Dünyadan Haberler - 2

ABD'nin Bağdat Büyükelçiliği çevresinde İHA saldırısı sonrası yangın çıktı

ABD'nin Bağdat Büyükelçiliği 3 adet insanız hava aracı İHA ile saldırıya uğradı.

Büyükelçilikteki hava savunma sistemi söz konusu İHA’lardan ikisini havada imha ederken, bir diğerinin ise büyükelçiliğin duvarına isabet ettiği belirtildi. Büyükelçilik yerleşkesi çevresinde yangın çıktı.

Irak makamlarından konuya ilişkin henüz bir açıklama yapılmadı.

Trump: NATO konusunda hayal kırıklığına uğradım

ABD Başkanı Trump, İrlanda Başbakanı Michael Martin’i kabulünde, Oval Ofis’te İran gündemini değerlendirdi.

Trump, özellikle Hürmüz Boğazı konusunda ABD'ye destek vermeyeceklerini açıklayan bazı Avrupa ülkelerine ve NATO'ya tepki göstererek, Boğazın güvenliği konusunda bu ülkelerin "kötü bir sınav verdiğini" savundu.

ABD'nin Hürmüz Boğazı'nın açılmasını sağlama konusunda kimseye ihtiyacı olmadığını savunan Trump, yine de NATO'nun bu konuda destek vermemesini "NATO’dan dolayı büyük bir hayal kırıklığı içindeyim. Onlara ihtiyacımız yok ama onların orada olması gerekirdi." sözleriyle değerlendirdi.

Trump, İran'a saldırılara başlarken tüm Avrupa'nın bunu desteklediğini ancak iş askeri desteğe gelince kimsenin destek vermediğini ifade ederek, bu konuda birkaç kez "hayal kırıklığı" içinde olduğunu vurguladı.

"Biz onlara Ukrayna’da yardım ettik ama onlar İran’da yardım etmediler"

Rusya-Ukrayna Savaşı boyunca NATO'ya çok destek olduklarını hatırlatan ABD Başkanı, "Biz, onlara Ukrayna’da yardım ettik ama onlar İran’da yardım etmediler. Bence NATO, çok aptalca bir hata yapıyor." değerlendirmesini yaptı.

Trump, Hürmüz Boğazı'nın açılması konusunda sadece Körfez ülkelerinin ve İsrail'in destek verdiğini kaydederek, "Orta Doğu’dan büyük bir destek var. Katar, Suudi Arabistan, BAE, Bahreyn ve elbette İsrail güçlü destek veriyor." dedi.

İran'ın askeri kapasitesini büyük oranda ortadan kaldırdıklarını savunan Trump, "(İran) Her zaman Boğaza mayın döşeyebilirler, bu adeta terör eylemi gibi. Bu yüzden Avrupa’nın bu konuda yardım edeceğini düşündük çünkü ellerinde mayın tarama gemileri var." diye konuştu.

Trump, bu konuda yardım etmeyeceklerini bildiren ülkelere tepki gösterdi.

"NATO'dan ayrılmayı düşünüyor musunuz?" sorusuna yanıt

ABD Başkanı Trump, NATO'nun İran konusunda ABD'ye destek vermemesi nedeniyle ABD'nin İttifaktan ayrılmayı düşünüp düşünmediği yönündeki soruya, "Bunu düşünmeleri gerektiğini ancak şu an aklında öyle bir şeyin olmadığını" söyleyerek yanıt verdi.

Trump, "NATO konusunda hayal kırıklığına uğradım. NATO için trilyonlarca dolar harcıyoruz fakat onlar bize yardım sağlamıyorlarsa o halde bunun değerlendirilmesi gereken bir mesele olduğunu düşünüyorum. (NATO konusunda) karar vermek için Kongre’nin karar almasına ihtiyacım yok. Muhtemelen biliyorsunuzdur, bu kararı kendim alabilirim." dedi.

