Dünyadan Haberler - 2

Galaksinin kadim ziyaretçisi: 3I/ATLAS çok eski bir zamandan gelmiş

Şili'deki ALMA radyo teleskobunu kullanan araştırmacılar, geçtiğimiz Temmuz ayında keşfedilen ve sistemimizden geçip giden 3I/ATLAS kuyruklu yıldızı üzerinde yaptıkları incelemelerde çarpıcı sonuçlara ulaştı.

Nature Astronomy dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, bu gök cismi sadece sistemimiz dışından gelen üçüncü nesne olma özelliğini taşımıyor; aynı zamanda kendi güneş sistemimizden tamamen farklı koşullarda oluştuğunu kanıtlayan kimyasal izler barındırıyor. Araştırmanın en şaşırtıcı bulgusu, kuyruklu yıldızda ilk kez hidrojenin bir izotopu olan döteryumun tespit edilmesi oldu.

3I/ATLAS'ın dondurucu sırrı

Yapılan ölçümler, 3I/ATLAS’taki döteryum miktarının Dünya okyanuslarından 40 kat, sistemimizdeki diğer kuyruklu yıldızlardan ise 30 kat daha fazla olduğunu gösterdi. Uzmanlar, döteryum oranındaki bu aşırı zenginliğin ancak yıldızlararası uzaydaki dondurucu moleküler bulutlarda meydana gelebileceğini belirtiyor.

Kuyruklu yıldızın oluştuğu ortamın sıcaklığının -243 santigrat derecenin altında olduğu tahmin ediliyor. Bu dondurucu soğukluk, nesnenin kendi yıldız sisteminin en uzak köşelerinde doğduğunu ve milyarlarca yıl boyunca bu yapısını koruduğunu kanıtlıyor.

Yaklaşık 11 milyarlık zaman kapsülü

Yaklaşık 11 milyar yaşında olduğu tahmin edilen bu antik nesne, 4,5 milyar yaşındaki Güneş Sistemi’mizden çok daha yaşlı bir yapıya sahip. Gökbilimciler, 3I/ATLAS’ı Samanyolu Galaksisi’nin henüz metal bakımından zenginleşmediği çok eski dönemlerinden gelen bir "zaman kapsülü" olarak nitelendiriyor.

Bu tür yıldızlararası ziyaretçiler, sadece kendi fiziksel yapılarını değil, aynı zamanda galaksimizin milyarlarca yıl önceki evrimsel süreci ve diğer gezegen sistemlerinin oluşum koşulları hakkında da paha biçilmez ipuçları sunuyor. Şili'de yeni faaliyete geçen gözlemevlerinin, gelecekte bu tür gizemli misafirleri daha sık tespit ederek evrenin bilinmeyen geçmişine ışık tutması bekleniyor.

Haydut İsrail'in uluslararası sularda Küresel Sumud Filosu'na saldırısında 31 aktivist yaralandı

Küresel Sumud Filosu’ndan yapılan bilgilendirmeye göre yaralı aktivistler arasında Yeni Zelanda ile Avustralya'dan 4, İtalya ve ABD’den 3, Kanada, Hollanda, İspanya, İngiltere, Kolombiya, Almanya’dan 2, Macaristan, Ukrayna, Fransa, Polonya ve Portekiz’den 1'er kişi bulunduğu belirtildi.

Yaralananlardan birinin Türkiye-Almanya çifte vatandaşlığı bulunduğu belirtilirken, 3 yolcunun kimliğinin belirlenmesine yönelik çalışmaların sürdüğü kaydedildi.

Filodan yapılan başka bir açıklamada ise alıkonulan aktivistlerin İsrail donanmasına ait bir gemide yaklaşık 40 saat boyunca kötü muameleye maruz kaldığı vurgulandı.

Aktivistlere yeterli yiyecek ve su verilmediği, kasıtlı olarak suyla ıslatılan zeminde uyumaya zorlandıkları aktarılan açıklamada, Filistin asıllı İspanya vatandaşı Saif Abukeshek ile Brezilya vatandaşı Thiago Avila'nın askerlerce alıkonulmasına karşı koyan filo katılımcılarına sert müdahale edildiği aktarıldı.

