Dünyadan Haberler - 2

ABD Başkanı Trump: İran mali olarak çöktü

Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "İran'ın mali olarak çöktüğünü ve Hürmüz Boğazı'nın hemen açılmasını istediğini" savundu.

İran'ın "nakit sıkıntısı çektiğini" ve Hürmüz Boğazı'nın kapalı olması nedeniyle günde 500 milyon dolar kaybettiğini öne süren Trump, "İran'da asker ve polisin maaş alamadıklarından şikayet ettiğini" kaydetti.

Trump, bir başka paylaşımında da İran'ın, ABD'nin Hürmüz Boğazı'ndaki ablukası nedeniyle "itibarını kurtarmak" için buranın "kapatılmasını istediğini" iddia etti.

Trump ayrıca, Hürmüz Boğazı'nı açmaları halinde "İran'la asla bir anlaşma sağlanamayacağını" belirtti.

Böyle dava görülmedi: 47 bin suçtan yargılanıyorlar

El Salvador’da bir mahkeme, Mara Salvatrucha (MS-13) olarak bilinen suç örgütünün lider kadrosunda yer aldığı öne sürülen 400’den fazla sanığın toplu yargılamasına salı günü başladı.

Savcılığa göre davada yargılanan 486 sanık, 2012 ile 2022 yılları arasında işlendiği belirtilen 47 binden fazla suçla bağlantılı bulunuyor. Sanıkların cinayet, kadın cinayeti, haraç, silah kaçakçılığı ve zorla kaybetme gibi suçları organize ettiği öne sürülüyor.

Savcılıktan en ağır ceza talebi

Savcılık ayrıca, sanıkları toprak kontrolü yoluyla paralel bir devlet kurmaya çalıştıkları iddiasıyla isyan suçlamasıyla da itham etti.

Otopsi raporları, balistik incelemeler ve tanık ifadelerini delil olarak sunan Savcılık Ofisi, hakimden her suç için azami hapis cezası verilmesini istedi. Buna göre, tüm suçlamalardan mahkumiyet kararı çıkması halinde tek bir sanık hakkında 245 yıla kadar hapis cezası istenebilecek.

2022’deki kanlı hafta sonu dosyada yer aldı

Yetkililer, dava dosyasında 25-27 Mart 2022 tarihleri arasında 86 kişinin öldürülmesi yönünde verildiği belirtilen talimatların da yer aldığını bildirdi. Söz konusu dönem, savaş sonrası El Salvador’un en şiddetli hafta sonu olarak değerlendiriliyor.

Bu cinayet dalgasının ardından hükümet yanlısı çoğunluğun bulunduğu Kongre, ülke genelinde tartışmalı olağanüstü hal ilan etmişti. Uygulama, o tarihten bu yana her ay uzatılarak yürürlükte tutuluyor.

Olağanüstü hal uygulaması, yaygın insan hakları ihlallerine zemin hazırladığı gerekçesiyle yoğun eleştiri alıyor. Salvadorlu yetkililer, uluslararası hukukçular tarafından kararname kapsamında işkence, cinayet ve zorla kaybetme dahil insanlığa karşı suç işlemekle suçlanıyor.

Bu uygulama kapsamında güvenlik güçlerinin 91 bin 500’den fazla kişiyi gözaltına aldığı belirtildi. İnsani yardım kuruluşları ise uygulamanın cezaevlerinde yüzde 238 oranında aşırı doluluğa yol açtığını ve devlet gözetiminde 513 tutuklunun hayatını kaybettiğini tahmin ediyor.

Suç oranındaki düşüşe dikkat çekiliyor

Devlet Başkanı Nayib Bukele yönetimi ise olağanüstü hal sayesinde cinayet oranının düştüğünü savunuyor. Resmi verilere göre, 2022’de 100 bin kişide 7,8 olan cinayet oranı, 2025’te 1,3’e geriledi.

Sanıkların beş ayrı cezaevinde tutulduğu, büyük bölümünün ise Bukele yönetimi tarafından 2023’te açılan ve sert çete karşıtı politikanın simgesi haline gelen yüksek güvenlikli CECOT Cezaevi’nde bulunduğu belirtildi.

İnsan hakları örgütleri, CECOT’taki koşulları insanlık dışı olarak nitelendiriyor. Cezaevinde işkence, 24 saat gözetim ve avukat erişimi dahil dış dünyayla temasın engellendiği iddiaları dile getiriliyor.