ABD Terörle Mücadele Direktörü'nün istifası

Trump, ABD Ulusal Terörle Mücadele Merkezi Direktörü Joe Kent'in "İran'la savaş, ABD'nin çıkarına değil" şeklinde tepki göstererek istifa etmesi konusundaki soruya da yanıt verdi.

ABD Başkanı, Kent'in istifasını, "Onun açıklamasını okudum. Kendisi aslında iyi bir insan ancak güvenlik konusunda zayıftı. Açıklamasında, İran’ın bir tehdit olmadığını söylemiş, halbuki İran sadece bizim için değil dünya için de bir tehdittir. 'İran, tehdit değil' diyen birinin görevden ayrılması iyi olmuş." şeklinde değerlendirdi.

"İran, 2-3 gün içinde sonuçlanacak bir şeydi"

İran'ı sadece "askeri bir operasyon" olarak gördüğünü kaydeden Trump, saldırılara başladıktan kısa süre sonra sürecin biteceğini düşündüğünü belirtti.

Trump, "İran, esasen 2 ya da 3 gün içinde büyük ölçüde sonuçlanacak bir şeydi çünkü donanmasını yok ettik, sonra hava kuvvetlerini ortadan kaldırdık ve uçaksavarlarını yok ettik. İstesek elektrik altyapısını bir saat içinde devre dışı bırakabiliriz." diye konuştu.

Ali Laricani’nin öldürülmesi

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani'nin, dün bir hava saldırısında öldürüldüğünü belirten ABD Başkanı Trump, "İran'ın önemli liderlerinden biri dün öldürüldü, kendisi binlerce göstericinin öldürülmesinden sorumluydu." yorumunu yaptı.

Trump'tan Keir'e İran tepkisi

Diğer yandan Trump, İngiltere'nin İran konusunda ABD'ye çok geç destek vermek istediğini ve bunun kendileri için bir anlamı olmadığını belirtti.

"Başbakan Keir’den dolayı hayal kırıklığı içindeyim, savaş bittikten sonra 2 uçak gönderebileceğini söyledi." diyen Trump, Keir'in görevine devam edip etmemesi konusundaki fikrinin sorulması üzerine, bu kararın İngiliz halkına ait olduğunu vurguladı.

Trump, "Asıl önemli olan, Birleşik Krallık halkının, Keir’e güven duymasıdır. Keir’e karşı oldukça eleştirel davrandım ama bunu dostane bir şekilde yaptım." dedi.

Bağdat'ta şiddetli patlama

Patlama sesinin ardından ABD Büyükelçiliği tarafından hava savunma sistemi çalıştırıldı.

Irak makamlarından konuya ilişkin henüz herhangi bir açıklama yapılmadı.​​​​​​​

İran, İsrail ve ABD'ye karşı füze ve İHA saldırı dalgasına başladığını duyurdu

İran Devrim Muhafızları Ordusu, "Sadık Vaat 4 Operasyonu"nun 59. dalgası kapsamında İsrail ve ABD hedeflerine yeni saldırılar düzenlendiğini duyurdu.

Açıklamada, Beyt Şemeş, Tel Aviv ve Batı Kudüs gibi yerlerin yanı sıra, ABD'nin Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan ve Bahreyn'deki üslerine füze ve insansız hava araçlarıyla saldırılar gerçekleştirildiği aktarıldı.

Saldırıda İmad, Fettah, Hacı Kasım füzeleri ve silahlı insansız hava araçları kullanıldığı kaydedildi.

İşgalci İsrail'in saldırdığı Lübnan'da can kaybı 912'ye çıktı

İsrail, Lübnan'a 2 Mart'ta başlattığı yoğun saldırılarını sürdürüyor.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail'in 2 Mart'tan bu yana düzenlediği saldırılarda ölü sayısının 912'ye, yaralı sayısının ise 2 bin 221'e yükseldiğini açıkladı.

Hayatını kaybedenler arasında 111 çocuk ve 67 kadın bulunuyor.

Açıklamada, İsrail saldırılarında 38 sağlık çalışanının hayatını kaybettiği, 69'unun yaralandığı belirtildi.

