Dünyadan Haberler - 2

Trump'ın Özgürlük Projesi'ni askıya alması petrol fiyatlarını düşürdü

Trump, bölgedeki saldırıların tırmanmasına neden olan ve Hürmüz Boğazı'ndaki gemilere rehberlik etmeyi amaçlayan "Özgürlük Projesi" (Project Freedom) operasyonuna, bir anlaşma yapılıp yapılamayacağını görmek amacıyla ara verileceğini açıkladı.

Bu gelişmeyle küresel petrol göstergesi Brent ham petrol yüzde1,7 düşüşle varil başına 108 dolara, ABD petrolü ise yüzde 1,6 düşüşle 100,60 dolara geriledi.

{ilgili-haber-944128}

Hafta başında Orta Doğu'daki saldırıların şiddetlenmesiyle yüzde 6'dan fazla artış gösteren fiyatlar, bu açıklamanın ardından kademeli olarak gevşedi.

Tahran'ın, 28 Şubat'tan bu yana devam eden ABD-İsrail hava saldırılarına misilleme olarak Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemileri vurma tehdidi, küresel enerji fiyatlarını yükseltmişti. Dünya petrol ve gaz sevkiyatının yaklaşık beşte biri bu kritik noktadan geçiyor.

"Barış yolunu tercih ederiz. Başkanın önceliği bir anlaşmaya varılmasıdır"

Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, gemilerin kanaldan geçişini sağlamaya yönelik ABD öncülüğündeki girişimin "anlaşmanın nihai hale getirilip imzalanabileceğini görmek için kısa bir süreliğine durdurulacağını" belirtti.

İran temsilcileriyle yapılan görüşmelerde büyük ilerleme kaydedildiğini ifade eden Trump, buna rağmen İran limanlarına giden ve bu limanlardan çıkan gemileri bloke etmeye devam edeceklerini ekledi.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Washington'ın hedeflerine ulaşıldığını ve İran'daki ilk ABD-İsrail saldırılarının sona erdiğini kaydetti. Rubio, "Barış yolunu tercih ederiz. Başkanın önceliği bir anlaşmaya varılmasıdır" dedi.

İran tarafı Rubio'nun açıklamalarına henüz yanıt vermezken, İran Meclis Başkanı Muhammed Galibaf daha önce yaptığı bir açıklamada mevcut durumun ABD için dayanılmaz olduğunu savunmuştu. Trump'ın enerji akışını rahatlatacağını iddia ettiği Özgürlük Projesi, taraflar arasındaki ateşkesi test eden bir süreç olmuştu.

Hantavirüs salgını görülen kruvaziyer gemisi Kanarya Adaları'na yönelecek

Geri kalan yolcuların üç ila dört gün içinde Kanarya Adaları'na ulaşması bekleniyor. Geminin hangi limana yanaşacağına dair henüz kesin bir karar verilmezken, işletmeci firma Oceanwide Expeditions, planın Gran Canaria veya Tenerife yönünde olduğunu belirtti.

Yaklaşık bir ay önce Arjantin'den yola çıkan MV Hondius adlı gemide şu ana kadar üç yolcu hayatını kaybetti. Geminin doktoru dahil iki mürettebatın acil tıbbi bakıma ihtiyaç duyduğu ve tahliye edilmeyi beklediği kaydedildi. Hayatını kaybeden bir Alman vatandaşıyla bağlantısı olan üçüncü bir kişinin de tahliye edileceği bildirildi.

İspanya Sağlık Bakanlığı, durumu ağır olan gemi doktorunun salı günü bir hastane uçağıyla Kanarya Adaları'na sevk edileceğini duyurdu. Yeşil Burun Adaları'nın bu operasyonu gerçekleştirecek kapasiteye sahip olmadığını belirten Dünya Sağlık Örgütü, en yakın uygun noktanın Kanarya Adaları olduğuna işaret etti. Bakanlık açıklamasında, gemide İspanyol vatandaşlarının da bulunduğu ve yardım sağlanmasının hukuki bir yükümlülük olduğu vurgulandı.

