Dünyadan Haberler - 2

İran'dan ateşkes teklifine yanıt

İran, ABD ile ateşkes teklifini reddederek olası bir anlaşma için “güvence” şartını öne çıkardı.

İran Dışişleri Sözcüsü Esmaeil Baqaei, düzenlediği basın toplantısında, çatışmalara ara verilmesinin karşı tarafın yeniden toparlanmasına ve saldırıları sürdürmesine zemin hazırlayacağını söyledi.

“Bir ateşkes, güçlerin yeniden inşa edilmesi için bir fırsat anlamına gelir. Hiçbir rasyonel aktör bunu kabul etmez” diyen Bekayi, Tahran’ın ancak yeni bir savaş döngüsünü engelleyecek “somut garantiler” içeren düzenlemeleri değerlendireceğini vurguladı.

İranlı yetkili, ulusal güvenlikle ilgili kararların “yeni saldırı ihtimalini tamamen ortadan kaldıracak şekilde” tasarlanması gerektiğini belirtti.

Bölgede tansiyon, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı ortak saldırıların ardından hızla yükseldi. Söz konusu operasyonlarda aralarında İran’ın dini lideri Ali Khamenei’nin de bulunduğu 1.340’tan fazla kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.

Tahran ise buna karşılık olarak İsrail’in yanı sıra Ürdün, Irak ve ABD askeri varlığına ev sahipliği yapan Körfez ülkelerine yönelik insansız hava aracı ve füze saldırıları düzenledi. Bu saldırılar can kayıplarına ve altyapı hasarına yol açarken, küresel piyasalar ve havacılık trafiğinde de aksamalara neden oldu.

Tahran'a düzenlenen saldırıda 4'ü çocuk, 9 kişi öldü

İran devlet televizyonunun haberine göre, ABD ve İsrail'in dün Şahidşehr Şehriyar ilçesinde iki binaya düzenlediği saldırıda 4'ü çocuk, 9 kişi yaşamını yitirdi.

Saldırıda iki binanın yıkıldığı ve 4 kişinin de yaralandığı aktarıldı.

İsrail, İran Devrim Muhafızları İstihbarat Komutanı Hademi'nin öldüğü saldırıyı üstlendi

Katz, İsrail ordusunun komuta kademesi ve diğer üst düzey güvenlik yetkililerin katıldığı bir durum değerlendirme toplantısında açıklamalarda bulundu.

{ilgili-haber-940561}

Devrim Muhafızları Ordusu İstihbarat Teşkilatı Komutanı Tümgeneral Hademi'nin Tahran'a gece düzenlenen saldırıda öldüğünü kaydeden Katz, İranlı liderlere suikastların süreceği tehdidinde bulundu.

Katz, Hademi'nin Devrim Muhafızları'nın en üst düzey üç isminden biri olduğunu ileri sürdü.

Devrim Muhafızları Ordusu, Tümgeneral Hademi'nin ABD-İsrail saldırısında öldüğünü duyurmuştu.

İsrailli sunucudan "İran'da nükleer bomba kullanılması" önerisi

Aynı kanalın muhabiri Dror Balazada ve Ulusal Güvenlik Bakanı Ben-Gvir'in de katıldığı yayında tepki çeken ifadeler kullanıldı.

Programında Riklin, Balazada ve Ben-Gvir'e dönerek, "Neden biz (İran'da) nötron bombası kullanmıyoruz. Binalara zarar vermeyen, sınırlı bir şekilde her yerdeki tüm insanları öldüren bir tür atom bombası." diye konuştu.

Riklin'in sorusunun ardından stüdyoda gülüşmeler olurken, Ben-Gvir de gülerek bu soruya ilk cevabı Balazada'nın vermesini istedi.

Konvansiyonel olmayan (nükleer, kimyasal veya biyolojik) silahların kullanılmış olabileceği iması

Kanal 14'ün muhabiri Balazada, "atom" kelimesini kullanmak istemediğini söyleyerek, geçen hafta İsrail'in Hürmüz Boğazı yakınındaki bir şehre füzeyle saldırı düzenlediğini ve söz konusu saldırıda konvansiyonel olmayan (nükleer, kimyasal veya biyolojik) silahların kullanılmış olabileceğini ima etti.

