Dünyadan Haberler - 2

İran Dışişleri: ABD ile temel ilkelerde anlaşmaya vardık

Cenevre'de düzenlenen nükleer görüşmelerin ikinci turunda İran ve Amerika Birleşik Devletleri, sürecin devamı için rehberlik edecek temel ilkeler üzerinde uzlaşma sağladı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, görüşmelerin ardından yaptığı açıklamada, kaydedilen ilerlemenin yakın zamanda nihai bir anlaşmaya varılacağı anlamına gelmediğini ancak bir yolun açıldığını belirtti.

Hürmüz Boğazı'nda askeri hareketlilik

Müzakereler devam ederken İran devlet medyası, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nın bir kısmının güvenlik gerekçesiyle kısa süreliğine ulaşıma kapatılacağını duyurdu.

Devrim Muhafızları'nın bölgede askeri tatbikat gerçekleştirdiği sırada alınan bu karar, küresel petrol sevkiyatının beşte birinin geçtiği rotada hareketliliğe neden oldu.

ABD'nin Tahran'ı taviz vermeye zorlamak amacıyla Körfez bölgesine bir muharebe gücü gönderdiği dönemde gelen bu hamle, bölgedeki tansiyonu yüksek tutmaya devam ediyor.

Bölgesel dengeler ve arabuluculuk

ABD Başkanı Donald Trump'ın Tahran'da yönetim değişikliğine yönelik açıklamalarına karşın, İran dini lideri Ayetullah Ali Hamaney hükümeti devirme girişimlerinin başarısız olacağını ifade etti.

Umman'ın arabuluculuğunda gerçekleşen Cenevre'deki kritik görüşmelere İranlı yetkililerin yanı sıra ABD temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner da katıldı.

Taraflar arasındaki diyalog kanallarının açık kalması olumlu bir adım olarak değerlendirilse de, nükleer dosya üzerindeki teknik çalışmaların sürdüğü kaydediliyor.

Avrupa'da geçen yıl Müslüman karşıtlığının en çok görüldüğü ülke Fransa

CCIE'nin 2025 yılı raporunda, Avrupa genelinde Müslümanlara yönelik nefret söyleminin normalleştirilmesinin "endişe verici" düzeyde olduğu bildirildi.

Müslümanlara yönelik fiziksel şiddet vakalarının arttığı ve kurumsal ayrımcılığın derinleştiği aktarılan raporda, bu durumun en çok gözlemlendiği başlıca ülkelerden birinin Fransa olduğu bildirildi.

Raporda, Fransa’da Müslümanlara ait kuruluşlar ve sivil toplum aktörleri için toplumsal alanın giderek daraldığı, sosyal ayrımcılığın yanı sıra bu kuruluşların kısıtlanması ve dağıtılması için yasal ve idari araçların giderek daha fazla kullanıldığı vurgulandı.

Ayrıca raporda, Fransız makamlarının 2020 yılında CCIE’yi feshetmek için bu yola başvurduğu kaydedildi.

Raporda, 2025 yılında Avrupa genelinde Müslüman karşıtı 876 vakanın kayıtlara geçtiği ve bu vakaların yüzde 85’inin Fransa’da görüldüğü belirtildi. Müslüman karşıtı vakaların yüzde 80’inde kurbanların kadın olduğu ve bu kadınların yüzde 40’ının ise başörtüsü nedeniyle ayrımcılığa maruz kaldığına işaret edilen raporda, 876 vakanın 178’inde fiziksel şiddete başvurulduğu bilgisi paylaşıldı.

Fransa’nın Gard bölgesindeki camide 23 yaşındaki Müslüman gencin bıçaklanarak öldürüldüğü saldırının da gündeme getirildiği raporda, bu saldırının yalnızca Müslüman gence yönelik değil, dini özgürlüklere yönelik saldırı olduğunun altı çizildi.

Raporda, Avrupa genelinde hüküm süren Müslüman karşıtı damgalayıcı söylemin sadece sembolik ayrımcılık olmadığı, cinayete yol açacak sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekildi.

