Dünyadan Haberler - 2

İranlı komutan: İHA üretimi 12 günlük savaştan sonra 10 katına çıktı

İran devlet televizyonuna göre Şeyh, ülkesinin savunma kapasitesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

“İnsansız hava aracı (İHA) üretimi (İsrail'le) on iki günlük savaştan sonra on katına çıktı.” diyen Şeyh, ülkesinin ABD ve İsrail ile yaşanan son savaşta yürüttüğü operasyonlara ilişkin planlamaların, saldırılarda hayatını kaybeden eski Genelkurmay Başkanı Abdurrahim Musevi tarafından önceden belirlendiğini ve ilgili askeri kuvvetlere iletildiğini kaydetti.

Şeyh, “düşmanlarının” (ABD-İsrail) bir kez daha İran’a saldırması durumunda önceden belirlenen stratejiler doğrultusunda karşılık verileceğini ifade etti.

Tayland’da düzenlenen "dünyanın en büyük su savaşı"nda 191 kişi öldü

Tayland’da her yıl geleneksel yeni yılı kutlamak amacıyla düzenlenen ve "dünyanın en büyük su savaşı" olarak bilinen Songkran festivali, bu yıl yine ağır bir trajediyle sarsıldı. Festivalin ilk üç gününde meydana gelen trafik kazalarında toplam 191 kişi hayatını kaybetti.

Yıl boyunca günlük ortalama trafik kazası ölümlerinin 38 olduğu ülkede, bayramın başlamasıyla birlikte bu rakamın hızlı bir şekilde yükselmesi dikkati çekiyor.

Milyonlarca insan yola çıkıyor

Ülke genelinde milyonlarca insan, kutlamalar için Bangkok gibi büyük şehirlerden memleketlerine akın ederken, yollar adeta ölüm tuzağına dönüştü. Hükümetin aldığı sıkı güvenlik önlemlerine, artırılan polis denetimlerine ve alkollü araç kullanımına karşı yürütülen kampanyalara rağmen, festivalin ilk gününde 51 kişi yollarda yaşamını yitirdi. Kazaların temel nedenleri arasında aşırı hız yüzde 42 ile ilk sırada yer alırken, bunu yüzde 27,4 ile alkollü araç kullanımı takip etti. Uzmanlar, kask takmama gibi riskli davranışların ve kural ihlallerinin "yedi tehlikeli gün" olarak adlandırılan bu dönemde ölümleri artırdığını belirtiyor.

Tayland, Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre zaten trafik kazalarının en ölümcül olduğu ülkeler arasında dokuzuncu sırada yer alırken, ruhsal bir arınma ve yeni başlangıçları temsil etmesi gereken bayram, her yıl tekrarlanan bu kanlı döngü nedeniyle trajik bir ironiye dönüşüyor.

Kutlamalar sırasında huzuru bozanlara karşı güvenlik güçleri sert müdahalelerde de bulunuyor; nitekim trafiği engelleyerek çevreyi rahatsız ettikleri gerekçesiyle 7 Fransız turist gözaltına alındı.

Buna rağmen turizm açısından oldukça önemli olan ve 500 bin civarında yabancı turisti ülkeye çeken festival, yaklaşık 900 milyon dolarlık bir ekonomik hareketlilik yaratmaya devam ediyor.

Netanyahu ile Lübnan Cumhurbaşkanı arasında bir görüşme olacağı doğrulandı

İsrail ordu radyosuna konuşan Gamliel, Netanyahu ile Avn arasındaki muhtemel görüşmeyi doğruladı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın, İsrail ve Lübnan liderlerinin yaklaşık 34 yıl sonra görüşme gerçekleştireceğini açıklamasının ardından İsrailli Bakan, Netanyahu'nun bugün Avn ile görüşeceğini kaydetti.

İsrail'in Lübnan'a saldırısı

İsrail ordusundan 2 Mart'ta yapılan açıklamada, Lübnan'dan füze atıldığının tespit edilmesinin ardından ülkenin kuzeyinde sirenlerin devreye girdiği belirtilmişti.

Daha sonra Lübnan geneline hava saldırıları başlattığını duyuran ve başkent Beyrut'u hedef alan İsrail ordusu, havadan ve denizden yoğun saldırılar düzenlediği Lübnan'da kara işgalini genişletme kararı almıştı.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail ordusunun 2 Mart'tan bu yana Lübnan'a düzenlediği saldırılarda yaşamını yitirenlerin sayısının 2 bin 167'ye yükseldiğini açıklamıştı.