İsrail'in Lübnan'a saldırıları

İsrail ordusundan 2 Mart'ta yapılan açıklamada, Lübnan'dan füze atıldığının tespit edilmesinin ardından ülkenin kuzeyinde sirenlerin devreye girdiği belirtilmişti.

Daha sonra Lübnan geneline hava saldırıları başlattığını duyuran ve başkent Beyrut'u hedef alan İsrail ordusu, havadan ve denizden yoğun saldırılar düzenlediği Lübnan'da kara işgalini genişletme kararı almıştı.

Lübnan hükümetine bağlı Afet Yönetimi, İsrail'in işgali ve saldırıları nedeniyle Lübnan'da zorla yerinden edilenlerin sayısının resmi kayıtlara göre 1 milyonu geçtiğini duyurmuştu.

İran, 2026 FIFA Dünya Kupası maçlarını Meksika'da oynamak istiyor

İran Futbol Federasyonu Başkanı Mehdi Taj, yaptığı açıklamada, "Trump, İran Milli Takımı'nın güvenliğini sağlayamayacağını açıkça belirttiğine göre kesinlikle ABD'ye gitmeyeceğiz. Şu anda İran'ın Dünya Kupası maçlarının Meksika'da oynanması için FIFA ile görüşmeler yürütüyoruz." ifadelerini kullandı.

FIFA da İran Milli Futbol Takımı'nın ABD, Meksika ve Kanada'nın birlikte düzenleyeceği 2026 FIFA Dünya Kupası'na katılması çağrısında bulunuyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran Milli Takımı'nın 2026 FIFA Dünya Kupası'na katılmasının güvenli olmayacağı konusunda uyarıda bulunmuştu.

ABD, Meksika ve Kanada'nın organize edeceği 23. Dünya Kupası, 11 Haziran-19 Temmuz tarihlerinde düzenlenecek.

ABD Terörle Mücadele Merkezi Direktörü istifa etti: 'Yakın İran tehdidi' bir yalan

Kent, sosyal medya hesabından, ABD-İsrail'in İran'a saldırılarına tepkisini ortaya koyduğu bir mektup paylaştı.

Mektubunda, eski bir asker olduğu ve eşini de terör örgütü DEAŞ'la mücadelede kaybettiğini vurgulayan Kent, "Uzun düşünmelerden sonra, bugünden itibaren geçerli olmak üzere, Ulusal Terörle Mücadele Merkezi Direktörlüğü görevimden istifa etmeye karar verdim." ifadesini kullandı.

Kent, "İran'daki devam eden savaşı vicdanen destekleyemem." değerlendirmesinde bulunarak, İran'ın ABD ulusu için yakın bir tehdit oluşturmadığı halde ülkesinin, "İsrail'in ve güçlü Amerikan lobisinin baskısı nedeniyle" bu saldırıları başlattığı yorumunu yaptı.

ABD Ulusal Terörle Mücadele Merkezi Direktörü Kent, mektubunda şunları kaydetti:

"Bu yönetimin başlarında, yüksek rütbeli İsrailli yetkililer ve Amerikan medyasının etkili üyeleri, 'Önce Amerika' platformunuzu tamamen baltalayan ve İran'la savaşı teşvik etmek için savaş yanlısı duyguları eken bir dezenformasyon kampanyası yürüttü. Bu yankı odası, İran'ın ABD için yakın bir tehdit oluşturduğuna ve şimdi saldırmanız durumunda hızlı bir zafere giden açık bir yol olduğuna inanmanızı sağlamak için kullanıldı. Bu bir yalan ve İsraillilerin bizi binlerce en iyi erkek ve kadınımızın hayatına mal olan felaket Irak savaşına sürüklemek için kullandıkları aynı taktiktir. Bu hatayı tekrar yapamayız."

"ABD Terörle Mücadele Direktörü Joe Kent bugün istifa etti. Sahneden çekilirken de şu iddiayı ortaya koydu: ABD’yi, İran’a karşı savaşa İsrail ve Yahudi lobisi itti."

