere sınır dışı etmesini ve personelimize yönelik dayanaksız iddialarını en sert biçimde kınıyoruz." ifadeleri yer aldı.

Açıklamada, Kelin'in bu konuda Dışişleri Bakanlığına çağırıldığı belirtilerek, "Üst düzey bir Dışişleri Bakanlığı yetkilisi, Rus Büyükelçiyi çağırarak İngiltere'nin, Büyükelçilik personeline yönelik kışkırtmaları kabul etmeyeceğini net şekilde ifade etti. Bu nedenle bugün, karşılıklı bir adım atarak bir Rus diplomatın akreditasyonunu iptal ediyoruz." denildi.

Rusya'nın "Ukrayna'ya verilen desteği engellemek amacıyla İngiliz diplomatik misyonunun çalışmalarını sürekli olarak aksatmaya çalıştığı" öne sürülen açıklamada, Rusya'nın atacağı yeni adımların tansiyonu yükseltme adımı sayılacağı ve aynı şekilde karşılık göreceği vurgulandı.

İngiltere'nin Moskova Büyükelçiliği Maslahatgüzarı Danae Dholakia, geçen ay Dışişleri Bakanlığına çağırılmış ve büyükelçilikte görevli diplomat Gareth Samuel Davies'in İngiliz istihbaratıyla bağlantılı çalıştığı gerekçesiyle sınır dışı edildiği bildirilmişti.

Rusya, İngiltere'ye protesto notası vermiş ve Davies'in iki hafta içinde Rusya'dan ayrılması istenmişti.

İngiltere Dışişleri Bakanlığı, bu kararı diplomatik misyonların faaliyetlerini göstermesi için gerekli temel koşulları baltalayan bir adım olarak değerlendirmiş ve karşılık verileceğini açıklamıştı.

Suriye İçişleri Bakanlığına bağlı güvenlik konvoyu YPG'nin işgali altındaki Haseke'ye giriş yaptı

Suriye hükümeti ile terör örgütü YPG arasında varılan mutabakatın uygulanmasına yönelik adımlar atılmaya başlandı.

Bu kapsamda, Suriye İçişleri Bakanlığına bağlı 8 personel taşıyıcı zırhlı araç, çok sayıda dört çeker pikap, ambulans ve baz istasyonu aracından oluşan konvoy, daha önce doğu hattından terör örgütü YPG'nin işgali altındaki kent merkezine doğru ilerlemeye başladı.

Suriye İçişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamaya göre, Haseke İç Güvenlik Komutanı Tuğgeneral Mervan el-Ali, kente giriş hazırlıkları sırasında iç güvenlik birliklerine talimat verdi.

Tuğgeneral Ali, güvenlik görevlerinin belirlenen planlar doğrultusunda yürütülmesi, yasa ve mevzuata tam uyum sağlanması, tüm işlemlerin disiplin içinde gerçekleştirilmesi, kamu güvenliği ve düzeninin korunması ile vatandaşların, kamuya ve özel mülkiyete ait malların güvenliğinin sağlanması konularına vurgu yaptı.

Suriye hükümeti ile terör örgütü YPG arasında varılan mutabakat kapsamında, örgütün işgali altındaki Haseke kenti ile Kamışlı ilçesinde güvenlik ve devlet kurumlarının Suriye yönetimine teslim edilmesi öngörülüyor.

Suriye'nin Haseke iline giren İçişleri Bakanlığı güçlerini halk coşkuyla karşıladı

Suriye devlet televizyonu El-İhbariyye'nin haberinde, Haseke'de halkın İçişleri Bakanlığına bağlı iç güvenlik birimini coşkuyla karşıladığı belirtildi.

Sosyal medyada da, Haseke halkının Suriye bayrakları ile İçişleri Bakanlığına bağlı güçleri coşkuyla karşıladığı görüntüler paylaşıldı.