Küresel Sumud Filosu katılımcılardan biri açıklamasında, "Gördüğünüz üzere burnum muhtemelen kırıldı. Kaburgalarım da ağrıyor, belki orada da kırık olabilir, emin değilim. Boynum da öyle. Bizi tekmelediler, yumrukladılar, yerde sürüklediler ve hatta insanlara ateş ettiklerini duyduk." ifadelerini kullandı.

Küresel Sumud Filosu

İsrail'in Gazze ablukasını kırmayı ve yaşamsal insani yardım ulaştırmayı amaçlayan Küresel Sumud Filosu 2026 Bahar Misyonu, 12 Nisan'da İspanya'nın Barselona kentinden Akdeniz’e açıldı.

İtalya'nın Sicilya Adası'ndaki katılımlarla filo, 39 farklı ülkeden aralarında Türklerin de bulunduğu 345 katılımcıyla 26 Nisan'da yeniden yola koyuldu.

İsrail ordusu, 29 Nisan gece saatlerinde Girit Adası açıklarındaki uluslararası sularda hukuk dışı müdahalede bulunarak, aktivistleri taşıyan teknelere saldırdı.

Gazze’ye 600 deniz mili uzaklıkta, Yunan kara sularından birkaç mil açıkta düzenlenen saldırıda, İsrail ordusu 175 aktivisti alıkoyup kötü muamelede bulundu.

İsrail ordusu, Yunan kara sularına dönen bir grup tekne dışında, diğer teknelere de zarar verip yolculuk edilemeyecek hale getirdi.

31 aktivisti yaralayan İsrail ordusu, filo yöneticisi 2 aktivist dışında grubu, 1 Mayıs’ta Yunanistan’ın Girit Adası'na bıraktı.

Serbest kalan aktivistlerin bir kısmı Yunanistan’dan ayrılmaya başlarken, Yunan kara sularında halen onlarca Küresel Sumud Filosu teknesi misyonun devamı için bekliyor.

İran’da patlamamış ABD-İsrail mühimmatlarının infilak etmesi sonucu 14 asker hayatını kaybetti

İran’ın yarı resmi Fars Haber Ajansı’na göre, Devrim Muhafızları Ordusu mensubu 14 asker hayatını kaybetti.

Buna göre, Zencan eyaletinde ABD ve İsrail saldırılarında patlamayan mühimmatlar arama-tarama faaliyetleri sırasında infilak etti.

Patlama nedeniyle Devrim Muhafızları Ordusu mensubu 14 asker ölürken 2 asker de yaralandı.​​​​​​​

Bölgede devam eden arama-tarama faaliyetleri sonucu 15 binden fazla patlamamış mühimmat tespit edilerek imha edildi.

Almanya'da caminin duvarı tahrip edildi ve girişine domuz başı bırakıldı

Memmingen'deki Diyanet İşleri Türk İslam Birliğine (DİTİB) yönelik saldırıyla ilgili polisten yapılan yazılı açıklamada, saldırıyla ilgili soruşturma başlatıldığı bildirildi.

Açıklamada, gece yerel saatle 04.30 sularında, caminin tepesinde hilal bulunan yaklaşık 1,5 metre yükseklikteki mermer duvarının tahrip edildiği belirtildi.

Saldırıda kimliği belirsiz kişilerin muhtemelen hayvan kanıyla dolu balonları giriş kapısına attıkları ve hilal sembolünün üzerine kesilmiş bir domuz başı yerleştirdikleri aktarılan açıklamada, saldırının ardından faillerin kaçtığı ifade edildi.

Delillerin toplanmasının ardından Federal Kriminal Dairesince soruşturma başlatıldığı belirtilerek, alanın Memmingen İtfaiyesi ve Memmingen Belediyesi tarafından temizlendiği bilgisi paylaşıldı.

Memmingen polisi, görgü tanıkları ya da olayla ilgili bilgi verebilecek kişilerin kendilerine ulaşabileceğini kaydetti.

İsrailli askeri yetkili: Nükleer hedef gerçekleştirilemezse İran'a son saldırılarımız büyük başarısızlık olur

The Times of Israel gazetesine konuşan ismi açıklanmayan üst düzey askeri yetkili, İran'ın yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş 400 kilogramdan fazla uranyum stokunun olduğunu ileri sürdü.

