Dünyadan Haberler - 2

Pakistanlı yetkililer: ABD, İran'ın nükleer programına 10 yıllık moratoryuma "şartlı olarak istekli"

Pakistan hükümetinden ismi açıklanmayan iki yetkili, başkent İslamabad'da ABD ile İran arasındaki müzakerelerin beklenen ikinci turu öncesinde açıklama yaptı.

Yetkililer, İran'ın nükleer programının askıya alınmasına yönelik ABD'ye teklif ettiği öne sürülen moratoryuma ilişkin konuştu.

Kıdemli bir hükümet yetkilisi, "Washington'ın önceliği, yaptırımların hafifletilmesi ve İran'ın dondurulan mali varlıklarının çözülmesi karşılığında İran'ın uranyum zenginleştirme programının en az 20 yıl süreyle askıya alınmasıdır." ifadesini kullandı.

Öte yandan yetkililer, "Washington’un İran’dan nükleer silah endişelerine ilişkin güçlü garantiler alması halinde moratoryum süresini 20 yıldan 10 yıla düşürmeye şartlı olarak istekli olduğunu" gösterdiğini belirtti.

Yetkililer, ABD'nin sunduğu diğer teklifler arasında, İran'ın zenginleştirilmiş uranyumunun 10 yıllığına "ABD veya üçüncü bir ülkeye" transfer edilmesinin de yer aldığını aktardı.

İran'ın, ABD'nin teklifine henüz yanıt vermediğini dile getiren yetkililer, Pakistan'ın da nükleer mesele konusunda iki ülke arasındaki fikir ayrılığını çözmek için çalıştığını ifade etti.

Yetkililer, Pakistan'ın Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ortaklığındaki dört ülkenin İran'ın nükleer programını denetlenmesine yönelik teklifini ise Tahran'ın olumlu karşıladığını savundu.

Konuyla ilgili bilgi sahibi bir yetkili de tarafların "görünüşteki katılığına" rağmen "orta yolu" bulmalarının beklendiğini söyledi.

Müzakerelerde son durum

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a başlattığı saldırıların ardından bölge ülkelerine yayılan savaşın ardından 8 Nisan'da ABD ile İran arasında geçici ateşkes ilan edilmişti.

Washington ve Tahran yönetimleri, 11 Nisan'da Pakistan aracılığıyla İslamabad'da müzakereler yürütmüş ancak görüşmelerin "anlaşmaya varılamadan" sona erdiğini açıklamıştı.

Katar'ın Al Jazeera televizyonu, Pakistanlı yetkiliye dayandırdığı haberinde, İranlı "ön müzakere heyetinin" ABD ile müzakereler için İslamabad'a geldiğini iddia etmişti.

İran ise söz konusu iddiayı ne doğrulamış ne de İslamabad'a bir heyet gönderme kararı aldığını açıklamıştı. Pakistanlı kaynaklar, New York Post'a, Tahran'ın "ikinci bir tur için istekli" olduğunu ancak bu konuda "henüz bir karar alınmadığını" söylemişti.

ABD basınında ise ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in İran ile yürütülecek görüşmelere katılmak üzere bugün Pakistan'ın başkenti İslamabad'a gideceği iddia edilmişti.

Trump: İran ateşkesi defalarca ihlal etti

​​​​​​​Trump, sosyal medya hesabından İran gündemine ilişkin açıklama yaptı.

ABD heyetinin İran ile yürütülecek kalıcı ateşkes görüşmeleri için bugün İslamabad'a gitmesi beklenirken, Trump, "İran ateşkesi defalarca ihlal etti." ifadesini kullandı.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in İran ile yürütülecek görüşmelere katılmak üzere bugün Pakistan'ın başkenti İslamabad'a gideceği iddia edilmişti.

"İran'la çok iyi bir anlaşma yapacağız, başka seçenekleri yok"

ABD Başkanı Trump, CNBC kanalında yayınlanan Squawk Box programına telefonla bağlanarak İran'la ilgili son durumu değerlendirdi.

İran ile yapılması beklenen ikinci tur müzakerelerine dikkati çeken Trump, bu görüşmelerin iyi geçeceğine inandığını kaydetti.

Tahran'ın söz konusu müzakerelere temsilcilerini göndermekten başka seçeneği olmadığını savunan ABD Başkanı, şu anda kendilerinin ateşkes öncesine göre çok daha güçlü bir pozisyonda olduğunu ifade etti.

