Dünyadan Haberler

İran: Mekke Ortak Savunma Anlaşması'ndan endişe duymamız için bir neden bulunmuyor

İran devlet televizyonuna göre, Bekayi, düzenlediği haftalık basın toplantısında Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki Mekke Ortak Savunma Anlaşması'na ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Bekayi, "Aramızda derin dini, tarihi ve medeniyet bağları bulunan üç ülke Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan söz konusu olduğundan, bu anlaşmanın İran'a karşı olduğuna dair endişe duymamız için bir neden bulunmuyor." dedi.

İran'a komşu Türkiye ve Pakistan'ın halkları arasındaki dostluk ve kültürel bağlara işaret eden Bekayi, söz konusu anlaşmanın, bölge ülkelerinin ABD'nin ve bölge dışındaki bazı aktörlerin güvenlik sağlama iddiasına itimat edemeyecekleri sonucuna varmalarının bir göstergesi olduğunu ifade etti.

⁠Mekke Ortak Savunma Anlaşması

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, 7 Ağustos'ta Mekke'de "Ortak Savunma Anlaşması"na imza atmıştı.

Anlaşma, herhangi bir ülkeyi hedef almayan, külfet paylaşımı ve ortak güvenlik anlayışı temelinde bölgesel ve küresel barış, istikrar ve refahın korunmasına yönelik taahhütleri güçlendirmeyi amaçlayan savunma odaklı işbirliği niteliği taşıyor.

Herhangi bir saldırganlık eylemine karşı kolektif caydırıcılığı güçlendirmeyi amaçlayan anlaşma, üç devletten herhangi birine yönelik herhangi bir silahlı saldırının, hepsine yönelik bir saldırı olarak kabul edileceğini öngörüyor.

Anlaşmanın, üç ülkenin birbirlerinin güvenliğini destekleme taahhüdünün yanı sıra savunma sanayisi işbirliğini ve askeri birlikte çalışabilirliği geliştirmeyi amaçlayan savunma odaklı bir düzenleme niteliği bulunuyor.

İtalya'da Etna Yanardağı'nın patlamasıyla oluşan kül bulutu uçuşları aksattı

Havalimanı işletmecisi SAC'nin sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, Etna'dan yükselen külün havalimanı çevresindeki hava sahasına yayılması üzerine geliş uçuşlarının yerel saatle 15.00'e kadar askıya alındığı bildirildi.

Açıklamada, durumun Katanya Havalimanı'ndaki operasyonları önemli ölçüde etkilediği belirtilerek, yolculara havalimanına gitmeden önce uçuşlarının durumunu hava yolu şirketlerinden kontrol etmeleri tavsiyesinde bulunuldu.

Etna Yanardağı, kıta Avrupası'nın yaklaşık 3 bin 300 metre ile en yüksek aktif yanardağı olma özelliği taşıyor.

Filistin Gazeteciler Sendikası: İsrail, temmuzda gazetecilere yönelik 108 saldırı gerçekleştirdi

Filistin Gazeteciler Sendikasının Özgürlükler Komitesinden yapılan yazılı açıklamada, söz konusu 108 saldırının gözaltı, darp, sorgu, alıkoyma, haber takibinin engellenmesi, ses ve gaz bombalarıyla hedef alma, ev ve medya kuruluşlarına baskın düzenleme ile gazetecilik ekipmanlarına el koyma ve zarar verme gibi ihlalleri kapsadığı belirtildi.

Açıklamada, temmuz ayında 58 gazetecinin alıkonulduğu veya haber takibinin engellendiği, bunun ay boyunca kaydedilen ihlallerin başında geldiği aktarıldı.

Batı Şeria'nın farklı bölgelerinde görev yapan gazeteciler ve medya ekiplerine yönelik Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin de 11 saldırısının belgelendiği kaydedildi.

İsrail askerlerinin ses ve gaz bombalarıyla düzenlediği 12 saldırıda bazı gazetecilerin boğulma tehlikesi geçirdiği, 6 gazetecinin darbedildiği ve Gazze Şeridi'ndeki görevleri sırasında 4 gazetecinin yaralandığı belirtildi.

Açıklamada ayrıca 2 gazetecinin İsrail güçlerince gözaltına alındığı, 4 gazetecinin sorgulandığı, 4 gazetecinin evine veya medya kuruluşuna baskın düzenlendiği, 3 gazetecilik ekipmanına el konulduğu veya ekipmanların zarar gördüğü ve 2 gazetecinin ise işgal altındaki Doğu Kudüs'te bulunan Mescid-i Aksa'dan uzaklaştırıldığı ifade edildi.