YPG, Haseke'de sabah 6 ile akşam 21 arasında sokağa çıkma yasağı ilan etmişti buna rağmen insanların kutlama yapmak ve İçişleri Bakanlığı güçlerini karşılamak için sokağa çıktığı görüldü.

AB: Çocuklara sosyal medya yasağı getirilmesine ilişkin tüm seçenekler gözden geçiriliyor

AB Komisyonu sözcülerinden Thomas Regnier, günlük basın toplantısında gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Çocuklara sosyal medya yasağı getirilmesine ilişkin AB genelinde bir adım atılıp atılmayacağına ilişkin bir soruyu yanıtlayan Regnier, bu konuya ilişkin üye ülkelerle birlikte çalışmaların yürütüldüğünü belirtti.

Regnier, "AB Komisyonu şu anda tüm kapıları açık tutuyor. Halihazırda bize danışmanlık yapması için bir uzmanlar paneli oluşturuluyor. Bunun ardından bir adım atılıp atılmayacağına karar verilecek." bilgisini verdi.

Tüm seçeneklerin gözden geçirildiğini ve çalışmalara yönelik kapsayıcı bir tutum benimsediklerini ifade eden Regnier, uzmanların farklı alanlardan olacağını ve henüz net bir zaman çizelgesi bulunmadığını kaydetti.

İran'da, ABD ile nükleer müzakere talimatı

Tahran merkezli SNN haber ajansı, Pezeşkiyan'ın Washington ile nükleer konularda görüşmelerin yeniden başlatılması emrini verdiğini duyurdu.

Tasnim haber ajansına konuşan kaynaklar ise müzakerelerin büyük olasılıkla İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff düzeyinde gerçekleştirileceğini belirtti.

Tahran'dan temkinli yaklaşım

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, bugün yaptığı açıklamada, yaptırımların kaldırılması ve ulusal çıkarların ilerletilmesi odağında ABD ile olası müzakerelerin yapısını dikkatle incelediklerini belirtti. Bekayi, diplomatik süreçte temkinli ve zamana duyarlı bir yaklaşımın altını çizdi.

Trump yönetiminden yeşil ışık

Axios'un haberine göre, Donald Trump yönetiminin bu hafta gibi erken bir tarihte görüşme yapmaya açık olduğu belirtildi. Bu hamle, Haziran 2025'te İsrail'in İran nükleer tesislerine düzenlediği saldırılar ve sonrasında yaşanan gerilimin ardından ilk ciddi diplomatik temas girişimi olma özelliği taşıyor.

Tahran ve Washington, 2025 yılındaki çatışmalardan önce Umman aracılığıyla beş tur dolaylı görüşme gerçekleştirmişti.

Maskat'ta yapılması planlanan altıncı tur, bölgedeki saldırılar ve ABD'nin İran nükleer tesislerine yönelik tutumu nedeniyle iptal edilmişti.

İran, güvenin yeniden tesisi için ABD ve Avrupa'ya "samimiyet gösterme" ve aşırı taleplerden vazgeçme çağrısında bulunuyor.

UNIFIL: İsrail uçaklarından Lübnan'ın güneyine içeriği bilinmeyen kimyasal maddeler atıldı

UNIFIL'den yapılan yazılı açıklamada, İsrail ordusunun dün sabah Lübnan'ın güneyinde sınır hattı olarak bilinen Mavi Hat yakınlarındaki bölgeler üzerinde kimyasal nitelikli bir madde bırakılacağı konusunda barış gücünü önceden bilgilendirdiği aktarıldı.

Açıklamada, İsrail ordusunun UNIFIL personelinden bölgeden uzak durmalarını ve kapalı alanlarda kalmalarını talep ettiği, bu nedenle barış gücünün 10'dan fazla faaliyetini iptal etmek zorunda kaldığı belirtildi.

Söz konusu maddenin toksik olup olmadığının belirlenmesi amacıyla UNIFIL'in Lübnan ordusuna numune toplama konusunda destek verdiği kaydedildi.