TRT Haber Editörü Mehmet Kancı, ABD yönetimindeki 'İran' krizini değerlendirdi. pic.twitter.com/wly08eXMIk

— TRT Haber Canlı (@trthabercanli) March 17, 2026

"Umarım İran'da yaptıklarımızı düşünürsünüz"

Kent, görevi süresinde 11 kez çatışmaya katıldığını aktararak, "Amerikan halkına hiçbir fayda sağlamayan bir savaş için" ülkesinin gelecek neslini "savaşmaya ve ölmeye göndermeyi destekleyemeyeceğini" vurguladı.

ABD Ulusal Terörle Mücadele Merkezi Direktörü, Başkan Trump'a hitaben yazdığı mektubunu, "Umarım, İran'da yaptıklarımızı ve bunu kimin için yaptığımızı düşünürsünüz. Cesur adımlar atmanın zamanı şimdi. Yönünüzü değiştirip ulusumuz için yeni bir yol haritası çizebilirsiniz yahut çöküşe ve kaosa doğru daha da sürüklenmemize izin verebilirsiniz. Kartlar sizin elinizde." ifadesiyle tamamladı.

{ilgili-galeri-76096}

Bahreyn: İran'dan atılan 129 füze ve 233 İHA engellendi

Bahreyn ordusunun ABD merkezli sosyal medya platformu Instagram hesabından yapılan yazılı açıklamada, 28 Şubat'tan bu yana İran'dan Bahreyn'e fırlatılan füze ve İHA'lara ilişkin bilgi verildi.

Açıklamada, "şu ana kadar Bahreyn'i hedef alan 129 füze ve 233 İHA saldırısının engellendiği" belirtildi.

Balistik füze ve İHA'larla sivillerin ve özel mülklerin hedef alınmasının uluslararası hukukun ihlali olduğu ifade edilen açıklamada, söz konusu saldırıların bölgesel barışı ve güvenliği de tehdit ettiği vurgulandı.

ABD-İsrail'in İran'a saldırıları

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı.

İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.

ABD-İsrail saldırılarında, İran lideri Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.

İranlı yetkililere göre, ABD-İsrail saldırılarında ölü sayısı 1348'i, yaralı sayısı 17 bini aştı.

İspanya, petrol fiyatlarındaki artışa karşı 11,5 milyon varil petrolü serbest bırakacak

Ekolojik Geçiş Bakanı Sara Aagesen, Bakanlar Kurulunun haftalık olağan toplantısının ardından basına açıklama yaptı.

Bakan Aagesen, Hürmüz Boğazı'nın kısmen kapanmasının neden olduğu arz açığını gidermek için 90 gün içinde 11,5 milyon varile kadar petrol rezervinin serbest bırakılmasına onay verildiğini duyurdu.

Aagesen, hükümetin aldığı kararın, Uluslararası Enerji Ajansının 400 milyon varile kadar petrolü serbest bırakma planlarıyla uyumlu olduğunu, serbest bırakma işleminin aşamalar halinde gerçekleştirileceğini ve ilk aşamanın 15 gün içinde başlayacağını belirtti.

İspanya'nın doğal gaz ve petrol arzına doğrudan bağımlılığının "sınırlı" olduğunu, bu yüzden "sakin olunması gerektiğini" kaydeden Aagesen, her şeye rağmen doğal gaz ve petrol fiyatlarındaki "etki ve dalgalanmaların yakından gözlemlendiğini" ifade etti.

İspanya hükümeti cuma günü ekonomik tedbirler alacak

Diğer yandan Ekonomi Bakanı Carlos Cuerpo da Orta Doğu ve Körfez ülkelerinde yaşanan durumun İspanya ekonomisindeki etkilerini hafifletmek için 20 Mart'ta olağanüstü toplanacak Bakanlar Kurulunun "normal ölçülerde bazı tedbirler almak" için kararnameler çıkaracağını söyledi.

