Dünyadan Haberler - 2

Çinli yapay zeka şirketi DeepSeek yeni modelini tanıttı

Hangzhou merkezli DeepSeek, yapay zeka dünyasında ses getiren V4 modelini piyasaya sürdü. Yeni model, kullanıcının yerine otonom kararlar alabilme ve karmaşık kodları hızla yazabilme gibi yeteneklerle donatıldı. Önceki modele göre daha fazla veriyi işleyebilen V4, yapay zekanın komutları anlama kapasitesini önemli ölçüde artırıyor.

V4’ün en dikkat çeken yönü, ABD'nin uyguladığı yaptırımlardan etkilenmemesi oldu. DeepSeek, bu modelin yüksek işlem gücü ihtiyacını karşılamak için Huawei ile iş birliği yaptı. Nvidia gibi Amerikan şirketlerinin çiplerine güvenmek yerine, Çin üretimi çiplerle çalışan sistem, Çin'in teknoloji alanında dışa bağımlılığını azaltmayı hedefliyor.

Açık kaynak kodlu yapay zeka modelleri arasında öne çıkan V4, herkesin kullanımına açık olmasıyla geniş kitlelere ulaşmayı amaçlıyor. Ancak şirketin hızlı yükselişi tartışmaları da beraberinde getiriyor. ABD'li rakipler, DeepSeek'i kendi modellerinden yasa dışı yollarla veri kopyalamakla suçluyor. İki süper güç arasındaki teknoloji rekabeti, V4’ün çıkışıyla birlikte daha da kızışmış durumda.

Filistinliler, yerel seçimler için yarın sandık başına gidecek

Filistin Merkezi Seçim Komitesinden yapılan yazılı açıklamada, 25 Nisan'da Gazze Şeridi'ndeki Deyr el-Belah kenti ile işgal altındaki Batı Şeria'da gerçekleştirilecek seçimde, belediye meclisleri için 321 listede 1200'ü kadın, 3 bin 773 aday ile köy meclisleri için 93 köy konseyinde 1358 kişi yarışacak.

Yerel seçimlere 1 milyonu aşkın kişinin katılmasının beklendiği ve yaklaşık 70 bin kişinin oylarını Gazze Şeridi’ndeki Deyr el-Belah kentinde kullanmasının öngörüldüğü ifade edildi.

Seçim komisyonunun, seçim sürecini yürütmek üzere geniş çaplı hazırlıklar yaptığı belirtilen açıklamada, 12’si Deyr el-Belah’ta olmak üzere toplam 491 merkezde oy kullanılacağı bildirildi.

Başlangıçta seçimlerin tüm kentlerde yapılmasının planlandığı ancak daha sonra Gazze Şeridi’nde Deyr el-Belah hariç seçimlerin ertelenmesinin kararlaştırıldığı ayrıca Batı Şeria’daki bir bölgede de erteleme yapıldığı aktarılan açıklamada, yerel seçimlerin aralarında köy ve beldelerin de bulunduğu 420 yerleşim yeri için gerçekleştirileceği kaydedildi.

Hamas ve Fetih hareketlerinin 2007'deki anlaşmazlığından bu yana genel seçimlerin yapılamadığı Filistin topraklarında en son yerel seçimlerin ilk aşaması, 11 Aralık 2021'de ikinci aşaması ise 26 Mart 2022'de gerçekleştirilmişti.

İsrail, Lübnan'da işgal ettiği alanların dışındaki bir beldeye ateşkese rağmen hava saldırısı düzenledi

İsrail ordusunun Lübnan'da 17 Nisan'da yürürlüğe giren ateşkese rağmen Lübnan'daki saldırıları sürüyor.

Lübnan resmi ajansı NNA'nın haberine göre İsrail ordusu, Lübnan'ın güneyindeki Sur kentine bağlı Deyr Amis'i hava saldırısıyla hedef aldı.

İsrail ordusu, daha önce Lübnan'ın güneyinde işgal ettiği alanların dışında kalan Deyr Amis beldesine saldırı tehdidinde bulunmuştu.

İsrail'in Lübnan'a saldırıları ve ateşkes

İsrail ordusu, Lübnan'a 2 Mart'ta yoğun hava saldırıları başlatarak, ülkenin güneyinde birçok beldeyi işgal etmişti.

Lübnan hükümeti de bu sürede ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyon 162 bini geçtiğini açıklamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, Lübnan ve İsrail arasında 17 Nisan'da yürürlüğe giren 10 günlük geçici ateşkesin 3 hafta daha uzatıldığını duyurmuştu.