İsrail ordusunun Lübnan üzerinde kimyasal nitelikli maddeler bırakmasının yeni bir durum olmadığına dikkat çekilen açıklamada, bu tür faaliyetlerin kabul edilemez olduğu ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin (BMGK) 1701 sayılı kararının ihlali anlamına geldiği vurgulandı.

Açıklamada ayrıca, İsrail ordusunun kasıtlı ve planlı eylemlerinin UNIFIL'in görevlerini yerine getirme kapasitesini sınırlandırdığı, barış gücü personeli ile sivillerin sağlığını tehlikeye atabileceği ifade edildi.

UNIFIL, barış gücü askerlerini ve sivilleri riske atan tüm faaliyetlerin derhal durdurulması ve bölgede istikrarın sağlanması için kendileriyle tam işbirliği yapılması çağrısında bulundu.

Lübnan Çevre Bakanlığı, numune alınması için harekete geçti

Öte yandan Lübnan Çevre Bakanlığı, güneyde sınır hattına yakın Atya eş-Şaab beldesi ve çevresinde İsrail uçaklarının şüpheli maddeler püskürttüğüne dair bilgiler üzerine harekete geçti.

Lübnan resmi ajansı NNA'nın haberine göre, Çevre Bakanı Tamara ez-Zeyn, kimyasal maddenin niteliğinin belirlenmesi amacıyla numune alınması için Lübnan ordusuyla temasa geçti.

UNIFIL'in kuruluşu ve 1701 sayılı karar

Lübnan'da iç savaşın başlamasının ardından İsrail, 1978'de Lübnan topraklarına girdi ve Güney Lübnan'ı işgal etti. Aynı yıl BMGK, İsrail'e kuvvetlerini Lübnan'dan çekmesi için çağrı yaptı.

BMGK, Lübnan'ın isteği üzerine İsrail kuvvetlerinin çekilmesini doğrulamak, barışı ve güvenliği yeniden sağlamak ve Lübnan hükümetinin ülkenin güneyi üzerindeki otoritesini yeniden tesis etmesine destek amacıyla 19 Mart 1978'de UNIFIL'i kurdu.

BMGK, Lübnan ile İsrail arasında 12 Temmuz 2006'da başlayan şiddetli savaşa son verilmesi çağrısında bulunan 1701 sayılı kararı 11 Ağustos 2006'da oy birliğiyle kabul etmişti.

1701 sayılı karar, İsrail'in Mavi Hat'tın gerisine çekilmesini ve bu hat ile Lübnan'daki Litani Nehri arasındaki bölgenin silahsızlandırılmasını, burada sadece Lübnan ordusu ve UNIFIL'e ait silah ve askeri araç gerecin bulundurulmasını öngörüyor.

Yunanistan Başbakanı Miçotakis, ülkesinde anayasa değişikliğine gidileceğini duyurdu

Miçotakis yayımladığı video mesajda, Yunanistan'ın anayasa değişikliğine dair kamuoyu diyaloğunu bugün başlattığını duyurdu.

Başbakanlık dışında, iktidardaki Yeni Demokrasi Partisi'nin de lideri sıfatını taşıdığını hatırlatan Miçotakis, bu bağlamda öncelikle parti meclis grubundan anayasa değişikliğine ilişkin fikirlerini mart ayına kadar ortaya koymalarını istedi.

Miçotakis, 1975'te yapılmış olan mevcut anayasa için "Gerçekten 50 yıldır siyasi istikrar ve düzen sağladı. Canlı bir metin. Öte yandan, bu, 20'nci yüzyıla ait olduğu gerçeğini değiştirmiyor." dedi.

Modern dünyanın karşı karşıya olduğu yapay zeka, iklim krizi gibi yeni konseptlerin de dikkate alındığı yeni bir anayasa hazırlamanın vakti geldiğini ifade eden Miçotakis, Bakanların görevdeyken işledikleri suçlar için yargılanmaları, derin devletle mücadele gibi konularda yeni ve sürdürülebilir temel olacak değişikliklere ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

Miçotakis, anayasa değişikliği için cumhurbaşkanının sadece bir kez 6 seneliğine seçilmesi ve yüksek yargıçların seçiminde hakimlerin tercihlerinin daha çok rol oynaması gibi fikirlerini dile getirdi.

