Dünyadan Haberler - 2

ABD'nin Hürmüz ablukası başladı

ABD Başkanı Trump, ABD donanması, Hürmüz Boğazı'na girmeye veya boğazdan çıkmaya çalışan tüm gemileri ablukaya alma sürecini başlatacağını açıklamıştı.

Trump'ın Hürmüz Boğazı'nın ablukaya alınması için verdiği süre doldu. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, İran limanlarına giren ve bu limanlardan çıkan tüm gemilere yönelik deniz ablukası başlattı.

Trump'tan ilk açıklama

ABD Başkanı Donald Trump, İran donanmasına ait 158 geminin imha edildiğini belirterek, ABD ablukasını ihlal etmeye çalışacak her türlü unsurun derhal yok edileceği uyarısında bulundu.

{ilgili-haber-941508}

Pezeşkiyan'dan, Trump'ın hedef aldığı Papa 14. Leo'ya destek mesajı

Pezeşkiyan, X sosyal medya platformundaki hesabından, Trump'ın kendisini Hazreti İsa şeklinde tasvir ederek yaptığı paylaşımı ve Papa 14. Leo'ya eleştirilerine ilişkin açıklama yayımladı.

Paylaşımında, Papa 14. Leo'yu etiketleyen İran Cumhurbaşkanı, şu ifadeleri kullandı:

"Papa 14. Leo Hazretleri, büyük İran milleti adına, zatıalinize yönelik hakareti kınıyor ve barış ve kardeşlik peygamberi İsa'nın mukaddesatına hürmetsizliğin özgür insanlar için kabul edilemez olduğunu beyan ediyorum. Allah'tan sizin için zafer diliyorum."

Trump ile Papa arasındaki ilişkiler karşılıklı açıklamalarla gerildi

Son dönemde sıkça savaş karşıtı açıklamalar yapan Papa 14. Leo’nun, 11 Nisan'da ABD ile İran heyetleri arasında Pakistan'daki görüşmeler sürerken Aziz Petrus Bazilikası'ndaki dünya barışı etkinliğinde, "Artık kendine ve paraya tapınmaya son. Güç gösterisine son. Savaşa son. Gerçek güç, hayata hizmet etmekte kendini gösterir." ifadelerini kullanması dikkati çekmişti.

Basında, Papa'nın bu sözlerinin, hiç isim vermemesine karşın Trump'a yönelik olduğu yorumlarına yer verilmişti.

Papa'nın sözlerinin ardından ABD Başkanı Trump, dün sosyal medya hesaplarından yaptığı paylaşımlarda, Papa 14. Leo'nun "suç ve nükleer silahlar konusunda zayıf" ve "dış politikada berbat" olduğunu savunmuş ve Papa 14. Leo’nun bu göreve sırf ABD'li olduğu ve kendisi Beyaz Saray'da bulunduğu için Kilise tarafından "onunla başa çıkmak" amacıyla getirildiğini iddia etmişti.

Trump, ayrıca basına yaptığı açıklamada da "İran'ın nükleer silaha sahip olmasının sorun olmadığını düşünen bir Papa istemiyorum.” ve “Ben, ezici bir çoğunlukla seçildiğim şeyi tam olarak yaptığım için ABD Başkanı'nı eleştiren bir Papa istemiyorum." ifadeleri de kullanmıştı.

Trump ayrıca, kendisini Hazreti İsa gibi tasvir eden bir görseli paylaşmış ve paylaşım Hazreti İsa'ya saygısızlık olarak nitelendirilmişti.

Papa 14. Leo da 13 Nisan’da Cezayir’e giderken uçakta gazetecilere yaptığı açıklamada, "Trump yönetiminden korkmuyorum. Ben siyasetçi değilim. Bu nedenle savaşa karşı yüksek sesle konuşmaya devam edeceğim. Onunla bir tartışmaya girmeye niyetim yok." demişti.

Rusya: Ukrayna ordusu 6 bin 558 kez ateşkes sürecini ihlal etti

Bakanlıktan yapılan açıklamada, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Ortodoksların Paskalya Bayramı vesilesiyle 11 Nisan yerel saatle 16.00'dan 12 Nisan sonuna kadar Ukrayna'da ateşkes ilan ettiği anımsatıldı.

Rus ordusunun ateşkese uyduğu belirtilen açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"Ukrayna güçleri, ateşkese rağmen insansız hava araçları ve topçularla birliklerimizin pozisyonlarına, sınırda bulunan Belgorod ve Kursk bölgelerindeki sivil unsurlara yönelik saldırılar düzenlemeye devam etti. Toplam 6 bin 558 ateşkes ihlali kaydedildi. Genel olarak gündüz saatlerinde, tüm cephe hattı boyunca düşmanın saldırı yoğunluğu azalmıştı."

Putin, geçen hafta Ortodoksların Paskalya Bayramı vesilesiyle 11 Nisan yerel saatle 16.00'dan 12 Nisan sonuna kadar Ukrayna'da ateşkes ilan etme kararı almıştı.

Rus ordusu Ukrayna'daki tüm cephelerde askeri eylemlerini durdururken, Kiev de karşılıklı olarak ateşkese uygun hareket etme kararı almıştı.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, daha önce Rusya’ya Paskalya Bayramı dolayısıyla ateşkes ilan etme çağrısında bulunmuştu.