İran Dışişleri Bakanı Arakçi, müzakere için Pakistan'a gidiyor

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin bugün Pakistan'ın başkenti İslamabad’a gitmesi bekleniyor.

Pakistan hükümet kaynaklarına göre, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin küçük bir heyetle bu gece İslamabad’a gitmesi bekleniyor. Bu ziyaret sonucunda ABD ile barış görüşmelerinin yapılması öngörülüyor.

Güvenlik ve diplomatik hazırlıkların da İslamabad’da sürdüğü belirtilirken, kaynaklar ABD’ye ait lojistik ve güvenlik ekibinin olası görüşmeler öncesinde şehre ulaştığını doğruladı.

Amerikan CNN televizyonu, müzakereler için İran'ın Pakistan'a heyet göndereceğini duyurdu.

İslamabad görüşmeleri yeniden gündemde

Daha önce “İslamabad Görüşmeleri” olarak anılan temaslar, Pakistan’ın arabuluculuğunda her iki taraftan üst düzey heyetlerin katılımıyla gerçekleştirilmişti. Ancak nükleer program ve bölgesel güvenlik gibi temel başlıklarda uzlaşı sağlanamamıştı.

Yetkililer, Washington ile Tahran arasındaki görüş ayrılıklarını gidermek amacıyla diplomatik temasların yeniden canlandırılmasını değerlendiriyor. 

Eski AB Konseyi Başkanı: AB, ABD ve İsrail'i "memnun etmeyi" bırakmalı

Michel, Delphi Ekonomik Forumu'nda katıldığı panelde AB politikasıyla ilgili değerlendirmelerde bulundu.

AB üyesi ülkelerin liderlerine 2019-2024 yıllarında başkanlık eden Belçikalı siyasetçi, "Güvenilir ortaklıklar kurmamız ve açık sözlü olmamız gerekiyor. Bugün çifte standartların Avrupa'nın güvenilirliğini ve otoritesini zayıflatan bir bilmece olduğunu düşünüyorum. Bazen, dürüst olmak gerekirse, ABD'yi ve İsrail'i memnun etme ve dünyanın geri kalanına karşı kibirli olma eğilimi olduğunu düşünüyorum. Uluslararası ilişkilerimiz alanında giderek daha ciddi ve güvenilir bir yaklaşıma ihtiyacımız olduğunu düşünüyorum." dedi.

AB'nin savunma alanındaki hedeflerine değinen Michel, "Savunma sanayisi üssümüz alanında ilerleme kaydetmek istiyorsak bu, mümkün değil. Bazı üye devletlerimizin aldığı açık siyasi kararları gördük. Avrupa savunması alanında geleneği olanların özel bir sorumluluğu olduğuna inanıyorum. Bu, sadece AB ile değil, Avrupa kıtasıyla ilgili. Bu; İngiltere, Norveç, Türkiye ve Ukrayna ile iş birliği anlamına geliyor." diye konuştu.

Michel, bir süre önce "Avrupa Güvenlik Konseyi" adını verdiği bir yapıyı kurmayı önerdiğini anımsatarak "Bence Avrupa kıtası için, iki görevi olan özel bir sorumluluğa sahip yüksek düzeyde bir siyasi organa ihtiyacımız var. Birincisi, gerektiğinde hızlı tepki vermek ve hızlı koordinasyon sağlamak. İkincisi ise Avrupa savunma sanayimiz alanında, her zamankinden daha çok ihtiyaç duyulan 'Avrupa iş birliği' alanında ivme kazandırmak." değerlendirmesinde bulundu.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in Türkiye’ye ilişkin açıklamalarını eleştiren Michel, Avrupa’nın çifte standartlarla güçlenemeyeceğini söylemişti.

Michel, "Türkiye, NATO’nun temel bir müttefiki, kilit bir göç ortağı, bir enerji koridoru, Avrupa’nın sınırında önemli bir savunma aktörü ve ciddi bir bölgesel güçtür." ifadelerini kullanmıştı.

Çin, Mars keşif aracı Tienvın-3'ü 2028'de uzaya yollayacak

Xinhua'nın haberine göre, Çin Ulusal Uzay İdaresi (CNSA), Mars keşif görevinin tarihleri ve görev kapsamında işbirliği için seçilen projeleri duyurdu.

Uzaya 2028'de yollanacak Mars keşif aracı Tienvın-3'ün, topladığı kaya ve toprak örnekleriyle 2031 yılında Dünya'ya dönmesi planlanıyor.

Uluslararası bilim kurumları ve Hong Kong ile Makau'daki üniversitelerden 5 işbirliği projesi, keşif görevine dahil edilmek üzere seçildi.

