Dünyadan Haberler - 2

Astronomlar, iki yıldızın etrafında dönen 27 yeni potansiyel gezegen keşfetti

"Yıldız Savaşları Günü" olarak bilinen 4 Mayıs'ta yayımlanan araştırmaya göre, bilim insanları "apsidal ilerleme" olarak adlandırılan bir yöntem kullanarak birbirinin etrafında dönen ve tutulma oluşturan yıldızlar arasındaki salınımları inceledi.

Geçiş Halindeki Öte Gezegen Araştırma Uydusu'ndan (TESS) elde edilen verileri kullanan araştırmacılar, iki güneşli olması nedeniyle Star Wars filminde Luke Skywalker karakterinin dünyası "Tatooine"ne benzetilen 27 potansiyel gezegen keşfetti.

Dünya'dan yaklaşık 650 ila 18 bin ışık yılı uzaklıkta bulunan söz konusu gezegenlerin büyüklüklerinin ise Neptün ile Jüpiter'in 10 katı olabileceği belirlendi.

Çalışmanın bulguları, "Monthly Notices of the Royal Astronomical Society" dergisinde yayımlandı.

İşgalci İsrail ordusu, ateşkese rağmen Lübnan’ın güneyine yeni hava saldırıları başlattı

İsrail ordusundan yapılan açıklamada, saldırıların Lübnan'ın güneyindeki Hizbullah altyapısını hedef aldığı ileri sürüldü.

Lübnan basınında yer alan haberlere göre, Beraşit, Şehhur ve Tulin bedenleri hedef alındı.

İsrail ordusu kısa bir süre önce ateşkese rağmen Lübnan'ın güneyinde bulunan Sur kentindeki 4 belde için halkı göçe zorlayarak saldırı tehdidinde bulunmuştu.

İsrail savaş uçaklarının hedef alacağı beldelerin Kana, Dibal, Kakaiyyet Cisir ve Sıreyfa olduğu bildirilmişti.

Adraee'nın saldırı tehdidinde bulunduğu beldeler, Lübnan'ın güneyinde İsrail işgali altındaki alanların dışında yer alıyor.

İsrail'in Lübnan'a saldırıları ve ateşkes

İsrail ordusu, Lübnan'a 2 Mart'ta yoğun hava saldırıları başlatarak, ülkenin güneyinde birçok beldeyi işgal etmişti.

Lübnan hükümeti de bu sürede ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyonu aştığını açıklamıştı.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, 2 Mart'tan beri İsrail saldırılarında 2 bin 600'den fazla kişinin öldüğünü bildirmişti.

ABD Başkanı Donald Trump, 24 Nisan'da yaptığı açıklamada, Lübnan ile İsrail arasında 17 Nisan'da yürürlüğe giren 10 günlük geçici ateşkesin 3 hafta daha uzatıldığını duyurmuştu.

Ateşkese rağmen İsrail ordusu Lübnan'ın güneyindeki saldırılarını ve ev yıkımlarını sürdürürken, Hizbullah ise ateşkesi ihlal ettiği gerekçesiyle İsrail birliklerine saldırılar düzenliyor.

Axios: ABD Donanması, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan gemilere doğrudan eşlik etmeyecek

Axios platformunun haberinde, ABD Başkanı Donald Trump'ın, ABD/İsrail-İran Savaşı nedeniyle gemi trafiğinin sert şekilde düştüğü Hürmüz Boğazı'na ilişkin "Özgürlük Projesi" ele alındı.

İki ABD'li yetkili, yaptıkları açıklamada, bu projenin, ABD Donanmasının, Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemilere doğrudan eşlik etmesini içermediğini söyledi.

Yetkililerden biri, ABD Donanmasının, "İran tarafından gelecek olası bir saldırıyı önlemek" için bu gemilerin "yakınlarında" olacağını dile getirdi.

Yetkililer, ABD Donanmasının, ticari gemilere, boğazdaki "en iyi" ve "İran ordusunca mayın dizilmemiş" seyrüsefer rotaları hakkında bilgi sağlayacağını ifade etti.

ABD'nin Hürmüz Boğazı'na yönelik "Özgürlük Projesi"

ABD Başkanı Donald Trump, 4 Mayıs itibarıyla, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan ve Orta Doğu'daki krizle ilgisi olmayan "tarafsız" ülkelere ait gemilerin boğazdan geçişine yardım etmeye başlayacaklarını açıklamış ve buna "Özgürlük Projesi" adını vermişti.

