Dünyadan Haberler - 2

Rusya'nın, ABD'ye "Ukrayna şartıyla" İran'a istihbarat desteğini kesmeyi teklif ettiği öne sürüldü

Politico internet sitesinin ABD-Rusya görüşmelerine dair bilgi sahibi iki kaynağa dayandırdığı haberinde, Rusya’nın ABD’ye, İran ve Ukrayna’ya ilişkin karşılıklı olarak istihbarat desteklerini kesme teklifinde bulunduğu iddia edildi.

Haberde, Moskova’nın Washington’a, ABD’nin Orta Doğu’daki askeri varlığına ilişkin koordinatlar gibi istihbarat bilgilerini İran’la paylaşmayı durdurmayı önerdiği, buna karşılık Washington yönetimine Rusya hakkında Ukrayna’ya istihbarat sağlamayı bırakma şartı koştuğu öne sürüldü.

Söz konusu teklifin Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Özel Temsilcisi Kirill Dmitriev tarafından, ABD Başkanı Donald Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Trump'ın damadı ve eski başdanışmanı Jared Kushner ile geçen hafta Miami’deki görüşmesinde gündeme getirildiği ancak ABD'nin bu teklifi reddettiği savunuldu.

Haberde, istihbarat konusunda bilgi sahibi bir kişiye atıf yapılarak, “Rusya’nın savaşın başlamasından bu yana İran ile istihbarat paylaşımını ve askeri işbirliğini genişlettiği” ve Rusya’nın bu önerisinin Avrupalı diplomatları endişelendirdiği iddia edildi.

Trump, 15 Mart'ta verdiği bir röportajda, Rusya'nın İran'la istihbarat paylaştığı iddialarına ilişkin, "Rusya belki bilgi veriyordur, belki de vermiyordur." yorumunda bulunarak, "Biz de Ukrayna'ya biraz bilgi veriyoruz ve iki ülke arasında barış sağlamaya çalışıyoruz." ifadesini kullanmıştı.

ABD-İsrail'in İran'a saldırıları

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı.

İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.

ABD-İsrail saldırılarında, İran lideri Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.

İranlı yetkililere göre, ABD-İsrail saldırılarında ölü sayısı 1348'i, yaralı sayısı 17 bini aştı.

Fitch: Hürmüz Boğazı 6 ay kapalı kalırsa petrol fiyatları ortalama 120 doları görebilir

Fitch'ten yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın olası kapalı kalma sürelerinin petrol fiyatlarına etkisine ilişkin senaryolar paylaşıldı.

Açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın 6 ay boyunca fiilen kapalı kalması halinde Brent petrolün varil fiyatının 2026'da ortalama 120 dolara, 3 ay kapalı kalması durumunda ise 100 dolara ulaşabileceği belirtildi.

Hürmüz Boğazı'nın 3 ay kapalı kalma senaryosunda, Brent petrolün varil fiyatının kapanma süresince ortalama 130 dolar seviyesine yükselmesinin ve yıl sonuna doğru yaklaşık 90 dolar seviyesine gerilemesinin beklendiği ifade edilen açıklamada, 6 aylık kapanma senaryosunda ise fiyatın kapanma süresince 130-170 dolar aralığına fırlamasının ve yıl sonunda 90 dolar seviyesine düşmesinin öngörüldüğü aktarıldı.

Açıklamada, Brent petrolün ortalama varil fiyatına ilişkin 2026 yılı temel beklentisinin 70 dolar olduğu belirtilerek bu tahminin savaş öncesinde piyasadaki arz fazlası nedeniyle 63 dolar olduğu anımsatıldı.

Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının petrol geçiş hacminde günlük 15 milyon varil kayba yol açmasının öngörüldüğü vurgulanan açıklamada, buna karşın çok küçük hacimlerin Boğaz'dan geçmeye devam etmesinin beklendiğine işaret edildi.

Açıklamada, petrol fiyatlarındaki dalgalanmaların devam edeceği, jeopolitik risk priminin oldukça yüksek olduğu, çatışmanın süresi, Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalma durumu ve petrol geçişindeki aksamalar konusundaki belirsizliğin yüksek olduğu kaydedildi.