Bu kapsamda geliştirilen bilimsel ölçüm ve analiz donanımlarından 3'ü yörünge uydusuna, 1'i hizmet modülüne, 1'i ise gezgin robota eklenecek.

3 analiz donanımı uyduya monte edilecek

Merkezi Paris'te bulunan, uzay araştırmalarıyla ilgili bilimsel çalışmalar yürüten uluslararası sivil toplum kuruluşu Uzay Araştırmaları Komitesinin (COSPAR) geliştirdiği spektometre, Mars yüzeyinin mineral kompozisyonunu inceleyerek, Kızıl Gezegen'de yaşam izlerini arayacak.

Makau Bilim ve Teknoloji Üniversitesinin geliştirdiği moleküler iyon kompozisyonu analiz aracı, Kızıl Gezegen'in atmosferini sürekli kaybetmesine yol açan kaçış fenomenini inceleyecek.

Hong Kong Çin Üniversitesi öncülüğünde geliştirilen lazer heterodin spektometresi ise Mars'ın atmosferinde ve rüzgar alanlarındaki su izotoplarının dağılımını tespit etmeye çalışacak.

Nesne görüntüleyici ve lazer dizisi

Hong Kong Üniversitesi tarafından geliştirilen hiperspektral nesne görüntüleyici, hizmet modülüne eklenerek Kızıl Gezegen'de su moleküllerinin izini sürecek ve kaynak taraması yapacak.

İtalya'nın Ulusal Nükleer Fizik Enstitüsüne bağlı Frascati Ulusal Laboratuvarı'nda geliştirilen geri yansıtıcı lazer dizisi ise gezgin robotun Mars yüzeyinde hassas referans noktaları tayin etmesine yardımcı olacak.

"Tienvın" keşif görevleri

Çince "göklerdeki hakikati aramak" anlamına gelen "Tienvın" görevleri, adını milattan önce (MÖ) 4. yüzyılda yaşayan Çinli şair Çü Yüen'in dizelerinden alıyor.

Çin, uydu ve gezgin robottan oluşan "Tienvın-1" keşif aracını, Temmuz 2020'de Mars'a yollamıştı. Keşif aracı, 202 gün süren yolculuğun ardından Mars yörüngesine ulaşırken robotik gezgin araç Curong, gezegenin yüzeyine inmişti.

Ardından asteroid keşif aracı Tienvın-2, Dünya'ya yakın "2016 HO3" asteroidinden kaya ve toprak örnekleri toplamak ve Mars ile Jüpiter arasındaki ana asteroid kuşağında "311P" asteroidini incelemek üzere Mayıs 2025'te uzaya gönderilmişti.

İşgalci İsrail, Lübnan'ın güneyinde evleri yıkmaya devam ediyor

Lübnan resmi ajansı NNA'nın haberine göre, İsrail ordusu Nebatiye vilayetine bağlı Hiyam beldesinde iki ayrı patlama gerçekleştirerek yapıları havaya uçurdu.

İsrail ordusunun sabah saatlerinde Bint Cubeyl ilçesi ile Hanin beldesinde de evleri patlayıcılarla yıktığı ifade edildi.

Öte yandan İsrail ordusu, geçici ateşkese rağmen Lübnan'ın güneyinde işgal altına aldığı bölgelerde yıkıma devam edeceğini duyurmuştu.

İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, Gazze Şeridi'nin Refah, Beyt Hanun kentleri ve diğer bölgelerinde yarattıkları yıkımın bir benzerini Lübnan'ın güneyinde gerçekleştireceklerini, "Gazze modelini" uygulayacaklarını söylemişti.

İsrail'in Lübnan'a saldırıları ve ateşkes

İsrail ordusu, Lübnan'a 2 Mart'ta yoğun hava saldırıları başlatarak, ülkenin güneyinde birçok beldeyi işgal etmişti.

Lübnan hükümeti de bu sürede ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyon 162 bini geçtiğini açıklamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, Lübnan ve İsrail arasında 17 Nisan'da yürürlüğe giren 10 günlük geçici ateşkesin 3 hafta daha uzatıldığını duyurmuştu.

Gazze'de su krizi, Filistinlilerin hayatını derinden etkiliyor

Gazze'deki belediye yetkilileri ve bölge sakinleri, İsrail'in su kaynaklarının büyük bir kısmını tahrip etmesi ve yakıt kısıtlamaları nedeniyle en temel ihtiyaç olan suya ulaşmakta büyük zorluk yaşadıklarını belirtiyor.

İsrail'in ateşkese rağmen devam eden saldırıları ve ablukası nedeniyle su krizi devam ederken, yaz mevsiminde bu krizin derinleşmesinden endişe ediliyor.