Trump, "İran, Orta Doğu ve ABD'nin iyiliği için, bu ülkelere gemilerini bu kısıtlı boğazdan güvenli bir şekilde çıkaracağımızı, böylece işlerine özgürce ve sorunsuz bir şekilde devam edebileceklerini söyledik." ifadesini kullanmıştı.

Herhangi bir ülke ismi zikretmeyen Trump, söz konusu ülkeler için, "Orta Doğu'da yaşananlarla hiçbir şekilde ilgisi olmayan dünyanın çeşitli bölgelerinden ülkeler" ifadesini kullanmış ve operasyonun daha ziyade insani amaçlarla yapılacağını kaydetmişti.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) da bu sürece 15 bin askeri personelin yanı sıra 100'den fazla kara ve deniz aracı ile güdümlü füze destroyerleriyle askeri destek sağlanacağını duyurmuştu.

Filistinli genç, eşinin doğum yaptığı anlarda İsrail askerleri tarafından öldürüldü

Filistin medyasında yer alan haberlere göre, doğum yapmak üzere Nablus'taki Rafidiya Hastanesi'nde bulunan eşinin yanında olan Semmaro, bebeğin gelişini kutlamak amacıyla tatlı ve bazı ihtiyaçları almak için hastaneden ayrıldı.

Bu sırada Nablus'a baskın düzenleyen ve rastgele ateş açan İsrail askerleri, Semmaro'yu başından vurarak ağır yaraladı.

Hastaneye kaldırılan Semmaro, tüm müdahalelere rağmen eşinin doğum yaptığı esnada yaşamını yitirdi.

İlk bebeğini kucağına almayı bekleyen genç adamın ölümü, ailesini ve yakınlarını yasa boğdu.

İsrail ordusunun dün Nablus'a düzenlediği baskın sırasında açtığı ateş sonucu 26 yaşındaki Nayif Firas Ziyad Semmaro hayatını kaybetmiş, 4 kişi ise yaralanmıştı.

Brent petrolün varili 108,06 dolardan işlem görüyor

Cuma günü 112,45 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 108,17 dolardan tamamladı.

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 09.40 itibarıyla kapanışa göre yüzde 0,10 azalarak 108,06 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 101,78 dolardan alıcı buldu.

Fiyatlardaki düşüşte, ABD'nin, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan bazı gemilerin geçişlerine destek vermeye başlayacağına yönelik haber akışı etkili oldu.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı’ndan ticari gemilerin geçişlerinin sağlanması amacıyla bugün hayata geçecek Özgürlük Projesi'ne destek vermeye başlayacağını ve bu süreçte 15 bin askeri personelin görev alacağını açıkladı.

CENTCOM'dan yapılan açıklamada, "Bu görev, hayati öneme sahip bu uluslararası ticaret koridorundan serbestçe geçiş yapmak isteyen ticari gemilere destek sağlayacaktır." ifadesi kullanıldı.

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi'nin ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda denizcilik düzenlemesine müdahalesinin ateşkesin ihlali anlamına geleceğine yönelik açıklamaları ise bölgedeki gerilimin devam edeceğine işaret ederek fiyatları destekliyor. İran ordusu, ABD donanmasının bölgeye yaklaşması halinde hedef alınacağını duyurdu.

Piyasalarda Orta Doğu kaynaklı arz kesintisi endişeleri devam ederken Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubu üyesi 7 ülkenin haziranda üretimi beklentiler dahilinde günlük 188 bin varil artırma kararı ise fiyatların aşağı yönlü hareketini destekleyen başka bir unsur oldu.

Grubun bir sonraki toplantısı 7 Haziran'da yapılacak.

Brent petrolde teknik olarak 110,71 doların direnç, 104,21 doların destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

İşgalci İsrail'den ateşkese rağmen Lübnan'ın güneyindeki 4 belde için saldırı tehdidi

İsrail Ordu Sözcüsü Avichay Adraee, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyindeki Kana, Dibal, Kakaiyyet Cisir ve Sıreyfa beldelerini hedef alacağını bildirdi

Adraee, bölgedeki Lübnanlılardan yaşadıkları yerlerden en az 1 kilometre uzaklaşmalarını istedi.

Adraee'nın saldırı tehdidinde bulunduğu beldeler, Lübnan'ın güneyinde İsrail işgali altındaki alanların dışında yer alıyor.

İsrail ordusu 30 Nisan'da da Lübnan'ın güneyindeki 23 belde için saldırı tehdidinde bulunmuştu.