Lübnan hükümeti de ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyon 162 bini geçtiğini duyurmuştu.

ABD'nin "USS Gerald R. Ford" uçak gemisi, 50 yılın görev süresi rekorunu kırdı

ABD Deniz Enstitüsünce (USNI) yönetilen U.S. Naval Institute News'ün derlediği verilere göre, 295 gündür denizde olan "USS Gerald R. Ford" uçak gemisi, ana limanı Virginia eyaletinin Norfolk kentinden Haziran 2025'te Akdeniz'e doğru yola çıktı.

Rotasını ekimde Karayip Denizi'ne çeviren ve 3 Ocak'ta ABD'nin Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'yu alıkoyduğu askeri müdahalede yer alan gemi, İran ile tırmanan gerilimin ardından Orta Doğu'ya yöneldi.

Mart başında Akdeniz'e gelen, Süveyş Kanalı'ndan geçerek Kızıldeniz'e ilerleyen gemi, ABD/İsrail-İran Savaşı'nın ilk günlerinde görev aldı. Gemi, daha sonra çamaşırhanelerinden birinde çıktığı açıklanan yangın sonrası onarım için Akdeniz'e döndü.

"USS Gerald R. Ford"un denizde geçirdiği gün sayısı, 2020'deki Kovid-19 salgını sırasında 294 günle son 50 yıldaki en uzun uçak gemisi görevi rekorunu kıran USS Abraham Lincoln'ün görev süresini aştı.

Virginia'nın Demokrat Senatörü Tim Kaine, bu görevlendirme süresinin mürettebatın ruh sağlığı ve refahı üzerinde yük oluşturduğunu ve yangının 600 denizciyi uyuyacakları yerden mahrum bıraktığını söyledi.

Kaine, "Onlar sevdiklerinin yanında, evlerinde olmalı. ABD ordusunu saray muhafızları gibi gören bir başkan tarafından dünyanın dört bir yanına gönderilmemeli." dedi.

Donanma yetkilileri, Ford'un görev süresi rekoruna ilişkin resmi açıklama yapmadı.

Pentagon yetkilileri, geminin ne kadar süre görevde kalacağını açıklamadı ancak donanmanın en üst rütbeli iki subayı kamuoyuna yaklaşık 11 ay görevde kalmasını beklediklerini bildirdi. Dolayısıyla geminin mayıs sonlarında ABD'ye dönmesi öngörülüyor.

ABD Deniz Kuvvetleri Merkez Komutanlığına bağlı 5. Filo'dan 12 Mart'ta yapılan açıklamada, "USS Gerald R. Ford" uçak gemisinin Kızıldeniz'de görev yaparken çamaşırhane bölümünde teknik arızadan kaynaklanan yangın çıktığı duyurulmuştu.

The New York Times, yangının 30 saatten fazla sürdüğünü, yatakhaneleri zarar gören 600 kişiden fazla mürettebatın o tarihten sonra yerde ve masaların üzerinde uyumak zorunda kaldıklarını iddia etmişti.

İran Ordu Sözcüsü: Ateşkesin bizim için savaş koşullarından farkı yok

Sözcü Ekremi Niya, İran'da katıldığı bir televizyon programında açıklamalarda bulundu.

İran Ordu Sözcüsü, "Bu sene özel koşullarla karşı karşıya kaldık. Ateşkesin fiili olarak bizim için savaş koşullarından çok da farkı yok, her zaman hazırız." dedi.

Söz konusu koşullardan dolayı İran Silahlı Kuvvetleri’nin resmi geçit töreni yapmayacağını, bunun yerine üst düzey komutanların meydanlarda toplanan halkın arasına karışarak konuşmalar yapacağını aktardı.

Ekremi Niya, ayrıca İran Ordusu Genel Komutanı Tümgeneral Emir Hatemi’nin kendilerine, eğer ülkeye kara saldırısı olursa kararlı şekilde karşılık verilmesi ve “saldırganlardan tek bir kişinin bile hayatta kalmaması” gerektiği konusunda talimat verdiğini kaydetti.