Açıklamada, gazetecilerin tehdit, saldırı ve takibata uğramadan görevlerini yapabilmelerinin güvence altına alınması ve gazetecilere yönelik saldırı ve ihlallerden sorumlu kişilerin hesap vermesi çağrısında bulunuldu.

Filipinler'de tropikal siklonlar ve muson yağmurları nedeniyle 12 kişi hayatını kaybetti

Filipinler Haber Ajansının (PNA) haberine göre, Sivil Savunma Ofisi yetkilisi Lawrance Mina, ülkede etkili olan Luis ve Maymay tropikal siklonları ve muson yağmurlarına ilişkin açıklama yaptı.

Mina, şiddetli yağışlarla bağlantılı yıldırım isabet etmesi ve toprak kayması gibi olaylarda 12 kişinin hayatını kaybettiğini, 11 kişinin yaralandığını, 8 kişinin kaybolduğunu belirtti.

Ülkede 384 bin 520 ailenin yani yaklaşık 1,3 milyon kişinin şiddetli hava koşullarından olumsuz etkilendiği bilgisini paylaşan Mina, 58 bin 650 kişinin halen tahliye merkezlerinde bulunduğunu ifade etti.

Fransa'nın güneydoğusunda yangınlarla mücadele sürüyor

Yerel basında yer alan haberlere göre, ülkedeki yangınlar büyük ölçüde kontrol altına alınırken Drome vilayetine bağlı Diois kentindeki yangınlarda şu ana kadar yaklaşık 400 hektar alan yandı.

Henüz söndürülemeyen yangınlarda 4 itfaiye eri de hafif şekilde yaralandı. Yangınlara 400'ü aşkın itfaiye eri ve 4 helikopter veya yangın söndürme uçağıyla müdahale devam ediyor.

Bouche-du-Rhone vilayetine bağlı Fontvieille şehrindeki yangın ise dün kontrol altına alındı.

Fransız meteoroloji ajansı Meteo-France, ülke genelinde 17 vilayette yangın riskinin "yüksek" olduğunu açıkladı.

Meteo-France ayrıca yeni bir sıcak hava dalgasının etkisi altına girildiğini ve 22 vilayet için de sıcaklık uyarısının "turuncu" olduğunu bildirdi.

Tarihinin en büyük yangın sezonunu yaşayan Fransa'da bu yıl 117 bin hektar alan kül oldu.

Koltuğuna oturmayı reddeden çocuk uçuşu iptal ettirdi

Şirket sözcüsü Brad Cicero tarafından yapılan açıklamada, ebeveyninin ve kabin görevlilerinin tüm çabalarına rağmen çocuğun koltuğuna oturmaması üzerine uçağın pistten terminale geri döndüğü belirtildi.

Uçağın terminale yanaşması, çocuk ve ebeveyninin uçaktan indirilmesi, bagajların teslim edilmesi ve resmi işlemlerin yeniden tamamlanması sürecinin zaman alması nedeniyle kalkışın geciktiği ifade edildi.

Victoria Havalimanı pistinin gece saat 00.30'da kapanması sebebiyle uçuşun tamamen iptal edildiği aktarıldı.

Açıklamada, diğer yolculardan özür dileyen Cicero, uçağın ertesi gün öğleden sonra Toronto'ya hareket ettiğini kaydetti.

Yolculardan Aryeh Kozuch, uçakta huzursuzluk yaşandığını ancak çocuğun hırçınlık yapmadığını, aksine çok korktuğunu ve koltuğun altına saklanmaya çalıştığını belirtti.

Bir diğer yolcu Hillary Hertzberg ise havayolu şirketinin süreç boyunca yeterli iletişim kurmadığını ve uçuş iptali sonrası konaklama organizasyonunda yolcuların mağdur olduğunu ifade etti.

Batı Avrupa'da sıcaklık rekorunun kırıldığı yaz

Temmuz ayı aynı zamanda küresel ölçekte kutup dışı okyanuslar için en sıcak ay olarak kayıtlara geçti.

Atlas Okyanusu ve Batı Akdeniz boyunca ölçülen rekor sıcaklıkların, Pasifik'te gelişen El Nino hava olayının etkisiyle deniz yaşamını ve kıyı topluluklarını olumsuz etkilediği belirtildi.

Can kayıpları ve altyapı yetersizliği

Sıcak hava dalgalarının etkisi altına giren Avrupa genelinde, sıcaklara bağlı nedenlerle 25 binin üzerinde kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Eski altyapı ve klima kullanımının yetersizliği ise sıcaklarla mücadeleyi zorlaştırdı.

Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezinden iklim bilimci Samantha Burgess, kavurucu sıcaklar ile kuraklığın birbirini tetiklediğini belirterek, toprağın kurumasıyla doğal soğutma kapasitesini kaybettiğini ifade etti. Fransa, İspanya, Almanya ve İngiltere'nin bazı bölgelerinde yağış ve toprak nemi seviyelerinde rekor düşüşler kaydedildi.

Orman yangınları ve nehirlerde su seviyesi alarmı

Rekor sıcaklıklar kıta genelindeki orman yangınlarını tetikledi. İspanya, Fransa ve İtalya'da etkili olan yangınlarda 1,23 milyon akradan fazla alan yanarken yüz binlerce kişi yerinden edildi. Copernicus Atmosfer İzleme Servisi Direktörü Laurence Rouil, yangınların ürettiği yoğun dumanın geniş bölgelerde hava kalitesini düşürdüğünü aktardı.

Kuraklık nedeniyle Sen, Ren ve Tuna nehirlerindeki su seviyeleri düştü. Tuna Nehri'ndeki aşırı çekilme sebebiyle Macaristan ve Romanya'da nehirden soğutma suyu sağlayan nükleer reaktörlerde üretim geçici olarak durduruldu.

Brent petrolün varili 83,57 dolardan işlem görüyor

Cuma günü 84,44 dolara kadar yükselen Brent petrolün ekim vadeli varil fiyatı, günü 83,55 dolardan tamamladı.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.31 itibarıyla kapanışa göre yüzde 0,02 artarak 83,57 dolar oldu.

Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün eylül vadeli varil fiyatı da 78,06 dolar olarak belirlendi.

Petrol fiyatlarındaki yükselişte, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına ilişkin belirsizlik ve Orta Doğu'daki yeni saldırıların küresel petrol arzına yönelik endişeleri artırması etkili oldu.

İran Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Tuğgeneral Hüseyin Muhibbi, ülkesinin stratejisinin, "ABD, Tahran'ın tüm şartlarını kabul edene kadar Hürmüz Boğazı'nı kontrol altında tutmak" olduğunu söyledi.

İran'da Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi (DMTK) Başkanı Sadık Amuli Laricani de ülkesinin, Hürmüz Boğazı konusunda bedeli ne olursa olsun geri adım atmayacağını belirtti.

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu üyesi Fedahüseyin Maliki ise İran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı'nın kullanımı, yönetimi ve kontrolüne ilişkin görüşmelerde önemli ilerleme sağlandığını ve anlaşmanın sonuçlanma aşamasına geldiğini açıkladı.

Müzakerelere ilişkin olarak İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD ile şu anda herhangi bir müzakere yürütmediklerini belirtirken ABD Başkanı Donald Trump, iki ülke arasındaki temasların "sessizce" yürütüldüğünü söyledi.

Öte yandan, İsrail Enerji Bakanı Eli Cohen, "Bence bizim açımızdan bir anlaşma olmaması daha iyi olur. İran'a baskı yapmaya devam edebiliriz." dedi.

Cohen ayrıca İran'daki mevcut yönetimin iki veya üç yıl içinde devrileceğini öne sürerek, "Rejimin düşmesine yol açacak tüm tohumları ektiğimizden emin olduk." ifadesini kullandı. İsrail basınında da Tel Aviv yönetiminin ABD olmadan İran'a saldırı düzenleme ihtimalini hala masada tuttuğu ve bu yönde hazırlık yaptığı iddia edilmişti.

Suudi Arabistan ve Hürmüz'deki saldırılar arz endişelerini artırıyor

Arz endişelerini artıran diğer gelişme ise Yemen'deki İran destekli Husilerin, Suudi Arabistan'ın milli petrol şirketi Saudi Aramco'nun Cizan bölgesindeki rafinerisini insansız hava aracıyla (İHA) hedef aldıklarını açıklaması oldu.

Husilerin Askeri Sözcüsü Yahya Seri, İHA'nın Saudi Aramco tesisine isabet ettiğini öne sürerek saldırının, Suudi Arabistan'a ait İHA'ların Yemen hava sahasındaki uçuşlarına misilleme olarak gerçekleştirildiğini savundu.

Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı, pazar günü erken saatlerde Cizan'daki Aramco rafinerisine ait bir tesiste yangın çıktığını bildirmişti. Bakanlık, yangının söndürüldüğünü ve olayda yaralanan olmadığını belirtmiş, ancak yangının çıkış nedenine ilişkin bilgi vermemişti.

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) de Abu Dabi Ulusal Petrol Şirketine (ADNOC) ait bir geminin cumartesi günü Hürmüz Boğazı'nda İran tarafından füze saldırısına uğradığını açıklamıştı.