Gazze'de yerinden edilen ve çadırlarda yaşamak zorunda kalan Filistinliler, her gün uzak mesafelerden su taşımak zorunda kaldıklarını ve artık evlerde yaşamak istediklerini söylüyor.

Gazze'de su kaynaklarının yüzde 95'i yıkıma uğradı

Han Yunus Belediye Başkanı ve Gazze Şeridi Belediyeler Birliği Başkan Yardımcısı Dr. Alaaddin el-Batta, bölgedeki su altyapısının durumuna ilişkin vahim tablo hakkında bilgi verdi.

Batta, "Gazze'deki su kaynakları yüzde 95 yıkıma uğradı. Ekipman ve yedek parça girişinin engellenmesi nedeniyle bakım çalışmaları ihtiyacın yüzde 30'unu aşamadı." dedi.

Gazze'ye dışarıdan insani yardım girişinin azaldığına dikkati çeken Batta, su hatlarını besleyen jeneratörlerin de yakıt eksikliği nedeniyle "durma noktasına geldiğini" ifade etti.

Batta, İsrail'in ablukası ve temel ihtiyaç maddelerinin girişinin engellenmesinden dolayı "yaz mevsiminin zorlu geçeceği ve derinleşen insani kriz" uyarısında bulundu.

Filistinliler, her gün su taşımak zorunda kalıyor

İsrail'in Gazze'ye yönelik soykırımı nedeniyle eğitiminden mahrum kalan 12 yaşındaki Abdullah Safi, 3 yıldır okula gitmek yerine vaktini su kuyruklarında geçirdiğini anlattı.

Safi, Gazze'deki su krizinin herkesi su taşımak zorunda bıraktığını ve çocuk yaşta omuzladığı bu yükün "gündelik bir hadise" haline geldiğini dile getirdi.

Nasır Hastanesi yakınındaki bir çadırda yaşam mücadelesi veren görme engelli 28 yaşındaki Şeyma Safi ise "Su alabilmek için her gün uzak bir yoldan geliyorum ve (su taşırken) başkalarının yardımına ihtiyaç duyuyorum. Üstelik ulaştığımız sular genellikle içmeye uygun değil ve çeşitli hastalıklara yol açıyor." diye konuştu.

"Bitmeyen bir kriz"

Ateşkese rağmen İsrail saldırılarının devam ettiğine ve yerinden edilenlerin çilesinin sürdüğüne dikkati çeken Safi, "Zor bir durumdayız. Artık biraz da olsa rahatlamak istiyoruz." ifadesini kullandı.

Görme engelli Safi, İsrail'in saldırı ve ablukasının ateşkese rağmen devam ettiğini belirterek, "Artık savaşın bitmesini istiyoruz. Geleceğimiz güvenli değil. Bitmeyen bir kriz içerisindeyiz." dedi.

Gazze'nin imar edilmesi gerektiğini dile getiren Safi, yerinden edilenler olarak artık "evlere dönmek istediklerini" çadırlarda yaşayan Filistinlilerin çektiği sıkıntıların artarak devam ettiğini sözlerine ekledi.

Gazze’de yaklaşık 2,4 milyonluk nüfusun 1,9 milyonu yerinden edilmiş durumda. Çoğu Filistinli, temel insani ihtiyaçlardan yoksun çadırlarda veya kalabalık sığınma merkezlerinde yaşam mücadelesi veriyor.

Altyapının büyük bölümünün tahrip edilmesi, temiz suya erişimden elektrik teminine kadar birçok alanda ciddi sıkıntılara yol açıyor.

İran, yarın itibarıyla İstanbul ve Maskat dahil dış hat uçuşlarına yeniden başlayacağını duyurdu

Tahran Uluslararası İmam Humeyni Havalimanı'nından konuya dair yapılan açıklama İran'ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansında yayımlandı.

Buna göre havalimanından İstanbul ve Maskat'a uluslararası uçuşlar yarından itibaren yeniden başlayacak.

Bu uçuşların, Iran Air, Mahan Hava Yolları, Iran Air Tour ve Sepehran Hava Yolları tarafından gerçekleştirileceği ve ilerleyen günlerdeki uçuş programının İran Sivil Havacılık Örgütü'nden gerekli izinlerin alınmasıyla güncelleneceği belirtildi.

İran’daki havalimanları, 28 Şubat’ta ABD ve İsrail'in saldırıları sonrası başlayan savaş nedeniyle kapatılmıştı. ABD-İsrail, 40 gün devam eden savaş sırasında İran'daki havalimanlarını da hedef almıştı.