Sanal duruşmada yargılanan isimler arasında, Mauricio Funes döneminde hükümet ile çeteler arasında 2012-2014 yıllarında yürütülen ateşkese katılan uzun süredir etkili MS-13 liderleri Borromeo Henriquez ile Dionisio Umanzor da yer alıyor.

Macaristan Başbakanı Magyar: Netanyahu gelirse tutuklarız

Magyar, başkent Budapeşte'de düzenlediği basın toplantısında gazetecilerin sorularını yanıtladı.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'yu ülkeye davet edip etmediği ve Macaristan'a gelmesi halinde tutuklanıp tutuklanmayacağına ilişkin soruya yanıt veren Magyar, tüm devlet liderleriyle ayrım yapmaksızın görüştüğünü ve herkesi davet ettiğini belirtti.

Magyar, konuya ilişkin şöyle devam etti:

"Ekip arkadaşlarım konuyu inceledi ve 2 Haziran’a kadar (UCM'den) ayrılma sürecini durdurabileceğimizi gördük. Tisza hükümetinin kararlı niyeti bu süreci durdurmak ve Macaristan’ın UCM'ye üye olarak kalmasını sağlamaktır. Dolayısıyla kimseyi yanıltmış değilim. Eğer bir ülke Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne üyeyse ve hakkında yakalama kararı bulunan bir kişi o ülkenin topraklarına girerse, o kişinin tutuklanması gerekir. Bu soru telefonda da sorulabilir ama bence her devlet ve hükümet başkanı bu hukuki durumun farkındadır."

Magyar, İsrail Başbakanı Netanyahu'yu davet etti

İsrail Başbakanlık Ofisi'nden yapılan açıklamada, Netanyahu'nun Macaristan'daki genel seçimden galip çıkan Magyar ile ilk telefon görüşmesini gerçekleştirdiği açıklanmıştı.

Açıklamada, Magyar'ın, Netanyahu'yu Macar Ayaklanması'nın 70. yıl dönümü dolayısıyla düzenlenecek tören için Macaristan'a davet ettiği ifade edilmişti.

İspanya’da ‘First Lady’ için 24 yıl hapis istemi

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez'in eşi Maria Begona Gomez Fernandez'i 4 ayrı yolsuzluk iddiasıyla suçlayan aşırı sağcı Hazte Oir Derneği, Begona Gomez'in 24 yıl hapis cezasıyla yargılanmasını istedi.

Hazte Oir, "Sanchez'in başbakan olmasından sonra eşinin siyasi gücünü kullanarak kendi çıkarına işler yaptığı" iddiasıyla Begona Gomez için "nüfuzunu kullanma, iş dünyasında yolsuzluk, zimmet ve görevini kötüye kullanma" suçlarından 24 yıl hapis cezası talep etti.

Aşırı sağcı ve aşırı Katolik görüşleriyle bilinen Hazte Oir, Begona Gomez'in "suç teşkil eden" işlerine yardım ettiği gerekçesiyle, Başbakanlık tarafından kendisine asistan olarak görevlendirilen Cristina Alvarez'in 22 yıl, iş insanı Juan Carlos Barrabes'in de 6 yıl hapis cezalarıyla yargılanmasını istedi.

Hazte Oir mahkemeye sunduğu iddianamede, Pedro Sanchez'in başbakan olduğu, 2018'den itibaren Begona Gomez'in "kurumsal profilinin hem kamu hem de özel sektörü etkileme yönünde arttığı, kişisel bağlantıları sayesinde büyük şirketlerin yöneticilerine ulaşabildiği, kamu kaynaklarını ve imkanlarını özel, mesleki, ticari veya akademik amaçlar için kullanma fırsatı elde ettiğini" iddia etti.

Gomez iddiaları reddetti

Hakkındaki iddiaları her seferinde reddeden Begona Gomez ise Yargıç Juan Carlos Peinado tarafından yürütülen soruşturmaya karşı Madrid İl Mahkemesine şikayette bulunarak, soruşturmanın kapatılması ve kendisine yönelik suçlamaların geçersiz sayılmasını talep etti.

İspanya'da 2025'ten bu yana devam eden soruşturmaların ve iddiaların muhalefetteki aşırı sağcı Vox partisiyle bağlantılı, siyasi olduğunu ileri süren hükümet temsilcileri ise bu zamana kadarki tüm açıklamalarında Sanchez'in eşi Begona Gomez'e destek verdi.