Güvenlik önlemleri en üst seviyede tutulacak

Geminin Kanarya Adaları'na ulaşmasının ardından tüm mürettebat ve yolcular sağlık kontrolünden geçirilecek. İspanya Sağlık Bakanlığı, gerekli tedavilerin ardından yolcuların ülkelerine dönebileceğini açıkladı. MV Hondius'tan gelecek kişilerle yapılacak tüm temasların özel olarak hazırlanan alanlarda ve araçlarda gerçekleştirileceği, yerel halkla temasın tamamen engelleneceği belirtildi.

Hantavirüsün genellikle kemirgenlerden bulaştığı bilinse de Dünya Sağlık Örgütü, gemideki yakın temas nedeniyle virüsün insandan insana yayılmış olabileceği ihtimali üzerinde duruyor. Kamuoyu için riskin düşük olduğu ifade edilirken, şu ana kadar ikisi kesinleşmiş toplam yedi vaka tespit edildi.

Kesinleşen vakalardan birinin hayatını kaybeden Hollandalı bir kadın, diğerinin ise tedavi için Güney Afrika'ya tahliye edilen 69 yaşındaki bir Birleşik Krallık vatandaşı olduğu aktarıldı. Gemide halen 23 farklı ülkeden 149 kişi bulunuyor ve tüm yolcular sıkı tedbirler altında tutuluyor.

İran basını, Trump'ın Özgürlük Projesi'ni askıya almasını "başarısızlık" olarak değerlendirdi

Yarı resmi Tesnim Haber Ajansı, konuya ilişkin haberini "Trump geri adım attı, sözde 'Özgürlük Projesi' durduruldu" başlığıyla verdi.

Trump'ın Özgürlük Projesi'nin askıya alındığını duyurmasının "ABD'nin Hürmüz Boğazı sorunuyla başa çıkmadaki başarısızlıklarının devamı niteliğinde" bir adım olarak değerlendirildiği haberde, "Trump, planının başarısızlığını bir şekilde örtbas etmeye çalışırken, her zamanki yanlış iddialarını bir araya getirdi." ifadesine yer verildi.

Yarı resmi Fars Haber Ajansı da Trump'ın açıklamasına ilişkin, "Trump, Özgürlük Projesi'ni durdurarak bir daha geri adım attı" başlığını kullandı.

Haberde, Trump'ın planı geçici olarak durdurma açıklaması "İran'dan yapılan kesin uyarılar karşısında" verilmiş bir karar olarak yorumlandı.

{ilgili-haber-944128}

"Özgürlük Projesi"

Trump, 4 Mayıs itibarıyla, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan ve Orta Doğu'daki krizle ilgisi olmayan "tarafsız" ülkelere ait gemilerin, boğazdan geçişine yardım etmeye başlayacaklarını açıklamış ve buna "Özgürlük Projesi" adını vermişti.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Beyaz Saray'da düzenlediği basın brifinginde, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatmasından ötürü Körfez bölgesinde 87 farklı ülkeden yaklaşık 23 bin sivilin kurtarılması için "Özgürlük Projesi" adlı operasyonu başlattıklarını savunmuştu.

Tahran'da alışveriş merkezinde çıkan yangında 8 kişi hayatını kaybetti

İran devlet televizyonu, Şehriyar bölgesindeki Erguvan Alışveriş Merkezi'nde çıkan yangına ilişkin detaylara yer verdi.

Haberde, yangın nedeniyle 8 kişinin öldüğü, 36 kişinin yaralandığı belirtildi.

Olay yerindeki arama kurtarma çalışmaları devam ediyor.

Yangının çıkış nedenine ilişkin henüz resmi açıklama yapılmadı, Şehriyar Genel ve Devrim Savcısı olaya ilişkin soruşturma başlattıklarını duyurdu.