İran, tatbikat nedeniyle Hürmüz Boğazı'nın bir kısmını güvenlik gerekçesiyle birkaç saat kapatacak

İran devlet televizyonu, Devrim Muhafızları Ordusu'nun Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi'nde gerçekleştirdiği tatbikatın ana aşamasının başladığını bildirdi.

Tatbikat kapsamında Hürmüz Boğazı'nın bir kısmının birkaç saat güvenlik gerekçesiyle kapatılacağı bilgisi verildi.

İran'a saldırı tehditlerinde bulunan ABD yönetiminin Tahran ile müzakere sürecine rağmen son haftalarda bölgede askeri varlığını güçlendirmesi ve bölgeye ek deniz unsurları sevk etmesi üzerine İran, dün Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'nda güvenlik tehditlerine karşı askeri tatbikat başlattığını duyurmuştu.

Tatbikatta, Devrim Muhafızları Ordusu'nun denizden gelebilecek muhtemel tehditlere karşı hızlı, kararlı ve kapsamlı yanıtlar vermeye odaklandığı belirtilmişti.

Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği stratejik bir geçiş noktası olarak biliniyor. İran, ABD ile muhtemel bir savaşta Hürmüz Boğazı'nı kapatacağını bildirmişti.

AB'den Shein'e "bağımlılık yapıcı tasarım ve yasa dışı ürün" soruşturması

AB Komisyonu, Çin'de kurulan ve giyim üzerine yoğunlaşan Shein platformuna yönelik Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında resmi soruşturma başlatıldığını duyurdu.

Açıklamada, "AB Komisyonu, DSA kapsamında Shein hakkında bağımlılık yapıcı tasarımı, tavsiye sistemlerinde yeterli şeffaflık olmaması ve çocuk cinsel istismarı malzemeleri de dahil olmak üzere yasa dışı ürünlerin satışı nedeniyle resmi soruşturma başlattı." ifadesi kullanıldı.

AB kuralları uyarınca Shein'in tavsiye sistemlerinde kullanılan ana parametreleri açıklaması gerektiği anımsatılan açıklamada, platformun kullanıcılara her tavsiye sistemi için profil oluşturmaya dayanmayan, kolay erişilebilir seçenek sunmak zorunda olduğu belirtildi.

AB'nin teknoloji kuralları kapsamında Avrupa'da faaliyet gösteren büyük şirketlerin ve dijital platformların katı kurallara uyması gerekiyor.

Avrupa Birliği, kural ihlalinde bulunan dijital platformlara yüksek seviyelerde para cezaları uygulayabiliyor.

İhlallerin tekrarı durumunda söz konusu dijital platformların AB'deki faaliyetine son verilebiliyor.

Katil İsrail'in ateşkesi ihlal ederek Gazze'ye düzenlediği saldırıda bir çocuk daha hayatını kaybetti

Katil İsrail, Gazze'de 10 Ekim 2025'te sağlanan ateşkesi ihlal etmeyi sürdürüyor.

Sağlık kaynaklarından alınan bilgiye göre, İsrail ordusu, Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki Cibaliya beldesine İHA saldırısı düzenledi.

Saldırıda 14 yaşındaki Rasim Yusuf Asliye yaşamını yitirdi. Filistinli çocuğun naaşı Gazze kentinin batısındaki Şifa Hastanesi'ne getirildi.

Görgü tanıkları, İHA ile hedef alınan bölgenin İsrail ordusunun işgal ettiği alanların dışında Gazze Şeridi'nin kuzeyinde kaldığını aktardı. 

İrlanda, Grok'un uygunsuz görüntüler ürettiği gerekçesiyle X hakkında soruşturma başlattı

DPC'den yapılan yazılı açıklamaya göre, X'e karşı, Avrupa Birliği (AB) Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR) ile İrlanda Veri Koruma Yasası'nın kişisel verileri koruma, teknik özellikler ve riskleri azaltma konularındaki bazı maddelerini ihlal suçlamasıyla soruşturma başlatıldı.