Askeri yetkili, Washington ile Tahran yönetimleri arasındaki müzakerelerde İran’ın elindeki zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılması ve zenginleştirme faaliyetlerinin durdurulmaması yönünde bir anlaşmaya varılamaması halinde İran’a karşı 40 gün boyunca yürüttükleri savaşta elde ettikleri "kazanımların" anlamının kalmayacağını savundu.

Askeri yetkili, "Nükleer hedef gerçekleştirilemezse, İran'da yaptığımız her şey büyük bir başarısızlık olur. İran rejimi nükleer programa yeniden hız verebilir. Zenginleştirilmiş uranyum diplomatik yollarla İran’dan çıkarılırsa üzerimize düşeni yapmış oluruz.” ifadelerini kullandı.

İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, dün İsrail'e yönelik "varoluşsal tehditleri ortadan kaldırmak" bahanesiyle yakında İran'a yeniden saldırılar düzenlemek zorunda kalabileceklerini söylemişti.

ABD-İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırılarıyla başlayan savaşta 8 Nisan'da sağlanan 2 haftalık geçici ateşkesin ardından Tahran ve Washington, 11 Nisan'da Pakistan'da kalıcı ateşkes için görüşmeler yapmıştı. Yaklaşık 21 saat süren görüşmelerden sonuç çıkmamıştı.

Pakistan'ın arabuluculuğunda ikinci tur görüşmelerin yapılması için sürdürülen çabalar da ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukası başta olmak üzere, taraflar arasındaki anlaşmazlık konuları nedeniyle başarılı olamamıştı.

ABD Başkanı Trump, 21 Nisan'da yaptığı açıklamada, ateşkesi uzattıklarını duyurmuştu. İran tarafından Trump'ın ateşkesi tek taraflı uzatma kararına ilişkin açıklama gelmemişti.

Trump: İran'ın son önerisinden tatmin olmadım

İran ile devam eden diplomatik temaslar hakkında açıklamalarda bulunan Donald Trump, görüşmelerin şu anda telefon üzerinden yürütüldüğünü ifade etti. İran yönetiminin bir anlaşma arayışında olduğunu ancak sunulan son önerilerin kendisini tatmin etmediğini vurgulayan Trump, sürecin bir uzlaşıyla sonuçlanıp sonuçlanmayacağı konusunda şüpheleri olduğunu dile getirdi. Trump, İran tarafının kabul edilemeyecek şartlar üzerinde direttiğini belirterek masadaki belirsizliğin sürdüğüne dikkat çekti.

İran'ın mevcut durumunu "dağınık" olarak nitelendiren Trump, ülke içindeki liderlik yapısında bir karmaşa olduğunu ve yöneticilerin kendi aralarında bir fikir birliğine varamadıklarını savundu. İran'ın askeri olarak büyük bir kayıp verdiğini ileri süren ABD Başkanı, olası bir askeri harekat durumunda ülkenin toparlanmasının 20 yılı bulabileceğini iddia etti. Trump, mevcut krizin çözümü için önlerindeki seçeneklerin net olduğunu ifade ederek ya bir anlaşma yapılacağını ya da yıkıcı bir müdahalenin gerçekleşeceğini belirtti.

Kongre onayı konusundaki tartışmalara ise daha önce hiçbir başkanın böyle bir talepte bulunmadığını hatırlatarak yanıt veren Trump, müzakere ve operasyon süreçlerinde geleneksel yöntemleri sürdüreceğinin sinyalini verdi.

Katar, kısmen durdurduğu denizcilik faaliyetlerini tamamen başlatacak

Katar Ulaştırma Bakanlığından yapılan açıklamada, denizcilik faaliyetlerinin 2 Mayıs Cumartesi gününden itibaren gün boyu hizmete açılacağı belirtildi.

Ulaştırma Bakanlığı, 12 Nisan'da yaptığı açıklamada, Katar kara sularında her türlü gemi ve teknenin 06.00-18.00 saatleri arasında faaliyet gösterebileceğini bildirmişti.