Nötron bombası (Geliştirilmiş Radyasyon Silahı - ERW), düşük patlama gücü ve ısıya karşın, çok yüksek miktarda ölümcül radyasyon (nötron) yayan, yapıları sağlam bırakıp canlıları hedef alan bir füzyon nükleer silah türü olarak biliniyor. Atom bombasına göre daha az yapısal hasar veren nötron bombası, insanların nötron bombardımanı ile ölmesine yol açıyor.

İşgalci İsrail ordusu Beyrut'un Dahiye bölgesine hava saldırısı düzenledi

İsrail'in Lübnan'a 2 Mart'ta başlattığı saldırılar sürüyor.

İsrail savaş uçakları başkent Beyrut'un Dahiye bölgesine hava saldırısı düzenledi.

Saldırının ardından Beyrut'ta uçak ve patlama sesleri duyulurken, hedef alınan yerden dumanlar yükseldi.

İsrail ordusu Hizbullah'ın kalesi olarak bilinen Dahiye bölgesine 2 Mart'tan bu yana sık sık saldırılar düzenliyor.

İsrail Ordu Sözcüsü Avichay Adraee, Dahiye bölgesindeki 7 mahalle için saldırı tehdidini yinelemişti.

İsrail'in Lübnan'a saldırıları

İsrail ordusundan 2 Mart'ta yapılan açıklamada, Lübnan'dan füze atıldığının tespit edilmesinin ardından ülkenin kuzeyinde sirenlerin devreye girdiği belirtilmişti.

Daha sonra Lübnan geneline hava saldırıları başlattığını duyuran ve başkent Beyrut'u hedef alan İsrail ordusu, havadan ve denizden yoğun saldırılar düzenlediği Lübnan'da kara işgalini genişletme kararı almıştı.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, yaptığı son açıklamada, 2 Mart'tan bu yana İsrail saldırılarında 1461 kişi hayatını kaybetmişti.

Lübnan hükümeti de ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyon 162 bini geçtiğini açıklamıştı.

Türkiye'den Afrika'ya uzanan sağlık eli

Türkiye'nin Afrika'daki sağlık yatırımları, insani yardım odaklı bir yaklaşım olarak ortaya çıkarken, bugün stratejik ortaklık boyutuna ulaşarak bölgesel sağlık hizmetlerinde etkisini artırıyor.

Bu dönüşümün en somut örneklerinden biri olarak Somali'nin başkenti Mogadişu'da faaliyet gösteren Recep Tayyip Erdoğan Eğitim ve Araştırma Hastanesi, yalnızca Somali vatandaşlarına değil, çevre ülkelerden gelen hastalara da hizmet sunarak bölgesel bir sağlık merkezi olarak öne çıkıyor.

İleri tıbbi altyapısı, uzman kadrosu ve eğitim faaliyetleriyle dikkati çeken hastane, Somali'de sağlık sisteminin gelişimine katkı sağlarken aynı zamanda Türkiye ile Somali arasındaki işbirliğinin stratejik boyutunu güçlendiriyor.

Hastane Yönetici Yardımcısı Mohamed Hussein Ashraf, Dünya Sağlık Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, hastanenin Somali sağlık sistemi açısından taşıdığı öneme değindi.

Ashraf, hastanenin aynı zamanda bir eğitim ve araştırma kurumu olduğunu vurgulayarak, "Somali'de daha önce bulunmayan sağlık hizmetleri, Recep Tayyip Erdoğan Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile ülkeye kazandırıldı." ifadesini kullandı.

Hastanenin sadece sağlık hizmeti veren bir merkez olmadığına aynı zamanda bir eğitim ve araştırma hastanesi olduğuna işaret eden Ashraf, "Binlerce Somalili doktor burada yetişti. Bugün bu doktorların bir kısmı yine bu hastanede görev yapıyor." dedi.

Günde yaklaşık 1600 hastaya hizmet verdiklerini aktaran Ashraf, "Hastanemizin yatak kapasitesi 377 ve bu, Somali şartlarında oldukça büyük bir kapasite. Bu hastane sadece Somali halkına değil, tüm bölge ülkelerine hitap ediyor. Bu yönüyle tüm bölge için paha biçilmez bir değer." diye konuştu.