İranlı Sözcü, konuşmasında ayrıca "İsfahan’da ABD sızmasını engelleyen askerleri özellikle anmak istediğini" söyleyerek şunları ifade etti:

"ABD’liler bölgeye indiğinde, Kara Kuvvetleri Topçu ve Füze Eğitim Merkezi bünyesindeki Hava Savunma Komutanı Tuğgeneral Mesud Zare ve ekibi, omuzdan atılan bir füze ile C-130 nakliye uçağını vurdu. Bunun ardından ABD’liler kaçmak zorunda kaldı."​​​​​​​

Ateşkes sonrası pazarlık: Kim ne istiyor?

ABD, İsrail ve İran arasındaki savaş, ateşkesle birlikte yeni bir aşamaya girdi. Ancak sahada çatışmaların büyük ölçüde durmasına rağmen, krizin sona erdiğini söylemek için henüz erken. Çünkü dikkatler artık cephe hattından çok müzakere masasına çevrilmiş durumda.

Pakistan’ın ara buluculuğunda yürütülen temaslar, tarafların doğrudan karşı karşıya geldiği yeni bir sürecin kapısını araladı. Ancak bu süreç net bir uzlaşıdan çok, belirsizliklerin öne çıktığı bir tablo ortaya koyuyor. 10 maddelik bir plan üzerinden yürütüldüğü belirtilen görüşmelerde tarafların mutabık kaldığı açık bir metnin paylaşılmaması, sürecin daha en başında muğlak bir zeminde ilerlediğini gösteriyor. Birinci turda herhangi bir somut sonuç alamayan taraflar ikinci tur görüşmelerine hazırlanıyor.

Sahadaki gelişmeler de bu belirsizliği destekliyor. Ateşkese rağmen İsrail’in Lübnan hattında saldırılarını sürdürmesi, ABD’nin Hürmüz Boğazı çevresinde askeri baskıyı artırması ve İran’ın buna karşılık sert mesajlar vermesi, tarafların nihai hedeflerinden vazgeçmediğine işaret ediyor. ABD Başkanı Donald Trump, son açıklamasında “Hürmüz açılmalı, aksi halde çok daha sert adımlar atarız” diyerek baskıyı açık şekilde ortaya koyarken; İran tarafı ise “Boğaz üzerindeki kontrolümüz egemenlik meselesidir” vurgusuyla geri adım atmayacağını duyurdu.

Tüm bu gelişmeler, tarafların yeniden pozisyon aldığı kırılgan bir geçiş süreci yaşandığına işaret ediyor.

Tarafların talepleri: Masada denge arayışı

Müzakere masasındaki en temel sorun, tarafların taleplerinin birbirine temas etmekten çok, birbirini dışlayan bir çerçeveye sahip olması.

Bölge Araştımaları'ndan (BAM) İran Uzmanı Dr. Hurşit Dingil’e göre süreç, daha başlangıç aşamasında maksimalist talepler üzerinden şekilleniyor. Pakistan’da yürütülen görüşmelerde tarafların ortak bir metin açıklamaması da bu durumun en somut göstergesi. Dingil, bu tabloyu “psikolojik üstünlük kurma çabası” olarak değerlendirirken, tarafların manipülasyonlara açık bir müzakere zemini oluşturduğuna dikkat çekiyor.

İran’ın talepleri oldukça net: Dondurulmuş mal varlıklarının serbest bırakılması, yaptırımların gevşetilmesi ya da kaldırılması, savaşın ekonomik sonuçlarının telafi edilmesi ve en kritik başlık olarak Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolün korunması.

ABD cephesinde ise güvenlik eksenli talepler öne çıkıyor. Washington, İran’ın nükleer silah sahibi olmayacağına dair kesin ve bağlayıcı bir taahhüt istiyor. Bunun ötesinde, “sıfır uranyum zenginleştirme” talebi ve mevcut zenginleştirilmiş uranyum stokunun tasfiye edilmesi gibi sert başlıklar masada tutuluyor. Açık kaynaklara göre İran’ın yaklaşık 540 kilogram yüzde 60 zenginleştirilmiş uranyum kapasitesine sahip olması, bu başlığı daha da kritik hale getiriyor.

Bu iki yaklaşım yan yana getirildiğinde ortaya çıkan tablo oldukça net: İran ekonomik ve egemenlik alanını korumaya çalışırken, ABD İran’ın stratejik kapasitesini sınırlamayı hedefliyor. Bu nedenle müzakere masası, uzlaşmadan çok güç dengesi mücadelesinin devam ettiği bir alan olarak öne çıkıyor.