{ilgili-haber-944101}

ABD Başkanı Trump: Özgürlük Projesi durduruldu

Trump, sosyal medya hesabından, Hürmüz Boğazı'ndaki Özgürlük Projesi'nin son durumuna dair açıklama yaptı.

ABD Başkanı Trump, şunları kaydetti:

"Pakistan ve diğer ülkelerin talebi üzerine, İran'a karşı yürüttüğümüz harekatta elde ettiğimiz muazzam askeri başarılar ve ayrıca İran temsilcileriyle tam ve nihai bir anlaşmaya varılması yönünde büyük ilerleme kaydedilmiş olması dolayısıyla, abluka tam olarak yürürlükte kalmakla birlikte, (taraflar arası) anlaşmanın nihai hale getirilip imzalanıp imzalanamayacağını görmek için Özgürlük Projesi'nin kısa bir süreliğine durdurulmasına karşılıklı olarak karar verdik."

"Özgürlük Projesi"

Trump, 4 Mayıs itibarıyla, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan ve Orta Doğu'daki krizle ilgisi olmayan "tarafsız" ülkelere ait gemilerin, boğazdan geçişine yardım etmeye başlayacaklarını açıklamış ve buna "Özgürlük Projesi" adını vermişti.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Beyaz Saray'da düzenlediği basın brifinginde, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatmasından ötürü Körfez bölgesinde 87 farklı ülkeden yaklaşık 23 bin sivilin kurtarılması için "Özgürlük Projesi" adlı operasyonu başlattıklarını savunmuştu.

İran'da 5 büyüklüğünde deprem

İran devlet televizyonunun haberine göre, Kirmanşah eyaletinin Batı Gilan ilçesinde deprem meydana geldi.

Tahran Üniversitesi Sismoloji Merkezi, depremin 9 kilometre derinlikte ve 5 büyüklüğünde olduğunu açıkladı.

ABD'de antidepresan kullanımını azaltmaya yönelik kampanya başlatıldı

Bakan Kennedy, “Amerika’yı Yeniden Sağlıklı Hale Getirme Enstitüsü” tarafından düzenlenen ve akıl sağlığı ile aşırı ilaç kullanımının ele alındığı toplantıda konuştu.

Psikiyatrik ilaçların "azaltılmasını" teşvik eden yeni girişimini duyuran Kennedy, "Bugün, özellikle çocuklar arasında psikiyatrik ilaçların aşırı kullanımını ele alarak, ulusumuzun ruh sağlığı krizine karşı net ve kararlı bir adım atıyoruz." dedi.

Kennedy, bu girişim kapsamında Madde Bağımlılığı ve Ruh Sağlığı Hizmetleri İdaresinin reçete yazma eğilimleri hakkında bir rapor yayınlayacağını belirtti.

Söz konusu girişimle ayrıca "şeffaflık ve ruh sağlığı konusunda daha bütünsel bir yaklaşım" geliştireceklerini ifade eden Kennedy, "Bugün, özellikle çocuklar arasında psikiyatrik ilaçların aşırı kullanımını ele alarak, ulusumuzun ruh sağlığı krizine karşı net ve kararlı bir adım atıyoruz." diye konuştu.

Bakan Kennedy, daha önce yaptığı açıklamalarda, serotonin düzeyini artıran bazı ilaçlarla okul saldırıları arasında olası bir bağlantı bulunabileceğini öne sürmüş, bu ilaçların bağımlılık riskine ilişkin de tartışmalı değerlendirmelerde bulunmuştu.

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’nin (CDC) verilerine göre, 2020 yılında ülkedeki yetişkinlerin yüzde 16,5’i ruh sağlığı sorunları nedeniyle psikiyatrik ilaç kullandı.

Google, Microsoft ve xAI, ABD'ye yapay zeka modelleri için test erişimi sağlayacak

ABD Ticaret Bakanlığına bağlı Yapay Zeka Standartları ve İnovasyon Merkezi (CAISI) konuya ilişkin açıklama yaptı.