AB'nin enerji faturası 44 günde 22 milyar euronun üzerinde arttı

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Brüksel'de AB Komisyonu üyelerinin Orta Doğu'daki gelişmelerin AB ekonomisine etkileri konusunda yaptıkları toplantının ardından açıklamalarda bulundu.

Bölgede ateşkes ilan edildiğini ancak müzakerelerin şu anda tıkandığını ve sürecin nasıl ilerleyeceğinin belirsiz olduğunu belirten von der Leyen, yapılacak herhangi bir anlaşmanın, İran'ın nükleer ve balistik füze programıyla ilgili endişeleri ve Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğini engelleyen eylemleri ele alması gerektiğini söyledi.

Von der Leyen, "Hürmüz Boğazı'nın halen kapalı olması büyük zarar vermektedir. Seyrüsefer özgürlüğünün yeniden sağlanması bizim için son derece önemlidir." dedi.

İsrail'in Lübnan'a yönelik devam eden saldırılarının tüm süreci raydan çıkarabileceğinden endişe duyduklarını ifade eden von der Leyen, Lübnan'a saldırılar sürerken Orta Doğu'da ya da Körfez'de istikrar sağlanamayacağını dile getirdi. Von der Leyen, "Bu nedenle tüm taraflara Lübnan'ın egemenliğine saygı göstermeleri ve tam bir ateşkes uygulamaları çağrısında bulunuyoruz." ifadesini kullandı.

AB enerji faturası

Orta Doğu'daki gelişmelerin AB'nin enerji faturasını da çok yükselttiğine işaret eden von der Leyen, "Çatışmanın başlamasından bu yana geçen 44 günde fosil yakıt ithalat faturamız 22 milyar euronun üzerinde arttı." dedi.

Von der Leyen, enerji krizinin ekonomilerini de etkilediğini, bölgede çatışmalar hemen sona erse bile Basra Körfezi'nden enerji tedarikindeki aksaklıkların bir süre daha devam edebileceğini kaydetti.

AB üyesi ülkelerin liderlerinin gelecek hafta Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nde (GKRY) toplanacağını belirten von der Leyen, liderlere sunacakları önlemler üzerinde çalıştıklarını anlattı.

Von der Leyen, üye ülkeler arasında güçlü koordinasyon sağlamanın önemine işaret ederek, AB ülkelerinin enerji alanında 2022 yılındaki krizde de birlikte çalıştıklarını dile getirdi.

Üye ülkelerin aynı anda piyasaya girerek birbirleriyle rekabet etmelerini önlemek için gaz depo dolumunun AB genelinde koordinasyonunu incelediklerini ifade eden von der Leyen, "Mümkün olan en büyük etkiyi elde etmek için petrol stoklarının serbest bırakılmasını koordine edeceğiz." dedi. Von der Leyen, "Yüksek enerji fiyatlarından en çok etkilenen haneleri ve sektörleri korumaya yönelik önlemleri ele aldık. Bu önlemlerin hedefli, hızlı ve geçici olması gerekiyor." diye konuştu.

Von der Leyen, devlet yardımı kurallarının daha esnek hale getirilmesi üzerinde de çalıştıklarını, böylece en çok etkilenen sektörlere geçici destek sağlamak için hazırladıkları geçici çerçevenin bu ay içinde kabul edilmesini beklediğini söyledi.

Enerji faturalarının bileşenlerinde en büyük payın enerji kaynağına ait olduğunu, ardından şebeke ücretleri, vergiler ve emisyon ticaret sisteminin (ETS) geldiğini aktaran von der Leyen, ETS konusunda piyasa istikrar rezervinde değişiklikler önerdiklerini, elektrik vergileri ve şebeke ücretleriyle ilgili yasa tekliflerini de mayısta sunacaklarını vurguladı.

Von der Leyen, "Hürmüz Boğazı'nın kapanması vatandaşlar üzerinde doğrudan etki yaratıyor. Bu etkiyi benzin istasyonunda, markette ve faturalarında hissediyorlar. Bu kriz uzak bir kriz değil, etkileri doğrudan ve anında hissediliyor." diye konuştu.

"Aşırı bağımlılığımızın bedelini ağır ödüyoruz"

AB'nin son birkaç yılda ikinci fosil yakıt krizini tecrübe ettiğine işaret eden von der Leyen, "Aşırı bağımlılığımızın bedelini ağır ödüyoruz. Fosil yakıtlar gelecekte de en pahalı seçenek olmaya devam edecek." dedi.

Von der Leyen, AB'nin karbonsuzlaşma stratejisinin her geçen gün daha da önem kazandığını ifade ederek, amaçlarının yerli, uygun fiyatlı ve güvenilir enerjiyi artırmak olduğunu söyledi. Von der Leyen, yenilenebilirler ve nükleer enerjinin bağımsızlık ve güvenlik sağlayacağını aktardı.

Mevcut durumda, Avrupa'da elektrik üretiminin yüzde 70'inden fazlasının yenilenebilir ve nükleer kaynaklardan sağlandığını ifade eden von der Leyen, "Şu anda büyük miktarda temiz enerji ya kullanılmıyor ya da israf ediliyor. Bu nedenle depolama, esneklik ve şebeke bağlantılarını hızlandırmamız gerekiyor." dedi.

ABD/İsrail-İran Savaşı'nın etkisiyle OPEC'in günlük ham petrol üretimi martta 7,9 milyon varil azaldı

OPEC'in aylık petrol piyasası raporuna göre, geçen ay üretimde en büyük düşüş Irak ve Suudi Arabistan'da oldu. Günlük üretim Irak'ta 2 milyon 563 bin varil azalarak 1 milyon 625 bin varile, Suudi Arabistan'da 2 milyon 314 bin varil azalışla 7 milyon 799 bin varile geriledi.