Sanchez, son olarak konuya ilişkin yaptığı açıklamada, "Adalet sisteminden adaleti sağlamasını bekliyoruz. Zamanın her şeyi ve herkesi yerli yerine oturtacağına ikna olduğum için söyleyecek başka bir şeyim yok." demişti.

Begona Gomez'e yönelik suçlamalar

Gomez hakkındaki yolsuzluk iddiaları, ilk olarak aşırı sağ görüşlü "Manos Limpias" (Temiz Eller) adlı bir dernek tarafından 5 Nisan 2024'te ortaya atılarak mahkemeye taşınmıştı.

"Nüfuzunu kullanarak çeşitli şirket ve kuruluşlarla ticari ve profesyonel ilişkiler kurmak, kamu sübvansiyonları ve yardımlarından yararlanmaya çalışmakla" suçlanan Gomez hakkındaki iddianameye "Hazte Oir" adlı aşırı sağcı bir başka dernek ve Vox partisi de müdahil olmuştu.

Temiz Eller, ortaya attıkları iddialarla ilgili ellerinde herhangi bir delil olmadığını, tamamen basında yazılanlara dayandığını belirtse de Hakim Peinado, soruşturma açma kararı almış ve yargılanmak üzere mahkemeye sevk etme kararı almıştı.

Begona Gomez'e yönelik suçlamalar arasında görev yaptığı UCM Üniversitesi içinde geliştirdiği araç veya yazılım için sponsorluk, hizmet ve teknik destek sağlamak amacıyla kişisel konumundan yararlandığı, mali menfaat sağladığı, kamu fonlarını usulsüz kullandığı gibi iddialar da bulunuyor.

Jandarmaya bağlı Merkezi Operasyon Birimi de (UCO) Temiz Eller tarafından ortaya atılan tüm iddiaları yalanlayan rapor yayımlamıştı.

Gazze kamplarında haşere istilası: Çocukları fareler ısırıyor

Gaza Şeridi'nde bahar aylarında artan sıcaklıklarla birlikte sıçanlar, pireler ve diğer haşerelerin sayısında ciddi artış yaşanıyor.

İki yılı aşkın süredir devam eden savaş nedeniyle çadırlarda yaşam mücadelesi veren yüz binlerce kişi, bu kez de haşere istilasıyla karşı karşıya.

Filistinliler, yetersiz barınma koşulları ve neredeyse hiç olmayan sanitasyon nedeniyle haşerelerin çadırlarını bastığını ve çocukları ısırdığını belirtiyor. Yardım kuruluşları ise bunun giderek büyüyen bir halk sağlığı tehdidine dönüştüğünü vurguluyor.

"Gece boyunca uyuyamıyorum"

Güneydeki Han Yunus yakınlarında çadırda yaşayan Muhammed el-Rakab, yaşadıkları durumu, “Çocuklarım ısırıldı, oğlumun burnunu bile ısırdılar.” sözleriyle anlattı.

32 yaşındaki inşaat işçisi, “Gece boyunca uyuyamıyorum, sürekli çocukları kontrol etmek zorundayım.” diyerek yaşadıkları korkuyu dile getirdi.

Deniz kıyısındaki kum zemin üzerine kurulan çadırlara kemirgenlerin kolayca girerek içerideki yiyecekleri tükettiği ve çadırlara zarar verdiği belirtiliyor.

Salgın hastalık riski artıyor

Gazze’deki El Aksa Hastanesi Pediatri Bölüm Başkanı Hani el-Flait, ekiplerinin her gün uyuz gibi cilt enfeksiyonlarıyla karşılaştığını söyledi.

Flait, bu hastalıkların şiddetinin, temel sanitasyonun olmaması ve temiz suya erişimin bulunmaması nedeniyle arttığını vurguladı.

Bir başka Filistinli Sabreen Ebu Tayyib ise oğlunun vücudunu kaplayan döküntüleri göstererek, “Lağım sularının bastığı çadırlarda ve okullarda yaşıyoruz.” dedi.

Yaz aylarında durum ağırlaşıyor

Yaz mevsiminin yaklaşmasıyla birlikte haşere sorunu daha da büyüyor. Galiya Ebu Selmi isimli Gazzeli, farelerin kızının düğünü için hazırladığı kıyafetleri kemirdiğini anlatırken, pirelerin hem çocuklarda hem de yetişkinlerde alerjik reaksiyonlara yol açtığını söyledi.

53 yaşındaki kadın, ailesinin savaşın başından bu yana 20 kez yer değiştirmek zorunda kaldığını ifade etti. 