İsrail'in Lübnan'a saldırıları ve ateşkes

İsrail ordusu, Lübnan'a 2 Mart'ta yoğun hava saldırıları başlatarak, ülkenin güneyinde birçok beldeyi işgal etmişti.

Lübnan hükümeti de bu sürede ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyonu aştığını açıklamıştı.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, 2 Mart'tan beri İsrail saldırılarında 2 bin 600'den fazla kişinin öldüğünü bildirmişti.

ABD Başkanı Donald Trump, 24 Nisan'da yaptığı açıklamada, Lübnan ile İsrail arasında 17 Nisan'da yürürlüğe giren 10 günlük geçici ateşkesin 3 hafta daha uzatıldığını duyurmuştu.

Ateşkese rağmen İsrail ordusu Lübnan'ın güneyindeki saldırılarını ve ev yıkımlarını sürdürürken, Hizbullah ise ateşkesi ihlal ettiği gerekçesiyle İsrail birliklerine saldırılar düzenliyor.

İran: Hürmüz'e girerse ABD donanmasını hedef alacağız

İran devlet televizyonuna göre Hatemu'l Enbiya Merkez Karargahı'ndan yapılan açıklamada, "Herhangi bir yabancı silahlı gücün özellikle de ABD'nin işgalci ordusunun, Hürmüz Boğazı'na yaklaşmaya veya girmeye kalkması halinde saldırıya uğrayacağı konusunda uyarıyoruz." ifadeleri kullanıldı.

Hürmüz Boğazı'nın kontrolünün İran Silahlı Kuvvetleri'nin elinde olduğu ve geçişlerin de yine İran Silahlı Kuvvetleri'nin koordinasyonunda sağlanması gerektiği belirtilen açıklamada, bölgede bulunan gemilere "koordinasyonsuz geçiş yaparak güvenliklerini tehlikeye atmamaları" çağrısı yapıldı.

Açıklamada ayrıca, ABD'nin bölgede "deniz korsanlığı" yaparak dünya ekonomisini tehlikeye attığı, İran'ın ise her türlü tehdit ve saldırıya karşı sert karşılık vereceği ifade edildi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'ndan ticari gemilerin geçişlerinin sağlanması amacıyla bugün hayata geçecek "Özgürlük Projesi"ne destek vermeye başlayacağını ve bu süreçte 15 bin askeri personelin görev alacağını duyurmuştu.

ABD Başkanı Donald Trump da bugünden itibaren, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan ve Orta Doğu'daki krizle ilgisi olmayan "tarafsız" ülkelere ait gemilerin boğazdan geçişine yardım etmeye başlayacaklarını açıklamıştı.

Trump, "İran, Orta Doğu ve ABD'nin iyiliği için, bu ülkelere gemilerini bu kısıtlı boğazdan güvenli bir şekilde çıkaracağımızı, böylece işlerine özgürce ve sorunsuz bir şekilde devam edebileceklerini söyledik." ifadesini kullanmıştı.

Herhangi bir ülke ismi zikretmeyen Trump, söz konusu ülkeler için, "Orta Doğu'da yaşananlarla hiçbir şekilde ilgisi olmayan dünyanın çeşitli bölgelerinden ülkeler" ifadesini kullanmış ve operasyonun daha ziyade insani amaçlarla yapılacağını kaydetmişti.

Katil Netanyahu'nun duruşması başlamasına saatler kala ertelendi

İsrail devlet televizyonu KAN'ın haberine göre, Netanyahu'nun ifade vereceği duruşma, savunma tarafının talebi doğrultusunda ileri tarihe alındı.

Netanyahu'nun avukatı Amit Haddad'ın gece saatlerinde ilettiği talep üzerine bugünkü duruşma ertelendi.

Duruşmanın ertelenme sebebine ilişkin bilgi verilmedi.

Yolsuzluk davalarından yargılanması süren Netanyahu'nun bugün hakim karşısına çıkması bekleniyordu.

İsrail Başbakanı Netanyahu, hakkındaki 3 yolsuzluk davasından sonuncusu 28 Nisan'da olmak üzere 81 kez hakim karşısına çıktı.

Netanyahu, yolsuzlukla yargılanıyor

İsrail Başbakanı Netanyahu, "1000", "2000" ve "4000" dosya adıyla bilinen 3 ayrı yolsuzluk dosyası kapsamında "rüşvet, dolandırıcılık ve görevi kötüye kullanma" suçlamasıyla yargılanıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, yolsuzlukla yargılanan Netanyahu'yu affetmesi için Kasım 2025'te İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'a mektup göndermişti.