Trump, "İyi bir anlaşma yapmak istiyorum. Zamanım bol. Sadece iyi bir anlaşma değil, harika bir anlaşma yapmak istiyorum. Bence (İran’la) sonunda çok iyi bir anlaşma yapacağız. Başka seçenekleri yok." değerlendirmesini yaptı.

İran'la bir anlaşma sağlanamaması durumunda ne olacağına ilişkin soruya ise Trump, "O zaman bombalamaların devam edeceğini düşünüyorum çünkü bence uygun olan bu. Biz buna hazırız." yanıtını verdi.

Geçici ateşkesi uzatmayı düşünmediğini vurgulayan Trump, Tahran'la bir anlaşma yapmanın şu an en doğru yol olduğunu vurguladı.

Ateşkes öncesine göre Amerikan ordusunun azalan silah stoklarını takviye ettiklerini anlatan Trump, silah ve mühimmat bakımından daha hazır durumda olduklarını ve İran'ın ise silah stoklarının sadece küçük bir kısmını yenileyebildiğini savundu.

Son durum ne?

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a başlattığı saldırıların ardından bölge ülkelerine yayılan savaş, 8 Nisan'da ABD ile İran arasında ateşkesle sonuçlanmıştı.

Washington ve Tahran yönetimleri, 11 Nisan'da Pakistan aracılığıyla İslamabad'da müzakereler yürütmüş ancak görüşmelerin "anlaşmaya varılamadan" sona erdiğini açıklamıştı.

Katar'ın Al Jazeera televizyonu, Pakistanlı yetkiliye dayandırdığı bugünkü haberinde, İranlı "ön müzakere heyetinin" ABD ile müzakereler için İslamabad'a geldiğini iddia etmişti.

İran ise söz konusu iddiayı ne doğrulamış ne de İslamabad'a bir heyet gönderme kararı aldığını açıklamıştı. Pakistanlı kaynaklar, New York Post'a, Tahran'ın "ikinci bir tur için istekli" olduğunu ancak bu konuda "henüz bir karar alınmadığını" söylemişti.

Katar: Hürmüz krizi devam ederse bu bölgesel boyuttan çıkarak küresel bir hal alır

Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari, başkent Doha’da düzenlediği basın toplantısında bölgedeki son gelişmelere ilişkin değerlendirmeler yaptı.

Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmasının risklerine işaret eden Ensari, Katar’ın başta ABD olmak üzere tüm taraflarla iletişim halinde olduğunu ve İslamabad’da yürütülen ABD-İran müzakerelerini yakından takip ettiklerini ifade etti.

Katar’ın söz konusu müzakerelerde arabulucu olmadığını vurgulayan Ensari, buna karşın Pakistan’ın arabuluculuk çabalarını desteklediklerini ve taraflardan gelecek geri dönüşleri beklediklerini söyledi.

Ensari, “Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması krizi bölgesel olmaktan çıkararak küresel bir krize dönüştürür. Bu krizin çözümü yalnızca bir ülkenin değil, tüm ülkelerin sorumluluğundadır.” ifadelerini kullandı.

İsrail'in Lübnan'a saldırıları ve ateşkes

Ülkesinin Lübnan’ın egemenliği ve toprak bütünlüğüne tam destek verdiğini yineleyen Katarlı Sözcü Ensari, İsrail’in ihlallerini kınadı ve ateşkes şartlarına tam uyulması çağrısı yaptı.

Washington'da yürütülen ateşkes çabalarının önemine değinen Ensari, bölgedeki saldırıların ekonomik etkilerine dikkati çekerek, çatışmaların durdurulması ve müzakere masasına geri dönülmesinin ehemmiyetini vurguladı. 

İslamabad, belirsizliğe rağmen ABD-İran arası muhtemel ikinci tur müzakerelere hazırlanıyor

Dawn gazetesinin haberine göre, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, görüşmeler için güvenlik ve idari hazırlıkları gözden geçirmek amacıyla toplantı düzenledi.

Toplantıda Pakistan İçişleri Bakanı Muhsin Nakvi, iki ülke heyetleri arası görüşme öncesi başkentin birçok noktasında alınan güvenlik tedbirlerini aktardı.

Pakistan hükümetinden bir yetkili, AA muhabirine açıklamasında, "Güvenlik ve idari hazırlıklar yapılırken (görüşmeye yönelik) umut hala canlı. Görüşmelerin ne zaman gerçekleşeceğini söyleyemeyiz." dedi.