Birleşik Arap Emirlikleri'nde günlük petrol üretimi 1 milyon 527 bin varil azalarak 1 milyon 892 bin varile geriledi. Kuveyt'te üretim 1 milyon 369 bin varil düşüşle 1 milyon 213 bin varile inerken, İran'da ise üretim 182 bin varil azalarak 3 milyon 60 bin varil seviyesinde gerçekleşti.

Bu süreçte Venezuela ve Nijerya'da ise üretimde artış kaydedildi. Venezuela'da günlük üretim 79 bin varil artarak 988 bin varile yükselirken, Nijerya'da günlük üretim 22 bin varil artışla 1 milyon 463 bin varile ulaştı.

Böylece OPEC'in günlük ham petrol üretimi, martta önceki aya göre 7 milyon 878 bin varil azalarak 20 milyon 788 bin varile indi.

OPEC ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubunun günlük ham petrol üretimi de aynı dönemde 7 milyon 702 bin varil azalarak 35 milyon 55 bin varil olarak kayıtlara geçti.

OPEC, talep tahminini korudu

OPEC, bu yıl ve gelecek yıla ilişkin küresel petrol talebi artış öngörüsünü değiştirmedi.

Buna göre, talebin bu yıl geçen yıla kıyasla günlük 1 milyon 380 bin varil artarak 106 milyon 530 bin varile ulaşması bekleniyor.

Talebin, bu yıl OECD dışı ülkelerde günlük 1 milyon 260 bin varil artışla 60 milyon 460 bin varil, OECD ülkelerinde ise günlük 130 bin varil artışla 46 milyon 70 bin varil seviyesinde gerçekleşeceği tahmin ediliyor.

Gelecek yıl ise küresel talebin bu yıla kıyasla günlük 1 milyon 340 bin varil artarak yaklaşık 107 milyon 870 bin varil olacağı öngörülüyor.

Çin: Hürmüz Boğazı'ndan engelsiz geçiş, uluslararası toplumun ortak çıkarı

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Ciakun, Pekin'de düzenlenen olağan basın toplantısında, ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran ile çatışmanın çözümü için Pakistan'ın başkenti İslamabad'da yapılan doğrudan müzakerelerin sonuçsuz kalmasının ardından Hürmüz Boğazı'nı ablukaya alacaklarına dair açıklaması hakkında değerlendirmede bulundu.

Hürmüz Boğazı'nın, uluslararası mal ve enerji ticareti açısından önemli bir güzergah olduğunu belirten Sözcü Guo, "Hürmüz Boğazı'ndan istikrarlı, güvenli ve engelsiz geçiş uluslararası toplumun ortak çıkarı. Kesintinin kökeninde yatan sebep İran'daki çatışma ve bundan tek çıkış yolu ateşkes ve çatışmanın erken tarihte sonlandırılması." ifadelerini kullandı.

Guo, İslamabad'daki görüşmelerin gerilim düşürülmesi için önemli bir adım olduğu dikkati çekerek, "Tarafların geçici ateşkes düzenlemesine uymasını ve çatışmayı önlenmek, bölgede barış ve istikrarın sağlanması için gerekli koşulların oluşturulmasına katkı sağlamak üzere siyasi ve diplomatik çabaları sürdüreceğini umuyoruz." diye konuştu.

Taraflara sükunet ve itidalle hareket etme çağrısı yapan Guo, Çin'in, enerji güvenliği ve tedarik zincirinin sürekliliğini sağlamak üzere tüm taraflarla birlikte çalışmaya hazır olduğunu vurguladı.

Çinli Sözcü, Trump'ın Çin'in İran'a silah sağlaması halinde yüzde 50 ek gümrük tarifesi uygulayacağına yönelik açıklamasına ilişkin, Çin'in askeri ürünlerin ihracatı konusunda daima ihtiyatlı ve sorumlu bir tutum izlediğini, bunların satışını uluslararası yükümlülüklere uygun olarak sıkı denetim altında tuttuğu, bu konudaki karalamaları ve kötü niyetli ilişkilendirmeleri kabul etmediklerini söyledi.

İslamabad'daki görüşmeler

ABD ile İran heyetlerinin, çatışmanın çözümü için Pakistan'ın başkenti İslamabad'da yaptığı doğrudan müzakereler bir anlaşmaya varılamadan sonlandırılmıştı.

ABD Başkanı Trump, İran ile müzakerelerin ardından sosyal medyada yaptığı açıklamada, İran'ın nükleer hedeflerinden vazgeçmediğini ve "ABD donanmasının, Hürmüz Boğazı'na girmeye veya boğazdan çıkmaya çalışan tüm gemileri ablukaya alma sürecini başlatacağını" belirtmişti.

Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiği, savaş nedeniyle kesilmişti

ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları ve İran'ın misillemeleri ile Basra Körfezi'nde tırmanan gerilim nedeniyle, küresel mal ve enerji ticareti açısından kritik bir geçiş hattı olan Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiği büyük ölçüde kesilmişti.

Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Kuveyt, Katar, Irak ve İran'ı dünya pazarlarına bağlayan Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25'inin, sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin ve gübre ticaretinin yaklaşık yüzde 30'unun ana güzergahı konumunda bulunuyor.