Brent petrolde teknik olarak 84,38 doların direnç, 82,82 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Hindistan'ın Assam eyaletindeki sellerde can kaybı 100'e yükseldi

Hindistan basınındaki haberlere göre, Assam Eyaleti Afet Yönetim Kurumundan (ASDMA) yapılan açıklamada, eyalet genelindeki sellerde son 24 saatte 2 kişinin daha hayatını kaybettiği bildirildi.

Böylece eyalette hayatını kaybedenlerin sayısı 100'e yükseldi.

Assam Eyaleti Başbakanı Himanta Biswa Sarma, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, eyaletin 25 bölgesinde 1,1 milyondan fazla kişinin sellerden etkilendiğini belirtti.

Şiddetli yağışlar ve sellerin eyaletin altyapısına da büyük zarar verdiği, eyalet genelinde 16 bin 951 hektarlık tarım arazisinin de sular altında kaldığı belirtilmişti.

Güney Asya'da haziran-eylül aylarında etkili olan muson yağmurları, Hindistan ve Pakistan başta olmak üzere bölge ülkelerinde her yıl büyük çaplı doğal afetlere ve kazalara yol açıyor.

Pompeii'nin yanardağ patlamadan önceki kokusu keşfedildi

Gelişen bilimsel yöntemler sayesinde artık insanlık tarihinin en ince ayrıntılarına bile ulaşabiliyoruz.

Duyusal arkeoloji alanında çalışan Avrupalı araştırmacılar, Pompeii ve yakındaki Boscoreale kasabasında yürütülen çalışmalarda, M.S. 79 yılında Vezüv Yanardağı’nın patlamasıyla küller altında kalan evlerin nasıl koktuğunu ortaya çıkardı. Zengin Pompeii evlerinin içinin odunsu, topraksı ve hafif narenciye aromalı bir kokuya sahip olduğu belirlendi.

Arkeologlar bu önemli tespiti yapabilmek için onlarca yıl önce çıkarılan iki pişmiş toprak buhurdanlıktan aldıkları mikroskobik örnekleri üç farklı kimyasal teste tabi tuttu.

Antik Roma edebiyatında ev tanrılarına tütsü, şarap ve meyve sunulduğu bilinse da bugüne kadar bu uygulamalara dair doğrudan fiziksel bir kanıt bulunamamıştı.

Yapılan analizlerde sanılanın aksine tezek gibi yakıtların kullanılmadığı, bunun yerine meşe ve defne gibi odunsu bitkilerin tercih edildiği görüldü.

Dünyanın öbür ucundan gelen kokular

Araştırmanın en dikkat çekici bulgusu ise buhurdanlıklardan birinde tespit edilen egzotik reçine izleri oldu. Günümüzde elemi olarak bilinen ve buhur ağacı familyasından gelen bu özel kokunun, Roma İmparatorluğu’nun uzak ticaret ağları aracılığıyla bölgeye ulaştığı anlaşıldı.

Arap Yarımadası, tropikal Afrika ve Asya’dan Kızıldeniz ve İskenderiye üzerinden İtalya’ya getirildiği düşünülen bu reçineler, Pompeii’deki evsel ibadetlerde ithal kokuların kullanıldığına dair ilk doğrudan arkeolojik kanıtı oluşturuyor.

Buhurdanlıkta ayrıca dökülen şarap veya sirkeye ait olabileceği düşünülen kimyasal izlere de rastlandı.

Kanada'da kontrolden çıkan orman yangınları nedeniyle binlerce kişi tahliye edildi

Kanada federal hükümeti, İngiliz Kolumbiyası eyaletinde etkili olan ve bir kişinin hayatını kaybetmesine, yaklaşık 22 bin kişinin evlerini terk etmesine yol açan hızlı ilerleyen orman yangınlarının ardından bölgeye acil yardım sağlanacağını duyurdu.

İngiliz Kolumbiyası Yangın Servisi verilerine göre, eyalet genelinde 102 orman yangını devam ederken bunlardan yaklaşık yarısı "kontrol dışı" olarak sınıflandırıldı. Bu yangınların 78'inin son bir hafta içinde başladığı bildirildi.

Yaklaşık 12 bin nüfuslu Summerland beldesinin tamamı ile yakınlardaki Peachland çevresinde bulunan 8 bin kişi tahliye edildi. Yaklaşık 10 bin kişiye ise her an tahliye edilmeye hazır olmaları yönünde uyarı yapıldı.

Kanada Acil Durum Yönetimi Bakanı Eleanor Olszewski, eyaletin barınma ve konaklama desteği talebinin onaylandığını ve desteğin ihtiyaç sahiplerine ulaştırılması için çalışmaların başlatıldığını açıkladı.