Grok'un yapay zeka kullanarak çocuklar da dahil kullanıcıların rızası dışında cinsel ve özel görüntülerini üretme, zararlı içerik üretme, kişisel verileri kullanma gibi ihlaller yapıp yapmadığının soruşturulacağı kaydedilen açıklamada, X'in dün inceleme hakkında bilgilendirildiği ifade edildi.

Açıklamada, X'in uygulamada hukuka uygunluk, tasarım yoluyla ya da varsayılan ayarlarla verileri koruma, gerekli veri koruma etki analizi yapma zorunluluğu gibi yasal yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğinin inceleneceği aktarıldı.

DPC Başkan Yardımcısı Graham Doyle, yaptığı yazılı açıklamada, şunları kaydetti:

"Haftalar önce, X kullanıcılarının Grok'a komut girerek çocuklar da dahil gerçek insanların görüntülerini cinsel içerikli görüntüye çevirdiği haberlerinin medyada yer almaya başlamasıyla X'le temasa geçtik. X'in AB genelindeki baş denetleyici otoritesi konumundaki DPC, bu konularda şirketin AB Genel Veri Koruma Tüzüğü'ne uygunluğunu inceleyecek geniş çaplı bir soruşturma başlattı."

Avrupa Parlamentosu kurumsal cihazlarda yapay zekayı engelledi

Politico internet sitesinde yer alan habere göre AP bilgi teknolojileri birimi, yapay zeka içeren cihazlarda siber güvenlik ve veri güvenliğinin garanti edilemeyeceği değerlendirmesinde bulundu.

Bu kapsamda yapay zekanın bazı görevleri gerçekleştirmek için bulut hizmetleri kullandığı ve verileri cihaz dışına gönderdiği tespit edildi. Konuyla ilgili yapılan çalışmanın ardından AP, üyelerinin ve çalışanlarının iş cihazlarındaki yapay zeka özelliklerini devre dışı bıraktı.

Ayrıca AP, milletvekillerine özellikle işle ilgili görevlerde kullandıkları özel cihazlarında da benzer tedbir uygulamalarını tavsiye etti. Öte yandan Avrupa Birliği (AB), dış ülkelerden teknoloji tedarikiyle ilgili endişeler nedeniyle son yıllarda veri güvenliği politikalarını güçlendirdi.

AP, 2023 yılında personelin cihazlarında TikTok sosyal medya platformu kullanımını yasaklamıştı.

Hillary Clinton, ABD Başkanı Trump yönetimini Epstein belgelerini "örtbas etmekle" suçladı

Clinton, BBC'ye verdiği mülakatta Epstein belgelerine ilişkin değerlendirmede bulundu.

Trump yönetimini belgeleri "örtbas etmekle" suçlayan Clinton, belgelerin açıklanması çağrısında bulundu. Clinton, "(Trump yönetimi) Ağırdan alıyor." dedi.

Clinton, Eski İngiltere Kraliçesi Elizabeth'in unvanları alınan oğlu Andrew Mountbatten-Windsor'un Kongre komitesi karşısına çıkması gerektiğini söyleyerek "Bence istenen herkes ifade vermeli." diye konuştu.

Kendisinin Epstein ile daha önce tanışmadığını ve bağlantıları olmadığını savunan Clinton, Epstein'ın eski kız arkadaşı ve suç ortağı Ghislaine Maxwell ile birkaç etkinlikte bir araya geldiği bilgisini verdi.

Clinton, eşi eski ABD Başkanı Bill Clinton ile Kongreye ifade vereceklerini ancak bu sürecin kamuya açık olmasını tercih ettiklerini dile getirdi.

Hillary Clinton'ın 26 Şubat'ta, Bill Clinton'ın ise 27 Şubat'ta Kongre Komitesine ifade vermesi bekleniyor.

Tüm ünvanları elinden alınmıştı

Mountbatten-Windsor'un Epstein'la yakın ilişkisi, ABD Adalet Bakanlığının yayımladığı belgelerde yer almış ve Epstein mağduru Virginia Giuffre, henüz 17 yaşındayken o dönemde Prens olan Andrew'le ilişkiye girdiğini iddia etmişti.