Diğer partilerden ve tüm vatandaşlardan anayasa değişikliğine ilişkin öneri beklediğini belirten Miçotakis, "Niyetimiz cesur bir anayasa değişikliğidir." dedi.

Hamas: Yönetimin, Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi'ne devredilmesine ilişkin düzenlemeler tamamlandı

Hamas Sözcüsü Hazım Kasım, yaptığı görüntülü açıklamada, Gazze Şeridi'nin idaresindeki gelişmelere ilişkin bilgi verdi.

Kasım, "Gazze Şeridi'nde yönetimin bağımsız Ulusal Komite'ye devredilmesi için yönetim ve idari kurumlara ait gerekli tüm işlemler ve düzenlemeler tamamlandı." ifadesini kullandı.

Hamas Sözcüsü ayrıca "Komite, Gazze Şeridi topraklarına girer girmez, tüm alanlardaki devralma işlemleri şeffaf ve kapsamlı şekilde başlayacak." dedi.

Devretme sürecini denetleyen üst bir komite bulunduğuna işaret eden Kasım, bu komitenin Filistinli gruplardan, aşiret temsilcilerinden, sivil toplum kurumları yöneticilerinden ve uluslararası kuruluşlara bağlı kişilerden oluştuğunu aktardı.

Kasım, yönetimi devretme sürecinin şeffaf, noksansız ve seviyeli olacağını vurguladı.

Tüm taraflara Ulusal Komite'nin işlerini kolaylaştırma çağrısında bulunan Kasım, böylece soykırımdan sonra Gazze Şeridi'nin iki yıl içinde toparlanması sürecinin başlayabileceğini belirtti.

Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi, siyasi olmayan bir yapı olarak Gazze Şeridi’nde günlük sivil hizmetlerin yönetiminden sorumlu bulunuyor. Komite, başkanı Ali Şaas'ın yanı sıra 11 Filistinli ulusal isimden oluşuyor ve çalışmalarına ocak ayı ortasında Mısır'ın başkenti Kahire'den başladı. Komite henüz Gazze'den fiilen faaliyet yürütmeye başlamadı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, 14 Ocak'ta 20 maddelik Gazze planının ikinci aşamasının başlatıldığını duyurmuştu.

Witkoff, ikinci aşamanın, Gazze'de geçici bir teknokratik Filistin yönetimi şeklinde "Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi"nin kurulması, "Gazze'nin tam olarak silahsızlandırılması" ve "bölgenin yeniden inşası" süreçlerini kapsadığını belirtmişti.

Mısır'ın öncülük ettiği plan, Mart 2025'te Arap Birliği ve İslam İşbirliği Teşkilatı tarafından kabul edilmişti.

Filistinlilerin yerinden edilmesini öngörmeyen 5 yıllık planın maliyetinin yaklaşık 53 milyar dolar olduğu belirtiliyor.

Birleşmiş Milletler'e (BM) göre ise Gazze'nin yeniden inşası için yaklaşık 70 milyar dolar gerekiyor.

Eski çalışanı, Google'ı İsrailli bir şirkete destek vererek yapay zeka ilkelerinin ihlaliyle suçladı

Washington Post tarafından incelenen gizli federal muhbir şikayetine göre, Google'ın Gemini adlı yapay zeka teknolojisi, İsrail tarafından kullanıldı.

ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna (SEC) Ağustos 2024'te sunulan şikayette yer alan belgelere göre, Google'ın bulut bilişim birimi Temmuz 2024'te İsrail ordusuna ait bir e-posta adresinden müşteri destek talebi aldı. Talepte, hava görüntülerinde İHA'lar, zırhlı araçlar ve askerlerin daha doğru tespit edilmesi için Gemini'nin geliştirilmesine yardımcı olunması istendi.