Nükleer dosya: Kırılma noktası mı?

Müzakerelerin merkezinde yer alan en kritik başlıklardan biri İran’ın nükleer programı. Ancak dikkat çekici olan, bu başlığın sahadaki askeri ve siyasi gelişmelerle birlikte yeniden şekillenmesi.

Dr. Hurşit Dingil, mevcut süreçte dikkat çeken önemli bir değişime işaret ediyor. Önceki müzakere dönemlerinde sıkça gündeme gelen balistik füze programının bu süreçte doğrudan masaya gelmemesi. Bu durum, İran’ın çatışma boyunca kullandığı asimetrik kapasiteyi büyük ölçüde koruduğunu gösteriyor.

{ilgili-metin-[{title} İran'ın çatışma boyunca başvurduğu asimetrik kapasiteyle Balistik füze programını koruduğu anlaşılmaktadır. Buna karşın ABD'nin uranyum zenginleştirme programını sıfırlanması dondurulması ya da barışçıl oranlara getirmeye çalışması eğilimleri de kazanç-taviz dengesinde tavizleri dengeleme çabası olarak değerlendirilebilir.{title}{source}Dr. Hurşit Dingil{source}{theme}red{theme}]}

Buna karşılık ABD’nin nükleer program üzerinden baskıyı artırması, müzakerelerde bir dengeleme stratejisi olarak öne çıkıyor. Washington’un “sıfır zenginleştirme” hedefi, yalnızca teknik bir sınırlama değil, aynı zamanda İran’ın uzun vadeli stratejik kapasitesini törpülemeye yönelik bir hamle olarak değerlendiriliyor.

Uluslararası kurumların değerlendirmeleri de bu tabloyu destekliyor. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) verileri, İran’ın zenginleştirme kapasitesinin son yıllarda ciddi şekilde arttığını ortaya koyarken, bu durumun müzakere sürecini daha da karmaşık hale getirdiği belirtiliyor.

Dolayısıyla nükleer dosya, müzakerelerin kaderini belirleyecek temel kırılma noktası olarak öne çıkıyor.

Sahadan masaya: Hibrit baskı dönemi

Ateşkes sonrası dikkat çeken bir diğer gelişme ise çatışmanın doğrudan askeri yöntemlerden daha karmaşık bir baskı modeline evrilmesi.

Dr. Hurşit Dingil, bu süreci “hibritleşme” olarak tanımlıyor. Ona göre, çatışma öncesinde daha yoğun ve doğrudan askeri güç kullanımı söz konusuyken, müzakerelerle birlikte bu durum yerini askeri ve ekonomik araçların birlikte kullanıldığı daha karmaşık bir yapıya bıraktı.

ABD’nin Hürmüz Boğazı’na yönelik başlattığı askeri abluka bu dönüşümün en somut örneklerinden biri. Bu adım İran’a karşı bir baskı unsuru olurken, aynı zamanda küresel enerji dengeleri üzerinden daha geniş bir mesaj içeriyor. Özellikle Çin’in enerji tedarik güvenliği açısından Hürmüz’e olan bağımlılığı düşünüldüğünde, bu hamlenin bölgesel olduğu kadar küresel bir boyutu da bulunuyor.

{ilgili-metin-[{title} Hürmüz Boğazına yönelik askeri abluka ABD'nin bu yolla İran’ın yönelik yaptırımların kaldırılması ve yaptırım muafiyetlerine karşı bir başka dengeleme yoluna başvurduğu gösteriyor.{title}{source}Dr. Hurşit Dingil{source}{theme}grey{theme}]}

Bu nedenle mevcut süreç, klasik bir savaş-sonrası müzakere döneminden çok, farklı araçların aynı anda devrede olduğu çok katmanlı bir güç mücadelesi olarak şekilleniyor.

Gelinen noktada ateşkes, taraflar arasında kalıcı bir uzlaşının başlangıcından çok, yeni bir denge arayışına işaret ediyor.

Tarafların talepleri arasındaki derin farklar, kısa vadede kapsamlı bir anlaşma ihtimalini zayıflatıyor. Buna karşılık sahadaki gerilimin tamamen ortadan kalkmaması, müzakerelerin kırılgan bir zeminde ilerlediğini gösteriyor.