Üniversiteler çevrim içi, 3 otel hizmete kapatıldı

Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin haberine göre, ilk tur müzakerelerin yapıldığı Serena Oteli ile iki alternatif lokasyon olarak Marriott ve Mövenpick otelleri de hizmete kapatıldı.

Başkent İslamabad'da merkezi hükümet kuruluşları ile yabancı misyon temsilciliklerinin yer aldığı birçok bölgeye kolluk kuvvetleri konuşlandırıldı ve tören çiçekleri yerleştirildi.

Ulusal basına göre, "İslamabad Görüşmeleri" yazılı posterlerle donatılan başkentte bulunan üniversiteler dahil birçok yükseköğretim kuruluşuna çevrim içi eğitime geçilmesi talimatı verildi.

"Müzakere bilmecesi" şeklinde nitelendirilen süreçte ABD ve İran heyetlerinin bir araya geleceği kesinlik kazanmamışken, İslamabad'da yetkililer teyakkuzda kalmaya devam ediyor.

Çin'den "destek ve takdir"

Pakistan Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, Çin'in İslamabad Büyükelçisi Jiang Zaidong, Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar tarafından kabul edildi.

Görüşmede Zaidong, Çin'in, bölgede "sürdürülebilir barış ve istikrar" için ABD ve İran arasında işbirliğini kolaylaştırmaya yönelik Pakistan'ın çabalarına tam desteğini ve takdirini iletti.

Moskova "doğrudan arabulucu" değil

Öte yandan Rusya'nın İslamabad Büyükelçisi Albert P. Khorov, Büyükelçiliğin sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Rusya'nın ABD ve İran arasındaki müzakerelerde "doğrudan arabulucu" rolü üstlenmediğini bildirdi.

ABD ve İsrail'in İran'a karşı "nedensiz silahlı saldırısı" olarak nitelendirdiği olayların başlangıcından bu yana Rusya'nın çatışmanın daha da tırmanmasını önlemek için sürekli çaba gösterdiğini kaydeden Khorov, "Moskova, özellikle Körfez ülkelerinde sivil altyapıyı etkileyen ve acılara neden olan çatışmaların derhal sona erdirilmesi gerektiğinin altını sürekli çizmiştir." ifadesini kullandı.

Son durum ne?

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a başlattığı saldırıların ardından bölge ülkelerine yayılan savaş, 8 Nisan'da ABD ile İran arasında ateşkesle sonuçlanmıştı.

Washington ve Tahran yönetimleri, 11 Nisan'da Pakistan aracılığıyla İslamabad'da müzakereler yürütmüş ancak görüşmelerin "anlaşmaya varılamadan" sona erdiğini açıklamıştı.

Katar'ın Al Jazeera televizyonu, Pakistanlı yetkiliye dayandırdığı bugünkü haberinde, İranlı "ön müzakere heyetinin" ABD ile müzakereler için İslamabad'a geldiğini iddia etmişti.

İran ise söz konusu iddiayı ne doğrulamış ne de İslamabad'a bir heyet gönderme kararı aldığını açıklamıştı. Pakistanlı kaynaklar, New York Post'a, Tahran'ın "ikinci bir tur için istekli" olduğunu ancak bu konuda "henüz bir karar alınmadığını" söylemişti.

Gazze'nin yeniden inşası için 10 yılda 71,4 milyar dolar gerekiyor

AB, BM ve Dünya Bankası, Gazze Hızlı Hasar ve İhtiyaç Değerlendirmesi (RDNA) adlı ortak bir rapor hazırladı.

Raporda, 24 aylık çatışma sonrası Gazze'nin yeniden inşası için 10 yıl içinde 71,4 milyar dolara ihtiyaç olduğu ortaya konuldu.

Gazze'deki fiziksel altyapı hasarının 35,2 milyar dolar olduğu vurgulanan raporda, ekonomik ve sosyal kayıplar ise 22,7 milyar dolar olarak tahmin edildi.

Raporda, Gazze'de temel hizmetler, kritik altyapının onarılması ve ekonomik toparlanmanın desteklenmesi için söz konusu 71,4 milyar doların 26,3 milyarının ilk 18 ayda karşılanması gerektiği kaydedildi.