Belgelerde, Google çalışanlarının bu talebe teknik öneriler sunduğu ve dahili testler yaptığı belirtildi. Şikayette, talebi ileten kişinin, İsrail ordusuyla çalışan İsrailli teknoloji firması CloudEx'te görevli yetkiliyle aynı isimde olduğu iddia edildi.

Şikayette ayrıca Google’ın, federal kayıtlarda da yer alan kamuya açık kendi politikalarıyla çelişerek yatırımcıları ve düzenleyici kurumları yanılttığı, bu şekilde menkul kıymetler yasalarını ihlal ettiği kaydedildi.

"Çifte standart nedeniyle şirketin hesap vermesi gerektiğini düşünüyorum"

İsminin açıklanmasını istemeyen eski Google çalışanı, "Şirket içinde yapay zeka etik inceleme süreçlerinin ne kadar katı olduğu sürekli vurgulanırdı. Ancak konu İsrail ve Gazze olunca bunun tam tersi oldu. Bu çifte standart nedeniyle şirketin hesap vermesi gerektiğini düşündüğüm için SEC'e başvurdum." ifadesini kullandı.

O dönemde Google'ın kamuoyuna açık "yapay zeka ilkeleri"nde, silah sistemleri veya uluslararası kuralları ihlal eden gözetim faaliyetlerinde yapay zeka kullanımının yasak olduğu vurgulansa da muhbir, verilen desteğin bu ilkelere aykırı olduğunu belirtti.

Google ise iddiaları reddetti. Şirket sözcüsü, söz konusu hesabın yapay zeka hizmetlerindeki kullanım hacminin çok düşük olduğunu iddia ederek, "Genel bir kullanım sorusuna standart destek yanıtı verdik. Ek bir teknik yardım sağlanmadı." açıklamasını yaptı.

Teknoloji devlerinin İsrail'le işbirliği

Google ve Amazon, Nisan 2021'de, İsrail'in yaklaşık 1,2 milyar dolarlık yatırımla kendi yerel bulut depolama sunucu merkezlerini kurmasını sağlayacak devasa bir devlet ihalesi olan Nimbus Projesi'ni kazanmıştı.

Bu sistem, İsrail ve ordusunun sağladığı tüm veri tabanları, kaynakları, hatta sokak ve dron kameraları gibi canlı gözlem kaynaklarındaki tüm verileri kendinde toplayabilme özelliğine sahip.

ABD merkezli teknoloji şirketi Microsoft ise Eylül 2025'te bulut hizmetlerinin Gazze ve Batı Şeria'daki sivillerin gözetiminde kullanıldığına dair kanıtların bulunmasının ardından, İsrail Savunma Bakanlığına sağlanan bazı hizmetleri durdurduğunu ve devre dışı bıraktığını açıklamıştı.

Google, Amazon ve Microsoft'un bazı çalışanları, şirketlerin İsrail'le yürüttüğü çalışmaları protesto ederken, bu protestoların ardından birçok çalışanın işine son verilmişti.

Daha önce İsrail hükümetiyle yürüttüğü çalışmaların silah veya istihbaratla ilgili hassas askeri faaliyetleri kapsamadığını savunan Google, Şubat 2025'te, yapay zeka politikalarını güncelleyerek teknolojinin silahlar veya gözetim faaliyetlerinde kullanılmayacağına dair taahhütlerini kaldırmıştı.

ABD Savunma Bakanlığı da Aralık 2025'te Google'ın Gemini yapay zeka teknolojisinin, askeri kullanımını artırmaya yönelik yeni bir girişim kapsamında çalışanlarına sunulan ilk yapay zeka ürünü olduğunu açıklamıştı.

Katil İsrail'in Gazze'ye saldırısında bir bebek daha hayatını kaybetti

İsrail ordusu, Gazze Şeridi'nde 10 Ekim'de yürürlüğe giren ateşkese ilişkin ihlallerini sivilleri hedef alan saldırılarıyla sürdürüyor.