Çin'in ithal ettiği petrolün yaklaşık yüzde 45'i, sıvılaştırılmış doğal gazın yüzde 30'u Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'ndan geçerek ülkeye ulaşıyor.

Boğazdaki tanker trafiğindeki kesintiler küresel petrol tedarikinde aksamalara, petrol fiyatlarında artışa yol açmış durumda.​​​​​​​

Paris Ceza Mahkemesi Lafarge'ın "terör örgütünü finanse etmekten" suçlu olduğuna hükmetti

Paris Ceza Mahkemesi, tüzel kişi sıfatıyla Lafarge ve 8 kişinin, 2013-2014 döneminde Suriye'deki faaliyetleri kapsamında "terör örgütünü finanse etmekten" yargılandığı davada kararını açıkladı.

Mahkemeye başkanlık eden hakim Isabelle Prevost-Desprez Lafarge'ın o dönem Suriye'de faaliyetlerini sürdürerek "bir seçim" yaptığını belirtti.

Firmadan terör örgütlerine "güvenlik ödemeleri" adı altına ödeme yapılmasına Eylül 2012'de bir toplantı sırasında karar verildiğini aktaran hakim Prevost-Desprez, davaya konu olan suçlar kapsamında firmanın DEAŞ dahil bölgedeki 3 silahlı örgüte 5,6 milyon avroya varan ödeme yaptığını bildirdi.

Mahkeme, Lafarge ve 8 kişinin, Suriye'deki faaliyetleri kapsamında "terör örgütünü finanse etmekten" suçlu olduğuna hükmetti.

Davada yargılanan 8 kişi, 18 ay ila 7 yıl hapis cezalarına çarptırıldı.

Tarihi davada, Lafarge'a 1 milyon 125 bin avroluk ceza

Mahkeme, Lafarge'ın, Suriye'deki yan kuruluşu Lafarge Çimento Suriye'nin (LCS) faaliyetlerinin bölgedeki terör örgütlerinin varlığını güçlendirdiğini belirtti.

Paris Ceza Mahkemesi, terör örgütü finanse etmek ve mali yaptırımlara uymamaktan suçlu bulduğu Lafarge'ı en yüksek para cezası olan 1 milyon 125 bin avroya çarptırdı. Ayrıca mahkeme, Lafarge'ın mahkeme masraflarının tamamını ödemesini ve aldığı cezayı yayımlamasını kararlaştırdı.

{ilgili-haber-626299}

Lafarge'ın eski CEO'suna 6 yıl hapis cezası

Mahkeme, firmanın eski Üst Yöneticisi (CEO) Bruno Lafont'un terör örgütlerine yapılan "güvenlik ödemelerinden" başından bu yana haberdar olduğuna ve bu ödemeleri onayladığına hükmetti.

Lafont, 6 yıl hapis ve 225 bin avro para cezasına çarptırıldı. Mahkeme, Lafont'un cezasının derhal uygulanmasına karar verdi.

Dava sürecinde hiçbir duruşmaya katılmayan ve Lafarge ile bölgedeki silahlı ve terör örgütleri arasında aracı olduğu belirtilen Suriyeli sanık Firas Tlass hakkında mahkeme 7 yıl hapis ve 225 bin avro para cezası verdi. Mahkeme, Tlass hakkında yakalama kararı çıkardı ve Fransa topraklarına girişi yasaklandı.

Mahkeme, Lafarge'ın Operasyonlardan Sorumlu eski Müdür Yardımcısı Christian Herrault'un, Tlass'a yapılan muğlak ödemelerin devam edilmesini savunduğu kaydederek, Herrault'u 5 yıl hapis ve 225 bin avro para cezasına çarptırdı. Herrault hakkındaki hapis cezasının derhal uygulanmasına karar verildi.

Öte yandan firmanın Suriye'deki yan kuruluşu LCS'nin 2008-2014 yıllarındaki CEO'su Bruno Pescheux'nün terör örgütü DEAŞ'le bir çerçeve anlaşma yapmaya çalıştığını ve terör örgütlerine yönelik finans sistemini uygulamaya koyduğunu bildiren mahkeme, Pescheux'ye 5 yıl hapis ve 225 bin avro para cezası verdi.

Mahkeme, LCS'nin 2014-2016 yıllarındaki eski CEO'su Frederic Jolibois'in 2 kez DEAŞ'le anlaşmaya izin verdiğini belirterek sanık hakkında 2 yılı tecilli toplam 3 yıl hapis cezası ve 80 bin avro para cezası verdi.

Pescheux, Jolibois, Herrault ve Lafont ayrıca mali yaptırımlara uymamaktan suçlu bulundu.

Terör örgütleri ile her türlü finansal ve ticari ilişkiyi yasaklayan Avrupa Birliği'nin (AB) ambargosunu ihlal ettikleri gerekçesiyle firma ve 4 eski yöneticisinin yaklaşık 4,5 milyon avroluk gümrük cezasını birlikte ödemesine karar verildi.

Mahkeme, Pescheux ve Herrault'un maddi kaynaklarının belirli bir kısmına da el konulmasına hükmetti.

Ayrıca Suriyeli sanık Amro Talep'in bölgedeki terör örgütleriyle bağları nedeniyle firma ve örgütler arasında aracı gibi hareket ettiğine ve yaptığı işten para aldığına kanaat getiren mahkeme, Talep hakkında 3 yıl hapis ve 60 bin avro para cezası verdi ve yakalama kararı çıkardı.