Stratejik ortaklık ve model çağrısı

Ashraf, hastanenin yalnızca mevcut sağlık hizmetleriyle sınırlı kalmadığını, aynı zamanda ülke genelinde sağlık altyapısının geliştirilmesine de katkı sunduğunu belirterek, "Önümüzdeki 5 yıl içinde Somali devleti ile birlikte 6-7 büyük hastanenin belirlenmesi ve geliştirilmesi konusunda, Recep Tayyip Erdoğan Eğitim ve Araştırma Hastanesi modelini temel alarak çalışmalar yürütüyoruz." ifadesini kullandı.

"Diğer ülkelerin de sadece kendi çıkarları doğrultusunda hareket etmesi değil, Türkiye'nin Somali'de uyguladığı model gibi işbirlikleri geliştirmesi gerekiyor." diyen Ashraf, bu yaklaşımın bölgesel kalkınmaya katkı sağlayacağının altını çizdi.

Somali'de bir ilk: Parsiyel nefrektomi ameliyatı

Hastanede, Üroloji Bölümü Başkanı Dr. Khalid Ali Mohamed ile Üroloji Bölümü'nden Dr. Mohamed Mohamud Yusuf'un yer aldığı ekip tarafından Somali'de ilk kez parsiyel nefrektomi ameliyatı başarıyla gerçekleştirildi.

Böbrek tümörlerinde organ koruyucu cerrahi yöntemlerden biri olan parsiyel nefrektomi ameliyatı, hastanın böbreğinin tamamının alınması yerine yalnızca tümörlü kısmın çıkarılmasını sağlıyor.

Operasyonun başarıyla tamamlanması, Somali'de ileri düzey cerrahi müdahalelerin yapılabildiğini ortaya koyması açısından önem taşıyor.

Parsiyel nefrektomi ameliyatı geçiren Ali Gele Abdi, böbrek rahatsızlığı nedeniyle Somali'de üç farklı hastaneye başvurduğunu ve daha önce kendisine böbreğinin tamamen alınması gerektiğinin söylendiğini aktardı.

Mogadişu'daki Recep Tayyip Erdoğan Eğitim ve Araştırma Hastanesine geldikten sonra üroloji bölümünde tedavi edildiğini anlatan Abdi, "Şu anda çok mutluyum. Her iki böbreğimi de aynı şekilde hissediyorum ve artık eskisi gibi bir problemim yok." diye konuştu.

Tedavi sürecinden duyduğu memnuniyeti dile getiren Abdi, hastane yönetimine ve sağlık çalışanlarına teşekkür etti.

Türk doktorlar da görev yapıyor

Hastanede görev yapan Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Yavuz Selim Dayıoğlu, göz sağlığı alanında sunulan hizmetlerin bölgesel önemine işaret etti.

Dayıoğlu, "Burası sadece Somali halkına değil, çevredeki bölge ülkelerine de hitap eden bir sağlık merkezidir. Aynı zamanda Somali'de komplike vakaların sevk edildiği ve tedavilerinin gerçekleştirildiği bir eğitim ve araştırma hastanesidir." ifadelerini kullandı.

Poliklinikte ileri cerrahi müdahalelerin başarıyla uygulandığını belirten Dayıoğlu, "En sık fako yöntemiyle katarakt cerrahisi, şaşılık ameliyatları, gözyaşı kanal sistemi operasyonları ve özellikle Somali'de yaygın olarak görülen, körlüğe neden olabilen glokom (göz tansiyonu) ameliyatları titizlikle gerçekleştirilmektedir." dedi.

2015'ten beri faaliyet gösteriyor

Somali'nin başkenti Mogadişu'da 2015'te açılan Recep Tayyip Erdoğan Eğitim ve Araştırma Hastanesi, ülkenin sağlık sisteminde kritik rol üstlenmeye devam ediyor.

Türkiye'nin en büyük yurt dışı sağlık yatırımlarından biri olan hastane, 200'ün üzerinde yatak kapasitesiyle yalnızca Somali halkına değil, çevre ülkelerden gelen hastalara da hizmet sunuyor.