İngiltere, ABD’nin İran’ın füze üslerine yönelik saldırılarında İngiliz üslerini kullanmasına izin verdi

İngiltere Başbakanlık Ofisi 10 Numara'dan bir sözcünün yaptığı yazılı açıklamaya göre, İngiliz bakanlar, Orta Doğu'daki son gelişmeleri, İran'ın saldırılarını ve Hürmüz Boğazı'nı kapatmasını ele almak üzere bir araya geldi.

İngiltere'nin, Hürmüz Boğazı'ndaki uluslararası deniz taşımacılığını güvence altına alacak uygulanabilir plan geliştirmek üzere uluslararası ortaklarıyla yakın işbirliği içinde çalıştığını vurgulayan bakanlar, İran'ın hedeflerini uluslararası deniz taşımacılığını da kapsayacak şekilde genişletmesini kınadı.

Ayrıca, bakanlar, kırmızı bayraklı gemiler ile İngiltere'nin yakın müttefikleri ve Körfez'deki ortaklarının gemilerine yönelik saldırılar dahil İran'ın saldırılarının, bölgeyi daha fazla krize sürükleme, İngiltere ve dünya genelinde hissedilen ekonomik etkileri daha da kötüleştirme riski taşıdığı konusunda mutabık kaldı.

Bakanlar, ABD'nin bölgenin toplu meşru müdafaası kapsamında İngiltere'nin üslerini kullanmasına ilişkin anlaşmanın, Hürmüz Boğazı'ndaki gemilere saldırmak için kullanılan füze üslerini ve kapasitelerini etkisiz hale getirmeye yönelik ABD savunma operasyonlarını da kapsadığını doğruladı.

İngiltere'nin Orta Doğu'daki çatışmaya yönelik yaklaşımının temelindeki ilkelerin değişmediğini vurgulayan bakanlar, İngiltere'nin, halkını, çıkarlarını ve müttefiklerini savunmaya, uluslararası hukuka uygun hareket etmeye ve daha geniş çaplı çatışmanın içine çekilmemeye kararlı olduğunu bildirdi.

HRW, Macaristan'a Netanyahu'yu tutuklama çağrısı yaptı

HRW tarafından yapılan açıklamada, Netanyahu’nun yarın Macaristan’da düzenlenecek Muhafazakar Siyasi Eylem Konferansı’na (CPAC) katılmasının beklendiği belirtildi.

Açıklamada, UCM'nin 21 Kasım 2024’te Netanyahu ile dönemin İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında "Gazze’de işlendiği iddia edilen savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar nedeniyle yakalama kararı çıkardığı" hatırlatılarak UCM’ye taraf ülkelerin, haklarında yakalama kararı bulunan kişileri kendi topraklarına girmeleri halinde tutuklama yükümlülüğü bulunduğu vurgulandı.

Açıklamada sözlerine yer verilen HRW Uluslararası Adalet Araştırmacısı Alice Autin, Macaristan’ın UCM’den ayrılma sürecini başlatmış olmasına rağmen halen mahkemenin üyesi olduğunu ve yükümlülüklerinin devam ettiğini belirterek "Bu yükümlülüğün ihlali cezasızlığı derinleştirir ve mağdurlar için adaletin sağlanmasını engeller." ifadesini kullandı.

Netanyahu’nun Nisan 2025’teki Macaristan ziyareti sırasında da tutuklanmadığı ve UCM yargıçlarının bu durumu işbirliği yükümlülüğünün ihlali olarak değerlendirdiğinin anımsatıldığı açıklamada, Avrupa Birliği (AB) kurumları ve üye ülkelerin Macaristan’ın UCM ile işbirliği yapmamasına karşı yeterli adım atmadığı savunuldu.

Açıklamada, Brüksel yönetimi daha net bir tutum almaya çağrılırken AB ve UCM üyesi diğer ülkelerin Macaristan’a baskı yaparak Netanyahu’nun tutuklanmasını sağlaması ve uluslararası hukuk mekanizmalarına bağlılıklarını açık şekilde ortaya koyması gerektiği kaydedildi.

UCM, Gazze Şeridi'nde işlenen savaş suçları ve insanlığa karşı suçlardan dolayı 21 Kasım 2024'te Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri çıkarmıştı.