Netanyahu, daha önce af talep etmeyeceğini söylemesine rağmen yaklaşık 6 yıldır yargılandığı yolsuzluk davalarından affı için Herzog'dan Kasım 2025 sonunda talepte bulunmuştu.

Yolcu gemisinde virüs salgını doğrulandı: Hantavirüs nedir?

Hantavirüsler, kemirgenler tarafından taşınan ve insanlara genellikle bu hayvanların kurumuş dışkı, idrar veya salyalarının tozlaşarak solunması yoluyla bulaşan bir virüs grubudur. Nadir durumlarda kemirgen ısırması veya tırmalaması sonucu da bulaşma görülebilir.

Virüs, insanlarda iki temel ağır hastalığa yol açıyor:

Hantavirüs Pulmoner Sendromu (HPS): Yorgunluk, ateş ve kas ağrısı ile başlar; solunum yetmezliğine ilerlediğinde ölüm oranı yaklaşık yüzde 38'dir.

Kanamalı Ateşle Seyreden Renal Sendrom (HFRS): Özellikle böbrekleri etkileyen bu türde düşük tansiyon, iç kanama ve akut böbrek yetmezliği görülür.

Küresel durum ve yayılım

Dünya genelinde her yıl yaklaşık 150 bin HFRS vakası rapor ediliyor ve bu vakaların yarıdan fazlası Çin'de görülüyor. ABD'de ise 1993-2023 yılları arasında 890 vaka kayıtlara geçti. Virüsün "Seoul" adı verilen suşu, Norveç fareleri (kahverengi sıçan) aracılığıyla dünya geneline yayılmış durumdadır.

Şubat 2025'te, ünlü oyuncu Gene Hackman'ın eşi Betsy Arakawa'nın da evindeki kemirgen yuvalarıyla temas etmesi sonucu HPS nedeniyle hayatını kaybettiği bildirildi.

Tedavi ve korunma yöntemleri

Hantavirüs enfeksiyonu için özel bir tedavi yöntemi bulunmuyor.

Tedavi süreci; oksijen terapisi, mekanik ventilasyon (solunum cihazı) ve bazı durumlarda diyaliz gibi destekleyici tıbbi müdahaleleri içeriyor.

Uzmanlar, virüsten korunmak için şu önlemleri öneriyor:

Ev ve iş yerlerinde kemirgenlerle temastan kaçınılmalı.

Bodrum veya çatı katı gibi kemirgenlerin girebileceği yerler yalıtılmalı.

Kemirgen dışkılarının temizliği sırasında, kirlenmiş havanın solunmaması için mutlaka koruyucu ekipman kullanılmalı.

Amsterdam et ve fosil yakıt reklamlarını yasakladı

Şehrin en işlek noktalarında daha önce görülen tavuk parçaları, SUV araçlar ve düşük bütçeli tatil reklamlarının yerini Rijksmuseum gibi ulusal müzelerin duyuruları ve konser ilanları aldı.

Belediye yetkilileri, bu kararın Amsterdam'ın 2050 yılına kadar karbon nötr olma ve yerel halkın et tüketimini yarıya indirme hedefleriyle uyumlu olduğunu belirtti.

Yerel yönetim ve siyasi destek

Sol Yeşil Partiden Anneke Veenhoff, iklim politikalarına öncülük etmek isteyen bir belediyenin, bu politikalara aykırı ürünlere reklam alanı kiralamasının tutarsız bir durum olduğunu ifade etti.

Hayvan Hakları Partisinden Anke Bakker ise bu kısıtlamaların bireysel özgürlükleri kısıtlamadığını, aksine büyük şirketlerin tüketim baskısını azaltarak insanlara daha özgür seçim yapma imkanı tanıdığını söyledi.

Haberde, et reklamlarının Amsterdam'ın açık hava reklam pazarındaki payının yüzde 0,1 gibi düşük bir seviyede olduğu, fosil yakıtla ilgili ürünlerin ise yüzde 4'lük bir paya sahip olduğu aktarıldı.

Sektör temsilcilerinin tepkisi

Hollanda Et Birliği, kararın tüketici davranışlarını yönlendirmek için "istenmeyen bir yol" olduğunu savunarak, etin temel besin maddeleri sağladığını ve erişilebilir kalması gerektiğini açıkladı.

Seyahat acenteleri ve tur operatörleri birliği ise uçak seyahati içeren tatil reklamlarının yasaklanmasını şirketlerin ticari özgürlüğüne yönelik orantısız bir müdahale olarak değerlendirdi.