Hastane, acil servisten yoğun bakıma, ameliyathanelerden doğum ünitelerine kadar geniş bir yelpazede modern imkanlarla donatılmış durumda.

Somali'de uzun yıllar boyunca yaşanan iç savaş ve yetersiz altyapı nedeniyle zayıflayan sağlık sistemine ciddi bir destek sağlayan kurum, aynı zamanda eğitim faaliyetleriyle de öne çıkıyor.

Her yıl yüzlerce Somalili doktor, hemşire ve sağlık çalışanı burada eğitim alıyor ve Türkiye'den gelen uzmanlarla pratik deneyim kazanıyor.

İran'dan ABD ve İsrail'e daha büyük misillemeler tehdidi

İran Silahlı Kuvvetleri'nin savaşı yürüten birimi Hatemül Enbiya Merkez Karargahı Sözcüsü Yarbay İbrahim Zülfikari, yaptığı açıklamayla, ABD ve İsrail'in sivil hedeflere yönelik saldırılarına karşı uyarıda bulundu.

Sivillere saldırılar konusunda daha önce da uyarılar yaptıklarını hatırlatan Zülfikari, "Sivil hedeflere yönelik saldırının tekrarlanması durumunda, taarruz ve misilleme operasyonlarımızın sonraki aşamaları çok daha ezici ve yaygın olacak ve onların bu yaklaşımda ısrar etmesi kayıpları ve zararlarını katlayarak artıracaktır." ifadelerini kullandı.

İsrail soykırımının ilk iki yılında Gazze'de 21 binden fazla çocuk hayatını kaybetti

Filistin Merkezi İstatistik Kurumunun (PCBS), Filistinli Çocuklar Günü'nde yayımladığı rapor, İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik süregelen saldırılarının "bir neslin geleceğini sistematik şekilde hedef aldığını" ortaya koydu.

İstatistik Kurumunun raporuna göre, 2025 sonu itibariyle 5,5 milyon olarak kaydedilen Filistin nüfusunun 3,4 milyonu Batı Şeria’da, 2,1 milyonu ise Gazze Şeridi’nde yaşıyor.

Filistin'de nüfusun yüzde 43’ünü oluşturan 18 yaş altı 2 milyon 470 bin çocuk bulunuyor. Çocukların yüzde 41’i Batı Şeria’da yüzde 47'si ise Gazze Şeridi’nde yaşıyor.

Ülkede 15 yaş altı çocukların oranı ise toplam nüfusun yüzde 36,3’ünü oluşturuyor ve bu rakam 2,02 milyon çocuğa karşılık geliyor.

İsrail soykırımının ilk iki yılında 21 binden fazla çocuk hayatını kaybetti

Gazze Şeridi'nde Ekim 2023'ten 2025 yılı sonuna kadar geçen süreçte hayatını kaybedenlerin yüzde 30'unu çocuklar oluşturdu.

İsrail'in Gazze'de gerçekleştirdiği soykırımın ilk iki yılına denk gelen bu süreçte, hayatını kaybeden 72 bin 289 kişiden 21 bin 283’ünün çocuk olduğu kayıtlara geçti.

Bunlardan 450'si bebek, 1029'u bir yaş altı çocuk, 5031'i ise 5 yaş altı çocuklardan oluşuyor.

Kaydedilen çocuk ölümleri yalnızca saldırılar sonucu yaşanmadı; İsrail kuşatma, açlık ve soğuğu da çocukları hedef alan sistematik birer soykırım aracı olarak kullandı.

Aynı dönemde 157 çocuk açlık nedeniyle, yerinden edilmiş 25 çocuk ise sığındıkları çadırlarda soğuktan donarak hayatını kaybetti.

Ayrıca enkaz altında kayıp olduğu belirtilen yaklaşık 9 bin 500 kişinin büyük bir kısmını da çocuklar ve kadınlar oluşturdu.

İsrail soykırımının ilk iki yılında en az 44 bin 486 çocuk yaralandı

Gazze Şeridi'nde 2025 sonu itibariyle İsrail saldırılarında yaralananların yüzde 26'sını çocuklar oluşturdu.