Amerikalılar Trump’ın akıl sağlığından endişeli

Altı gün süren Reuters/Ipsos anketine göre ABD Başkanı Donald Trump’ın onay oranı yüzde 36’da kaldı. Bu oran, başkanın mevcut görev süresindeki en düşük seviyelerden biri olarak kaydedildi.

Trump, 20 Ocak 2025’te göreve başladıktan kısa süre sonra yüzde 47 ile en yüksek desteğini görmüştü.

İran savaşı ve ekonomik etkiler

ABD’nin İsrail ile birlikte Şubat ayında İran’a karşı başlattığı savaş, özellikle akaryakıt fiyatlarında artışa yol açarak kamuoyunda baskı oluşturdu.

Ankete göre Amerikalıların yalnızca yüzde 36’sı ABD’nin İran’a yönelik askeri saldırılarını destekliyor. Katılımcıların sadece yüzde 26’sı ise bu operasyonların maliyetine değdiğini düşünüyor.

Ayrıca Trump’ın yaşam maliyetleri konusundaki performansına verilen destek de yüzde 26 ile en düşük seviyelerden birinde.

Mizaç ve zihinsel durum tartışması

Anket, Amerikalıların önemli bir bölümünün Trump’ın mizacı ve zihinsel keskinliği konusunda endişe taşıdığını ortaya koydu.

Katılımcıların yalnızca yüzde 26’sı Trump’ı “soğukkanlı” olarak tanımlarken, yüzde 51’i son bir yılda zihinsel durumunun “kötüleştiğini” düşünüyor.

Bu görüş, Cumhuriyetçiler arasında bile bölünmüş durumda. Yüzde 53’ü Trump’ı dengeli bulurken, yüzde 46’sı aksi görüşte.

Papa'ya gösterilen destek Trump'tan yüksek

Anket sonuçlarına göre Amerikalıların yüzde 60’ı Papa Leo’ya olumlu bakarken, Trump için bu oran yüzde 36’da kaldı. Papa, kamuoyunda Trump’tan daha olumlu değerlendirilen isimler arasında yer aldı.

Sosyal medyada İran medeniyetini yok etme tehdidinde bulunan Trump, Papa Leo’yu da İran savaşı konusundaki eleştirileri nedeniyle hedef aldı. 

Venezuela'da cezaevinde isyan: 5 mahkum hayatını kaybetti

Venezuela Cezaevi Hizmetleri Bakanlığından yapılan açıklamada, eyalete bağlı, yüksek güvenlikli Yare Cezaevi'nde mahkumlar arasında çıkan bir tartışmanın isyana dönüştüğü belirtildi.

Açıklamada, olayda 5 mahkumun yaşamını yitirdiği, isyanın kesin nedenlerinin belirlenmesi amacıyla başsavcılık tarafından soruşturma başlatıldığı ifade edildi.

Venezuela Cezaevleri Gözlemevi (OVP), Amerikan merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada ise cezaevinde düzensiz bir durumun sürdüğü ve aile ziyaretlerinin askıya alındığı kaydedildi.

Kamu Bakanlığı tarafından yayımlanan kısa açıklamada da "olayın aydınlatılması ve mahkumların haklarının güvence altına alınması" amacıyla bir komisyonun görevlendirildiği duyuruldu.

İran basını: Ateşkesin uzatılmasını İran talep etmedi

İran'ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansında yer alan haberde, İran'ın, ABD ile varılan ateşkesin uzatılması yönünde bir talebi olmadığı belirtildi.

Haberde ayrıca Hürmüz Boğazı'nda ablukanın sürmesinin ABD'nin İran'a yönelik düşmanlığının devam ettiği anlamına geldiği ve İran'ın, deniz ablukası devam ettiği sürece Hürmüz Boğazı'nı açmayacağı kaydedildi.

{ilgili-haber-942539}

İran Silahlı Kuvvetleri: ABD’yi uyarıyoruz, elimiz tetikte

İran basınına göre, Hatemül Enbiya Merkez Karargahı, ABD ile yaşanan gerginliğe ilişkin bildiri yayımladı.

Bildiride, “ABD Başkanı ve o ülkenin saldırgan komutanlarını tekrar eden tehditleri üzerine uyarıyoruz. Elimiz tetikte. İran’a saldırı gerçekleşmesi halinde önceden belirlenmiş hedeflere daha sert şekilde saldıracağız.” İfadelerine yer verildi.