Çatışmadan en çok etkilenen sektörlerin konut, sağlık, eğitim, ticaret ve tarım olduğuna işaret edilen raporda, 371 bin 888'den fazla konutun tahrip edildiği ya da tamamen yıkıldığına dikkat çekildi.

Raporda, hastanelerin ise yüzde 50'sinden fazlasının işlevsiz hale geldiği, neredeyse tüm okulların hasar gördüğü ya da yıkıldığı belirtildi.

Ekonomi yüzde 84 küçüldü

Raporda, Gazze ekonomisinin yüzde 84 daraldığı, çatışmaların insani gelişme düzeyini 77 yıl gerilettiği ifade edildi.

Gazze'de yaklaşık 1,9 milyon kişinin defalarca yerinden edildiğine işaret edilen raporda, nüfusun yüzde 60'ından fazlasının evini kaybettiği vurgulandı.

Rapor, BM Güvenlik Konseyi'nin (BMGK) 2803 sayılı kararı çerçevesinde Gazze'nin yeniden yapılanması için analitik bir zemin oluşturuyor.

AB ve BM, yeniden inşa çabalarının insani yardım faaliyetleriyle eş zamanlı yürütülmesi ve hem Gazze hem de Batı Şeria'yı kapsayan kapsamlı bir yeniden yapılanma sürecine zemin hazırlaması gerektiğine dikkati çekti.

Yeniden inşanın Filistin liderliğinde ve iki devletli çözümü hedefleyen daha geniş kapsamlı bir siyasi süreçle uyumlu biçimde yürütülmesi gerektiğini de vurgulayan AB ve BM, kalıcı ateşkes, insani yardıma erişim, temel hizmetlerin yeniden sağlanması, kişi ve mal hareketinin serbestleştirilmesinin uluslararası mali desteğin başarısı için zorunlu koşullar olduğu uyarısında bulundu.

BM: 2025'te yaklaşık 8 bin düzensiz göçmen öldü veya kayboldu

Moita, BM Cenevre Ofisi'nin haftalık basın toplantısında değerlendirmelerde bulundu.

"2025'te dünya genelinde yaklaşık 8 bin göçmen, güvenli bir yere ulaşmaya veya daha iyi bir gelecek aramaya çalışırken öldü veya kayboldu." diyen Moita, bu verilerin derin endişe verici bir gerçeği yansıttığını söyledi.

Moita, Asya'nın, en yüksek düzensiz göçmen ölümlerinin kayıtlara geçtiği bölge olduğunu hatırlatarak, bunlar arasında yüzlerce Arakanlı Müslüman ve Afgan'ın da yer aldığını söyledi.

Bu sayıların, çatışma ve zulümden kaçan insanların yaşamlarını tehdit eden risklerle karşı karşıya kalmaya devam ettiklerini gösterdiğini kaydeden Moita, "Bu rakamlar, önlenebilir trajedileri önlemede kolektif bir başarısızlığı yansıtıyor." dedi.

Moita, IOM'nin kayıp göçmen projeleri aracılığıyla 2014'ten bu yana en az 340 bin kişinin "göçmen statüsünden" doğrudan faydalandığını tahmin ettiğini de söyledi.

Göç yollarına ilişkin baskıların hafiflemediğinin ve yolların değişmeye devam ettiğinin altını çizen Moita, çatışmalar, iklim değişikliği, işgücü talepleri ve ülkeler tarafından alınan önlemlerin, insanların nasıl ve nereye hareket ettiğini yeniden şekillendirdiğini de sözlerine ekledi.

Belçika: İsrail'in Lübnan'daki faaliyetleri hiçbir şekilde kabul edilemez

Lüksemburg'da düzenlenen Avrupa Birliği (AB) Dışişleri Bakanları Toplantısı kapsamında basına açıklamalarda bulunuldu.

İsrail'in Lübnan'da Hizbullah'a cevaben yürüttüğü saldırıların "orantısız ve ayrım gözetmeksizin" sürdürülene işaret eden Prevot, "İsrail'in Lübnan'daki faaliyetleri hiçbir şekilde kabul edilemez." dedi.

Prevot, AB-İsrail Ortaklık çıkışı hakkında ise Belçika'nın anlaşmanın bazı parçalarının askıya alınmasının durdurulduğunu savunduğunu söyledi.

Kesintiyi tamamen durdurma almanın mevcut durumda mümkün olmamasının bilinmesini aktaran Prevot, bu nedenle en az bir parçanın askıya alınmasının muhafazasında bulunduğunu ifade etti.