İddiaları reddeden Mountbatten-Windsor, Kraliyet Ailesi'ne zarar vermemek adına "York Dükü" dahil tüm ünvanlarından feragat etmişti. Ancak 2025'in son aylarında artan baskılar ve yeni açıklanan belgeler neticesinde İngiltere Kralı 3. Charles tarafından "Prens" ünvanı da elinden alınmıştı.

Jeffrey Epstein olayı

18 yaş altındaki onlarca kız çocuğuna cinsel istismarda bulunmak ve fuhuş ağı oluşturmak suçlamasıyla yargılanan Epstein, tutuklu olduğu New York Manhattan Metropolitan Merkez Hapishanesi'ndeki hücresinde 10 Ağustos 2019'da ölü bulunmuştu.

Açıklanan Epstein dava dosyalarında eski Prens Andrew, ABD Başkanı Donald Trump, eski ABD Başkanı Bill Clinton, eski İsrail Başbakanı Ehud Barak, eski ABD Başkan Yardımcısı Al Gore, aktör Kevin Spacey, şarkıcı Michael Jackson, illüzyonist David Copperfield, avukat Alan Dershowitz ve eski New Mexico Valisi Bill Richardson gibi ünlü isimler yer almıştı.

ABD Federal Soruşturma Bürosu (FBI) da ABD Adalet Bakanlığı ile yaptığı inceleme sonucunda, ünlü isimlerden oluşan "müşteri listesi"nin tutulduğuna dair herhangi bir kanıta ulaşılamadığını, aralarında hükümet yetkilileri, ünlüler ve iş insanlarının da bulunduğu kişilerin suçuna ortak olduğu gerekçesiyle örtbas amacıyla öldürüldüğü öne sürülen Epstein'ın ise aslında hücresinde intihar ettiği neticesine varıldığını açıklamıştı.

El Halil’de yeni eşik: İşgalci İsrail Batı Şeria’da ilhaka hazırlanıyor

Soykırımcı İsrail 1967 yılından bu yana fiili işgal altında tuttuğu Batı Şeria'yı ilhak etmek için uzun bir süredir çalışma yapıyor. Son yıllarda Tel Aviv yönetimi, sahadaki fiili durumu adım adım hukuki ve idari zemine taşıyor. Geçtiğimiz günlerde alınan son kararlar da bu sürecin yeni bir eşiğe geldiğini gösteriyor.

İşgalci İsrail hükümeti, El Halil’de planlama ve ruhsat yetkilerini Filistin belediyesinden alarak İsrail sivil idaresine devreden, yerleşimcilerin arazi edinimini kolaylaştıran ve kentin bazı alanlarında paralel bir idari yapı kurulmasının önünü açan düzenlemeleri onayladı. Bu adım, Filistin tarafınca açık şekilde “fiili ilhak” olarak tanımlanıyor.

Şehrin kalbine gömülmüş kontrol noktaları, kapatılmış caddeler, “geçilir-geçilmez” çizgileri… Bir Filistinli için zaman çoğu kez saatle değil bariyerle ölçülür. Dükkâna varmak, okula ulaşmak, hastayı hastaneye yetiştirmek... hepsi bir izin düzeninin içinden geçiyor. İşgalci İsrail’in Şubat 2026’da aldığı kararlar ise bu günlük baskıyı yalnızca sürdürmekle kalmıyor, onu kurumsallaştırıp kalıcılaştıran yeni bir safhaya taşıyor.

Maliye Bakanı Bezalel Smotrich’in “Batı Şeria’da egemenliği derinleştiriyoruz” sözleri ve Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’in yerleşim politikalarını savunan sert açıklamaları, kararların teknik değil ideolojik bir yön taşıdığını ortaya koyuyor. İsrail iç siyasetinde ilhak yanlısı kanadın etkisi artık gizlenmiyor.

Bu kararlar, işgalci Yahudi yerleşimciler lehine arazi tescilinden ruhsat yetkilerinin devrine, Filistin belediyelerine ait alanların İsrail sivil idaresine aktarılmasına kadar geniş bir alanı kapsıyor.