Lufthansa, jet yakıtı krizi nedeniyle 20 bin uçuşu iptal edecek

Lufthansa Grubu, yaz aylarında uçuş seçeneklerinin optimize edileceğini ve kapasitenin azaltılacağını açıkladı.

Jet yakıtı fiyatının Orta Doğu'da çatışmaların başlamasından bu yana iki katına çıktığı anımsatılan açıklamada, "Ekim ayına kadar toplam 20 bin kısa mesafeli uçuş programdan çıkarılacak. Bu da yaklaşık 40 bin metrik ton jet yakıtına denk geliyor." ifadesi kullanıldı.

Açıklamada, planlanan uçuş programı düzenlemelerinin Lufthansa Grubu ağındaki karsız kısa mesafeli uçuşların sayısını azaltacağı, özellikle uzun mesafeli bağlantılar olmak üzere küresel ağın ise jet yakıtı fiyatlarındaki artış nedeniyle öncekine göre önemli ölçüde daha verimli olacak şekilde sürdürüleceği kaydedildi.

Yeni yaklaşım doğrultusunda, ilk etapta günlük 120 uçuş iptalinin dün uygulamaya konulduğuna işaret edilen açıklamada, kapasite azalması dikkate alınarak gelecek aylara ilişkin orta vadeli rota planlamasının revize edileceği belirtildi.

Geçen hafta Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, Avrupa'nın kısa süre içinde jet yakıtı kıtlığı riskiyle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunmuştu.

Hollanda merkezli hava yolu şirketi KLM, artan yakıt maliyetleri nedeniyle gelecek ay Avrupa içinde 160 uçuşu iptal edeceğini açıklamış, Lufthansa da maliyet baskıları nedeniyle iştiraki CityLine'ın faaliyetlerini durdurma kararı almıştı.

AB rafinerileri, jet yakıtı tüketiminin yüzde 70'ini karşılayabiliyor. Geriye kalan jet yakıtı ise özellikle Orta Doğu ve Körfez ülkelerinden ithal ediliyor.

{ilgili-haber-942197}

Trump: Ateşkesi uzatacağım

ABD Başkanı Trump, İran'la müzakereler konusundaki belirsizlik sürerken, Truth Social hesabından önemli bir açıklama yaptı.

Trump, İran yönetiminin "bölünmüş" olduğunu savunarak, Pakistan'ın da ateşkesle ilgili talebini dikkate alarak, bugün sona erecek olan geçici ateşkesi uzattığını açıkladı.

ABD Başkanı Trump, açıklamasında, şu ifadeleri kullandı:

"İran yönetiminin ciddi bir bölünme içinde olduğu gerçeği ve Pakistan'dan Mareşal Asım Münir ile Başbakan Şahbaz Şerif'in de talebi üzerine, liderleri ve temsilcileri ortak bir öneri sunana kadar İran'a yönelik saldırımızı askıya almamız istendi. Bu nedenle ordumuza ablukayı sürdürme ve her açıdan hazır kalmaları talimatı verdim; dolayısıyla (İran'ın) önerisi sunulana ve müzakereler bir şekilde sonuçlanana kadar ateşkesi uzatacağım."

BM: Umudumuz, ABD ile İran arasında ateşkesin uzatılması

BM Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric, günlük basın toplantısında soruları cevapladı.

ABD ile İran arasındaki ateşkesin devamı hakkında Genel Sekreter Antonio Guterres’in taraflarla görüşüp görüşmediği sorusuna Dujarric, “Genel Sekreter ve kişisel temsilcisi (Jean Arnault), iletişim kurmaya devam ediyor. En büyük umudumuz; ABD ile İran İslam Cumhuriyeti arasındaki ateşkesin uzatılması için diyaloğun yeniden başlaması ve diplomasinin tam olarak hayata geçirilmesidir.” yanıtını verdi.

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a başlattığı saldırıların ardından bölge ülkelerine yayılan savaş, 8 Nisan'da ABD ile İran arasında 2 haftalık ateşkesle sonuçlanmıştı.

ABD ve İran, 11 Nisan'da Pakistan aracılığıyla İslamabad'da müzakereler yürütmüş ancak görüşmelerin "anlaşmaya varılamadan" sona erdiği açıklanmıştı.

Bu hafta İslamabad'da yapılacağı belirtilen 2. tur görüşmelerin ise ne zaman gerçekleşeceği tam netlik kazanmadı.