Hükümet Sözcüsü ve Kapsayıcılık, Sosyal Güvenlik ve Göçmenler Bakanı Elma Saiz de "Tüm seslerin yükselmesi ve savaşa hayır denilmesi halen çok gerekli. Açıkçası, bu savaşın süresini ve ülkemizi nasıl etkileyeceğini kestirmek zor ama büyük ölçüde etkileyecektir. Bu nedenle en iyi hareket tarzı, halihazırda ölümlere, yaralanmalara ve binlerce kişinin yerinden edilmesine yol açan insani felaketi durdurmak için savaşın mümkün olan en kısa sürede sona ermesidir." ifadelerini kullandı.

Dünya Gıda Programı: Çatışmalar bitmezse 45 milyon kişi daha akut gıda güvensizliğine düşecek

Merkezi Roma'da bulunan BM kuruluşundan yapılan yazılı açıklamada, "WFP, Orta Doğu'daki gerilimin dünya ekonomisini istikrarsızlaştırmaya devam etmesi durumunda, dünya genelinde akut açlıkla karşı karşıya kalan insan sayısının 2026 yılında rekor seviyelere ulaşabileceği konusunda uyarıyor." ifadesi kullanıldı.

Açıklamada, "WFP'nin yeni analizine göre, çatışma yıl ortasına kadar sona ermezse ve petrol fiyatları varil başına 100 doların üzerinde kalırsa, yaklaşık 45 milyon daha fazla insan akut gıda güvensizliği veya daha kötü (BM Entegre Gıda Güvenliği Aşama Sınıflandırması IPC3+ olarak bilinen) duruma düşebilir. Bu sayı, halihazırda gıda güvensizliği yaşayan dünya genelindeki 318 milyon kişiye eklenecek." ifadeleri yer aldı.

Küresel gıda güvensizliği yaşayan insan sayısının, Ukrayna Savaşı'nın başlangıcında görülen seviyelere ulaşabileceğine dikkat çekilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"2022'de Ukrayna Savaşı başladığında, yaşam maliyeti krizini tetikleyerek küresel açlık rekor seviyelere ulaştı ve 349 milyon insan etkilendi. WFP'nin son tahminleri, Orta Doğu'daki çatışmanın devam etmesi halinde gelecek aylarda benzer bir durumla karşı karşıya kalma riskimizin olduğunu gösteriyor. 2022 döneminde gıda fiyatları hızla yükseldi ancak yavaş düştü. Bu, zaten açlıkla mücadele eden savunmasız ailelerin temel gıda maddelerine neredeyse bir gecede ve uzun süre erişemez hale gelmesi anlamına geliyordu."

Açıklamada, Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinin durmasının ve Kızıldeniz trafiğine yönelik artan risklerin, enerji, yakıt ve gübre maliyetlerini artırarak Orta Doğu'nun ötesinde açlığı derinleştirdiği belirtildi.

Çatışmanın geniş bir alana yayıldığı ve dünyanın en savunmasız insanlarının, bu dalgalanmadan en çok etkilenecek olanlar olduğu ifade edilen açıklamada, Sudan ve Somali'deki duruma işaret edildi.

Açıklamada, şunlar kaydedildi:

"WFP'nin analizine göre, Sahra Altı Afrika ve Asya ülkeleri, gıda ve yakıt ithalatına bağımlılıkları nedeniyle en savunmasız ülkelerdir. Batı ve Orta Afrika'da gıda güvensizliği yaşayan insan sayısında yüzde 21, Doğu ve Güney Afrika'da ise yüzde 17'lik bir artış olduğu öngörülüyor. Asya için ise yüzde 24'lük bir artış öngörülüyor. Örneğin Sudan, buğdayının yaklaşık yüzde 80'ini ithal ediyor. Bu temel gıda maddesinin fiyatındaki artış, daha fazla ailenin açlığa sürüklenmesine neden olacak. Şiddetli kuraklığın ortasında bulunan Somali'de ise yerel raporlara göre, çatışmanın başlamasından bu yana bazı temel gıda maddelerinin fiyatı en az yüzde 20 arttı. Her iki ülke de yüksek düzeyde gıda güvensizliği yaşayan ve son yıllarda kıtlık da yaşamış ülkeler."