İşgalci Yahudi yerleşimci adacıkları: El Halil neden kritik?

El Halil’de yerleşimci varlığı, çoğu Batı Şeria kentindeki gibi “dışarıda” değil, şehrin içindedir. Normalde bir şehirde güvenlik düzeni halkın hayatını korumak için kurulur. El Halil’de güvenlik düzeni, şehir merkezindeki küçük bir yerleşimci kümelenmesini korumak adına on binlerce Filistinlinin hayatını daraltan bir sisteme dönüşmüş durumda.

1994’te Harem-i İbrahim çevresinde yaşanan katliamın ardından şehirde güvenlik mimarisi sertleşti. 1997’deki Hebron Protokolü ile El Halil fiilen iki idareye bölündü. O günden beri şehir, “iki ayrı hayatın” aynı sokakta yan yana ama birbirine kapalı yaşadığı bir mekâna dönüştü.

İşte, işgalci İsrail’in attığı adımların tehlikesi bu noktada büyüyor. El Halil’de “istisna” diye işletilen düzen, Batı Şeria’nın geneline yayılabilecek bir modele evriliyor.

Yeni hamle neyi değiştiriyor: Belediye, ruhsat, mülkiyet

Şubat 2026 kararlarının omurgası, yönetim ve mülkiyet başlıklarında toplanıyor. El Halil’de Filistin belediyesinin elindeki planlama ve ruhsat süreçlerinin budanması, yerleşimcilerin ayrı bir idari yapıyla güçlendirilmesi, kentin kaderinin Filistinli yerel otoriteden alınarak İsrail sivil yönetimi içine çekilmesi…

Böylece El Halil’in “idari” damarına müdahale edilerek şehir, adım adım İsrail düzenine eklemleniyor.

Bu tür kararların sahadaki karşılığı şudur: Bir Filistinli evini onarmak istediğinde “ruhsat” duvarına çarpıyor, bir mahalle genişlemek istediğinde planlama duvarıyla karşılaşıyor, bir arazinin tasarrufu tartışmalı hale geldiğinde “tescil” ile uğraşmak zorunda kalıyor. Kağıt üstünde teknik görünen süreçler, işgal şartlarında hayatın damarlarını kesen araçlara dönüşüyor.

Bu tabloyu büyüten ikinci halka da Batı Şeria genelindeki “arazi kayıt/tescil” adımı. Kabine kararıyla, 1967’den beri ilk kez kapsamlı bir arazi tescil süreci başlatıldı. Bu Filistinliler tarafından “fiili ilhak” olarak görülüyor. İsrail’deki yerleşim karşıtı izleme grupları da sürecin Batı Şeria’nın çok büyük bir bölümünde mülksüzleştirmeyi hızlandırabileceği uyarısında bulunuyor.

“Fiili egemenlik” dili: Adım adım ilhak

Son dönemde yaşananların en kritik kısmını İsrail’de bazı bakanlar açık açık dile getiriyor. Örneğin Enerji Bakanı Eli Cohen, alınan adımları açıkça “de facto fiili egemenlik” diye niteliyor ve bunun Filistin devleti ihtimalini ortadan kaldırdığını söylüyor. Bu söylem, kararların “güvenlik” ya da “düzenleme” değil, doğrudan siyasi hedef taşıdığını gösteriyor. Batı Şeria’yı, Filistinlilerin geleceğinde pazarlık konusu olmaktan çıkarıp İsrail düzeninin kalıcı parçası haline getirmek.

Aşırı sağcı Maliye bakanı Smotrich çizgisinin yıllardır savunduğu “devrim" burada görülüyor. Önce yerleşimciye alan aç, idari yetkiyi devret, mülkiyeti tartışmalı hale getir, en sonunda da “zaten fiilen bizim” diyerek siyasi gerçeğe dönüştür.

El Halil bu zincirin en görünür halkası. Zira burada işgalin dili, resmi açıklamalar kadar sokakta da okunuyor.