Açıklamada, Google DeepMind, Microsoft ve xAI ile yeni anlaşmalar yapıldığına işaret edilerek, CAISI'nın genişletilmiş sektör işbirlikleri aracılığıyla en uç yapay zeka yeteneklerini daha iyi değerlendirmek ve yapay zeka güvenliğini geliştirmek amacıyla dağıtım öncesi değerlendirmeler ve hedefli araştırmalar yürüteceği vurgulandı.

CAISI'nın sınır yapay zeka geliştiricileriyle yaptığı anlaşmaların yapay zeka modellerinin kamuya sunulmadan önce değerlendirilmesini mümkün kıldığına değinilen açıklamada, merkezin bugüne kadar henüz yayımlanmamış son teknoloji modeller dahil 40'tan fazla değerlendirmeyi tamamladığı bildirildi.

Açıklamada, geliştiricilerin ulusal güvenlikle ilgili yetenek ve risklerin kapsamlı şekilde değerlendirilmesi için sıklıkla güvenlik önlemleri azaltılmış veya kaldırılmış modelleri CAISI'ya sunduğu belirtildi.

CAISI Direktörü Chris Fall, konuya ilişkin değerlendirmesinde, "Bağımsız ve titiz ölçüm bilimi, en uç yapay zekayı ve bunun ulusal güvenlik üzerindeki etkilerini anlamak için esastır. Bu genişletilmiş sektör işbirlikleri, kritik bir anda kamu yararına çalışmalarımızı ölçeklendirmemize yardımcı oluyor." ifadelerini kullandı.

ABD'nin "Hürmüz Boğazı'ndan gemilerin geçişiyle ilgili operasyonu İran'a önceden haber verdiği" iddiası

Amerikan Axios haber platformunda yer alan, bir ABD'li yetkili ve konuyla ilgili bir kaynağa dayandırılan haberde, Trump yönetiminin, Hürmüz Boğazı konusunda Tahran'la temas kurduğu belirtildi.

Haberde, Trump yönetiminin üst düzey bir yetkilisinin, pazar günü İran'ı, "tarafsız ülkelerin ticari gemilerinin Hürmüz Boğazı'ndan geçirilmesi" amacıyla başlatılan ABD operasyonu konusunda haberdar ettiği ve Tahran'ı "müdahale etmemesi" konusunda uyardığı savunuldu.

Söz konusu iletişimin, hangi kanallarla yapıldığı yönünde bir bilginin yer almadığı haberde, bu adımın, Beyaz Saray'ın İran'la Hürmüz Boğazı gerilimini daha da artırmama isteğinin bir yansıması olduğu ifade edildi.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Genelkurmay Başkanı General Dan Caine, İran'ın boğazdan ABD gemileri eşliğinde geçen bazı ticari gemilere yönelik saldırılarının "önemsiz" olduğunu ve ateşkesin devam ettiğini ifade etmişti.

Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim

İran'ın, dün Hürmüz Boğazı'ndan geçmeye çalışan ve Cask Adası yakınlarında deniz trafiğini tehlikeye attığı belirtilen ABD donanmasına ait bir gemiyi 2 füze ile hedef aldığı bildirilmişti.

İran'ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansı’nda yer alan haberde, İran ordusunun ABD donanmasına ait gemiyi hedef almasına ilişkin detaylar paylaşılmıştı.

Haberde, ABD’ye ait geminin radarını kapatarak Hürmüz Boğazı’nda yaklaşmaya çalıştığı ve radarını açtığı sırada tespit edildiği kaydedilmişti.

İran tarafından ABD gemisine "ateşkesi ihlal ettiği" yönünde uyarı mesajları gönderildiği, geminin uyarılara aldırış etmemesi üzerine İran ordusunun geminin çevresine uyarı amaçlı seyir füzesi, İHA ve roket fırlattığı belirtilmişti.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı ise İran'ın ABD savaş gemisine iki füzeyle saldırdığı iddialarının asılsız olduğunu öne sürmüştü.