Açıklamada görüşlerine yer verilen WFP İcra Direktörü Yardımcısı Carl Skau da "Bu çatışma devam ederse, küresel çapta şok dalgaları yaratacak ve zaten bir sonraki öğünlerini karşılayamayan aileler en çok etkilenecek. Yeterli fonla desteklenmiş bir insani yardım müdahalesi olmadan, zaten zor durumda olan milyonlarca insan için felaket anlamına gelebilir." değerlendirmesinde bulundu.

ABD üsleri Körfez için güvenlik mi, risk mi?

ABD ve İsrail’in İran’a saldırılarıyla başlayan savaş, Orta Doğu’da hem askeri dengeleri hem de yıllardır kurulu olan güvenlik mimarisini sarsıyor. İran’ın Körfez’deki ABD üslerini hedef alan saldırılarıyla birlikte Katar, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt hatta Umman gibi ülkeler ilk kez bu ölçekte doğrudan çatışma riskinin içine girdi. Bu durum, ABD ile kurulan askeri iş birliğinin bölge ülkeleri için ne anlama geldiğini yeniden tartışmaya açtı.

Bugün Körfez başkentlerinde giderek daha fazla sorulan soru şu: ABD üsleri gerçekten koruyor mu, yoksa bu ülkeleri doğrudan hedef haline mi getiriyor?

Savaşın sahada ortaya koyduğu tablo, bu sorunun artık teorik değil, doğrudan güvenlik politikalarını şekillendiren bir meseleye dönüştüğünü gösteriyor.

Tarihsel rekabetin gölgesinde yeni bir kırılma

İran’ın Körfez ülkelerini hedef alması ilk bakışta ABD üslerinin varlığıyla doğrudan ilişkili gibi görünse de meselenin arka planı çok daha derin. İran ile Körfez monarşileri arasındaki rekabet, ABD’nin bölgeye yerleşmesinden çok önce şekillenmiş bir güvenlik gerilimine dayanıyor.

Bu noktada Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Bilgehan Alagöz, tartışmanın çerçevesini genişleten bir değerlendirme yapıyor.

Alagöz’e göre İran’ın bugün Körfez ülkelerini hedef alması yeni bir durum değil; aksine uzun süredir devam eden jeopolitik rekabetin bir uzantısı. Nitekim Alagöz bu durumu, “İran’ın Körfez ülkelerini hedef olarak görmesi esasen ABD üslerinin varlığından kaynaklanan yeni bir stratejik durum değil; daha derin tarihsel ve jeopolitik rekabetin bir uzantısıdır” sözleriyle ifade ediyor.

{ilgili-metin-[{title}Geçmişte İran ile bölge ülkeleri arasında ABD’den bağımsız birçok gerilim başlığı zaten mevcuttu. İran–Suudi Arabistan arasında kıta sahanlığı anlaşmazlıkları yaşanmış, İran bir dönem Bahreyn’i kendi vilayeti olarak ilan etmiş, Birleşik Arap Emirlikleri ile üç ada sorunu günümüze kadar devam etmiş ve Hürmüz Boğazı’nın güvenliği konusunda Umman ile de çeşitli gerilimler ortaya çıkmıştır.{title}{source}Marmara Üniveristesi Öğretim Üyesi Dr. Bilgehan Alagöz{source}{theme}grey{theme}]}

Bu değerlendirme, mevcut krizin yalnızca bugünün çatışma dinamikleriyle değil, geçmişten gelen güvenlik rekabetiyle birlikte okunması gerektiğini ortaya koyuyor. Ancak mevcut savaş bu tarihsel gerilimi farklı bir aşamaya taşıyor. Çünkü artık Körfez ülkeleri sadece rekabetin değil, doğrudan askeri hedef olma riskinin içinde yer alıyor.

Körfez ülkeleri savaşın doğrudan parçası mı?

İran’ın ABD üslerini hedef alan saldırılarıyla birlikte Körfez’deki dengeler hızla değişti. Bu üsler artık savunma amaçlı askeri noktalar olmaktan çıkarak, atışmanın merkezinde yer alan hedefler haline gelmiş durumda.