Mahkeme, Eylül 2012'den itibaren terör örgütlerine yapılan ödeme sisteminin uygulanmasına katkı sağladığına karar verdiği Lafarge'ın eski güvenlik personeli Norveçli Jacob Waerness'i 20 bin avro para ve 18 ay hapis cezasına çarptırdı.

Firmanın bir diğer eski güvenlik personeli olan Ürdünlü Ahmad Al Jaloudi'nin ise bölgeden firmaya aktardığı bilgilerin, terör örgütlerine yapılacak ödemelerde düzenlemeler yapılmasını sağladığını kaydeden mahkeme, Al Jaloudi hakkında da 2 yıl hapis ve 20 bin avro para cezası verdi.

Mahkeme, Waerness, Al Jaloudi ve Talep'in Fransa topraklarına girişi yasakladı.

Sanıkların, davanın tarafları uluslararası yolsuzlukla mücadele eden sivil toplum kuruluşu Sherpa ve Berlin merkezli Avrupa Anayasa ve İnsan Hakları Merkezi'ne (ECCHR) 30 bin avro ve diğer sivil taraflara 8 bin avro ödemesi kararlaştırdı.​​​​​​​

AA, Lafarge'ın DEAŞ'ı finanse ettiğini kanıtlayan belgeleri yayımlamıştı

Anadolu Ajansı (AA), 7 Eylül 2021'de Fransız şirketi Lafarge'ın, terör örgütü DEAŞ'ı Fransız istihbaratının bilgisi dahilinde finanse ettiğini kanıtlayan belgeleri yayımlamış, bu belgeler dünya genelinde geniş yankı bulmuştu.

Şirket hakkında Haziran 2017'de açılan soruşturma kapsamında Lafarge'ın eski Yönetim Kurulu Başkanı Bruno Lafont'un da aralarında bulunduğu bazı üst düzey yöneticiler, "teröre finansman sağlamakla" suçlanmıştı.

Soruşturmadan sorumlu 3 sorgu hakimi, 16 Ekim 2024'te Lafarge Grubu ve şirketin 4 eski yöneticisinin, terör örgütünü finanse ettikleri ve DEAŞ dahil terör örgütleri ile her türlü finansal ve ticari ilişkiyi yasaklayan Avrupa Birliği'nin (AB) ambargosunu ihlal ettikleri suçlamalarıyla yargılanmalarına karar vermişti.

Tüzel kişi sıfatıyla Lafarge ve 8 kişinin, 2013-2014 döneminde Suriye'deki faaliyetleri kapsamında "terör örgütünü finanse etmekten" yargılanmasına yönelik dava Kasım-Aralık 2025'te Paris Ceza Mahkemesi'nde görülmüştü.​​​​​​​

ABD-İran görüşmelerindeki belirsizlik sürerken bölgeye gönderilen ABD uçaklarında artış gözleniyor

İran ve ABD müzakerelerinin olumsuz sonuç vermesinin ardından bölgedeki ABD savaş uçağı hareketliliğinde, olağanüstü bir artış gözlendi.

Bölgeye gönderilen uçakların çoğunluğunu C-17 Globemaster III tipi askeri nakliye uçağı oluşturuyor.

ABD Hava Kuvvetleri'nin en büyük nakliye uçağı "Lockheed C-5M Super Galaxy" ve Boeing tarafından üretilen stratejik nakliye uçağı "Boeing KC-46 Pegasus"lar da Avrupa hava sahasında gözlendi.

Orta Doğu'daki nakliye uçaklarının oluşturduğu trafiğin müzakerelerin ardından yoğun şekilde arttığı görülürken, bölgeden ayrılan Boeing KC-135R Stratotanker tipi askeri havada yakıt ikmal tanker uçaklarının da bulunduğu tespit edildi.

Sosyal medyada OSINT analizi yapan kullanıcıların birçoğu, bu hareketliliğin ABD'nin müzakereler sonrası "İran'a saldırılara yeniden başlamak için bir hazırlık yaptığına" işaret ettiğini öne sürdü.

Bazı kullanıcılar ise bölgeden ayrılan nakliye uçaklarının "ABD/İsrail-İran savaşında yaralanan ve hayatını kaybeden kişileri bölgeden çıkardığını" iddia etti.

Washington ve Tahran yönetimleri, Pakistan aracılığıyla İslamabad'da müzakereler yürütmüştü.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Pakistan'ın başkenti İslamabad'da İran ile yapılan doğrudan müzakerelerin "bir anlaşmaya varılamadan" sona erdiğini açıklamıştı.

İran medyasında, İslamabad'daki Tahran-Washington görüşmelerinde ortak çerçeveye ve anlaşmaya varılamamasının nedeninin ABD'nin aşırı talepleri olduğu öne sürülmüştü.

ABD’nin İran’dan uranyum zenginleştirmeyi 20 yıl dondurmasını istediği iddia edildi

İsrail basınındaki haberlerde, Pakistan’ın başkenti İslamabad'da kalıcı ateşkes için yapılan müzakerelerde ABD'nin, dondurulmuş fonların belirli bir kısmını serbest bırakmayı ve saldırıları sona erdirmeyi kabul ettiği öne sürüldü.

Buna karşılık Washington yönetiminin, İran’dan uranyum zenginleştirme faaliyetlerini 20 yıl boyunca dondurmasını istediği, ayrıca zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılmasını ve Hürmüz Boğazı’nda herhangi bir vergi ödemeksizin serbest seyrüsefer hakkı tanınmasını talep ettiği ifade edildi.