İşgalci İsrail askerleri Hz. İsa heykelini de balyozla parçaladı

İsrail askerleri Lübnan'ın güneyinde işgalini sürdürürken yarattığı tahribat bu kez kutsal figürleri etkiledi. Hiçbir dini değere saygı duymayan soykırım ordusu, Lübnan'ın güneyindeki Hristiyan köyü Debel'de Hz. İsa figürünü balyozla parçaladı.

Kameralara yansıyan ve sosyal medyada yayılan görüntü Hristiyan inancına yönelik ciddi bir hakaret olarak algılandı.

Zarar verilmiş heykelin görüntüsünün önce X üzerinden paylaşılarak heykeli parçalayanın Müslümanlar olduğu iddiası ortaya atılsa da çok süre geçmeden heykeli parçalayanın İsrail askerleri olduğu ortaya çıktı. Hem ortaya atılan iddia, hem de İsa heykelinin zarar görme anının kaydedilmesi İsrail askerlerine olan tepkiyi daha da artırdı.

İsrail ordusu da saldırıyı yapan kişinin Lübnan'ın güneyindeki bir İsrail askeri olduğunu itiraf etti.

Debel'deki kilise rahibi Fadi Falfel, kutsal sembollere yönelik bu saygısızlığın kabul edilemez olduğunu ifade ederek, haçın köyün kenarında yaşayan bir ailenin bahçesindeki küçük bir türbenin parçası olduğunu söyledi.

Tepkiler ard arda geldi

ABD'de Katolik bir seçmen grubu, İsrail askerinin Hazreti İsa heykelini parçalamasına tepki gösterdi.

İsrail'e verilen desteğin yüksek olduğu ABD'de de Hristiyan dini sembolünün tahrip edilmesi, Trump'ın partisi Cumhuriyetçiler arasında da tepkiye neden oldu.

Eski bir Trump müttefiki olan sağcı yorumcu Tucker Carlson, "İsrail hükümeti, ABD'den cömert fonlar alırken, askerlerinin onlarca yıldır barbar gibi davranmasına izin verdi. Şimdi ile geçmiş arasındaki tek fark, sosyal medyanın İsrail'in davranışlarını dünyanın görmesi için ifşa etmesidir." diye yazdı.

Trump'la araları açılan eski Cumhuriyetçi Kongre Üyesi Marjorie Taylor Greene, İsrailli askerin İsa heykelinin başına balyozla vurduğunu gösteren fotoğrafa yanıt olarak X'te yazdığı yorumda, "'En büyük müttefikimiz' her yıl milyarlarca dolarlık vergi paramızı ve silahlarımızı alıyor” dedi.

Bir diğer eski Cumhuriyetçi kongre üyesi ve Trump müttefiki Matt Gaetz ise olayı "Korkunç" olarak nitelendirdi.

Kudüs Katolik Kiliseleri, saldırıyı "dini sembollere ve insan onuruna yönelik ciddi bir ihlal" olarak nitelendirerek sorumluların hesap vermesini istedi. Bu görüşü destekleyen Kardinal Pizzaballa da eylemi Hristiyan inancına yönelik ağır bir hakaret ve İsrail ordusu tarafından gerçekleştirilen diğer ihlallerin bir halkası olarak değerlendirdi. Pizzaballa, bu durumu kutsal olana ve insan onuruna duyulması gereken temel saygının ağır biçimde zedelendiğini gösteren, "rahatsız edici bir ahlaki yetersizlik" olarak tanımladı.

Evanjelist Luther Kilisesi Papazı Munther Isaac ise öfkenin yalnızca taştan bir heykelin parçalanmasına odaklanmaması gerektiğini savunarak dikkatleri daha büyük bir trajediye çekti. Isaac, "Gerçek öfke İsa heykelinin parçalanmasına değil; sivillerin hedef alınmasına, insan onuruna yapılan saldırılara ve Gazze ile Lübnan'daki yıkıma karşı duyulmalı" diyerek asıl meselenin savaşın yarattığı insani yıkım olduğunu vurguladı.

Lübnanlı rahip Dany Dargham da benzer bir bakış açısıyla, asıl tehlikenin fiziksel bir objenin zarar görmesi değil, o objenin temsil ettiği manevi değerlerin parçalanması olduğunu belirtti.