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta ortak saldırılarıyla başlayan ve İran'ın da İsrail ve bazı bölge ülkelerindeki ABD hedeflerine misillemede bulunduğu savaş ortamı, Washington ile Tahran arasında 8 Nisan'da varılan geçici ateşkesle yerini müzakerelere bırakmıştı.

Pakistan arabuluculuğunda yapılan görüşmelerden henüz sonuç çıkmadı.

Trump: AB menşeli otomobil ve kamyonlara uygulanan tarife yüzde 25'e çıktı

Trump, Truth Social hesabından konuya ilişkin paylaşımda bulundu.

Avrupa Birliği'nin üzerinde tam mutabakat sağlanan ticaret anlaşmasına uymadığını öne süren Trump, gelecek hafta ABD'nin ithal ettiği AB menşeli otomobil ve kamyonlara uygulanan tarifeyi artıracağını belirtti.

Trump, söz konusu gümrük vergisi oranının yüzde 25'e çıkarılacağını bildirdi.

Otomobil ve kamyonların ABD'deki fabrikalarda üretilmesi halinde herhangi bir tarife uygulanmayacağı konusunda anlaşıldığına işaret eden Trump, halihazırda birçok otomobil ve kamyon fabrikasının inşasının devam ettiğini, bu süreçte 100 milyar doların üzerinde yatırım yapıldığını ve bunun otomobil ve kamyon üretim tarihinde bir "rekor" olduğunu ifade etti.

Trump, Amerikalı işçilerin istihdam edileceği bu fabrikaların yakında faaliyete geçeceğini vurgulayarak, "Bugün Amerika'da yaşananlara benzer bir şey daha önce hiç yaşanmamıştı." değerlendirmesinde bulundu.

ABD ile AB arasında sağlanan ticaret anlaşması kapsamında, AB ülkeleri ABD ürünlerine gümrük tarifesi uygulamamayı kabul ederken, ABD'nin AB menşeli ürünlere yüzde 15 oranında tarife uygulayacağı açıklanmıştı.

Spotify, yapay zeka içerikleriyle gerçek kişileri ayırt etmek için "onay işareti"ni kullanıma sunacak

BBC’nin haberine göre, Spotify, kullanıcıların platformdaki sanatçıların yapay zeka ürünü mü yoksa gerçek kişiler mi olduğunu ayırt edebilmesi için "doğrulanmış" simgesi oluşturuyor.

Spotify'ın, sanatçıların "özgünlüğünü kanıtlayan belirli standartları" karşılaması halinde, isimlerinin yanında "Spotify tarafından doğrulanmıştır" ibaresi ile "yeşil onay işareti"nin yer alacağını açıkladığı aktarıldı.

Bu standartlara sanatçıların profiline bağlantılı sosyal medya hesaplarının bulunması, dinleyici etkileşimlerinin tutarlılığı, ürün satışları ya da konser tarihlerinin de dahil olabileceğini belirten Spotify, dinleyicilerin aktif olarak aradığı sanatçıların "yüzde 99'undan fazlasının" doğrulanacağını ve bunun "yüz binlerce sanatçıyı" kapsadığını belirtti.

Bu standartlara, sanatçı profiline bağlı sosyal medya hesaplarının bulunması, dinleyici etkileşimlerinin tutarlılığı ile ürün satışları ve konser tarihlerinin de dahil olabileceği aktarılan haberde, dinleyicilerin aktif olarak aradığı sanatçıların "yüzde 99’undan fazlasının" doğrulanacağını ve bunun "yüz binlerce sanatçıyı" kapsadığı kaydedildi.

Haberde, Spotify’ın bu süreçte "müzik kültürüne ve tarihine önemli katkılar sağlayan" içeriklere öncelik vereceği, doğrulama sisteminin ise gelecek haftalarda devreye alınacağı aktarıldı.

Küresel ticaretin yeni savaş alanı: Deniz yolları

Küresel deniz taşımacılığı, son dönemde Hürmüz Boğazı'ndan Panama Kanalı'na, Güney Çin Denizi'nden Karadeniz'e kadar uzanan geniş bir coğrafyada kuralların yeniden yazıldığı sancılı bir süreçten geçiyor.

Uzmanlar, okyanusların on yıllardır hiç bu kadar çalkantılı ve tehlikeli olmadığını vurgularken, bir zamanlar uluslararası anlaşmalarla korunan serbest seyrüsefer düzeninin yerini güç mücadelesine bıraktığını belirtiyor.