İsrail: İran'a ait onlarca askeri hedef vuruldu

Ordudan yapılan açıklamada, Tahran'da aralarında uzun menzilli balistik füze bileşenlerinin geliştirildiği fabrikaların da bulunduğu tesislerin vurulduğu belirtildi.

Füze rampaları hedef alındı

Başkentin doğusuna düzenlenen diğer saldırılarda, uzun menzilli balistik füze rampalarının depolandığı alanların vurulduğu kaydedildi.

İsrail ordusu, vuruş sırasında söz konusu bölgelerde İran askerlerinin görev başında olduğunu bildirdi.

İsrail askeri yetkilileri, İran'ın batısındaki fırlatma kapasitesinin hedef alınması nedeniyle Tahran yönetiminin son günlerde füzeleri ülkenin iç kesimlerinden fırlatmaya başladığını ifade etti.

İran Silahlı Kuvvetleri: Askeri unsurlar, ABD deniz piyadelerine "deniz harikalarını" göstermek için hazır

İran basınına göre, Zülfikari, ülkesinin askeri operasyonlarına ilişkin açıklamalarda bulundu.

ABD uçak gemisi Gerald Ford'un ani olarak geri çekildiğini ve söz konusu geminin İran için "kağıttan kaplan" olduğunu söyleyen Zülfikari, İran askeri unsurlarının, ABD deniz piyadelerine "deniz harikalarını" göstermek için hazır olarak beklediğini ifade etti.

Zülfikari, "Gerçek Vaat 4" operasyonunu 67. dalgasına ilişkin ise, "Bu operasyonlarla Kuveyt'teki Ali es-Salem Hava Üssü, uçak bakım hangarları, helikopter teçhizatlarının bulunduğu alanlar ve radar merkezleri hedef alındı." ifadelerini kullandı.

Associated Press'in (AP) ismi paylaşılmayan bir ABD'li yetkiliye dayandırdığı haberinde, San Diego'daki USS Boxer ve diğer iki amfibi saldırı gemisinin yaklaşık 2 bin 500 deniz piyadesiyle birlikte Orta Doğu'ya konuşlandırılacağı iddia edilmişti.

Pezeşkiyan: Nükleer silah arayışında değiliz, komşularla çatışma istemiyoruz

İran resmi haber ajansı IRNA, Pezeşkiyan'ın Nevruz Bayramı'na ilişkin video mesajını yayımladı.

Pezeşkiyan, belirsizlikleri ve farklılıkları bir kenara bırakmaları gerektiğini belirterek, Nevruz'un İran kültüründe yeni bir başlangıç olduğunu ve bu yıl Nevruz'a her zamankinden daha fazla ihtiyaçları bulunduğunu söyledi.

Komşularla çatışma yaşamak istemediklerini ifade eden Pezeşkiyan, "Duamız, Allah'ın, ilişkilerimizde ortaya çıkan sorunları veya zararları ortadan kaldırmamıza yardım etmesidir. Sevgili dostlarımız, sizlerle tüm sorunları çözmeye hazırız." dedi.

Pezeşkiyan, şunları kaydetti:

"Biz hiçbir şekilde nükleer silah arayışında değildik. Savunma Konseyi üyeleri ve komutanlarla birlikte Devrim Lideri'ni (Ali Hamaney) her ziyaret ettiğimizde, kendisi nükleer silahların İslam hukukunca yasaklandığını kesin bir dille ifade ederdi."

İran'da hiçbir yetkilinin kitle imha silahlarının geliştirilmesine yönelik bir adım atamayacağını veya bu yönde bir eğilimi destekleyemeyeceğini söyleyen Pezeşkiyan, ABD'nin ise İran'ın nükleer silah peşinde olduğunu iddia ettiğini dile getirdi.

Pezeşkiyan, "Bölgede barış ve huzur yaratmak için, Orta Doğu'daki İslam ülkelerinden oluşan bir güvenlik yapısı kurulmasını ve bu yapının bölgede barış, güvenlik ve istikrarı garanti altına almasını öneriyoruz." ifadesini kullandı.