Kudüs Latin Patrikhanesi Sözcüsü Farid Jubran ise eylemi "kasıtlı bir saygısızlık" olarak tanımladı. Görüntüleri ilk gördüğünde yapay zeka ürünü olmasını dilediğini ancak gerçek olduğunu öğrendiğinde şok geçirdiğini belirten Jubran, bu saldırgan tutumun sadece bir savaş zamanı eylemi değil, onur kırıcı bir hakaret olduğunu ifade etti. Jubran, benzer hadiselerin tekrarlanmaması adına İsrail hükümetinden suçluların uygun şekilde cezalandırılmasını talep etti.

Katil İsrail'in Gazze Şeridi'ne saldırılarında can kaybı 72 bin 560'a yükseldi

İsrail ordusu, ateşkese rağmen Gazze Şeridi'ne saldırılarını sürdürüyor.

Gazze'deki Sağlık Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, İsrail'in Ekim 2023'ten bu yana devam eden saldırılarında yaşanan can kayıplarına ilişkin son veriler paylaşıldı.

Son 24 saatte Gazze'deki hastanelere 7 ölü ve 21 yaralının getirildiği kaydedildi.

Gazze'de ateşkesin yürürlüğe girdiği 10 Ekim 2025'ten bu yana İsrail'in saldırılarında 784 kişinin öldürüldüğü, 2 bin 214 kişinin yaralandığı, enkaz altından ise 761 kişinin cansız bedenine ulaşıldığı ifade edildi.

İsrail'in Ekim 2023'ten bu yana Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırılarda toplam can kaybının 72 bin 560'a, yaralı sayısının da 172 bin 317'ye yükseldiği bildirildi.

Gazze Şeridi'nde enkaz altında hala binlerce cenazenin bulunduğu belirtiliyor.

İşgalci İsrail'in Gazze ablukası yüzlerce öğrencinin geleceğini karartıyor

İsrail, Mayıs 2024'ten itibaren kapalı tuttuğu Refah Sınır Kapısı'nı 2 Şubat'ta kısmen açsa da yalnızca sınırlı sayıdaki hasta ve yaralının geçişine izin veriyor. Gazze ile Mısır arasındaki kapıdan günlük geçiş yapan kişi sayısı 50'yi aşmıyor.

Bu uygulamayla İsrail, acil tedaviye ihtiyaç duyan binlerce hastanın yanı sıra eğitimlerini Gazze dışında sürdürmek isteyen öğrencilerin de hayatını karartıyor.

"Hayallerimiz ile sınır kapısı arasında kaldık"

Filistinli öğrenciler, yaşadıkları duruma dikkati çekmek için Gazze kentinde Gazeteciler Sendikası binası önünde gösteri düzenledi.

"Hayallerimiz ile sınır kapısı arasında kaldık" sloganıyla gerçekleştirilen eylemde, sınır kapılarının açılması ve öğrencilerin yurt dışında eğitimlerine devam edebilmesi talep edildi.

Göstericiler, Refah Sınır Kapısı'ndan geçişlere yok denecek kadar az kişi için izin verildiğini belirterek, bu durumun yüzlerce öğrencinin eğitimden yıllarca geri kalmasına neden olduğunu vurguladı.

Gazze'deki öğrenciler, sınır kapılarının kapalı tutulmasının yalnızca kendi geleceklerini değil, sonraki nesillerin eğitim imkanlarını da tehdit ettiğine dikkati çekti.

Öğrenciler ayrıca, uluslararası hukukun güvence altına aldığı temel haklardan mahrum bırakıldıklarını vurgulayarak, uluslararası topluma ve ilgili kuruluşlara kısıtlamaların kaldırılması çağrısında bulundu.

Gazze'de eğitim imkansız hale geldi

Eylemde öğrenciler adına konuşan Emir Fucu, yaklaşık iki yıldır süren saldırılar nedeniyle Gazze'de mevcut koşullarda eğitimin neredeyse imkansız hale geldiğini söyledi.

Fucu, eğitim sürecini aksatan başlıca sorunlar arasında elektrik ve internet kesintileri, yakıt yetersizliği ve ulaşım kısıtlamalarının yer aldığını ifade etti.

Fucu, "Sadece bir eğitim krizi yaşamıyoruz, eğitim için başlatılan her girişimin engellendiği bir dönemi yaşıyoruz. Hem de bu neslin geleceğini korumaya almak için eğitimin öncelikli olması gereken bir zamanda." diye konuştu.