Yangın gece saatlerinde de yayılmaya devam etti

Cuma akşamı başlayan Bald Range yangınının kısa süre içinde 100 kilometrekareden fazla bir alana yayıldığı ve Okanagan Gölü'ne doğru ilerlediği kaydedildi. Eyalet Başbakanı David Eby, bölgede olağanüstü hâl ilan edildiğini duyurdu.

Yetkililer, bölgede uzun süredir devam eden sıcak ve kurak havanın yangın riskini artırdığını, tahmin edilen gök gürültülü fırtınaların durumu daha da ağırlaştırabileceğini belirtti.

Kraliyet Kanada Atlı Polisi, tahliye çalışmaları sırasında 80 yaşındaki bir kadının hayatını kaybettiğini açıkladı. Yangın söndürme çalışmalarına gece görüşlü helikopterlerin de dahil olduğu 11 helikopterin katıldığı bildirildi.

Uzmanlar, bölgede altı haftadır yağış görülmemesinin ormanları aşırı kurak hale getirdiğini ve iklim değişikliği nedeniyle yangınların gece saatlerinde de sönmeden ilerlemeyi sürdürdüğünü ifade etti. Kurak koşulların sonbahar aylarına kadar devam edebileceği değerlendirmesi yapıldı.

ABD'nin Washington eyaletinde ise Spokane bölgesinde devam eden üç orman yangınında kontrol sağlama çalışmalarının sürdüğü, yangınlarda yaklaşık 920 yapının hasar gördüğü veya yıkıldığı aktarıldı.

En büyük yangını kasten çıkardığı belirlenen bir kişinin gözaltına alındığı bildirildi.

Denizler, temmuz ayı için kaydedilen en yüksek sıcaklığa ulaştı.

Avrupa Birliği'nin Copernicus İklim Değişikliği Servisi verilerine göre, Atlas Okyanusu kıyılarında ve Batı Akdeniz'de Temmuz ayı deniz yüzey sıcaklıkları rekor seviyeye yükseldi. Kutup bölgeleri haricindeki küresel ortalama deniz yüzey sıcaklığı, 2023 yılının Temmuz ayında kırılan bir önceki rekoru geride bıraktı.

Küresel yüzey hava sıcaklığı ise bu yılın Temmuz ayında, Temmuz 2024 verilerine kıyasla 0,01 santigrat derece daha düşük seyretti. Bilim insanları bu durumu kaydedilen en sıcak ikinci Temmuz ayı olarak değerlendirdi.

Batı Avrupa'da aşırı sıcaklar ve yangınlar etkili oldu

Batı Avrupa, verilerin tutulmaya başlamasından bu yana en sıcak Haziran-Temmuz dönemini geçirdi. Aşırı sıcaklar Akdeniz genelinde geniş alanları etkileyen orman yangınlarına yol açtı. Copernicus verilerine göre, 2026 yazının ilk iki ayı mevsim normallerinin 2,79 santigrat derece üzerinde gerçekleşerek dört yıl önceki rekoru kırdı.

Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezinden iklim bilimci Samantha Burgess, persistent yüksek basınç sistemlerinin ısıyı Batı Avrupa üzerinde hapsettiğini, aşırı sıcaklıkların kuraklığı artırdığını belirtti. Burgess, toprağın kurumasıyla doğal soğutma kapasitesini kaybettiğini ifade etti.

Sıcak hava dalgaları ve kuraklık üretimi aksattı

Fransa, İspanya, Almanya ve İngiltere'nin bazı bölgelerini kapsayan kuraklık nedeniyle nehir debileri düştü. Su seviyelerinin gerilemesi su tedarikini, sulama sistemlerini ve santralleri olumsuz etkiledi. Polonya'da iki kömür santrali, Macaristan'da ise ülkenin tek nükleer santrali soğutma suyu yetersizliği sebebiyle geçici olarak üretimi durdurdu.

İlk tahminlere göre Haziran ayındaki sıcakların tahıl üreticilerine maliyetinin 2 milyar avro olduğu belirtildi. CMCC Avrupa Ekonomi Enstitüsü tarafından hazırlanan bir çalışmada, kuraklığın tarımın yanı sıra imalat ve inşaat sektörleri üzerinde de uzun süreli ekonomik etkiler bıraktığı kaydedildi.

Avrupa Orman Yangını Bilgi Sistemi verilerine göre yıl başından bu yana AB genelinde yaklaşık 500 bin hektar alan yandı. Yangınlar nedeniyle hava kirliliği ortalamaların üzerine çıktı.