Japonya, Hürmüz gerilimi nedeniyle rezervlerinden 20 günlük petrolü piyasaya sürüyor

Kyodo'nun Japonya Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanlığına dayandırdığı göre, hükümet 1 Mayıs'tan itibaren rezervlerinden 20 günlük petrolü piyasaya sürecek.

Böylece 5,8 milyon kilolitre ve 3,4 milyar dolar değerindeki petrol piyasaya sürülmüş olacak.

Ülkenin bu adımı, ABD ile İran arasında sağlanan ateşkese rağmen Hürmüz Boğazı'nın açılıp açılmayacağına yönelik belirsizlik nedeniyle attığı aktarıldı.

Japonya, mart ayında Orta Doğu'daki gerilim nedeniyle rezervlerinden 50 günlük petrolü piyasaya sürmüştü.

İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatması ve ABD'nin deniz ablukası

İran, ABD-İsrail'in 28 Şubat'ta ortak saldırılarıyla başlayan savaş sonrasında küresel enerjinin stratejik geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı'nı geçişlere kapatmıştı. Bu kararla petrol fiyatlarında savaş öncesine kıyasla yüzde 65'lere kadar artış görüldü.

ABD ile İran arasında 8 Nisan'da varılan ateşkes anlaşması sonrasında Pakistan arabuluculuğunda yapılan görüşmelerde sonuç çıkmayınca ABD Başkanı Donald Trump, 13 Nisan'da İran'a deniz ablukası uygulama kararı almış ve Hürmüz Boğazı'na giriş yapan ve çıkan İran bağlantılı gemilere müdahale etmeye başlamıştı.

İran, 17 Nisan'da Lübnan'da ateşkes sağlanması üzerine ateşkes süresince Hürmüz Boğazı'nın İran donanması ile koordinasyon halinde olmak şartıyla ticari gemilerin geçişlerine açık olduğunu duyurmuş ancak ABD'nin deniz ablukasına devam edeceğini duyurması üzerine Boğazdan geçişlere yeniden kısıtlamalar getirdiğini açıklamıştı.

ABD, bu süreçte Umman Denizi ve Hint Okyanusu'nda İran'a ait bazı ticari gemilere saldırarak ele geçirmiş İran'da buna karşılık Hürmüz Boğazı yakınlarında biri İsrail'le bağlantılı bazı gemilere müdahale ederek el koymuştu.

İran: Petrol altyapımıza saldırı halinde Suudi Arabistan'ın enerji tesisleri hedef alınacak

İran resmi haber ajansı IRNA'ya göre, Tahran'ın İslamşehr ilçesinde halkın ABD-İsrail'e karşı her gece düzenlediği protesto gösterisine katılan İsfahani, ABD'nin yeniden İran'ın petrol tesislerine saldırı tehditlerini değerlendirdi.

ABD Başkanı Donald Trump'ın tehditlerinden korkmadıklarını dile getiren İsfahani, "Hedeflerimiz açık. Hazırlıklarımızda bir merdiven tasarladık ve alt basamaklar 'göze göz, dişe diş', üst basamaklar ise 'kafaya göz' ilkesine dayanıyor.

Petrol kuyularımızdan herhangi biri vurulursa, Suudi Arabistan'ın petrol tesislerinden biri de hedef alınacaktır. Bu yüzden Trump'ın söylemlerinden korkmayın. Gerekli ve uygun yanıt verilecektir." ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı Trump, İran'ın ABD'nin taleplerini kabul etmemesi halinde enerji tesisleri dahil ülkenin sivil altyapısını hedef alacakları tehdidinde bulunmuştu.

Norveç, 16 yaş altı çocukların sosyal medyaya erişimini yasaklamaya hazırlanıyor

Başbakan Jonas Gahr Store, Norveç'te yayın yapan NRK'ye yaptığı açıklamada, sosyal medyanın çocuklar üzerindeki olumsuz etkisini azaltmak amacıyla hazırlanacak yasa tasarısının yıl içerisinde meclise sunulacağını belirterek, meclisten geçmesi halinde gelecek yıl yürürlüğe gireceğini belirtti.

Hükümetin, 16 yaşından itibaren çocukların sosyal medya erişimine izin verilmesi yönünde çalışma yürüttüğünü hatırlatan Store, bu düzenlemeyle aynı yaş grubundaki çocukların eş zamanlı olarak sosyal medya kullanabileceğini ifade etti.

NRK ise yasa tasarısı kapsamında 16 yaş altındaki çocukların sosyal medya hesabı açmalarına izin verilmemesinin planlandığını aktardı.