Gazze'de mahsur kalan öğrencilerin yurt dışına çıkışlarının kolaylaştırılması için acil adım atılması çağrısında bulunan Fucu, bunun ertelenemez bir hak olduğunu vurguladı.

Yurt dışındaki üniversitelere kayıtlı Filistinli öğrencilerin sınır kapılarından güvenli ve sorunsuz şekilde geçişlerinin sağlanması gerektiğini söyleyen Fucu, pasaport verilmeye uygun kişilerin kategorilerinin genişletilmesi ve seyahat işlemlerinin hızlandırılması talebinde bulundu.

"Geçen yıl eğitimime başlamam gerekiyordu, sınır kapılarının kapatılması bana iki yılımı kaybettirdi"

Filistinli öğrenci Aye el-Astal, 2023 yılında üniversite sınavında yüksek başarı elde ettiğini ve Türkiye’de biyoteknoloji eğitimi için burs kazandığını ancak Gazze'den çıkamadığını söyledi.

Astal, "Geçen yıl eğitimime başlamam gerekiyordu, ancak sınır kapılarının kapatılması bana iki yılımı kaybettirdi. Her gecikmeyle daha fazla zaman ve fırsat kaybediyoruz." dedi.

Türkiye’den 2024 yılında burs kazanan bir diğer öğrenci Abdullah Carada da yetkililerin verdikleri sözlerin yerine getirilmesini beklediklerini ifade etti.

Carada, "Sınıflarımıza ulaşmamız için 3 yıl daha geçebilir. Hayallerimiz tehdit altında ve sınır kapılarının sürekli kapalı kalması nedeniyle geleceğimizi kaybetmekten korkuyoruz." diye konuştu.

"Savaş başlamadan kısa süre önce Gazze'ye döndüm ve geri gidemedim"

Türkiye'de yazılım mühendisliği eğitimi alan Filistinli öğrenci Faris el-Adini de "Savaş başlamadan kısa bir süre önce Gazze'ye döndüm ve o zamandan beri eğitimimi tamamlamak için geri gidemedim." ifadelerini kullandı.

Adini, "Eğitimime devam etmem için her şey hazır ancak sınır kapılarının kapalı tutulması geleceğimi engelledi. Ne yazık ki beklemekten başka çaremiz yok." dedi.

Gazze'deki hükümetin Medya Ofisi verilerine göre, İsrail ordusunun saldırılarında 165 okul, üniversite ve eğitim kurumu tamamen, 392'si ise kısmen yıkıldı.

Ekim 2025’te yayımlanan açıklamada, eğitim sektöründeki toplam zararın 4 milyar dolara ulaştığı bildirildi.

İsrailli bakana ait resmi araç Batı Şeria'da Filistinli çocuğu ezerek öldürdü

Filistin resmi ajansı WAFA'nın güvenlik kaynaklarına dayandırdığı haberine göre, 16 yaşındaki Muhammed Mecdi Caberi sabah erken saatlerinde bisikletle okuluna gittiği sırada bir aracın altında kaldı.

El Halil'de, Filistinlilerden gasbedilen topraklar üzerine kurulan İsrail'e ait yasa dışı yerleşimlerden Kiryat Arba'da ikamet eden İsrailli bakanlarından birinin güvenlik ekibine ait bir aracı kullanan İsrailli resmi şoför, Kiryat Arba'ya giden 60 numaralı yolda; Beyt Aynun kavşağında Caberi'ye aracıyla çarptı.

Filistinli çocuk, şiddetli çarpmanın etkisiyle hayatını kaybetti.

İsrail basınında, bir otomobilin yol kenarındaki demirlere şiddetle çarparak ön kısmının parçalandığı kazaya ait olay yeri fotoğrafları paylaşıldı.

İsrailli bakanın ofisinden "aracın bakana ait olmadığı" açıklaması

Bakanların güvenliğinden sorumlu birimin başında bulunan Ben-Gvir'in ofisinden yapılan açıklamada, Filistinli çocuğun ezilerek hayatını kaybetmesine neden olan aracın bakana ait olmadığı ve Ben-Gvir'in araçta bulunmadığı ifade edildi.

Açıklamada, şoförün sorumluluğu inkar edilerek Filistinli çocuğun "kırmızı ışıkta yola atladığı" öne sürüldü.

Aracın şoförünün "kazayı" önlemek için çabaladığı, çocuğun yaralandıktan sonra hastaneye kaldırıldığı ileri sürüldü.