Diğer şehirlerdeki benzer uygulamalar

Amsterdam bu alanda tek örnek değil. Amsterdam'ın batısında yer alan Haarlem, 2022 yılında et reklamlarını yasaklayacağını duyuran ilk şehir olmuş ve bu yasak 2024'te yürürlüğe girmişti.

Utrecht ve Nijmegen gibi şehirler de benzer kısıtlamaları hayata geçirdi. Dünya genelinde ise Edinburgh, Sheffield, Stockholm ve Floransa gibi şehirler fosil yakıt reklamlarına karşı adımlar atıyor.

Uzmanlar, kamuya açık alanlardaki bu tür reklamların kaldırılmasının sosyal normları etkileyebileceğini belirtiyor.

Londra metrosunda 2019 yılında uygulanan hazır gıda reklam yasağının, bu ürünlerin satışında düşüş sağladığına dair çalışmalar örnek gösteriliyor.

CNN: İran saldırılarında ABD'nin Orta Doğu'daki en az 16 üssü zarar gördü

Amerikan CNN kanalının güncel araştırması, ABD ile İran arasındaki tansiyonun bölgedeki Amerikan askeri üslerine etkisini gözler önüne serdi.

CNN'in, uydu görüntüleri, hasar değerlendirme raporları ve ABD ile Körfez kaynaklarına dayandırdığı haberinde, 28 Şubat'tan bu yana İran'ın saldırıları sonucunda ABD ordusunun Orta Doğu'daki en az 16 üssünün çeşitli düzeylerde hasar gördüğü ifade edildi.

Haberde, hasar gören bazı yerlerin ciddi operasyonel tahribata uğradığı ve bazı tesislerin kullanılamaz hale geldiği aktarılarak, İran'ın saldırılarının büyük ölçüde bölgenin dört bir yanına konuşlandırılmış gelişmiş radar sistemleri, iletişim altyapısı, füze savunma varlıkları ve uçaklara odaklandığı belirtildi.

Bildirilen kayıplar arasında Ürdün'deki Amerikan THAAD füze bataryalarına bağlı radar sistemleri ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki bazı tesislerdeki radar sistemleri yer aldı.

CNN ayrıca, Suudi Arabistan'daki hava üssüne düzenlenen İran saldırısı sırasında bir Amerikan Boeing E-3 Sentry uçağının da imha edildiğini aktardı.

Pentagon yetkilileri, geçen hafta Kongre'de verdikleri ifadelerde ABD'nin İran'a yönelik saldırılarının maliyetinin 25 milyar dolar civarında olduğunu açıklamıştı.

Ancak aralarında CNN ve CBS News gibi kaynakların da olduğu birçok Amerikan medya kuruluşu, İran'la savaşın toplam maliyetinin en az 50 milyar dolar olduğunu iddia etmişti.

İran: ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda denizcilik düzenlemesine müdahalesi ateşkesin ihlali olur

Azizi, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nda yeni denizcilik düzenlemesine yönelik herhangi bir ABD müdahalesinin "ateşkesin ihlali" olarak değerlendirileceğini vurguladı.

İranlı yetkili, "Hürmüz Boğazı ve Fars (Basra) Körfezi, (ABD Başkanı Donald) Trump'ın yanıltıcı paylaşımlarıyla yönetilemez." ifadelerini kullandı.

Azizi, "karşılıklı suçlama oyunu senaryolarına" kimsenin inanmayacağını aktardı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı’ndan ticari gemilerin geçişlerinin sağlanması amacıyla bugün hayata geçecek "Özgürlük Projesi"ne destek vermeye başlayacağını ve bu süreçte 15 bin askeri personelin görev alacağını duyurmuştu.

ABD Başkanı Donald Trump da bugünden itibaren, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan ve Orta Doğu'daki krizle ilgisi olmayan "tarafsız" ülkelere ait gemilerin boğazdan geçişine yardım etmeye başlayacaklarını açıklamıştı.

Trump, "İran, Orta Doğu ve ABD'nin iyiliği için, bu ülkelere gemilerini bu kısıtlı boğazdan güvenli bir şekilde çıkaracağımızı, böylece işlerine özgürce ve sorunsuz bir şekilde devam edebileceklerini söyledik." ifadesini kullanmıştı.

Herhangi bir ülke ismi zikretmeyen Trump, söz konusu ülkeler için, "Orta Doğu'da yaşananlarla hiçbir şekilde ilgisi olmayan dünyanın çeşitli bölgelerinden ülkeler" ifadesini kullanmış ve operasyonun daha ziyade insani amaçlarla yapılacağını kaydetmişti.