Zelenski, Rusya'nın saldırılarında 21 kişinin öldüğünü duyurdu

Zelenski, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Rusya'nın Ukrayna'daki farklı kentlere yönelik hava saldırıları gerçekleştirdiğini açıkladı.

Rus ordusunun Zaporijya kentinde sivil altyapıyı hedef aldığını kaydeden Zelenski, saldırıda 12 kişinin öldüğünü ve 37 kişinin yaralandığını aktardı.

Zelenski, saldırının güdümlü bombalarla yapıldığını ve bunun bir "terör saldırısı" olduğunu ifade etti.

Rusya'nın akşam saatlerinde Dnipro kentine de hava saldırısı düzenlediğini aktaran Zelenski, bu saldırıda da 4 kişinin hayatını kaybettiğini belirtti.

Zelenski, Rus ordusunun gün içinde Donetsk bölgesindeki Kramatorsk şehrinin merkezine de hava saldırısı gerçekleştirdiğini ve bu saldırıda da 5 kişinin öldüğünü, 5 kişinin de yaralandığını bildirdi.

İran ordusu: Son günlerde BAE'ye yönelik herhangi bir saldırı gerçekleştirmedik

Fars Haber Ajansı, İran Silahlı Kuvvetleri'nin savaş yönetiminden sorumlu birimi Hatemu'l Enbiya Merkez Karargahı Sözcüsü Yarbay İbrahim Zülfikari tarafından yapılan açıklamayı yayımladı.

Son günlerde BAE'ye karşı herhangi bir füze veya insansız hava aracı (İHA) operasyonu gerçekleştirilmediğine işaret edilen açıklamada, BAE Savunma Bakanlığı'nın konuya ilişkin raporunun doğruyu yansıtmadığı vurgulandı.

Açıklamada, "İran Silahlı Kuvvetleri son günlerde BAE'ye karşı herhangi bir füze veya insansız hava aracı operasyonu düzenlememiştir. Herhangi bir eylem gerçekleştirilmiş olsaydı eğer bunu açık ve kararlı bir şekilde duyururduk." ifadeleri kullanıldı.

Ayrıca açıklamada, BAE topraklarından İran'a saldırı olması durumunda buna sert bir karşılık verileceği belirtildi.

{ilgili-haber-943956}

BAE ve Umman'a İran saldırısı iddiası

BAE ve Umman'a dün, İran'dan insansız hava aracıyla (İHA) saldırılar düzenlendiği ileri sürülmüştü

BAE, Fuceyra'da petrol sanayi bölgesinde yangın çıktığını ve saldırıda 3 kişinin yaralandığını duyurmuştu.

BAE Savunma Bakanlığından yapılan açıklamada, hava savunma sistemlerinin İran kaynaklı 12 balistik füze, 3 seyir füzesi ve 4 İHA'ya müdahale ettiği belirtilmişti.

İran, Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yapmak isteyen gemiler için e-posta adresi yayımladı

İran devlet televizyonu Press TV, Hürmüz Boğazı'ndan gemi geçişine yönelik mekanizmaya ilişkin açıklamayı yayımladı.

Açıklamada, "Hürmüz Boğazı üzerinde egemenlik uygulanmasına yönelik yeni bir mekanizma İran tarafından tasarlanmış ve hayata geçirilmiştir." ifadeleri kullanıldı.

Boğazdan geçmek isteyen gemilerin "[email protected]" adresinden bir e-posta alarak Hürmüz Boğazı geçiş kuralları hakkında bilgilendirilecekleri ve gemilerin bu çerçeveye göre geçiş izni alabilecekleri kaydedildi.

Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerle ilgili uyarı mesajı yayımlamış ve İran tarafından ilan edilen koridorun dışındaki güzergahları kullanan gemilere müdahale edileceğini duyurmuştu.