Sağlık alanındaki kaynaklardan edinilen bilgiye göre, İsrail ordusu Gazze'nin güneyindeki Han Yunus kentinde Mevasi bölgesindeki yerinden edilen Filistinlilerin çadırlarını denizden bombaladı.

Saldırıda 3 yaşındaki Filistinli bebek İyad Ahmed el-Rabayia hayatını kaybetti, çok sayıda kişi de yaralandı.

Görgü tanıkları, Sarı Hat'tın gerisinde konuşlanan İsrail ordusuna ait askeri araçların Han Yunus'un doğusuna yoğun bir şekilde ateş açtığını söyledi.

Tanıklar, İsrail ordusunun Gazze'nin orta kesiminde ve güneyindeki Refah kentinde çeşitli binaları ve yapıları havaya uçurmaya devam ettiğini kaydetti.

İsrail ordusunun Ekim 2023'ten bu yana Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırılarda 71 bin 795 kişi hayatını kaybetti.

Gazze'de ateşkesin yürürlüğe girdiği 10 Ekim 2025'ten bu yana da İsrail'in saldırılarında 523 kişi hayatını kaybetti, 1433 kişi yaralandı.

Refah Sınır Kapısı'nda sınırlı açılma

İsrail güvenlik kaynağı, Gazze'nin dünyaya açılan noktası Refah Sınır Kapısı'nın, bölgedeki güvenlikte rol alacak Avrupa Birliği (AB) Sınır Destek Misyonu (EUBAM) çalışanlarının bölgeye ulaşmasının ardından yayalar için iki yönlü açıldığını aktardı.

Mısır'da yayın yapan Kahire el-İhbarriyye televizyonunun haberinde, Refah sınır kapısının resmen faaliyete geçtiği, bugün 50 Filistinlinin Gazze'ye, 50 Filistinlinin de Mısır'a geçmesinin beklendiği aktarıldı.

Gazze’nin dünyaya açılan kapısı Refah, 2 yıl aradan sonra açılırken, ⁠İsrail basınına göre günde 150 kişinin çıkışına, 50 kişinin geri girmesine izin verilecek.

Gazze'den giriş-çıkış yapacak kişilere İsrail onay verdikten sonra izin verileceği paylaşıldı.

İsrail, Gazze'deki ateşkes planının önemli bir parçasını oluşturan insani yardımlar ve ağır iş makinelerinin girişini ise halen engelliyor.

Gazze'deki Filistin Sağlık Bakanlığı ve uluslararası kuruluşlar, Gazze'de 4 binden fazlası çocuk 16 bin 500'den fazla yaralı ve hastanın, yurt dışında tedavi için beklediğini aktarıyor.

Gazze'deki tedavi eksikliği nedeniyle binden fazla Filistinlinin hayatını kaybettiği paylaşılıyor.

Gazze ile Mısır sınırında yer alan Refah Sınır Kapısı, Mayıs 2024'ten bu yana İsrail'in işgali altında ve Refah Sınır Kapısı da Gazze'de İsrail'in işgalini sürdürdüğü bölgede yer alıyor.

1972'den sonraki ilk insanlı Ay görev için geri sayım

Hastalık riskine karşı Houston'da karantinada bulunan Komutan Reid Wiseman ve ekibi, 1972 yılından bu yana Ay'a gönderilecek ilk insanlar olacak. Mürettebat, prova sürecini üslerinden takip ederken roketin uçuş onayı almasının ardından Kennedy Uzay Merkezi'ne geçecek.

Aşırı soğuklar programı aksattı

Florida'da etkili olan dondurucu soğuklar nedeniyle yakıt testi ve olası fırlatma tarihi iki gün ertelendi. 98 metre uzunluğundaki Uzay Fırlatma Sistemi (SLS) roketi iki hafta önce fırlatma rampasına çıkarılmıştı.