Haberlerde, İran tarafının, "Tahran’dan gelen talimatların aksine" nükleer meseleyi görüştüğü ancak taraflar arasındaki görüş ayrılıklarının büyük boyutlarda olduğu kaydedildi.

Pakistan'daki müzakerelerde anlaşmaya varılamamıştı

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Pakistan'ın başkenti İslamabad'da İran'la yapılan doğrudan müzakerelerin "bir anlaşmaya varılamadan" sona erdiğini açıklamıştı.

JD Vance, "21 saattir bu konuyla uğraşıyoruz ve İranlılarla bir dizi önemli görüşme yaptık. Bu iyi haber. Kötü haber ise bir anlaşmaya varamamış olmamız. Bence bu, ABD için olduğundan çok İran için kötü bir haber. Dolayısıyla bir anlaşmaya varamadan ABD'ye geri dönüyoruz." ifadesini kullanmıştı.

İran medyasında, İslamabad'daki Tahran-Washington görüşmelerinde ortak bir çerçeveye ve anlaşmaya varılamamasının nedeninin, ABD'nin aşırı talepleri olduğu öne sürülmüştü.

Papa'dan kendisine hakaret eden Trump'a yanıt geldi

Tarihte ABD'li ilk Papa olan 14. Leo, ABD Başkanı Trump'ın kendisine yönelik dünkü eleştirilerini yanıtladı.

Papa 14. Leo, 11 gün sürecek ve 4 ülkeyi kapsayan Afrika turunun ilk ayağı için Roma'dan Cezayir'e uçtuğu sırada, seyahatini takip eden gazetecilere Trump'ın sözlerine ilişkin değerlendirmede bulundu.

İtalyan ANSA ajansının haberine göre Papa 14. Leo, "Trump yönetiminden korkmuyorum. Ben siyasetçi değilim. Ben İncil'den bahsediyorum. Bu nedenle savaşa karşı yüksek sesle konuşmaya devam edeceğim. Onunla bir tartışmaya girmeye niyetim yok." diye konuştu.

"Bazı insanların yaptığı gibi İncil’in istismar edilebileceğini düşünmüyorum." ifadelerini kullanan Papa, ABD Başkanı'nın mesajına atıf yaparak, bu mesajı okuyan insanların kendi sonuçlarını çıkarabileceklerini düşündüğünü kaydetti.

Papa, savaşların son bulması, diyalog ve sorunlara adil çözümler bulmak için uluslar arasında çok taraflı ilişkiler üzerinde durulması gerektiğini vurguladı.

Papa 14. Leo, "Çok fazla insan acı çekiyor, çok fazla masum öldürüldü ve bence birilerinin ayağa kalkıp daha iyi bir yol olduğunu söylemesi gerekiyor." şeklinde konuştu.

Vatikan ve ABD ilişkilerinde tansiyon son dönemde yükseldi

Vatikan-ABD ilişkilerinin gerildiğine dair ilk sinyal, ay başında çıkan bir haberle gündeme gelmişti.

ABD merkezli yayın organı "The Free Press"in 6 Nisan'daki haberinde, Papa 14. Leo'nun, ocak ayındaki bir konuşmasında, "güce dayalı diplomasiyi" eleştirmesi nedeniyle, ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) Müsteşarı Elbridge Colby'nin, o tarihte Vatikan Büyükelçisi olarak görev yapan Kardinal Christophe Pierre'i sert şekilde uyardığı ileri sürülmüştü.

Bu haber, geçen hafta her iki ülke tarafından yalanlansa da ABD-Vatikan ilişkilerinde "tansiyonun yükseldiği" şeklinde yorumlanmıştı.

Bunun üzerinden çok geçmeden Papa 14. Leo'nun, 11 Nisan'da ABD ile İran heyetleri arasında Pakistan'daki görüşmeler sürerken Aziz Petrus Bazilikası'ndaki dünya barışı etkinliğinde, "Artık kendine ve paraya tapınmaya son. Güç gösterisine son. Savaşa son. Gerçek güç, hayata hizmet etmekte kendini gösterir" ifadelerini kullanması dikkati çekmişti.

Basında, Papa'nın bu sözlerinin, hiç isim vermemesine karşın Trump'a yönelik olduğu yorumlarına yer verilmişti.

Papa'nın sözlerinin ardından ABD Başkanı Trump da dün sosyal medya hesaplarından yaptığı paylaşımlarda, Papa 14. Leo'nun "suç ve nükleer silahlar konusunda zayıf" ve "dış politikada berbat" olduğunu savunmuş ve Papa 14. Leo’nun bu göreve sırf ABD'li olduğu ve kendisi Beyaz Saray'da bulunduğu için Kilise tarafından "onunla başa çıkmak" amacıyla getirildiğini iddia etmişti.

Trump, basına yaptığı açıklamada da şu ifadeleri kullanmıştı:

"İran'ın nükleer silaha sahip olmasının sorun olmadığını düşünen bir Papa istemiyorum. Amerika'nın, ABD'ye büyük miktarda uyuşturucu gönderen ve daha da kötüsü katiller ve uyuşturucu satıcıları dahil hapishanelerini ülkemize boşaltan Venezuela'ya saldırmasının kötü bir şey olduğunu düşünen bir Papa istemiyorum ve ben, ezici bir çoğunlukla seçildiğim şeyi tam olarak yaptığım için ABD Başkanı'nı eleştiren bir Papa istemiyorum. Leo, Papa olarak kendine çekidüzen vermeli, sağduyulu davranmalı, radikal solun isteklerine boyun eğmeyi bırakmalı ve siyasetçi değil de büyük bir Papa olmaya odaklanmalı."