Toplam yaralı sayısı 172 bin 40 olarak kaydedilen söz konusu dönemde, bunların az 44 bin 486’sının çocuk olduğu kayıtlara geçti.

İsrail saldırıları sonucu yaralanan çocukların 10 bin 500'ü kalıcı sakatlık, 1000’den fazlası ise uzuv kaybı yaşadı.

Gazze'de sağlık sistemini de sistematik olarak hedef alan ve soykırım amacı olarak kullanan İsrail, saldırılardan yaralı kurtulanların tedavi olma haklarını da ellerinden aldı.

Sağlık sisteminin tamamen çökme noktasına geldiği Gazze'de acil tıbbi tahliye bekleyen 4 bin çocuğun hayatları ciddi risk altında bulunuyor.

58 binden fazla çocuk ebeveynlerinden birini veya her ikisini de kaybetti

Gazze Şeridi'nde 58 binden fazla çocuk İsrail saldırıları sonucu ebeveynlerinden birini veya her ikisini de kaybetti ve aile desteğinden yoksun kaldı.

Şubat ayında yaklaşık 4 bin çocuk yetersiz beslenme nedeniyle hastaneye başvurdu

Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA) raporuna göre, Gazze Şeridi'nde sadece Şubat 2026’da 3 bin 700’den fazla çocuk yetersiz beslenme nedeniyle hastaneye yatırıldı.

Bunlardan 600’den fazla çocuk ağır yetersiz beslenme nedeniyle sağlık ve uzun vadeli gelişim riskleriyle karşı karşıya kaldı.

Gazze'de çocukların yüzde 64’ü günde iki veya daha az besin grubuna erişebilirken, yüzde 90’dan fazlası yeterli derecede çeşitli besinlerle beslenemedi.

Gazze'de 2026 yılı tahminlerine göre, 37 bin hamile ve emziren kadın, 25 bin bebek, 101 bin 5 yaş altı çocuk, 120 bin 5-17 yaş arası çocuk acil beslenme desteğine muhtaç.

Gazze'de 700 bin öğrenci eğitim hakkından mahrum bırakıldı

Filistin Merkezi İstatistik Kurumu raporuna göre, İsrail saldırılarında Gazze'de 179 devlet okulu yıkıldı, Birleşmiş Milletler Yakın Doğu'daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansına (UNRWA) ait 100 okul ise zarar gördü.

Buna göre 2025-2026 eğitim öğretim yılında 700 bin öğrenci eğitim hakkından mahrum kaldı, 39 bin öğrenci lise bitirme sınavlarına giremedi.

İsrail'in Gazze'ye saldırılarında can kaybı 72 bin 302'ye yükseldi

İsrail ordusu, ateşkese rağmen Gazze'ye saldırılarını sürdürüyor.

Gazze'deki Sağlık Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, İsrail'in Ekim 2023'ten bu yana devam eden saldırılarında yaşanan can kayıplarına ilişkin son veriler paylaşıldı.

Son 24 saatte Gazze'deki hastanelere 7 ölü ve 17 yaralının getirildiği kaydedildi.

Gazze'de ateşkesin yürürlüğe girdiği 10 Ekim 2025'ten bu yana İsrail'in saldırılarında 723 kişinin öldürüldüğü, 1990 kişinin yaralandığı, enkaz altından ise 759 cenazenin çıkarıldığı ifade edildi.

İsrail'in Ekim 2023'ten bu yana Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırılarda toplam can kaybının 72 bin 302'ye, yaralı sayısının da 172 bin 90'a yükseldiği bildirildi.

Gazze Şeridi'nde enkaz altında hâlen binlerce cenazenin bulunduğu belirtiliyor.

Devrim Muhafızları İstihbarat Teşkilatı Komutanı Hademi hayatını kaybetti

Devrim Muhafızları Ordusu, Hademi'nin ölümünü, "İslam Devrimi Muhafızları İstihbarat Teşkilatının güçlü ve eğitimli başkanı bugün şafak vakti Amerikan-Siyonist düşmanın saldırısında şehitlik mertebesine ulaşmıştır." ifadelerinin kullanıldığı yazılı açıklamayla duyurdu.