Bilgehan Alagöz’e göre İran’ın son dönemde izlediği strateji bu değişimi anlamak açısından kritik.

Alagöz, İran’ın artık çatışmayı dar bir alanda tutmak yerine daha geniş bir coğrafyaya yaymayı hedeflediğini belirterek, “İran’ın yeni yaklaşımı çatışmanın maliyetini bölgesel ölçekte yaymak ve savaşın stratejik yükünü daha geniş bir coğrafyaya dağıtmak şeklinde gelişiyor” değerlendirmesinde bulunuyor.

{ilgili-haber-938118}

Bu çerçevede Körfez ülkelerinin hedef haline gelmesi yalnızca ABD üslerinin varlığıyla açıklanmıyor. Alagöz’ün de dikkat çektiği gibi bu ülkeler aynı zamanda küresel enerji sisteminin merkezinde yer alıyor. İran’ın bu bölgede güvenlik riskini artırması, yalnızca askeri değil ekonomik bir etki de üretiyor. Hürmüz Boğazı’ndaki en küçük aksama bile petrol fiyatlarını yukarı çekerken, Avrupa’dan Asya’ya kadar geniş bir coğrafyada zincirleme etkiler ortaya çıkıyor.

{ilgili-metin-[{title}İran, Körfez’de güvenlik riskini artırarak enerji akışını ve ticaret yollarını baskı altına almayı ve böylece küresel aktörleri sürece dahil etmeyi hedefliyor. {title}{source}Dr. Bilgehan Alagöz{source}{theme}red{theme}]}

Bu nedenle İran’ın Körfez’e yönelik hamleleri, sadece ABD’ye verilen bir askeri yanıt değil; aynı zamanda küresel enerji piyasaları üzerinden yürütülen dolaylı bir baskı stratejisi olarak öne çıkıyor.

İran’ın mesajı: Güvenlik mi, maliyet mi?

İran’ın ABD üslerini hedef almasının arkasında tek boyutlu bir strateji bulunmuyor. Bu saldırılar hem caydırıcılık üretmeyi hem de bölgesel dengeleri etkilemeyi amaçlayan çok katmanlı bir yaklaşımın parçası.

Bilgehan Alagöz bu durumu, İran’ın hem ABD’ye hem de Körfez ülkelerine eş zamanlı mesaj verdiğini belirterek açıklıyor. Alagöz’e göre İran, bir yandan “ABD’nin bölgedeki askeri varlığının maliyetini yükselterek Washington’un doğrudan müdahil olma isteğini sınırlandırmayı” hedeflerken, diğer yandan Körfez ülkelerine ABD ile kurulan güvenlik ilişkisinin yeni riskler üretebileceğini gösteriyor.

{ilgili-metin-[{title}İran’ın kısa vadede Körfez ülkelerini tamamen ABD’den uzaklaştırabileceğini söylemek gerçekçi değil. Çünkü Körfez monarşilerinin güvenlik mimarisi onlarca yıldır büyük ölçüde ABD ile kurulan askeri işbirliğine dayanıyor.{title}{source}Dr. Bilgehan Alagöz{source}{theme}grey{theme}]}

Bu noktada ortaya çıkan tablo, Körfez ülkeleri açısından ikili bir gerçekliğe işaret ediyor. ABD üsleri bir yandan caydırıcılık sağlarken, diğer yandan bu ülkeleri İran’ın misilleme stratejisinin doğal hedefleri haline getirebiliyor.

Alagöz’ün de vurguladığı gibi İran’ın kısa vadede Körfez ülkelerini ABD’den tamamen uzaklaştırması gerçekçi görünmese de bu ilişkinin maliyetini artırarak bölgesel dengeyi etkileme çabası açık şekilde hissediliyor.

Yeni güvenlik arayışları hızlanıyor

Savaşın en dikkat çekici sonuçlarından biri de Körfez ülkelerinde güvenlik stratejilerinin yeniden tartışılmaya başlanması oldu. Bu tartışmanın özellikle son saldırılarla birlikte daha görünür hale geldiği değerlendiriliyor.