Trump, eleştirilerinin ardından kendisini Hazreti İsa gibi tasvir eden bir görseli paylaşmıştı.

Kazakistan’da koruma altındaki bozkır laleleri doğayı kırmızıya boyadı

Kazakistan’ın güneyinde yer alan Türkistan bölgesine bağlı Ordabası ilçesinde, doğada nadir rastlanan bozkır (Greig) laleleri, nisan ayıyla birlikte yüzünü gösterdi.

Yılda yalnızca nisan ve mayıs aylarında çiçek açan Greig laleleri, geniş yaprakları üzerindeki koyu mor desenleri ve büyük, gösterişli kırmızı ya da turuncu kadeh biçimindeki çiçekleriyle dikkati çekiyor.

Literatürde "Greig lalesi" olarak bilinen ve Orta Asya’ya özgü endemik bir tür olan bu bitki, dağ etekleri ile yarı çöl alanlarda yetişiyor. Uzmanlara göre, bu nadir lalelere yalnızca Kazakistan’ın güney bölgelerinde rastlanabiliyor.

Her yıl binlerce turist eşsiz laleleri görmek için bölgeye akın ediyor

Boyu 40 ila 50 santimetreye kadar ulaşabilen laleler, bilimsel açıdan da büyük önem taşıyor. İlk kez 19. yüzyılda bilim dünyasına tanıtılan çiçeğe, dönemin Rus Bahçıvanlar Derneği Başkanı Samuel Greig’in adı verildi. Bu türün, halihazırda Hollanda’da yetiştirilen yüzlerce lale çeşidinin atası olduğu kabul ediliyor.

Her yıl binlerce yerli ve yabancı turist, bozkırda kendiliğinden yetişen bu eşsiz laleleri görmek için bölgeye akın ediyor.

Bu yıl da doğaseverler ve fotoğrafçılar, adeta kırmızı bir halıyı andıran manzaralar sunan lale tarlalarına yoğun ilgi gösteriyor.

Ancak yetkililer ve uzmanlar, Greig lalelerinin korunmasının hayati önem taşıdığına işaret ediyor. Bir Greig lalesinin büyüyüp çiçek açmasının 10 ila 15 yıl sürdüğünü belirten uzmanlar, bu nedenle bitkinin zarar görmemesi gerektiğini vurguluyor.

Nesli tükenme tehlikesi altında olduğu için devlet koruması altında bulunan Greig lalelerini koparmak, ezmek veya izinsiz toplamak yasak. Son düzenlemeye göre, bu kuralları ihlal edenlere yaklaşık 12 milyon 975 bin Kazakistan tengesi (27 bin 344 dolar) para cezası uygulanıyor.

Yetkililer, vatandaşları ve ziyaretçileri bu eşsiz doğa mirasını koruma konusunda duyarlı olmaya çağırıyor.

İtalyan uzmanlardan Bayraktar TB3 için 'kabiliyet gösterisi' vurgusu

İtalya Deniz Kuvvetleri Komutanı Koramiral Giuseppe Berutti Bergotto'nun, 25 Mart'taki İtalyan Parlamentosunun üst kanadı Senatonun Dışişleri ve Savunma Komisyonu'nun oturumunda, TB3 Silahlı İnsansız Hava Aracı'nın (SİHA) yakın zamanda TCG Anadolu gemisinden kalkarak operasyon icra ettiğini söylemesi ve bu sistemlerin Cavour uçak gemisinde kullanabileceğini belirtmesi ülkede geniş yankı uyandırdı.

AA muhabiri, İtalyan Donanmasının, Bayraktar TB3 ilgisini savunma ve güvenlik analistlerine sordu.

İtalyan savunma ve güvenlik analisti Paolo Mauri, İtalya Deniz Kuvvetleri Komutanı Koramiral Bergotto'nun, İtalyan Donanmasının Bayraktar TB3 satın alma sürecinde ilerlediğini doğruladığını aktararak, "Bu hava aracı, Baykar tarafından üretilen ve Ukrayna'da kullanımıyla haberlerde sıkça yer alan TB2'nin gemide konuşlandırılabilen versiyonudur. TB3, bu nedenle Cavour uçak gemisine konuşlandırılacak ve F-35B savaş uçaklarından oluşan hava grubuna entegre edilerek düşük riskli ortamlarda gözetleme ve saldırı kabiliyeti sağlayacaktır." dedi.

Mauri, TB3'ün 21 ile 32 saat arasında değişen uzun uçuş süresi ve MAM-L güdümlü mühimmat da dahil olmak üzere taşıyabildiği yük kapasitesi sayesinde önemli kabiliyetler sunacağını ifade etti.

İtalyan Donanmasının TB3'e yönelmesinde büyük olasılıkla iki eş zamanlı faktörün etkili olduğunu dile getiren Mauri, "Bunlardan ilki, Mart 2025'te kurulan ve merkezi İtalya'da bulunan Leonardo ile Baykar arasındaki ortak girişim LBA Systems'tır. İtalya ile Türkiye arasında yüzde 50 - yüzde 50 ortaklık yapısına sahip bu şirket, insansız hava araçlarının (İHA) faydalı yüklerinin tasarımı, geliştirilmesi, üretimi ve bakımından sorumludur." diye konuştu.