Isıtıcılar ve özel sistemler yardımıyla soğuk hava şartlarına karşı korunan sistemlerde bugün yapılacak yakıt testi başarılı geçtiği takdirde, en erken fırlatma tarihi 8 Şubat olarak hedefleniyor.

Ay yolculuğunun detayları

Pazartesi günü yapılması planlanan testte, roketin tanklarına yaklaşık 2,6 milyon litre süper soğuk yakıt doldurulacak. Süreç, motorların ateşlenmesine sadece 30 saniye kala durdurulacak. ABD ve Kanadalı astronotları taşıyan Orion kapsülü, Ay çevresinde tur attıktan sonra yaklaşık 10 gün sürecek görevini Pasifik Okyanusu'na inerek tamamlayacak.

Fırlatma takviminde yoğunluk

NASA'nın önündeki tek engel hava şartları değil. Şubat ayı içerisinde sadece belirli günlerde fırlatma penceresi bulunurken, Uluslararası Uzay İstasyonu'na (ISS) yeni bir mürettebat gönderilmesi görevi de takvimi sıkıştırıyor.

Görev yöneticileri, 11 Şubat'a kadar fırlatmanın gerçekleşmesi durumunda Ay misyonuna öncelik verileceğini belirtiyor.

Hindistan'da Nipah virüsü: Asya ülkeleri alarma geçti

Nipah, hayvanlardan insanlara bulaşabilen zoonotik bir virüs kategorisinde yer alıyor. İlk kez 1998 yılında Malezya'da rapor edilen virüsün başlıca üç bulaşma yolu bulunuyor.

Bunlardan ilki, enfekte yarasaların salya, idrar veya dışkısıyla temas etmekten geçiyor. İkinci yol, enfekte yarasaların vücut sıvılarıyla kirlenmiş hurma suyu gibi gıdaların tüketilmesidir.

Üçüncü ve daha nadir görülen yol ise hasta birine bakmak gibi yakın temaslar sonucu insandan insana bulaşmadır.

Hastalığın belirtileri ve etkileri

Nipah virüsü enfeksiyonu oldukça hızlı ilerliyor ve semptomlar genellikle dört gün ile üç hafta arasında ortaya çıkıyor. Şiddetli enfeksiyon geçirenlerin yaklaşık yarısı hayatını kaybediyor. Virüs, zatürreye yol açabildiği gibi en tehlikeli etkisi olan beyin iltihabına (ensefalit) neden oluyor.

Hastalığın belirtileri arasında ateş, nöbetler, nefes darlığı, bilinç kaybı, şiddetli baş ağrısı ve kişilik değişiklikleri yer alıyor. Nadir durumlarda, hastalığı atlatan kişilerde yıllar sonra beyin iltihabı tekrarlayabiliyor.

Tedavi ve aşı çalışmaları

Nipah virüsü için henüz onaylanmış bir aşı veya tedavi bulunmuyor. Avustralya'da geliştirilen m102.4 adlı tedavi yöntemi üzerindeki çalışmalar devam ediyor.

2020 yılında yayımlanan birinci aşama klinik denemeler, tek dozluk tedavinin hastalar tarafından iyi tolere edildiğini gösterse de yöntemin genel kullanıma sunulması için henüz zaman gerekiyor.

Küresel risk düzeyi

Hindistan'daki salgın, önleyici bir aşı veya tedavi olmaması nedeniyle endişe yaratsa da uzmanlar virüsün Covid-19 ölçeğinde bir halk sağlığı sorununa dönüşme ihtimalinin düşük olduğunu belirtiyor.

Virüsün insandan insana bulaşma kapasitesinin sınırlı olması, riskin vaka görülen bölgelerin dışındaki kişiler için düşük kalmasını sağlıyor.

Sağlık yetkilileri, etkilenen bölgelere seyahat sonrası ateş belirtisi gösteren kişilerin tıbbi geçmişlerini doktorlarıyla paylaşmalarını tavsiye ediyor.