Bilgehan Alagöz’e göre bu süreç kaçınılmaz bir sorgulamayı beraberinde getiriyor. Alagöz, “Bu tür bir tartışmanın güçlenmesi oldukça muhtemel” diyerek Körfez başkentlerinde ABD ile kurulan güvenlik ilişkisinin yeniden değerlendirileceğine işaret ediyor. Ancak bu durumun radikal bir kopuş anlamına gelmeyeceğini de vurguluyor:

“Bunun ABD ile askeri ilişkilerin sona ermesi gibi radikal bir dönüşüme yol açması beklenmemelidir.”

{ilgili-metin-[{title}Türkiye ile Katar arasında zaten mevcut askeri işbirliği bulunmakta, son dönemde Türkiye ile Suudi Arabistan arasında da güvenlik diyaloğu güçlenmektedir. bunun bölge ülkeleriyle daha kapsamlı bir ilişkiye dönüşeceği açıktır.{title}{source}Dr. Bilgehan Alagöz{source}{theme}red{theme}]}

Bu çerçevede Körfez ülkelerinin güvenlik seçeneklerini çeşitlendirme eğilimi öne çıkıyor.

Türkiye ile Katar arasında mevcut askeri iş birliği, Suudi Arabistan ile gelişen güvenlik diyaloğu ve bölgesel güvenlik yapılarının güçlendirilmesine yönelik arayışlar bu sürecin önemli başlıkları arasında yer alıyor. Alagöz, özellikle Türkiye’nin rolüne dikkat çekerek, Türkiye’nin bölgesel güvenlik mimarisinde daha görünür hale gelme potansiyelinin arttığını ifade ediyor.

İşgalci İsrail, Mescid-i Aksa’yı 18 gündür kapalı tutuyor

Filistin’e bağlı Kudüs Valiliğinden yapılan açıklamada, İsrail’in Mescid-i Aksa’yı 18 gündür kapalı tuttuğu belirtilirken, söz konusu karara tepki gösterilerek bu tür istisnai uygulamaların yalnızca Kudüs İslami Vakıflar İdaresi’nin yetkisinde olduğu vurgulandı.

Açıklamada, Mescid-i Aksa’nın yönetimi, giriş-çıkışların düzenlenmesi ve gerektiğinde kapatılması yetkisinin Ürdün’e bağlı Kudüs İslami Vakıflar İdaresi’ne ait olduğu hatırlatılarak, İsrail polisinin bu alana müdahalesinin yetki ihlali olduğu ifade edildi.

İsrail’in uygulamasının, Mescid-i Aksa’nın mevcut tarihi ve hukuki statüsünü zedelediği belirtilen açıklamada, bu tür adımların gelecekte ibadetin keyfi şekilde engellenmesine yol açabilecek tehlikeli bir emsal oluşturduğu aktarıldı.

Açıklamada ayrıca, söz konusu uygulamaların yalnızca Mescid-i Aksa ile sınırlı kalmayabileceği, Kudüs’teki diğer kutsal mekanları da kapsayacak şekilde genişleyebileceği uyarısında bulunuldu.

İsrail'in kısıtlamaları

İsrail polisinden yapılan açıklamada, İran'a yönelik saldırıların başlamasının ardından getirilen kısıtlamalar kapsamında Mescid-i Aksa dahil Kudüs'ün Eski Şehir bölgesindeki kutsal mekanlara ibadet veya ziyaret amacıyla girişlere izin verilmeyeceği bildirilmişti.

Benzer kısıtlamalar Kudüs'teki diğer dini mekanları da kapsıyor. Bunlar arasında, Hristiyanlar için en kutsal kiliselerden biri kabul edilen Kıyamet Kilisesi de bulunuyor.

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik saldırılar başlatmasından bu yana İsrail, Mescid-i Aksa'ya girişleri engelleyerek Müslümanların Harem-i Şerif'te ibadet etmesine izin vermiyor.