Polonya, Irak’ta görev yapan askerlerini tahliye etti

Kosiniak-Kamysz, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan yaptığı paylaşımda, operasyonel koşullar ve olası tehditlerin analiz edilmesinin ardından, Orta Doğu’da güvenlik durumunun kötüleşmesi üzerine Polonya Askeri Kontenjanının Irak’tan yeniden konuşlandırılmasına karar verildiğini belirtti.

Polonyalı askerlerin tamamının Irak’tan tahliye edildiğini kaydeden Kosiniak-Kamysz, sürecin NATO müttefikleriyle koordinasyon içinde gerçekleştirildiğine vurgu yaptı.

Kosiniak-Kamysz, personelin büyük kısmının halihazırda Polonya’da veya ülkeye dönüş yolunda olduğunu ve bir kısmının Ürdün’de bulunduğunu belirttiği paylaşımında, "Bu durum, bölgedeki Polonya Askeri Kontenjanının faaliyetlerinin sürekliliğinin korunmasına imkan tanıdı. Öncelik, askerler için azami güvenliği sağlamaktı ve operasyon Polonya Silahlı Kuvvetleri Operasyonel Komutanlığınca koordine edildi." ifadelerine yer verdi.

Suudi Arabistan, hava sahasına giren 6 İHA'yı imha ettiğini duyurdu

Savunma Bakanlığının ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan yapılan yazılı açıklamada, konuya ilişkin bilgi verildi.

Açıklamada, ülkenin doğu bölgelerine gönderilen 6 İHA'nın imha edildiği kaydedildi.

İran, ABD ile İsrail'in saldırılarına misilleme kapsamında, 28 Şubat'tan bu yana 7 Arap ülkesindeki ABD üsleri ile kritik noktalara füze ve İHA saldırıları düzenliyor.

Lübnan'da 2 Mart'tan bu yana İsrail saldırılarında hayatını kaybedenlerin sayısı 1021'e çıktı

İsrail, Lübnan'a 2 Mart'ta başlattığı yoğun saldırılarını sürdürüyor.

Lübnan Sağlık Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, İsrail'in 2 Mart'tan bu yana ülkeye düzenlediği saldırılarda can kaybının son 24 saatte 20 artarak 1021'e, yaralı sayısının ise 2 bin 641'e yükseldiği bildirildi.

Hayatını kaybedenlerden 118'inin çocuk, 79'unun kadın olduğu kaydedildi.

Açıklamada, İsrail saldırılarında 40 sağlık çalışanının öldüğü, 119 sağlık çalışanının ise yaralandığı belirtildi.

Bakanlık, daha önceki açıklamasında, 2 Mart'tan bu yana İsrail saldırılarında 1001 kişinin hayatını kaybettiğini, 2 bin 584 kişinin yaralandığını bildirmişti.

İsrail'in Lübnan'a saldırıları

İsrail ordusundan 2 Mart'ta yapılan açıklamada, Lübnan'dan füze atıldığının tespit edilmesinin ardından ülkenin kuzeyinde sirenlerin devreye girdiği belirtilmişti.

Daha sonra Lübnan geneline hava saldırıları başlattığını duyuran ve başkent Beyrut'u hedef alan İsrail ordusu, havadan ve denizden yoğun saldırılar düzenlediği Lübnan'da kara işgalini genişletme kararı almıştı.

Lübnan hükümetine bağlı Afet Yönetimi, İsrail'in işgali ve saldırıları nedeniyle Lübnan'da zorla yerinden edilenlerin sayısının resmi kayıtlara göre 1 milyonu geçtiğini duyurmuştu.

Ermenistan Başbakanı Paşinyan, "savaş yanlısı" muhalifleri eleştirdi

Paşinyan, ulusa sesleniş konuşması yaparak ülkesindeki siyasi durum ve ülke güvenliğiyle ilgili açıklamalarda bulundu.

Robert Koçaryan, Karen Karapetyan ve Gagik Tsarukyan gibi isimlerin liderliğindeki siyasi güçlerin Ermenistan ve Azerbaycan arasında elde edilen barışı sorgulamak ve gözden geçirmek yoluna gittiğini söyleyen Paşinyan, "Bu güçler yalnızca savaşa kapı açmakla kalmıyor, aynı zamanda çatışmayı kaçınılmaz hale getiriyor." diye konuştu.