Mauri, ikinci faktörün ise daha çok pratikle alakalı olduğunu belirterek, şunları söyledi:

"15 Şubat'ta Baltık Denizi'nde gerçekleştirilen (NATO) 2026 Steadfast Dart tatbikatı sırasında TB3, ilk kez operasyonel olarak sahneye çıktı. Bu tatbikat sırasında Avrupa tarihinde ilk kez bir taarruzi SİHA, bir uçak gemisinden kalkış yaptı, saldırı görevi icra etti ve ardından tekrar gemiye döndü. TB3'ün Türk İHA gemisi Anadolu'dan kalkış yaparak sergilediği bu kabiliyet gösterisi, bu tür bir SİHA'nın fırlatma mekanizması ve yakalama sistemi bulunmayan ancak Cavour gemisinde olduğu gibi baş kısmında yukarı eğilimli kalkış rampası bulunan bir uçak gemisinde etkin şekilde görev yapabileceğini kanıtladı. Ayrıca şubat ayında Baltık Denizi'ndeki zorlu iklim koşullarında da operasyon gerçekleştirebileceğini göstermiş oldu."

Bu yıla kadar İtalyan Donanmasının, 2035'e kadar uzanan yenileme ve geliştirme programının bir parçası olarak istihbarat, gözetleme ve keşif operasyonlarını da icra edebileceği yeni gemileri envantere katma planı olduğundan bahseden Mauri, TB3'e ilginin ise yeni kabiliyetler edinmeye işaret ettiğini aktardı.

Mauri, şöyle devam etti:

"Ek kabiliyetler edinme yönündeki bu yeni iradenin, uluslararası güvenlik ortamındaki değişim ve Çin gibi bazı ülkelerin yakın zamanda denize indirdiği 'Type 076' gibi İHA taşıyabilen büyük tonajlı deniz platformu dikkate alındığında aynı stratejik doğrultuda olduğu değerlendirilmektedir."

"TB3'lerin özellikle İtalyan ve Türk donanmaları için önemli bir kuvvet çarpanı haline gelmesi beklenmektedir"

Savunma uzmanı ve denizcilik konularını yakından takip eden İtalyan gazeteci-yazar Luca Peruzzi de 25 Mart'ta Senatoda yapılan sunumda Koramiral Bergotto'nun, Kuvvetin gelişim hatlarına ilişkin kapsamlı bir genel bakış sunduğunu hatırlattı.

İtalyan Donanmasının, özellikle su altındaki kritik altyapının korunması için çok görevli alanlara sahip yeni platformların hizmete alınmasına ve farklı türlerde insansız sistemlere yöneldiğini belirten Peruzzi, şu ifadeleri kullandı:

"Bu sistemler bir kuvvet çarpanı oluşturmakta ve personelin risklerini, iş yükünü azaltmaya olanak sağlamaktadır. Koramiral Bergotto'nun Baykar-Leonardo işbirliğinde üretilecek TB3'lerin Cavour uçak gemisinde kullanılabileceğini belirtmesi, söz konusu uçuş ekibinin uçak gemisi görev grubunun yerine getireceği görev yelpazesini genişletmesine imkan tanıyacaktır. Bu da hem filonun hem de ordunun müşterek kuvvet kabiliyetlerinin yararına olacaktır. LBA Systems'ın bu stratejik işbirliğinin ürünü olan TB3'lerin, özellikle İtalyan ve Türk donanmaları için önemli bir kuvvet çarpanı haline gelmesi beklenmektedir."

"Bu, tabiri caizse, sanayi alanındaki işbirliğinin mantıklı bir gelişmesidir"

Merkezi Roma'da bulunan NATO Savunma Koleji Vakfı Direktörü ve askeri stratejiler uzmanı Alessandro Politi de TB3 sistemlerinin, İtalya'da üretilmesi ve Cavour uçak gemisinde kullanılması fikrinin, Ankara ile Roma arasındaki iyi ve köklü ilişkilere dayandığını vurguladı.

Politi, Baykar'ın TB3 insansız hava aracı sisteminin İtalyan Leonardo firmasıyla İtalya'da geliştirilecek olması ve bu sisteme İtalyan Donanmasının büyük bir ilgiyle yaklaşmasına ilişkin, "Bu, tabiri caizse, sanayi alanındaki işbirliğinin mantıklı bir gelişmesidir ve iki hükümetten de açıkça siyasi onay almıştır. Çünkü savunma sanayi işbirliği açıkça siyasi bir konudur." şeklinde konuştu.

Türkiye ve İtalya'nın, NATO'nun Kosova'daki Barış Gücü (KFOR) bünyesinde olmak üzere uzun süredir işbirliği içinde olduğunu hatırlatan Politi, şunları kaydetti:

"Türkiye'ye olan bu dikkat, sadece bu hükümet döneminde değil, uzun zamandır var. Dolayısıyla çok güçlü bir geleneğimiz var. Akdeniz havzasını paylaşıyoruz, bu bölgedeki aynı endişeleri paylaşıyoruz. Ayrıca Ankara ile Roma arasında karşılıklı anlayışa dayalı çok iyi kurulmuş bir ilişki var. Dahası, NATO içinde kesinlikle müttefikiz ve Türkiye her zaman Avrupa Birliği'nin potansiyel bir ortağıdır."