Dünya ticaretinin yüzde 80'inden fazlasının deniz yoluyla gerçekleşmesi, bu rotalardaki her türlü aksamanın küresel ekonomide devasa maliyetlere ve belirsizliklere yol açmasına neden oluyor.

Denizler yeni savaş alanı mı?

Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim, bu yeni dönemin en somut örneği olarak öne çıkıyor. Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail ile yaşanan çatışmaların ardından İran'ın geçişleri kısıtlaması, buna karşılık ABD'nin uyguladığı deniz ablukası ve karşılıklı gemi alıkoyma operasyonları, küresel bir enerji krizini tetikleyerek petrol fiyatlarını rekor seviyelere taşıdı.

Benzer bir güç savaşı Panama Kanalı çevresinde de yaşanıyor. ABD ve bazı Güney Amerika ülkeleri, Çin'i Panama bayraklı gemilere ekonomik baskı uygulamakla suçlarken; Çin tarafı bu iddiaları reddederek ABD'yi bölgenin egemenlik haklarını ihlal etmekle itham ediyor.

Kurallar bozuluyor mu?

Denizlerdeki bu istikrarsızlık sadece devletler arası kışkırtmalarla sınırlı kalmıyor. 

Korsanlık faaliyetlerinin de son beş yılın en yüksek seviyesine ulaşmasıyla birlikte, deniz yolu operatörleri daha fazla yakıt tüketimi, yükselen sigorta primleri ve siyasi nedenlerle yaşanan gecikmelerle karşı karşıya kalıyor.

Uzmanlara göre asıl risk, devletlerin uluslararası boğazlarda kendi kurallarını dayatmaya başlamasıyla deniz trafiğinin evrensel normlardan kopup tamamen siyasi pazarlıkların insafına kalması olarak görülüyor.

Soykırımcı İsrail'in 2 Mart'tan bu yana Lübnan'a düzenlediği saldırılarda can kaybı 2 bin 618'e çıktı

Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail'in 2 Mart'tan sonra düzenlediği saldırılara ilişkin ölü ve yaralı sayısını paylaştı.

Buna göre, geride kalan sürede İsrail saldırılarında ölenlerin sayısı 2 bin 618'e, yaralı sayısı 8 bin 94'e ulaştı.

Saldırılarda 16 hastanenin zarar gördüğü, ölenlerden 103'ünün ise sağlık çalışanı olduğu belirtildi.

İsrail'in Lübnan'a saldırıları ve ateşkes

İsrail ordusu, Lübnan'a 2 Mart'ta yoğun hava saldırıları başlatarak, ülkenin güneyinde birçok beldeyi işgal etmişti.

Lübnan hükümeti de bu sürede ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyonu aştığını açıklamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, Lübnan ve İsrail arasında 17 Nisan'da yürürlüğe giren 10 günlük geçici ateşkesin 3 hafta daha uzatıldığını duyurmuştu.

Ateşkese rağmen İsrail'in Lübnan'ın güneyindeki saldırıları sürerken, Hizbullah da karşılık vermeye devam ediyor.

İran devlet medyası: İran, son teklifini Pakistanlı ara bulucularla ABD'ye iletti

İran resmi haber ajansı IRNA'nın haberinde; "İran, ABD ile müzakerelerde ara bulucu olan Pakistan'a, 30 Nisan Perşembe akşamı nihai müzakere taslağının metnini iletti." ifadelerine yer verildi.

Haberde teklifin içeriğine ilişkin detay paylaşılmadı.

İran, savaşın sona erdirilmesi için şartlarını içeren teklifi ABD'ye iletilmek üzere geçen hafta ara bulucu ülke olan Pakistan'a iletmişti.

İran basınında yer alan haberde, Tahran'ın savaşın kalıcı olarak sonlandırılması ve Hürmüz Boğazı'nın açılması meselesini müzakereye hazır olduğunu ancak İran'ın nükleer faaliyetlerinin kalıcı ateşkesten sonra ele almayı teklif ettiğini yazmıştı.

Trump'ın Tahran'ın bu önerisini kabul etmediği bildirilmişti.