Paşinyan, bu durumun tarihi bir yol ayrımı olduğunu vurgulayarak, "Ermenistan ve Azerbaycan arasında barış sağlanmıştır ve bu barışı biz inşa ettik. Bizim sıkıca kapattığımız savaş kapısını bazı güçler açmaya çalışıyor, bu da ülkemizin güvenliği için ciddi tehdittir." ifadelerini kullandı.

Bazı güçlerin ülkeye dışarıdan barış gücü getirilmesi önerisinde bulunduğunu hatırlatan Paşinyan, "Daha önce barış gücünün sonuçlarını hepimiz gördük. Aynı hataların tekrarlanmasına izin vermemeliyiz." değerlendirmesinde bulundu.

Paşinyan, yükümlülükleri hukuken çok net ve ayrıntılı bir şekilde tanımlanan bir güvenlik garantisine sahip olduklarını ancak bu mekanizmanın işlemediğini belirterek, şunları kaydetti:

"Ermenistan'la Azerbaycan arasında barış, umutlarımızı garantörlere değil, kendimize bağladığımız için sağlandı. Bunu çözmemiz gereken bir görev olarak gördük. Sorunu garantörün aracılığıyla çözeceğimizi düşündüğümüzde bu bizi her seferinde tırmanışa, gerilime, savaşa ve kayıplara götürdü. Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki barış büyük kayıplar pahasına sağlandı. Biz hayatta kalma gündemini kalkınma gündemiyle değiştirerek yeni bir aşamaya geçtik. Barışı revize etme kapısını açmak isteyen tüm güçler bizi kalkınma çağından hayatta kalma çağına geri itmeye çalışıyor. Tarih göstermiştir ki bu durumda biz kendi ülkemizde değil, başka ülkelerde yaşamak zorunda kalıyoruz. Barışı gözden geçirme çağrısı yapanlar, aslında yabancı ülkelerin temsilcileridir."

İran lideri Hamaney ülkesine birlik çağrısı yaptı

Hamaney, Ramazan ve Nevruz Bayramı münasebetiyle bir mesaj yayımladı.

Mesajında, toplumsal birlik ve bütünlüğe dikkati çekip ülkesindeki yeni yılı "Ulusal Birlik ve Ulusal Güvenlik Gölgesinde Direniş Ekonomisi Yılı" olarak ilan eden Hamaney, "Halkın geçiminin sağlanması ve yaşam koşullarının iyileştirilmesi, düşmanın başlattığı ekonomik savaşa karşı yalnızca bir savunma değil, aynı zamanda önemli bir ilerleme olarak görülmelidir." ifadesini kullandı.

Hamaney, toplumun tüm kesimlerini çeşitli vasıtalarda dinlediğini ve dile getirilen sorunların çözümü için bir program oluşturulacağını söyledi.

Ülke basınını, "düşmanın" psikolojik saldırılarına hizmet edecek faaliyetler konusunda dikkatli olmaya davet eden Hamaney, ülkesinin hassas ve zayıf noktalarının öne çıkarılmasından kaçınılması gerektiğini belirtti.

Hamaney, İran'ın İsrail ile yaşanan 12 günlük çatışma süreci ile ilk savaşını verdiğini ve daha sonra ülkedeki son protestolar ile ikinci savaşa girdiğini ve halihazırda üçüncü bir savaşın içinde olduklarını belirterek, şunları kaydetti:

"Düşman savaşın başında liderleri ve komutanları öldürerek halkın korku ile sokaklardan çekileceğini ve kendilerinin de İran'a hakim olacağını düşündü ancak sizler sağlam bir mevzi oluşturarak onlara sağlam bir darbe indirdiniz."

İran'ın komşu ülkelerle olan ilişkilerine de değinen Hamaney, Türkiye ve Umman'a yapılan füze saldırılarının ülkesi tarafından gerçekleştirilmediğini savundu.

Hamaney, Afganistan ile Pakistan arasındaki gerilime ilişkin ise, "Ülkemizin doğusunda bulunan komşularımızı kendimize yakın görüyoruz. Afganistan ve Pakistan'ın iyi ilişkiler kurmalarını rica ediyorum. Ben üzerime düşen görevi ifa etmeye hazırım." ifadelerine yer verdi.