Dolayısıyla mevcut tablo, 7 Ekim'de başlayan Gazze soykırımından bugüne devam eden krizin biçim değiştirerek ilerlediği bir sürece işaret ediyor.

Ukrayna: Rusya'nın düzenlediği hava saldırılarında en az 15 kişi öldü ve 95 kişi yaralandı

Başkent Kiev'in Belediye Başkanı Vitaliy Kliçko, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Rusya'nın gece boyunca Kiev'e yönelik hava saldırıları gerçekleştirdiğini duyurdu.

Mevcut bilgilere göre saldırı sonucu Kiev'de biri 12 yaşındaki çocuk 4 kişinin öldüğünü ve 45 kişinin yaralandığını kaydeden Kliçko, hava saldırısı tehlikesinin sürdüğü uyarısında bulundu.

Ukrayna Devlet Acil Durum Servisinden (DSNS) yapılan yazılı açıklamada da Rusya'nın Odessa'ya düzenlediği saldırılarda yerleşim yerleri ve liman altyapısının hasar gördüğü ifade edildi.

Açıklamada, mevcut bilgilere göre 8 kişinin hayatını kaybettiği ve 16 kişinin yaralandığı bildirildi.

Rusya'nın ayrıca Dnipropetrovsk bölgesine yönelik hava saldırıları sonucu 3 kişinin yaşamını yitirdiği ve 34 kişinin yaralandığı bilgisi verildi.

Ukrayna: Rus ordusu 44 füze ve 659 İHA ile saldırılar düzenledi

Ukrayna Ordusu Hava Kuvvetleri Komutanlığından yapılan yazılı açıklamada da Rusya'nın gece farklı tip füzeler ve silahlı insansız hava araçlarıyla (SİHA) saldırılar gerçekleştirdiği belirtildi.

Rus ordusunun 44 seyir ve balistik füzeyle saldırılar düzenlediği, Ukrayna'nın çeşitli bölgelerine 659 SİHA'nın fırlatıldığı kaydedildi.

Hava savunma kuvvetlerince 32 füze ve 636 İHA'nın etkisiz hale getirildiği bilgisi verilen açıklamada, diğer füze ve İHA'ların ülke genelindeki 26 noktaya isabet ettiği bildirildi.

WSJ: Pentagon, silah üretimini artırmak için otomotiv üreticileriyle temasa geçti

The Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin konu hakkında bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı haberine göre, ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, özellikle otomotiv üreticilerinin askeri üretimde daha fazla rol almasını istiyor.

Bu kapsamda Pentagondan yetkililer, Ford Motor Üst Yöneticisi (CEO) Jim Farley ile General Motors (GM) Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO'su Mary Barra'nın da aralarında bulunduğu üst düzey otomotiv yöneticileriyle bir araya geldi.

Kaynaklar, Ukrayna ve İran'daki savaşların ABD'nin mühimmat stoklarını erittiğini, bu nedenle Pentagonun otomotiv şirketlerini devreye sokmayı düşündüğünü iddia etti.

Brent petrolün varili 94,96 dolardan işlem görüyor

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 09.22 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 0,03 artarak 94,96 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 91,61 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatları üzerinde, ABD'nin İran petrolü satın alan ülkelere "ikincil yaptırımlar" uygulayabileceği yönündeki mesajları ile ülkede petrol stoklarının azaldığına işaret eden verilerin arz endişelerini artırması etkili oluyor.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Beyaz Saray'da düzenlenen basın toplantısında, İran petrolü satın alan ülkelere yönelik ikincil yaptırımların uygulanabileceğini söyledi. Bessent, İran'ın Körfez İşbirliği Konseyi'ndeki komşularına yönelik saldırılarının "ölümcül bir hata" olduğunu savunarak, bu ülkelerin artık finansal akışlar konusunda daha fazla şeffaflık göstermeye hazır olduğunu ifade etti.

İran Devrim Muhafızları ve yönetimle bağlantılı kişi ve kuruluşların varlıklarının dondurulmasına yönelik taleplerini ilettiklerini belirten Bessent, "Eğer İran petrolü satın alıyorsanız veya İran'a ait paralar bankalarınızda tutuluyorsa ikincil yaptırımları uygulama konusunda kararlıyız." diye konuştu.