Yerleşimci şiddeti: Vahşilik ve cezasızlık iklimi

Batı Şeria’da yerleşimci şiddeti, işgal düzenini tamamlayan bir unsur gibi işliyor. Köylere baskınlar, tarım alanlarına saldırılar, araç yakmalar, korkutma, tehdit… Bu şiddet çoğu zaman “münferit” diye sunulsa da, sahadaki etki münferit değil, toplulukları göçe zorluyor, köyleri nefessiz bırakıyor, tarımı çökertiyor ve insanları “burada kalmanın maliyeti”yle baş başa bırakıyor.

Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi’nin 2026 başındaki güncellemeleri, yerleşimci şiddeti ile yerinden edilme ve erişim kısıtlarının insani etkilerini birlikte ele alıyor. Tablo, baskının sadece güvenlik alanıyla sınırlı olmadığını, doğrudan sivil hayatı hedef alacak şekilde genişlediğini gösteriyor. El Halil ve çevresi bu iklimin en keskin hissedildiği yerlerden biri. Çünkü şehir içindeki yerleşimci varlığı, şiddetin gündelik gerilimini sürekli canlı tutuyor.

Asıl amaç: Batı Şeria’yı pazarlık konusu olmaktan çıkarmak

İşgalci İsrail’in asıl amacının, Batı Şeria’yı bir gün “müzakere masasında” konuşulacak bir statü meselesi olmaktan çıkarmak olduğu biliniyor. El Halil’de belediye ve planlama damarına girilen yer, Batı Şeria’nın geleceğinde “Filistin yönetimi”nin kurumsal varlığını budayan yerdir. Arazi tesciliyle mülkiyet zemini sarsılan yer, Filistinlilerin toprakla bağının resmiyette de koparıldığı yerdir. “Fiili egemenlik” söylemiyle perde aralanan yer ise niyetin artık saklanmadığı yerdir.

El Halil’de olan biten her şey esasında Batı Şeria’nın geleceğinin habercisi niteliğinde. İsrail'in niyeti çok açık. Bugün bir şehirde paralel idare kur, yarın başka bir şehirde tescili hızlandırır, ertesi gün “zaten fiilen böyleydi” de. Konunun ana unsuru da burada: Uzmanlara göre, ilhak bir gün ilan edilen bir karar anlamına gelmez, aksine yıllar içinde adım adım işletilen bir rejimdir.. Geçtiğimiz günlerde alınan kararlar da bu rejimin yeni bir eşiğini temsil ediyor.

Gazzeliler çadırların arasında da olsa çocuklara "ramazan coşkusunu" yaşatmaya çalışıyor

İsrail'in abluka ve saldırıları altındaki Gazzeliler, 3 yıldır çadır hayatının zorluklarıyla mücadele ediyor. İnsanoğlunun en çok ihtiyaç duyduğu istikrarlı ve onurlu yaşamdan mahrum bırakılan Filistinliler, siyasi ve askeri belirsizliklerin devam ettiği, barınma ve yeme içme gibi en temel ihtiyaçların bile karşılanamadığı bir ortamda hayata tutunmak için ellerinden geleni yapıyor.

Ramazanı büyük bir coşkuyla, adeta bir bayramı karşılar gibi karşılayan ve büyük hazırlıklar yapan Gazzeliler, ramazan hilalinin, çadırlarda bile sönmeyeceğini ve Filistinliler için bu hilalin büyük bir umut olduğunu gösteriyor.

Necat Kampı sakinleri de bu amaçla kolları sıvadı. Kampta girişilen hummalı çalışmayla çadırlara "hayırlı ramazanlar" yazıları asıldı. Ramazanla bütünleşen "fener" resimleri yapılarak, kamp boydan boya Filistin bayraklarıyla donatılırken, akşamları ortamın aydınlanması için bayrakların arasına lambalar yerleştirildi ve led ışıklı süslemeler asıldı.

Kamptaki mescidin üstündeki direğe devasa bir fener asılırken, kamp meydanına çocukların eğlenmesi için salıncak ve trambolin getirildi. Çocuklar ramazan boyunca sürecek bu eğlenceye salıncakta sallanarak ve trambolinde zıplayarak daha şimdiden başladı.