Hademi'nin yarım asır boyunca ülkeye istihbarat ve güvenlik alanlarında önemli, büyük, kalıcı ve öğretici katkılar sunduğu belirtilen açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"Bu katkılar, özellikle yabancı düşmanlar ve onların İran'ın güvenliğini ve barışını sarsmaya yönelik hain ve kötü planları karşısında, ülkenin istihbarat camiasının uzun yıllar boyunca gururla ayakta durmasının yolunu açacaktır."

Hademi'nin nerede hayatını kaybettiğine dair bilgi verilmezken cenaze törenine ilişkin program bilgilerinin daha sonra duyurulacağı aktarıldı.

Trump'ın tehdit ile müzakere arasında "zamanlama" taktiği

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı saldırı, küresel ekonomide dengeleri sarsmaya devam ederken, ABD Başkanı Donald Trump’ın birbiriyle çelişen açıklamaları ve sürekli güncellenen “mühlet” kararları, küresel piyasaların ve siyasetin ana gündem maddesi haline geldi.

İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçişleri durdurma kararıyla küresel enerji arzının sekteye uğraması ve petrol fiyatlarındaki sert yükselişin enflasyonist baskıyı tetiklemesi, Vaşington'un hamlelerini daha kritik bir noktaya taşıdı. Uzmanlar, Trump’ın "cehennem" tehditleri ile "anlaşma" mesajları arasındaki gel-gitli tutumunu, hem piyasaları kontrol altında tutma hem de Tahran üzerindeki baskıyı azami seviyeye çıkarma taktiği olarak yorumluyor.

Tehdit ve diplomasi arasında “çelişkili” söylemler

ABD Başkanı Trump’ın dün yaptığı açıklamalar, krizin başından bu yana izlediği tutarsız ama bir o kadar da piyasaları manipüle etme gücü yüksek söylem stratejisinin son örneği oldu.

Trump, bir yandan "Boğazı açın yoksa cehennemde yaşayacaksınız" diyerek askeri seçeneğin en sert yüzünü gösterirken, diğer yandan Tahran ile müzakerelerin sürdüğünü ve bir anlaşmaya varılabileceğini belirterek diplomatik bir kapı araladı.

Tahran yönetiminin hızlı bir adım atmaması durumunda köprülerden elektrik santrallerine kadar tüm altyapının hedef alınacağını dile getiren Trump’ın bu "yıkıcı" mesajları, küresel yatırımcı nezdinde risk algısını en üst düzeye çıkarsa da, somut saldırı kararlarının sürekli ötelenmesi piyasalardaki "belirsizlik" havasını besliyor.

48 saatten 8 Nisan’a

Trump’ın son hamlesi, tehdit mesajlarındaki zamanlama tutarsızlığını bir kez daha gösterdi. Daha önce Hürmüz Boğazı’nın açılması için 48 saatlik bir süre tanıyan ve aksi halde "ağır bedeller" ödeneceğini duyuran Trump, dün sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla bu süreyi 8 Nisan’a kadar uzattığını duyurdu.

Bu süre uzatımının, İran’da düşen ABD uçağından sağ kurtulan ikinci pilotun kurtarılmasının hemen ardından gelmesi dikkat çekici bulundu. Trump’ın bu operasyonu “ABD tarihindeki en cesur arama ve kurtarma operasyonlarından biri” olarak nitelendirmesi, kamuoyunda saldırı kararının ertelenmesi için meşru bir zemin oluşturma çabası olarak görülüyor. Ancak piyasa aktörleri, 48 saatlik kesin mühletlerin bir anda haftalarca sonraya ötelenmesini, askeri bir kararlılıktan ziyade, ekonomik dengeleri gözetmek adına yapılan bir "taktiksel manevra" olarak okuyor.

Piyasalarda “Trump taktiği” yorumu

Finans çevrelerine göre, Trump’ın saldırı kararlarını sürekli ertelemesi ve çelişkili sinyaller vermesi bir rastlantı değil. Petrol fiyatlarındaki artışın ABD ekonomisi üzerindeki olası negatif etkilerini minimize etmek isteyen Beyaz Saray, bir yandan askeri baskıyı canlı tutarak İran'ı masaya çekmeye çalışıyor, diğer yandan piyasaların bu şoka "alışmasını" bekliyor.