Buna karşın İsrail basınına konuşan sağlık ekipleri, yaralı çocuğun durumunun ağır olduğunu, yaptıkları tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadığını ve olay yerinde ölümünün doğrulandığını aktardı.

İsrail polisi ise işgal altındaki Batı Şeria'nın El Halil kenti yakınlarındaki 60 numaralı kara yolunda bir aracın bisiklet süren 16 yaşındaki bir Filistinliye çarptığını ve çocuğun hayatını kaybettiğini duyurdu. Olaya ilişkin soruşturma başlatıldı bildirildi.

Haaretz gazetesine konuşan İsrailli bir güvenlik yetkilisi ise aracın bakanlara tahsis edilen özel koruma araçlarından biri olduğunu ve aşırı sağcı Yerleşimler ve Ulusal Misyonlar Bakanı Orit Strock'u korumak için görevlendirildiğini aktardı.

Aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Ben-Gvir'in aracı 26 Nisan 2024'te de Filistinlilerin yoğun olarak yaşadığı İsrail'in orta kesimindeki Ramle kentinde kırmızı ışıkta durmayıp başka bir araca çarparak kaza yapmıştı.

Kaza sonucu ters dönen araçtan çıkarılan Ben-Gvir, Hadassah Hastanesi’ne kaldırılmış ve kaburga kemiklerinin kırıldığı bildirilmişti.

Araştırma: Yapay zekanın sağlık tavsiyelerinin yarısı sorunlu

BMJ Open dergisinde yayımlanan çalışmada, araştırmacılar beş farklı sohbet botuna kanser, aşılar, kök hücre, beslenme ve atletik performans gibi konularda 50 tıbbi soru yöneltti.

Uzmanlar tarafından yapılan değerlendirmede, verilen yanıtların yüzde 20'sinin "yüksek derecede sorunlu", yüzde 50'sinin "sorunlu", yüzde 30'unun ise "kısmen sorunlu" olduğu tespit edildi.

Yanıtlar bilimsel dayanaktan yoksun

Araştırma kapsamında botların hiçbirinin tamamen doğru bir referans listesi sunamadığı görüldü. Sohbet botlarının sağladığı kaynakçaların çoğunda yanlış yazar isimleri, çalışmayan bağlantılar veya tamamen uydurulmuş makaleler yer aldı.

Platformlar arasında en düşük performansı yüzde 58 hata oranıyla Grok sergilerken, onu yüzde 52 ile ChatGPT ve yüzde 50 ile Meta AI izledi.

Yapay zekanın özellikle beslenme ve atletik performans gibi internet üzerinde çelişkili bilgilerin yoğun olduğu alanlarda daha fazla hata yaptığı kaydedildi.

Açık uçlu sorular riski artırıyor

Çalışmada, yapay zekanın "doğru mu yanlış mı" şeklindeki kapalı uçlu sorularda daha başarılı olduğu, ancak kullanıcıların günlük hayatta sıkça başvurduğu açık uçlu sorularda hata payının arttığı saptandı. Açık uçlu sorulara verilen yanıtların yüzde 32'si yüksek derecede sorunlu bulundu.

Uzmanlar, dil modellerinin gerçek bilgiye sahip olmadığını, sadece eğitim verilerindeki istatistiksel olasılıklara göre kelime tahmini yaptığını hatırlattı. Bu verilerin içinde hakemli dergilerin yanı sıra forum siteleri ve sosyal medya tartışmalarının da bulunması, hatalı sonuçların temel nedeni olarak gösterildi.

Doğru cevaplara ulaşmak kullanıcı için zor

Nature Medicine dergisinde yayımlanan bir başka çalışma ise ilginç bir veriyi ortaya koydu. Yapay zeka modelleri tıbbi sorulara kendi başlarına yüzde 95 oranında doğru yanıt verebilirken, gerçek kullanıcılar bu araçları kullandığında doğru bilgiye ulaşma oranı yüzde 35'e kadar düştü.

Bilim insanları, bu araçların karmaşık konuları özetlemek veya doktora sorulacak soruları hazırlamak için yardımcı olabileceğini ancak tek başına bir tıbbi otorite olarak kabul edilmemesi gerektiğini vurguladı. Kullanıcılara, yapay zekadan aldıkları sağlık tavsiyelerini mutlaka doğrulamaları ve sunulan kaynakları kontrol etmeleri tavsiye edildi.