Genci yaşlısıyla kamp sakinleri, huzurlu ve saldırıların durduğu bir ramazan geçirmeyi ve daha güzel ramazanlara erişmeyi diledi.

Bomba yağmayan, kayıp verilmeyen bir ramazan diliyorlar

Kamp sakini çocuklardan Muhammed Abdulfettah Fucu, "Bu zor şartlarda, abluka altında ve yaşadığımız acılara rağmen kendi kendimizi mutlu etmeye çalıştık ve bu nedenle kampı süsledik." dedi.

Ramazanın özel ritüelleri olduğunu, süslemelerin de bunlardan biri olduğunu anlatan Fucu, iftar ve sahurda hep bir araya geldiklerini, bunların Gazze'de kutsal kabul edilen değerler olduğunu ifade etti.

Ramazanın gelişiyle Gazze'de kadın, erkek, çocuk, yaşlı, herkesin çok mutlu olduğunu dile getiren Fucu, İslam alemine şöyle seslendi:

"Yahudilere, savaşı durdurmalarını, ramazan ayında bizi bombalamamalarını söylesinler. Çünkü bu mübarek ayda kimseyi kaybetmek istemiyoruz. Biz sofraya oturduğumuzda birinin eksik olmasını istemiyoruz. Pek çok aile yarın o sofraya fertleri eksik bir şekilde oturacak."

Eski güzel ramazanları özlemle yad eden Fucu, "Bugün o günlerden geriye hiçbir şey kalmadı. Ölenler, şehit olanlar oldu. Savaş bizi yaraladı." dedi.

Ramazanı çadırda değil evde karşılayacakları günlerin hayalini kuruyorlar

Bir diğer çocuk Dima Zuğrub ise karton kutulardan fenerler yaptıklarını ve hazırlıkları tamamladıklarını dile getirdi.

"Ramazan ayını büyük bir mutluluk ve evimize dönme umuduyla karşıladık. Refah'ı (göç ettiği yer) çok özledik ama inşallah en kısa zamanda evimize döneceğiz. Burada kalmayacağız, inşallah döneceğiz." diyen Zuğrub ramazanı çadırlarda değil evlerde karşılama temennisinde bulundu.

Kamp sakinlerinden Ebu Mahmud Aşur ise Gazzelilerin ramazanı bu yıl da çok zor şartlarda karşıladığını kaydetti.

Refah'tan Han Yunus'a göç ettiklerini aktaran Aşur, "Bu yılki ramazan, inşallah öncekilerden daha iyi olur." temennisinde bulundu.

Ölümden sonra da paylaşım: Meta’dan tartışmalı yapay zeka patenti

Business Insider’ın haberine göre Meta’ya Aralık 2025’te verilen patent, büyük dil modelleri kullanılarak bir kullanıcının sosyal medya davranışlarının “simüle edilmesini” öngörüyor. Patentte, yapay zekanın; yorum yapma, beğenme, mesajlara yanıt verme gibi faaliyetleri, kullanıcı adına sürdürebileceği ifade ediliyor.

Patent metninde, bu sistemin kullanıcının uzun süre sosyal medyadan uzak kalması ya da hayatını kaybetmesi durumunda devreye girebileceği belirtiliyor. “Kullanıcının vefat etmesi durumunda, platforma bir daha dönme ihtimali olmadığı için etkiler daha kalıcı ve ağırdır” ifadeleri yer alıyor.

Patent başvurusunun ana yazarı olarak Meta’nın CTO’su Andrew Bosworth gösteriliyor. Meta sözcüsü ise konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Bu örnekle ilgili şu aşamada ilerleme planımız bulunmuyor. Patent almak, bu teknolojinin mutlaka uygulanacağı anlamına gelmez” dedi.

Dijital klon tartışması

Patente göre sistem, kullanıcının geçmiş paylaşımları, yorumları ve etkileşimleri üzerinden eğitilerek dijital bir “klon” oluşturabiliyor. Bu klon, başkalarının içeriklerine yanıt verebiliyor ve hatta video ya da sesli görüşmeler simüle edebiliyor.