Piyasa analistleri, Trump’ın 8 Nisan tarihine kadar tanıdığı bu yeni sürenin, aslında küresel enerji koridorlarındaki arz güvenliğini sağlamak ve diplomatik kanalları sonuna kadar zorlamak için kazanılmış bir zaman olduğunu vurguluyor. Ancak bu tutarsızlık, yatırımcıların güvenli liman arayışını hızlandırırken, "zamanlama tutarsızlığı" belirsizliği daha da derinleştiriyor.

Gözler şimdi, Trump’ın 8 Nisan olarak belirlediği yeni "kırmızı çizgiye" çevrilmiş durumda. Tahran’ın bu süre zarfında atacağı adımlar ve Vaşington'dan gelecek yeni bir "erteleme" veya "saldırı" sinyali, sadece bölgenin değil, küresel ekonominin de kaderini belirleyecek.

İsrail gazetesi: Savaş sonrası bölgesel düzende ABD'nin etkisi azalırken Türkiye'nin etkisi artacak

Haaretz gazetesinde, Hayfa Üniversitesi Orta Doğu ve İslam Araştırmaları Bölümü’nden Elad Giladi'nin "İran Savaşı yeni bir bölgesel düzen yaratabilir, daha az ABD, daha çok Türkiye" başlıklı analizi yayımlandı.

Savaşla birlikte bölge ülkelerinin savunma stratejilerinde köklü bir değişikliğe gittiği belirtilen yazıda, kapalı kapılar ardındaki diplomatik temaslarla ABD'ye olan güvenlik bağımlılığını "en aza indirmenin" yollarının arandığı kaydedildi.

Özellikle Körfez ülkelerinin güvenlik ve ittifak arayışlarını yeniden şekillendirme arayışında olduğunun altını çizen yazıda, "Türkiye bu düşüncenin geliştirilmesinde kilit bir rol oynuyor gibi görünüyor." ifadelerine yer verildi.

Türkiye'nin son dönemde Suudi Arabistan, Mısır ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile ilişkilerini stratejik bir boyuta evirdiği vurgulanan yazıda, 19 Mart'ta Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve Pakistan dışişleri bakanları arasındaki dörtlü zirvenin bu yeni arayışın en somut örneği olduğu ifade edildi.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın daha önce dile getirdiği "Bölge ülkeleri kendi sorunlarını çözmezse dış güçler kendi çıkarlarını dayatır." yaklaşımının, Riyad ve diğer Körfez başkentlerinde karşılık bulduğuna işaret edilen yazıda, Türkiye'nin gelişmiş savunma sanayisinin Körfez ülkeleri için ABD'ye alternatif bir "güvenlik çeşitlendirmesi" sunduğuna dikkat çekildi.

ABD'ye güvenlik bağımlılığını kademeli sonlandırma çabası

Yazıda, Körfez ülkelerinin ABD ile ilişkilerini tamamen koparmak niyetinde olmadığı ancak Washington'u "tek güvenlik garantörü" olarak değil, bir "partner" olarak konumlandırmak istediği belirtildi.

ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaşın Türkiye'nin etkisini arttıracak bir dönüm noktası olduğu belirtilen yazıda, şu ifadelere de yer verildi:

"Savaşın yalnızca İsrail ile İran arasındaki caydırıcılık dengesiyle değil, aynı zamanda Körfez ülkelerinin ABD'ye olan güvenlik bağımlılıklarını ihtiyatlı ve kademeli bir şekilde sonlandırarak, içeriden inşa edilen bir bölgesel düzenin imkanlarını aramaya başladığı an olarak hatırlanması muhtemeldir."

İsrail, denklem dışı kalabilir

Körfez ülkelerinin misillemeler nedeniyle İran'a ilişkin İsrail ile benzer kaygılar taşıdığı öne sürülen yazıda, ancak söz konusu ülkelerin Tel Aviv ile siyasi olarak aynı blokta görünmekten kaçındıkları belirtildi.

Yazıda, bu durumun Türkiye'nin merkezinde olduğu yeni bölgesel yapıda İsrail'in "dışarıda kalmasına" neden olabileceği yorumuna da yer verildi.