İran'ı "terörizmin en büyük destekçisi" olarak nitelendiren Bessent, Çin'in İran petrolünün yüzde 90'ından fazlasını satın aldığını ve bunun Çin'in toplam enerji ihtiyacının yaklaşık yüzde 8'ine karşılık geldiğini söyledi.

Hürmüz Boğazı'ndaki abluka nedeniyle Çin'in alımlarında yavaşlama beklediklerini dile getiren Bessent, iki Çin bankasına ABD Hazine Bakanlığı tarafından uyarı mektupları gönderildiğini kaydetti. Banka isimlerini paylaşmayan Bessent, İran'a yönelik finansal akışların tespit edilmesi halinde ikincil yaptırımların uygulanacağı mesajının iletildiğini aktardı.

Bessent ayrıca, Rus ve İran petrolünün deniz yoluyla satışına izin veren geçici muafiyetin de yenilenmeyeceğini söyledi.

Piyasadaki önemli tedarik kaynaklarından birine erişimin kısıtlanabileceği beklentisinin güçlenmesi risk primini artırarak fiyatların yukarı yönlü hareketini destekliyor.

Bunun yanı sıra ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), ülkedeki ticari ham petrol stoklarının geçen hafta 900 bin varil azalışla 463 milyon 800 bin varil seviyesine gerilediğini açıkladı. Piyasa beklentisi, stokların yaklaşık 2 milyon 100 bin varil artacağı yönündeydi.

Beklentilerin aksine gerçekleşen stok düşüşü, dünyanın en büyük petrol tüketicilerinden ABD'de talebin yüksek seyrettiği algısını güçlendirerek fiyatları yukarı yönlü destekledi.

Öte yandan, ABD ve İran arasında görüşmelerin sürdüğü haberleri fiyatlardaki yükselişi sınırlıyor. ABD'li bir yetkili, AA muhabirine yaptığı yazılı açıklamada, ateşkesin uzatılmasına ilişkin resmi bir karar alınmadığını ancak taraflar arasında müzakerelerin devam ettiğini belirtti.

Pakistan'ın ara buluculuğunda 8 Nisan'da başlayan ve 22 Nisan'da sona ermesi beklenen iki haftalık geçici ateşkese ilişkin sürecin belirsizliğini koruması piyasalarda temkinli iyimserliğe yol açarken, ABD medyasında yer alan haberlerde tarafların ateşkesi uzatmaya yakın olduğu yönündeki beklentiler öne çıktı.

Brent petrolde teknik olarak 95,45 doların direnç, 94,19 doların destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor. ​​​​​​​

Çin'den İran'a "Hürmüz Boğazı'ndan serbest ve güvenli geçiş sağlanmalı" mesajı

Çin Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, Dışişleri Bakanı Vang Yi, İranlı mevkidaşı Abbas Erakçi ile gece telefonda görüştü.

Görüşmede Hürmüz Boğazı'na kıyıdaş ülke olarak İran'ın egemenliği, güvenliği, meşru hakları ve çıkarlarına saygı gösterilmesi gerektiğini ifade eden Vang, aynı zamanda uluslararası boğazda seyrüsefer serbestisi ve güvenliğin sağlanması gerektiğini, bunun uluslararası toplumun ortak çağrısı olduğunu vurguladı.

Vang, Çin'in bölgedeki durum ve bölge ülkeleri arasındaki ilişkilerin iyileştirilmesi için çalışmayı ve Orta Doğu'da nihai olarak kalıcı barış ve istikrarın sağlanması amacıyla yapıcı rol oynamayı sürdüreceğinin altını çizdi.

İranlı Bakan Erakçi de Çin'in çatışmanın sonlandırılması ve barışın teşvik edilmesi için yapıcı rol oynamasını memnuniyetle karşıladıklarını, çatışmaya barışçı müzakerelerle akılcı ve gerçekçi çözüm aramayı sürdüreceklerini belirtti.

ABD'nin Hürmüz Boğazı'nı ablukası

ABD Başkanı Donald Trump, İran'la Pakistan'da düzenlenen müzakere sürecinin başarısızlığa uğramasının ardından sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nı abluka altına alma sürecini başlatacaklarını duyurmuştu.

Bu açıklamanın hemen ardından ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, 13 Nisan'da Türkiye saatiyle 17.00'de İran limanlarına giren veya bu limanlardan çıkan tüm gemilere yönelik deniz ablukasının başlatacağını açıklamıştı.