Meta, bu teknolojinin özellikle içerik üreticileri veya uzun süreli dijital molalar veren kullanıcılar için faydalı olabileceğini savunuyor. Ancak uzmanlar, vefat eden kişilerin dijital olarak “taklit edilmesinin” ciddi etik ve hukuki sorunlar doğurabileceği görüşünde.

Uzmanlardan etik uyarı

Birmingham Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde görev yapan Prof. Edina Harbinja, bu tür teknolojilerin yalnızca teknik değil, aynı zamanda sosyal ve felsefi sorunlar da barındırdığını belirtti. Harbinja, “Bu mesele, dijital miras, mahremiyet ve yas süreci gibi çok hassas alanlara dokunuyor” değerlendirmesinde bulundu.

Meta’nın dijital miras konusundaki çalışmaları yeni değil. Facebook, yaklaşık 10 yıl önce kullanıcıların ölüm sonrası hesaplarını yönetmesi için “miras kişisi” belirlemesine imkân tanımıştı. Şirketin CEO’su Mark Zuckerberg, 2023’te podcaster Lex Fridman’a verdiği röportajda, vefat eden kişilerin sanal avatarlarıyla etkileşim fikrine değinmişti.

“Yas sürecini zorlaştırabilir”

Virginia Üniversitesi’nden sosyoloji profesörü Joseph Davis ise bu tür uygulamaların yas sürecini olumsuz etkileyebileceğini savunuyor.

Davis, “Yasın en önemli aşamalarından biri kaybın kabullenilmesidir. Ölüleri dijital olarak ‘geri getirmek’ bu süreci karmaşık hale getirebilir” dedi.

Daha önce Microsoft da vefat eden kişileri simüle edebilen bir yapay zeka sohbet botu için patent almıştı. Uzmanlara göre Meta’nın bu alandaki adımı, “yas teknolojileri” olarak adlandırılan bu alanın ana akım teknoloji dünyasında daha fazla yer bulacağının işareti.

Dünya'nın ömrü kısa: Peki diğer gezegenlerin ne kadar?

Gezegenlerin yaşamı, genç yıldızların etrafındaki toz tanelerinin devasa çarpışmalarla birleşmesiyle başlar. Ancak bir gezegenin sonunu tanımlamak, oluşumunu tanımlamaktan çok daha karmaşıktır.

Bilim dünyasında bir gezegenin ölümü, ya fiziksel olarak tamamen parçalanması ya da üzerindeki yaşanabilir koşulların kalıcı olarak değişmesi şeklinde kabul ediliyor. Dünya örneğine bakıldığında, gezegenimizin kaderi doğrudan Güneş'in evrimine bağlı görünüyor. Yaklaşık 5 milyar yıl sonra Güneş’in yakıtını tüketip bir kızıl deve dönüşmesiyle birlikte, Dünya önce okyanuslarının buharlaşmasıyla yaşanmaz hale gelecek, ardından genişleyen Güneş tarafından yutulma veya uzay boşluğuna savrulma tehlikesiyle karşı karşıya kalacak.

Evrenin geneline bakıldığında ise Dünya’nın ömrü aslında oldukça kısa kalıyor. Uzaydaki yıldızların büyük bir kısmını oluşturan kırmızı cüceler, Güneş’ten çok daha yavaş yakıt tükettikleri için trilyonlarca yıl varlıklarını sürdürebiliyor. Bu yıldızların etrafındaki kayalık gezegenler, kendi iç ısılarını ve jeolojik hareketliliklerini on milyarlarca yıl boyunca koruyabiliyorlar. Bu durum, evrende Dünya’dan çok daha uzun süre "hayatta" kalacak dünyaların var olduğunu kanıtlıyor.

Gezegenlerin nihai kaderi ise bazen büyük bir çarpışma, bazen de yörüngeden çıkıp galaksinin derinliklerindeki sonsuz karanlığa savrulmak oluyor. Bir gezegenin varlığına son noktayı koyan asıl gerçek ise evrenin kendi sonunun nasıl geleceğiyle ilgili teorilerde gizli kalmaya devam ediyor.