Trump, İran'ın elinde kalan gemilerin Hürmüz Boğazı'nı abluka altına alan ABD Deniz Kuvvetlerine yaklaşması halinde "etkisiz hale getirileceği" tehdidinde bulunmuştu.

Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiği, savaş nedeniyle kesilmişti

ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları ve İran'ın misillemeleri ile Basra Körfezi'nde tırmanan çatışma nedeniyle, küresel mal ve enerji ticareti açısından kritik geçiş hattı olan Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiği büyük ölçüde kesilmişti.

Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Kuveyt, Katar, Irak ve İran'ın hidrokarbon kaynaklarını dünya pazarlarına ulaştıran Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25'inin, sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin ve gübre ticaretinin yaklaşık yüzde 30'unun ana güzergahı konumunda bulunuyor.

Çin'in ithal ettiği petrolün yaklaşık yüzde 45'i, sıvılaştırılmış doğal gazın yüzde 30'u Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'ndan geçerek ülkeye ulaşıyor.

Boğazdaki tanker trafiğindeki kesintiler, küresel petrol tedarikinde aksamalara, petrol fiyatlarında artışa yol açmış durumda.

ABD'nin Küba'ya olası askeri müdahale planlarını hızlandırdığı öne sürüldü

USA TODAY gazetesinin konu hakkında bilgi sahibi iki yetkiliye dayandırdığı habere göre, ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) öncülüğünde Küba'ya yönelik olası bir operasyon için askeri planlamalar hız kazandı.

Yetkililer, söz konusu direktiflerin, ABD ile Küba arasında son dönemde artan gerilimin bir yansıması olduğunu savunarak, bu gerilimin Trump yönetiminin ocakta Küba'ya petrol sevkiyatlarını kısıtlamasıyla ilgili olduğunu öne sürdü.

Pentagon'dan USA TODAY'e yapılan açıklamada ise farklı senaryolara yönelik planlamaların rutin olduğuna işaret edilerek, Trump'ın talimatları doğrultusunda harekete geçmeye hazır olunduğu kaydedildi.

ABD Başkanı Trump, 30 Ocak'ta Küba'ya petrol satan veya sağlayan ülkelerden gelen tüm mallara gümrük vergisi uygulanmasını öngören Başkanlık kararnamesini imzalamıştı.

Trump, 13 Nisan'da yaptığı açıklamada, İran gündeminin ardından Küba konusuyla da "ilgileneceklerini" kaydetmiş, "Küba farklı bir hikaye. Orası yıllardır korkunç şekilde yönetiliyor. İran'dan sonra oraya bakabiliriz." ifadelerini kullanmıştı.

Küba Devlet Başkanı Miguel Diaz Canel ise olası bir ABD işgaline ilişkin "Eğer bu gerçekleşirse çatışma olur, mücadele olur, kendimizi savunuruz ve eğer ölmemiz icap ediyorsa ölürüz." demişti.

Lübnan kaynakları Trump'ın görüşme açıklamasını yalanladı

Lübnanlı resmi bir kaynakla yapılan görüşmede, ne iki ülke lideri arasında olası bir telefon görüşmesine ne de Washington'da büyükelçiler düzeyinde ikinci bir toplantıya dair herhangi bir verinin bulunmadığı belirtildi.

Trump'ın Lübnan ve İsrail'e "nefes alma alanı" tanınması yönündeki ifadeleri her ne kadar ateşkes işareti olarak yorumlansa da, sahadaki kaynaklar bu durumu doğrulamadı.

{ilgili-haber-941830}

ABD'nin stratejik hedefi: Lübnan'ı İran'dan koparmak

Washington'da yürütülen yoğun diplomasinin temel amacının, Lübnan cephesini İran cephesinden ayırmak olduğu ifade ediliyor.

ABD yönetiminin tüm bu girişimlerle; Hizbullah'ın ülke üzerindeki nüfuzunu kırmayı ve İran'ın Lübnan üzerindeki etkisini zayıflatmayı hedeflediği kaydediliyor.

Uzmanlar, Washington'daki toplantıların somut bir barıştan ziyade, bölgedeki dengeleri değiştirmeye yönelik stratejik bir girişim ve "fotoğraf karesi" verme çabası olduğunu vurguluyor.